• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢۵ سپتامبر ٢٠١٧ میلادی - ٠٣ مهر ١٣٩۶ خورشیدی  

زنان و زنانگی در گفتمان مبارزات ملی دمکراتیک کردستان

میلادی: ٠۶-١٠-٢٠١۶ - خورشیدی: ١٣٩۵/٠٧/١۵ - ١۶:۵٢ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
زنان و زنانگی در گفتمان مبارزات ملی دمکراتیک کردستان
آگری اسماعیل نژاد

برخی از تحلیلگران مسائل کردستان حضور زنان در مبارزات کردستان را از مشخصه‌های احزاب و گروه‌هایی می‌دانند که وابسته به جنبش چپ کردستان بوده‌اند و در این میان حزب دمکرات که حزبی با برنامه سوسیالیستی و گفتمان ملی محور است، کمتر جزء احزاب چپ کردستانی قرار گرفته و در نتیجه کمتر هم در مورد حضور و مشارکت زنان در این حزب بحث شده است.

البته در سپهر سیاسی کردستان هم معمولا تحلیلگران، تفسیرهای متفاوت از تفسیرهای جنبش چپ در مورد حزب دمکرات ایراد می کنند و حتی گاهی الترا چپ های کردستان حتی حزب دمکرات را متعلق به اوردگاه غیره چپ معرفی می کنند.

هدف این نوشته اثبات عضویت حزب دمکرات در اوردگاه چپ و یا برعکس آن نیست، بلکه نوشته کنونی تبیینی است در مورد نگاه و حضور زنان در صفوف مبارزات حزب دمکرات.

همچنان که در سطور فوق نیز اشاره شد هم افکار سطحی جامعه و هم گروهی از تحلیگران حضور زنان در مبارزات کردستان را از مشخصه‌های جریانات چپ دانستهاند، اما آیا در مبارزات ملی محور کردستان که نمایندگی آن در کردستان ایران تا حدود زیادی بر عهده حزب دمکرات است، زنان حضور دارند؟ اگر جواب آن بله است، نوع حضور آنها از چه جنس و نگاهی است؟

برای مبارزاتی که از بطن اجتماع برخواسته شود و خواست آن بر اساس حقوق و مطالبات ملی-دمکراتیک محوربندی گردد، مسئله حضور یا عدم حضور زنان نیست، بلکه مسئله اساسی نوع حضور آنان است. چون بلامنازع است که زنان بخشی از اجتماع هستند و اگر محوریت گفتمان برنهاده بر مطالبات و حقوق هویتی همان اجتماع باشد، پس بسیار روشن است که زنان به مثابه یکی از عنصرهای اساسی تشکیل دهنده اجتماع در مبارزات هم عنصری اساسی باشند و در مبارزات مشارکت کنند، اگر غیر این باشد این مبارزه و گفتمان باید در اصالت گفتمانی خود در گمان باشد، یا محورهای خود را تغییر دهند، چون حقوق و مطالبات هویت محوری، حقوق و مطالبه انسان محور است نه مرد محور و یا زن محور.
اما حضور زنان در گفتمان ملی دمکراتیک محور و به طبع آن در مبارزات حزب دمکرات از چه نوعی است؟

از لحاظ قدمت حضور زنان در حزب دمکرات به روزهای اولیه تشکیل این تشکل برمی گردد. قاضی محمد تلاش کرد با مشارکت دادن زن و دختران خود در صفوف حزب دمکرات، همزمان هم نقشی مبارزاتی برای این جنس در اجتماع بدهد و هم جامعه مرد سالار آن عصر را برای قبول این نقش تشویق کنند. در روز اعلام جمهوری در میدان "چوارچرا"، دو زن از سخنرانان اصلی مراسم بودند و بعدها هم همه قوانین و راهکارهای تربیتی و آموزشی که توسط این حکومت تعیین شد، بطور مساوی کودکان مذکر و مونث را در بر می گرفت.

قاضی محمد در نشست سران عشایر در مورد ضرورت تشکل زنان که در آن زمان با مسئولیت "مینا حسن خالی" (همسر قاضی محمد) شکل گرفته بود، گفت: برای داشتن جامعه امن باید این تشکل شکل بگیرید (این گفته از زبان مینا حسن خالی روایت شده است).

اما حضور زنان در صفوف حزب دمکرات در آن زمان و بعدها، نه از آن نوع حضور در اجتماع است که زنان را به سوژه جنسی تبدیل می کند، و نه از نوع حضور چپی که در آن تاکید بر عدم اختلاف زن و مرد در نوع مبارزات است.

حضور زنان در مبارزات گروهای چپی در واقع براساس و با تاکید بر عدم اختلاف بین زن و مرد در مبارزات طراحی شده است، نه حقوق یکسان و یا حتی مشارکت هم سو. در این نوع، حضور زن از زنانگی خود خالی شده و جای آن را با صفت ها و خصایص مردانگی پر می شود. هر چند در سطح تئوری در این گفتمان مسئله یکسانی جنسی بسیار مطرح و پررنگ است، اما در عمل بجای یکسانی حقوقی و مد نظر قرار گرفتن اختلافات جنسی و جسمی در مبارزه، یکسانی رفتاری و شکلی در مبارزه مد نظر است. این نوع یکسانی از چنان اهمیتی برخوردار است که گاهی تا سطح ابزار شدگی، خصوصا ابزار شدگی رسانهای برای اغفال افکار عمومی، پیش می رود.

در این نوع حضور هر آنچه نماد زنانگی تلقی می شود از زنان گرفته و جایگزین آن از لحاظ رفتاری، شکلی و حتی زبانی یا رفتار و شکل مردان است و یا اسماء و نشانه‌هایی است که خشونت از مشخصه‌های آن است و این مورد برای آن است که خشونت در نقطه تقابل زنانگی و نهی کردن لطافت زنانگی قرار داده شود. مثال زنان را شیر زن می خوانند محرز است که در اینجا شیر نماد خشونت مشروع و خوشایند است و یا گاهی در تعریف یک زن ادعا می شود که "مانند یک مرد می جنگد" و یا "مانند یک مرد شجاع است".

جدا از این مسئله باید اظهار داشت که در جریانات و احزاب چپ، که احزاب چپ کردستانی هم از آنها جدا نیستند، "نظم آهنین درون حزبی" ایجاب می کند که تمام مبارزان حداقل از لحاظ شکلی و رفتاری مشابه هم باشند و البته این چارچوب هم موجب می شود که زنان از هویت تهی شوند.

اما در گفتمان ملی دمکراتیک کردستان که حزب دمکرات نمایندگی آن را دارد، زنان حضوری با تاکید بر زنانگی آنها و در مقایسه با مردان حضوری متفاوت و غیره یکسان از لحاظ رفتار مبارزاتی دارند. البته این تفاوت حضور و مشارکت به منزله برتری یکی بر دیگری نیست، بلکه بر پایه اختلافات بیولوژیکی، روحی و همچنین نیاز مبارزاتی است.

در این حزب مشارکت و نقش زنان با تکیه بر ماندگاری مشخصه زنانگی زن و متفاوت با مردان، اما هم سو با آنها است. البته بکارگیری اختلافات بیولوژیکی و روحی جنسیت مختلف برای توسعه مبارزات چارچوب مدیریتی گفتمان را مشخص می کند.

در این گفتمان زنان نه سوژه جنسی هستند و نه متهمان جنسی. البته آنها مردانی خشن و جنگجو هم نیستند. زنان در گفتمان مبارزاتی ملی دمکراتیک کردها، انسانهایی تلقی می شوند که با مدنظر گرفتن اختلافات روحی و جسمی در راستای مطالبات حقوقی هویت خود به بخشی از مبارزات تبدیل می شوند، نقشی دارند و مبارزه می کنند. آنها از این حق برخوردارند که زنانگی خود را داشته باشد و همزمان مبارزی تاثیرگذار و معتقد هم باشد، به این مفهوم که در گفتمان مبارزاتی ملی دموکراتیک، هیچگاه تاکید نمی شود که زنان برای مبارز بودن حتما باید چهرهای مردانه و خشن به خود بگیرند، و صد البته نقش زنان در مبارزات تنها به حضور آنها در صفوف نیروهای نظامی هم تقلیل داده نمی شود، هرچند این مسئله به معنی عدم حضور نظامی آنها نیست.

زنان در چارچوب مبارزات نقش متفاوت اما بر اساس جنسیت خود پیدا خواهند کرد. البته شاید این مسئله زیاد باب طبع زنانی که به عدم تغییر مسئولیت و رفتار اجتماعی به دلیل عدم اختلاف روحی و جسمی باور ندارند، نباشد و البته در این گفتمان مسئله "تبعیض مثبت جنسی" هم محلی از اعراب ندارد.

خواستگاه فکری این گفتمان به فرهنگ غیره اسلامی کردستان برمی گردد، به همین دلیل این گفتمان در جامعه کردستان غریب نیست اما این هم بدان مفهوم نیست که پیروی کردن از نگاه زنانگی موجود در گفتمان ملی دموکراتیک کردستان در جامعه به آسانی قابل انجام است، بلکه این نگاه هم در جامعه و هم در سطح روشنفکری نگاهی ناشناخته و فاقد هژمونی است و این مسئله نگاه را هم در سطح فکری و هم در سطح عملی با چالشهای فراوان روبرو کرده است.

منبع: بی‌بی‌سی فارسی
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧٠٩ در این شمارە می‌خوانید:

ــ جنوب زاگرس و محوریت مبارزاتی ملت کورد
ــ دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
ــ آسمیلاسیون فرهنگی ملیت‌های ایران از سوی نهادهای علمی رژیم هدایت می‌شود
ــ برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    از سویی دیگر نباید نیروی عظیم انسانی و ژئوپلوتیک حساس جنوب زاگرس را فراموش کنیم و این فاکت نقش و جایگاه بسزایی در جنبش کوردستان دارد. رژیم بر واقعیت‌های ذکر شده واقف و آگاه است و آنچنان او را به هراس انداخته که تحلیلی‌ است بر شدت عمل رژیم تروریستی ایران در نابود کردن بنیادهای انسانی در این بخش از کوردستان.
  • برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
    در کرماشان، قلب کوردستان، مردان و زنانی گام در خیابان‌ها نهادند و فریاد کشیدند که پرنده نیز از پر کشیدن هراس داشت. اما آنان با خود اندیشیدند تا به کی حقارت؟؟ تا به کی جان دادن و دم برنیاوردن؟؟ و بر آن شدند که سکوت سهمگین و رخوت حاکم بر شهر را بشکنند و فریاد برکشند که: "شهر زنده است ، شهر در خروش است".
  • مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد
    در این تیم ترور افرادی از حزب‌الله لبنان، یکی از اعضای شیعه لبنان و خود ایرانی‌ها که همگی در ایران و تحت نظارت سپاه پاسداران و و سازمان اطلاعات آموزش دیده بودند، به صورت مشترک و طی برنامه‌ای از پیش تعین شده، ترور مذکور را انجام می‌دهند.
  • دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
    دولت مستقل کوردستان در جنوب هم بنیاد نهادن اراده ملی است و هم گامی تاریخی مهمی است که شاید امروز نتوان به روشنی و وضوح لذت‌ها و رنگ‌های آن را مشاهده کرد اما همانقدر که دشمنان کورد و به ویژه جمهوری اسلامی از این امر خشمگین و با تمام توان آنرا مورد تهدید قرار می‌دهند و تعدای به اصطلاح روشنفکر فارس، اما در واقع متحجر و فاشیست که ادامه جمهوری اسلامی‌اند از استقلال کوردستان به هراس افتاده‌اند که این خود اشاره‌ای‌ست به حقیقت دولت مستقل کوردستان.
  • کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران
    در حال حاضر در زندان‌های رژیم فاشیستی جمهوری اسلامی ایران زندانیان زیادی وجود دارند که تنها جرم آن‌ها حمایت و دفاع از حقوق این کودکان است اما متاسفانه حاکمیت این افراد را که چیزی جز قائل شدن حق زندگی برای کودکان این سرزمین و آب و خاک خواستار نیستند را مجرم دانسته و آن‌ها را دشمن نظام و اسلام قلمداد می‌کند.
  • زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند
    وقتی به دوستانم مراجعه می‌کنم و چهره‌های افسرده‌شان را می‌بینم که وا اسفااا، ما چه کردیم!! مگر درس نخواندیم! مگر زحمت بسیارنکشیدیم!
  • توتالیتاریسم و جامعه توتالیتاریسم و جامعه
    همچنین در عصر حاضر در سیستم عراق پیشین و سوریه امروزی می‌بایست و باید عضو حزب بعث صدام و حزب بعث خانواده اسد باشد.
  • اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه
    البته چون اصلاح‌طلبان کورد تنها در سطح دیپلماسی عمومی آنهم در فصل انتخاباتی بدان‌ها اجازه عرض اندام داده می‌شود، پس باید اظهار کرد کابینه دوم روحانی خطی پایان پدیده اصلاح‌طلبی در کوردستان است.
  • شهر شوری در سر دارد شهر شوری در سر دارد
    مردم دیگر تحمل آنرا ندارند که هرگونه تجمع، حرکت و یا کوچکترین خواست‌شان، با گلوله‌های نیروهای رژیم روبرو شود و روزی شهر تصمیم خواهد گرفت که تفنگ به دست بگیرد و در دل شهر به روی کاخ لرزان جمارانی‌ها آتش بگشاید.
  • دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان
    بنابراین در استراتژی امنیت رژیم، کوردستان مساله‌ای است که شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی، پروژه ملت-دولت فارس، عمیق شدن بحران آب و استراتژی کمربند شیعه در منطقه -که رویای مشترک ناسیونالیسم فارس و شیعه‌گرایی ایرانیست- را با تهدید جدی روبرو می‌سازد، به همین خاطر نیز تحلیل‌گر سپاه و بیت خامنه‌ای آشکارا معترف است که چهل سال آینده، ٤٠ سال رویارویی کوردستان با دستگاه‌های امنیتی و سرکوبگر رژیم جمهوری اسلامی است.
  • متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب
    فاشیسم قصد سلطه بر تمام جهان را داشت، فاشیسم می‌خواست که رهبری تمام ملت‌های جهان را در دست بگیرد و فقط نژادی که او آنرا برتر می‌دانست سرور و حاکم جهان باشد.
  • راسان  و دولت کوردستان باشور راسان و دولت کوردستان باشور
    در کوردستان عراق عزم راسخی در سطوح عالی ساختار سیاسی مبنی بر برگزاری رفراندوم در ٣ مهر ١٣٩٦ وجود دارد که هدف خود را از این امر پرسش از افکار عمومی در باب استقلال کوردستان اعلام کرده‌اند.
  • یک فعال سیاسی-اجتماعی کرماشانی در گفتگوی اختصاصی با کوردستان: رژیم با سیاست حذف فیزیکی از بالاو هضم گفتمانی از پایین سعی در نابودی جنبش کوردستان را دارد یک فعال سیاسی-اجتماعی کرماشانی در گفتگوی اختصاصی با کوردستان: رژیم با سیاست حذف فیزیکی از بالاو هضم گفتمانی از پایین سعی در نابودی جنبش کوردستان را دارد
    مقطع کنونی بهترین زمان برای همگرایی احزاب کورد است که می­تواند مسیر رسیدن به آزادی و حقوق ملت کورد را کوتاه تر و هموار تر کند. راسان باید بتواند با پتانسیل فکری-عملی که دارد، به محوریت اجتماع دیگر احزاب و جریانات کوردی گرد هم بدل شود، در این صورت مردم هوشمندانه‌تر و مؤثرتر در کنار راسان قرار خواهند گرفت.
  • کورد نماینده، نماینده‌ی کورد کورد نماینده، نماینده‌ی کورد
    با این حال باید به این موضوع توجه وافر داشت که علی‌رغم به کارگیری انتخابات به مانند وسیله‌ای تبلیغاتی علیه کورد از این به بعد جمهوری اسلامی، کورد نماینده را نیز به عاملی تبلیغاتی علیه جنبش آزادیخواهی کوردستان بدل می کند و به همین جهت باید به افشا کردن سیاست مذکور پرداخت.