دکتر منصور سهرابی: حاکمان ایران درصدد هستند آب را از کردستان به دیگر مناطق هدایت کنند که این مسئله آینده کردستان را تهدید می‌کند

زایینی: ٠٥-٠٨-٢٠١٧ - هەتاوی: ١٣٩٦/٠٥/١٤ - ١٢:٣١ تاران
دکتر منصور سهرابی: حاکمان ایران درصدد هستند آب را از کردستان به دیگر مناطق هدایت کنند که این مسئله آینده کردستان را تهدید می‌کند
کوردستان میدیا: مشکل آب در ایران به قدری جدی شده که به یک تهدید امنیتی تبدیل گردیده است که مقامات رژیم نسبت به این تهدید ابراز نگرانی کرده‌اند.

رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس مشکل آب در ایران را یک موضوع امنیتی می‌داند، به گفته کارشناسان محیط زیست علاوه بر خشکسالی، سیاست‌های رژیم ایران طی سه دهه گذشته، اوضاع را وخیم‌تر کرده است از جمله پروژه‌های عظیم سد سازی و تلاش برای نجات صنعت کشاورزی به هر قیمت.

طرح‌های سد سازی و انتقال منابع آبی کردستان به استان‌ها و شهرهای مرکزی ایران سیاستی‌ است که قرن‌ها توسط حکومت‌های ایران طراحی و پیروی می‌شود، برنامەهایی که طی یک قرن اخیر مدون‌تر و سریع‌تر انجام می‌شود.

گستردگی میزان انتقال آب استان‌های کردستان به مناطق کویری و مرکزی ایران موجب شکل‌گیری بحران‌های زیست محیطی و انسانی در این استان‌ها شده است.

رژیم ایران علاوه بر اجرایی کردن سیاست انتقال آب به مرکز و استان‌ها مرکزی ایران از سیاست نابودی منابع آبی کردستان نیز پیروی می‌کند امری که از بین رفتن صد‌ها چشمه آب شیرین در کردستان را در پی داشته است. احداث سد "داریان" و نابودی "کانی بل" از جمله چشمەهای پرآب و مطرح در جهان، از نمونەهای بارز این سیاست فاشیستی رژیم ایران است.

وب‌سایت کوردستان میدیا در رابطه با وضعیت محیط زیست و سد سازی و انتقال منابع آبی کردستان به دیگر نقاط ایران با دکتر منصور سهرابی، دکترای اگرواکولوژی، پژوهشگر بخش چشم‌انداز اکولوژی دانشگاه کیل در آلمان انجام داده که عیناً درپی می‌آید:

کوردستان میدیا: جناب دکتر سهرابی با تشکر از اینکه دعوت ما را برای انجام این مصاحبه پذیرفتید، به نظر شما محیط زیست کردستان روژهه‌لات با تهدیدی جدی مواجه است؟

قبل از هر چیز می‌خواهم نگاهی کلی به این بحث داشته باشم، اصولاً هر سرزمین شامل طبیعت است و آن بخش از طبیعت که قابل حیات است را محیط زیست می‌نامند در حقیقت تعریف سرزمین کردستان وابسته به محیط زیست آن است، چرا که اگر طبیعت کردستان قابلیت و توان خود را برای حیات از دست دهد در حقیقت سرزمینمان نابود می‌شود، با این مقدمه باید عرض کنم که روند فعلی تصویر نگران کننده‌ای به ما می‌دهد و ترس از دست دادن سرزمین وجود دارد. نظر باینکه مدیریت سرزمین در دست بیگانه است و سروری و کرامت سرزمین ما تحت الشعاع مدیریت ناکارآمد بیگانه است، نابودی و غارت منابع آن از جمله منبع آب بسیار محتمل است. البته من نگاهی اکوفاشیستی ندارم که نسبت به همه‌ی فعالیت‌های بشر بدبین هستند، اما آمارها و روند پدیده‌ها این نگاه و تصویری که در بالا ذکر کردم را پیش روی ما قرار داده. معضل کمبود شدید منابع آب و نهایت خشکیدگی سرزمین ( حالتی که سرزمین پس از خشکی توان بازگشت به حالت قبلی را ندارد)، کشاورزی ناکارآمد و مصرف بیش از حد سموم و کود شیمیایی، فاضلاب صنعتی، بهداشتی و زباله، آلودگی خاک، آب و هوا (گرد و غبار) و موارد دیگر از جمله معضلات زیست محیطی کردستان روژهه‌لات هستند که قابلیت حیات سرزمین را بشدت تحت تاثیر قرار داده.

کوردستان میدیا: همچنان که مستحضر هستید در سال‌های اخیر بصورت کاملاً بی‌رویه و بدون مطالعات لازم در کردستان ایران سدهای زیادی ساخته شده و در حال ساخت هستند. قبل از هر چیز بفرمایید این سدها چه زیان‌هایی می‌توانند به بار بیاورند؟

آنچه الان در حال انجام است، پروژهای سد سازی و انحراف آب بر روی رودخانه زاب و سیروان است که هدف آن جلوگیری از ورود آب به کردستان باشور است.

البته باید عرض کنم که در دوره‌ای که در ایران تحت عنوان سازندگی یاد میشد و توسعه را در احداث سد تصور می‌کردند کمترین سد در کردستان ساخته شد و شاید تصور بر این بود که توسعه‌ای نباید در کردستان صورت بگیرد و بدون توجه به طرح‌های آمایش سرزمین و توان اکولوژیکی بیش از ٧٠٠ سد در ایران ساخته شد و بیش از ٦٠٠ سد نیز در حال مطالعه و در دست ساخت هستند و این در حالیست که در حال حاضر در دنیا سد سازی منسوخ است و نشانی از توسعه نیست. با سدسازی ضمن آنکه محیط زیست در محل احداث دگرگون می‌شود و در پایین دست نیز تالاب‌ها و رودخانه به سمت خشکی خواهند رفت و در نهایت محیط یک منطقه بشدت تحت تاثیر قرار گرفته و کانون‌های غبار نیز بوجود می‌آید همان حالتی که در خوزستان و ایلام ملموس است.

کوردستان میدیا: شما اشاره کردید به احداث سدها و مهار آب برای جلوگیری از انتقال آن به کردستان باشور، فکر می‌کنید این مسئله چگونه می‌تواند بر آینده دو بخش کردستان تأثیر داشته باشد؟

همچنانکه عرض کردم اصولاً انتقال آب از لحاظ زیست محیطی برای حوزه مبدا و مقصد مشکل آفرین است چرا که اجزای هر منطقه با شرایط دراز مدت آن منطقه سازگار شده و اولین آسیب بعد از انتقال آب به تنوع زیستی وارد می‌شود و هر دو بخش نیز از لحاظ زیست محیطی آسیب می‌بینند و نظر باینکه حیات در بخشی از کردستان باشور وابسته به این آب است طبعاً این آسیب در آنجا ملموس‌تر است. تهدید دیگر برای منابع آب کردستان روژهه‌لات انتقال آب درون مرزی در داخل ایران است نظر باینکه بیشتر سرزمین ایران را خشکیدگی تهدید می‌کند، حاکمان ایران در صدد هستند آب را از کردستان به دیگر مناطق هدایت کنند که این مسئله آینده سرزمین کردستان را تهدید می‌کند و به سمت نابودی می‌کشاند.

کوردستان میدیا: به نظر میرسد که بسیاری از شهرهای بزرگ کردستان مانند سنندج، کرمانشاه، ایلام، مهاباد و ارومیه در خصوص آب شرب نیز با مشکلاتی مواجه باشند، نظر شما در این ارتباط چیست؟

لازم به ذکر است به اطلاع برسانم که بیش از نود درصد از منابع آب در ایران در بخش کشاورزی مصرف می‌شود که بسیار ناکارآمد است و بدلیل سیاست‌گذاری و مدیریت غلط بیشترین هدرروی را دارد. در بخش شرب مشکل در تصیفه و انتقال درون شهری است که گاهاً بیش از سی درصد از آب در شبکه شهری بدلیل فرسودگی لوله‌های انتقال، هدر می‌رود.