‎پێناسەیەک بۆ دروشمی خۆپیشاندەران

زایینی: ٠٦-٠٢-٢٠١٨ - هەتاوی: ١٣٩٦/١١/١٧ - ١٧:٠٤ تاران
‎پێناسەیەک بۆ دروشمی خۆپیشاندەران
پێشەوا ٢٤

شارەكانی ئێران لە ماوەی ڕابردوودا، بوو بە گۆڕەپانی ململانێی پێداویستییە جۆراوجۆرەكان و ڕەنگدانەوەی سنووری نێوان خەڵک و دەسەڵات لەلایەک و دەسەڵاتی كاربەدستانی ڕێژیم لەلایەكی دیكەوە.

لەو گرژیانەدا دروشمگەلێک هەم لە لایەن ناڕازیان و هەم لە لایەن جەمسەرە جیاوازەكانی دەسەڵاتدارەوە بیسترا؛ ئەوەی لە لایەن ناڕازیان دەگوترایەوە خۆڕسک و دوور لە جەمسەرە سیاسییەكان بوو و لە ڕاستیدا لایەنێكی دژبەری ڕێژیم بوونی نییە هەتا ئاراستە بداتە جەماوەر.

١ـ "مرگ بر دیكتاتور": دروشمی سەرەكی خۆپیشاندەران بوو لە سەرجەم شارەكان:
ئەوە ئاماژەیەكە بۆ تەواویەتیی ڕێژیم و دۆڕانی پیلانی چەند ساڵەی دەسەڵات و هەروەها بۆ نیشاندانی هەبوونی جیاوازی و بوونی باڵی دژبەر و ئۆپۆزیسیۆن لەلایەک و ناسینی ئەو دژبەرانەی ڕێژیم و دەركەوتنی دێوەزمە و ماهیەتی ڕاستەقینەی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی لەلایەكی دیكە. ئەو دروشمە یەكەم بە دنیا و دەگمەن ویژداندارنی ئازادی ڕاگەیاند كە خەڵكی نێوخۆی ئێران جیاوازن لە ڕێژیمی ناسراویان و سەرەكیترین دژبەری ڕێژیمی "جمهووری ئیسلامیی ئێران" خەڵكی ژێرچەنگی ئەو ڕێژیمەن. دووهەم پەیامێک بوو بۆ ڕاگەیاندنی دەسپێكی سەرهەڵدانی شۆڕشێک كە ئازادی و هاتنەدەر لەژێر چەنگی ئەو ڕێژیمە، سەرەكیترین داخوازییانە.

‎نەمان بۆ دیكتاتۆر نەتەنیا لە كۆشكەكانی تاران، بەڵكوو لە واشنتۆن، لەندەن، پاریس، بێرلین، ڕۆم و ڕیازیش ئاوەنگەكەی ئەوەندە بەهێز بوو، كە ڕایچلەكاندن و پێیکووتن كە ڕێگای كورت و بێ خەرجی بەرەنگاری و كۆنتڕۆل و ڕووخانی ئەو ڕێژیمە لە نێوخۆی ئەو وڵاتەدایە و ئابلۆقەی بێسنوور، تەنیا بەزاندنی سنوورەکان و هێزی ئەوان زۆرتر دەكات.

بوێری بۆ پێناسەكردنی ڕێژیم بە دیكتاتۆر، یەكەم ئەو پەیامە دەداتە ئازادیخوازان لە دەرەوە و نێوخۆی سنووركانی ڕێژیم كە خەڵكی ئێران گەیشتونەتە ئەوپەڕی تەحەموولكردنی ئەو دۆخەی كە تێیدا دەژین و دووهەم ئەوەیكە ئیدی لە كەرەستە تۆقێنەر و سەركوتكارانەكانی ڕێژیم بۆ بێدەنگكردنی خەڵک ناترسن و بۆ دابینكردنی داخوازییەكانیان لە هیچ هەوڵێک سڵ ناكەنەوە.

‎٢ـ "سوریە رو رها كن فكری بە حال ما كن":
‎هۆكاری هەڵدانی ئەو دروشمە ناڕازیبوونی خەڵک بە گشتی لە سیاسەتی دەرەكی ڕێژیم لەهەمبەر خەرجكردنی سامانی ئەوان، لە وڵاتانی بیانی بە بێ بەرانبەر و گرانەوەی قازانج و شەڕئەنگێزیبوونی ئەو خەرجانە بوو. بەڵام زیاتر ناساندنی شكستی سیاسەتی دەرەكی ڕێژیم و بوونی مەودایەكی زۆر لە نێوان جۆری بیركردنەوەی خەڵكی بێ دەسەڵات و دەسەڵاتدارنی قۆرغكارە. لە ڕاستیدا خەڵک هەر لە سەرەتای شۆڕشی گەلانی ئێرانەوە، دژی دەستێوەردانی دەسەڵات لە كاروباری دەرەوە و دراوسێیەكان بوون.

وتنەوەی ئەو دروشمە نیشاندەری ئاراستەیەكی دیكەی ناڕەزاییەتییەكانە بێجگە لە كورتی و گەندەڵی نێوخۆیی و ئابلۆقەی دەرەكی و گۆشەگیربوونی ڕێژیم و خەڵک. لە سەر ئەو حاڵەش، بە كەڵک وەرگرتن لە سامان و بێكاریی لاوان و دەیان شتی دیکە لەو بابەتە و بە نەرێنی كەڵک وەرگرتنی شتی دیكە خەریكی خۆنیشاندان و زلهێزناساندنی خۆی لە دەرەوەی سنوورەكان بە نرخی بەدبەختبوونی خەڵكی نێوخۆ و ئەو وڵاتە دیواركورتانەی كە هێژمۆنیان تێدا هەیە.

‎٣ـ "جمهوری اسلامی نمیخواهیم": لێرەدا ئەوپەڕی ڕق و كینەی خەڵک و ئازایەتی ئەوان لە هەمبەر سەرجەم دام و دەزگای سەركوتگەری سیستمی حوكمڕان بەدی دەكرێت. هاوكات هەم بە دەسەڵاتدارانی حاكم و هەمیش بە جیهانی دەرەوە دەڵێن كە فكری ئیدئۆلۆژیک بە تایبەتی سیستمێكی ئیسلامی سەردەمی بەسەرچووە و وڵامدەری داخوازی ئاشتی و پێشكەوتنخوازانەی ئەم سەردەمە نییە. هاوكات ئەو پەیامەش دەدات كە خەڵک داوای دەرەكی كردووە، كە ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران دەبێ بڕووخێ یان لانیكەم گۆڕانكارییەكی ئەوەندە بەرچاو بە خۆیەوە ببینێت كە لەژێر مانشێتی ئیسلامییەوە بێتە دەرەوە كە بە چاوخشانێک بە ئەخلاقی سیاسی و سەربازی ڕێژیم ئەو شتە تەقریبەن ئەستمە.

چونەسەری ڕادەی خوێندەواری گەلانی ئێران و هاوكاتیش زۆربوونی كەرەستەی بەدەستهێنانی زانیاری و هەواڵی وڵاتان و گۆڕانكارییەكانی سیاسی و ئابوورییەکان لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی نیسبەت بە دەیەكانی ڕابردوو و سەردەمی پێش شۆڕش وای لە خەڵکی چینی پێشكەوتنخواز كردووە، كە یەكەم بۆیان ڕوونە دەبێ ئەو سیستمە بڕوات بە هەر نرخێك بێت و دووهەمیش ئەوەیكە ئیدی لە ئێستاوە سەرەڕای نەبوون یان لاوازیی فكرێكی كاریگەر بۆ ئاڕاستەپێدانی خەڵک، بەڵام دیسانیش هەر خۆیان بۆ دۆخێكی باشتر و سەردەمیانەتر ساز دەكەن كە ئیدی دیسان تووشی "جمهوری ئیسلامی"ـیكی دیكە لە بەرگێكی دیکەدا نەبنەوە.

‎٤ـ "رضا شاە غلط كردیم": بە پێچەوانەی زۆربەی لێكدانەوەكان، لە سەر ئەو دروشمە كە دەڵێن هاندەرانی خەڵكی خۆپیشاندەرلایەنی ئۆپۆزیسیۆنی نەتەوەپەرەست و سەڵتەنەتخوازن؛ بە ڕای نووسەر كە لە نێو گڕژییەكاندایه، ئەو دروشمە تەنیا لەبەردژایەتیكردنی ڕێژیم و نەبونی ئۆپۆزیسیۆنێكی بە ناوبانگی ئێرانیی فارسی دەهاتە ئاراوە. كوڕی شای پێشوو، بە پشتیوانی نهێنی شیركەت و كۆمپانیا ئینگلیسییەكان و بە كەڵک وەرگرتن لە هەستی ناسیۆنالیستی و بیری شۆڤێنی و فاشیستیی نوستوو و دڵ پڕ لە كین لە دێموكراسیخوازان كە بابی و شوێنگرانی لە ڕێژیمی ئێستادا خراپتریان بە زبڵدانی مێژوو ئەسپارد، خەریكی پێكهێنانی بەرەیەكی ئۆپۆزیسیۆن بە سەركردایەتی خۆیەتی كە بە خەیاڵی خۆی دوای داڕمانی ڕێژیم، سیستمی پادشاهی پاڕلمانی هاوشێوەی ئینگلیسییەكان، كە ئاشكرایە جگە لە خۆڵ لەچاوكردنی خەڵكی و بەرژەوەندی تاكی چیدیكەی لە مێشكی كۆنیدا نییە.

‎٥ـ "همە مقصریم": ئەو دروشمە كە دەوڵەتی حەسەنی ڕۆحانی له زارى بەرپرسانيیەوه دەهاتەدەر، كه ئەوەش نيشاندەری جیاوازی بیروڕا لە نێوان كاربەدەستانی ڕێژیم و كابینەی شانۆسازی ناودێر و باڵی خامنەیی و پاسداران لە لایەكی دیكە بوو. ڕۆحانی بە ئاشكرا دەڵێت: "دۆخی ئێستا تەنیا لە سەر شانی بەرپرسانی كابینەی ئەو نییە، بەڵكوو ئەوەی بووەتە هۆی وروژانی خەڵک و ئاوا بوێرانە هەرچی پێیان خۆش بێ دەیڵێن بە ڕێژیم و خامنەیی، قۆرغی دەسەڵات و دەستێوەردانی لە هەموو جومگەكانی دەسەڵات بە تایبەتی لە لایەن دەستی ڕەشی خۆی كە سپای تیرۆریستی پاسدارانە". هاوكات ئەو دروشمە گەمەیەكی سیاسی بە شعووری خەڵكی ناڕازیشە كە ڕێژیمێک لە كاتی هەڵبژاردن دەیان میلیارد تمەن لە سامانی گشتی سەرفی پەلكێشكردنی خەڵک بۆ سەر سندووقی دەنگدان دەكات، بەڵام ئەو سەرۆک و كابینەیە كە هەڵدەبژێردرێ لە سەر كاناڵی فەرمی دان بە بێ دەسەڵاتی خۆی دادەنێت.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە.