|
مسالمتآمیز از حقوق خود
مبنی بر آزادی بیان و برپایی تشکلها بازداشت میکند و افراد بازداشت شده را اغلب
مورد شکنجه و بدرفتاری قرار میدهد.
قوه قضائیه ایران نیز که تنها
به رهبر این کشور، آیتالله خامنهای پاسخگوست مسئول بسیاری از موارد جدی نقض حقوق
بشر دانسته شده و در گزارش آمده که حکومت ایران به طور فزایندهای از امنیت ملی به
عنوان بهانهای برای خاموشکردن بیان دگراندیشی و تقاضا برای اصلاحات استفاده میکند.
در این گزارش، زندانی کردن روزنامهنگاران و دبیران نشریات و سیاستهای حکومت ایران
در کنترل نشریات و فضای دانشگاهها، سرکوب سازمانیافته آزادی بیان و اندیشه توصیف
شده و آمده که معدود روزنامههای مستقلی که همچنان به کار خود در ایران ادامه میدهند،
به طور شدیدی خودسانسوری میکنند.
آزادی بیان
طی دو سال اخیر در ایران، به کار برخی استادان دانشگاه در ایران از طریق عدم موافقت
با ادامه کار آنان پس از بازنشستگی یا عدم تمدید قرارداد کاری آنها پایان داده شده
که دیدهبان حقوق بشر از آن با عنوان اخراج و بازنشستگی زودهنگام استادان دگراندیش
یاد کرده و در ادامه گزارش سالیانه خود آورده است: "بسیاری از نویسندگان و
روشنفکرانی که زندانی نشدهاند، یا کشور را ترک یا از منتقد بودن صرفنظر کردهاند".
از جمله دیگر مواردی که دیدهبان حقوق بشر به عنوان مصادیق نقض آزادی بیان طی یک
سال گذشته در ایران برشمرده، عدم صدور جواز نشر برای برخی کتابهایی که قبلاً با
مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چاپ شده بودند و مسدود یا فیلترکردن وبسایتهای
حاوی اخبار و تحلیلهای سیاسی است.
آزادی تجمعات
دیدهبان حقوق بشر با اشاره به برخورد با معلمان معترض و همچنین فعالان دانشجویی و
حقوق زنان در سال گذشته در گزارش خود نوشته که دولت محمود احمدینژاد هیچ تساهلی در
مقابل اعتراضات و تجمعات مسالمتآمیز از خود نشان نمیدهد.
حقوق بازداشتشدگان
بنابراین گزارش، تحت دولت احمدینژاد رفتار با بازداشتشدگان وخیمتر شده، افرادی
که به دلیل بیان مسالمتآمیز دیدگاههایشان زندانی شدهاند مورد شکنجه و
بدرفتاریهایی نظیر ضربوشتم، محرومیت از خواب و حبس انفرادی طویل المدت قرار
میگیرند و قضات نیز اغلب اعترافاتی را که با زور گرفته شده است، میپذیرند.
در این بخش از گزارش به طور مشخص به اظهارات خانوادههای سه روزنامهنگار زندانی و
همچنین پخش "اعترافات" هاله اسفندیاری و کیان تاجبخش، دو پژوهشگر ایرانی اشاره شده
است.
در عین حال، آن گونه که دیدهبان حقوق بشر گزارش داده، عدهای هم در ایران از پیگرد
قضائی و مجازات مصونند و بستهشدن رسانههای مستقل به ادامه این "فضای مصونیت از
مجازات" کمک کرده است.
نمونهای که دیدهبان حقوق بشر برشمرده، سعید مرتضوی دادستان تهران است که به شهادت
شماری از افرادی که به حکم او بازداشت شدهاند در برخی از بدترین موارد نقض حقوق
بشر شرکت داشته اما با اینکه شکایتهایی علیه او صورت گرفته، مورد پیگرد قانونی
قرارنگرفته است.
فعالان حقوق بشر نیز در گزارش دیدهبان حقوق بشر، در زمره قربانیان نقض حقوق بشر در
ایران برشمرده شده و از زندانیشدن عمادالدین باقی، رئیس انجمن دفاع از حقوق
زندانیان به عنوان یکی از نمونههای بارز نقض حقوق بشر یاد شده است.
در گزارش دیدهبان حقوق بشر آمده که حکومت ایران، تشکلهای غیردولتی را که مشوق حضور
در جامعه مدنیاند و آگاهی از نقض حقوق بشر را ارتقا میبخشند، بسته است، نمونه این
برخوردها نیز تعطیلی دفتر مؤسسههای "کنشگران داوطلب" "مؤسسه راهی" ذکر شده که
مؤسسه راهی به منظور کمک حقوقی و اجتماعی به زنان قربانی خشونت تأسیس شده بود.
اعدام کمسالان
دیدهبان حقوق بشر ایران را "سردمدار مجازات مرگ" برای افرادی دانسته که هنگام
ارتکاب جرم کمتر از هیجده سال سن دارند و در گزارش خود نوشته که در حال حاضر حداقل
هفتاد نوجوان مجرم در ایران در انتظار مجازات مرگند، این در حالی است که از چهار
سال پیش به دستور رئیس قوه قضائیه، صدور حکم اعدام برای نوجوانان مجرم ممنوع شده
اما دادگاهها همچنان به صدور چنین احکامی ادامه میدهند.
اقلیتها
بخشی از گزارش دیدهبان حقوق بشر به تبعیض و در برخی موارد، آزار و اذیت اقلیتهای
قومی و مذهبی در ایران اختصاص دارد.
در این گزارش در مورد فردی به نام نصرالله شنبهزهی که سال گذشته و به دنبال انفجار
اتوبوس حامل اعضای سپاه پاسداران در استان سیستان و بلوچستان دستگیر، محاکمه و
اعدام شد آمده که او به صورت عجولانهای و بدون دسترسی به وکیل به دار آویخته شده
است.
محاکمه عربهای ایرانی که به دنبال چند مورد بمبگذاری مرگبار در استان خوزستان
محاکمه و اعدام شدند نیز مطابق با معیارهای عادلانه دانسته نشده و آمده که محاکم
آنان به صورت غیرعلنی و در حالی صورت گرفته که متهمان از حقوق دادرسی مدنی محروم
بودهاند.
در ادامه گزارش دیدهبان حقوق بشر آمده که در استانهای آذربایجان و کردستان، حکومت
فعالیتهای فرهنگی و سیاسی متمرکز بر هویت و زبانهای محلی را محدود میکند، دبیران
روزنامههای کردی را تحت این عنوان که پوشش خبری آنها از وقایع کردستان عراق در جهت
ترویج جداییطلبی بین کردهای ایران است، مورد آزار و اذیت قرار میدهد و
روزنامههای محلی استانهای آذربایجان شرقی و غربی که وقایع جمهوری آذربایجان را
پوشش میدهند نیز مورد آزار و اذیت مسئولان قرار گرفتهاند.
در مورد تبعیض مذهبی نیز دیدهبان حقوق بشر تنها به بهائیان اشاره کرده که در قانون
اساسی ایران به عنوان اقلیت مذهبی به رسمیت شناخته نمیشوند، در این گزارش به تبعیض
علیه پیروان دیگر مذاهب اشارهای نشده است.
دیدهبان حقوق بشر در گزارش خود نوشته که حکومت کماکان به جامعه بهائیان ایران
اجازه نمیدهد به طور علنی به عبادات و فعالیتهای دینی خود بپردازند و در سال گذشته
مانع از دسترسی دست کم هشتصد دانش آموز بهائی به آزمون سراسری ورود به دانشگاهها
شده است.
اخراج مهاجران افغان
بازگرداندن اجباری مهاجران غیرقانونی افغان به کشورشان نیز از نگاه دیدهبان حقوق
بشر، مصداق نقض حقوق بشر در ایران ارزیابی شده است.
داروی ایدز
نکته دیگری که در گزارش دیدهبان حقوق بشر وجود دارد به داروی مقابله با بیماری
ایدز برمیگردد که وزارت بهداشت از تولید آن در ایران خبر داده و اعلام کرده که این
دارو از هفت گیاه ایرانی به دست آمده و به مدت بیش از پنج سال روی بیش از دویست نفر
آزمایش شده است.
به گزارش دیدهبان حقوق بشر، فعالان حقوق بشر و ایدز در ایران ابراز نگرانی
کردهاند که در این آزمایشها از افراد آلوده به ایدز بدون جلب رضایت آنها استفاده
شده و به بیماران به جای داروهای مؤثر، داروهای کاملاً بیاثر داده شده است.
مهمترین نکته در گزارش امسال دیدهبان حقوق بشر، انتقاد از آمریکا و دولتهای
اروپایی و متهمساختن آنان به مسامحهکاری در برابر دولتهای ناقض حقوق بشر است. |
