• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢۴ ژوئن ٢٠١٧ میلادی - ٠٣ تیر ١٣٩۶ خورشیدی  

موانع توسعه‌ی گویش‌ها در کرماشان!

میلادی: ٠۶-٠٢-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۵/١١/١٨ - ١٠:١٧ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
موانع توسعه‌ی گویش‌ها در کرماشان!
آوات ساروج

کرماشان با جغرافیای وسیع، جمعیت زیاد، تنوع گویش‌ها و آیین‌ها مختلف شناخته می‌شود که همیشه جای بحث، میدان سیاسی جذب و دفع و همچنین راه رفت و آمد رهگذرانی بوده است که تمام رفتار، اعتقادات، فکر و اندیشه و حتی نوع دید و گفتمانشان بر چرخش اجتماعی و سیاسی و همچنین دوره‌های مختلف فرهنگی و هنری این منطقه، تأثیرگذار بوده است و نیز در مراحل گوناگون نتایج آن به سود دشمن و قدرت منفعت طلب و مرکزگرا بوده است!

رنگارنگی مذهبی و دیگر تنوعاتی که در استان کرماشان وجود دارند، بارها بر فکر و اندیشه‌ی میهندوستی و ملی‌گرایانه‌ی فرد کورد بی‌تأثیر نبوده‌اند و به مشکلاتی بر راه هویت‌خواهی و شکوفا شدن هویت ملی تبدیل شده است که ریشه در ناآگاهی فرد کورد از یک طرف و توطئه و پروژه‌های حاکمیت و مهره‌هایشان از طرف دیگر دارد. مهره‌های رژیم در منطقه با استفاده از نوشتن در رسانه‌های مختلف و با استفاده از ابزار صدا و سیما، با یک پلان و برنامه از پیش تعیین شده، از این مسأله سوء استفاده کرده و این فرصت را تبدیل به مانع کرده‌اند. این به این مشکلات و موانع دقت کنیم، خواهیم دید که دست بدخواهان ملت کورد و سیستم مرکزگرای ایران در مراحل مختلف تاریخی، به وضوح در آنها دیده می‌شود. توطئه‌گران و دشمنان از نقاط ضعف این منطقه برای ضربه زدن، به آسانی و با هزینه‌های بسیار کم استفاده کرده‌اند. به همین دلیل بهتر است که یک تحلیل در رابطه با گویش‌های این منطقه داشته باشیم تا پی ببریم که ابعاد غنی و ویژه‌ی مثبت این لهجه‌های چیستند و ابعاد ضعیف آنها که موجب سوء استفاده و دخالت دشمنان برای ایجاد دو دستگی میان مردم و روشنفکران این منطقه شده‌اند، کدام‌ها هستند. این ابعاد ضعیف چه بسا موجب ایجاد مشکل بر سر راه فعالیت انجمن‌های ادبی و همچنین جامعه‌ی روشنفکری کوردی شده است. این مشکلات هنوز وجود دارند و متأسفانه رو به رشد هم هستند.

مشخص است که زبان کوردی با گویش‌های گوناگون خود غنی است و وسعت لغات و اصطلاحات پر معنی، همچنین سنگینی بار ادبی در نوشتن، خواندن، هنر و دیگر ابعاد زبانی، ارزش و زیبایی ویژه‌ای به این زبان داده‌اند. مناطق گوناگون با گویش‌های مختلف و ویژگی‌های متفاوت، تولیدات با ارزش زبانی داشته است. کرماشان نیز از این امر مستثنی نیست و سال‌هاست شاهد برگی زرین از ادب و نوشتار غنی ادبی بوده است و جایگاه فرهنگی، ادبی و غنای خود را نشان داده است. ولی با این حال، وجود چند گویش مانند کلهوری، لکی، گورانی و حتی تا حدودی لوری، هم غنی بودن این زمان و هم مشکلاتش را نشان می‌دهد.

در مناطق مختلف استان کرماشان، لغات و اصطلاحات با شیوه‌های مختلف تلفظ شده، بر زبان رانده شده و نوشته می‌شوند. هرچند تلاش‌هایی برای نزدیک نمودن این لهجه‌ها و استاندارد کردن زبان کوردی در جریان است، ولی سیستم حاکم مرکزی، فکر ایلی و عشایری را ترویج داده و یک لهجه را بر لهجه‌های دیگر ارجحیت می‌دهد و این مسأله یک مانع و مشکل در این راستا می‌باشد.

اینجاست که متوجه می‌شویم که سیستم مرکزگرای حاکم نسبت به وجود زبان‌های دیگر به جز زبان رسمی و اشتراک با این زبان‌ها، خشمگین است و با هر شیوه ممکن تلاش دارد تا زبان‌های غیررسمی را ضعیف و کم‌ارزش نموده و آنها را به حاشیه براند. در این راستا نیز از ابزارهای خود مانند صدا و سیما استفاده می‌کند. همچنان که سال‌هاست در کرماشان شاهد شبکه تلویزیونی زاگرس هستیم که به جز بی‌احترامی، بی‌ارزش نمودن و عقب انداختن زبان کوردی، هیچ نتیجه‌ی دیگری نداشته است.

این سیستم همچنین با استفاده از مهره ها و بازوهایش در استان، به ایجاد دو دستگی و دشمنی میان متکلمین به این گویش‌ها مشغول است تنها هدف عملی آن نیز، از بین بردن هرچه بیشتر زبان و بی‌ارزش نمودن آن است.

بارها مشاهده شده که زبان کوردی به عنوان گویش روستایی یا عقب‌افتاده از جامعه‌ی شهری نشان داده شده است، ولی متأسفانه به جز یک لبخند تلخ، هیچ نوع واکنش و پاسخ شایسته‌ای از فرد کورد و روشنفکران جامعه دیده نشده است و حتی در مواردی سکوت، بی‌اهمیتی و بی‌طرفی در برابر این رفتارهای زشت نشان داده‌اند.

برای مثال استفاده از یک گویش به شیوه طنز و کمیک، یا تنها برای شوخی، یک کورد را علیه گویش دیگر نشان می‌دهند و آگاهانه از این امر برای ضربه زدن به این گویش‌ها و به طور کلی بی‌ارزش نمودن زبان کوردی استفاده می‌کنند. بدین ترتیب بر افراد ناآگاه تاثیر می‌گذارند که دیگر برایشان ننگ و عار باشد که با این زبان صحبت کنند. این توطئه نیز به آسانی اجرا می‌شود و به سادگی زبانی دست‌ساز و مصنوعی همچون زبان فارسی کرماشانی که در هیچ ادبیات و نوشته و خوانش‌های زبانی و فرهنگی، نام و جایگاهی ندارد، به زبان اصلی تبدیل می‌شود و خود را به منزل و جوامع روز جا می‌دهد. حتی در مدارس به عنوان زبان محلی با هدف نزدیک نمودن به زبان فارسی، به زبان آموزشی تبدیل می شود و پس از سال‌ها نتیجه‌ی صحبت کردن به زبان فارسی برای فرد کورد، موجب ویرانی و عدم توانایی در انتقال مفاهیم و نارسایی به زبان فارسی تبدیل می‌شود.

به همین دلیل امروز در کرماشان صحبت به زبان فارسی و حتی برای نوشتن نیز، این زبان مصنوعی جای می‌گیرد و تحت عنوان زبان کوچه و بازار، شناخته می‌شود.

در اینجا سطح آگاهی، احساس والای ملی، تفاوت قائل نشدن میان گویش‌های مختلف زبان کوردی و محدود نکردن آنها در چارچوب منطقه، ایل یا عشیره، و همچنین غنی و باارزش پنداشتن این گویش‌ها و تلاش برای نزدیک نمودنشان در کنار نزدیک نمودن روشنفکران و ادیبان این منطقه، می‌تواند به ایجاد یک گفتمان مشترک، خوانشی تازه و با ارزش، به سوی اتحاد، توسعه و نزدیکی در گویش‌های مختلف کرماشان باشد.

باید گام‌های برداشته شده علیه توسعه یک گویش دیگر نباشد. همچنین در راستای یکی کردن و استاندارد نمودن زبان کوردی تلاش شود. این امر کمابیش، مدتیست که آغاز شده و خوشبختانه با از میان بردن موانع اشاره شده، گام‌ها محکمتر برداشته می‌شوند.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧٠٣ در این شمارە می‌خوانید:

ــ هویت عاملان حملات تروریستی تهران، یک مسالە
ــ در باب استقلال کردستان
ــ وحشت از ترقەبازی
ــ "آسمیلاسیون فرهنگی" پروسەای برای نابودی کوردها
  • \ "آسمیلاسیون فرهنگی" پروسەای برای نابودی کوردها
    آسمیلاسیون فرهنگی فرآیندی پیچیده، سازماندهی شده و هدفمند است که طی آن گروهی زبانی، فرهنگی، ملی و یا مذهبی در گروه غالب ادغام و همگون می‌شود. در اینجا منظور از ادغام و همگون سازی، یکسان شدن فرهنگی-هویتی می‌باشد.
  • در باب استقلال کردستان در باب استقلال کردستان
    اکنون در میان فاشیسم دولت‌‌های منطقه و حق‌طلبی ملت‌های تحت ستم مساله رفراندم و استقلال کردستان عراق در کجا جای خواهد گرفت؟ آیا معنایی برای ملت کرد وجود دارد کە خواهان حقی باشد که این دولت‌ها مخالف آن باشند؟
  • وحشت از ترقەبازی وحشت از ترقەبازی
    اگر از شتاب وقوع حوادث بکاهیم و با دقت بیشتری تحولات مذکور را پیگیری کنیم، واقعیت‌هایی در میدان رقابت قدرت نمایان می‌شوند که لازم است نادیده گرفته نشوند.
  • بویراحمد، زیر چکمەهای فاشیسم پان‌ایرانیسم بویراحمد، زیر چکمەهای فاشیسم پان‌ایرانیسم
    حال با تمام این اوصاف و با وجود چنین ظلم‌های عیانی سوال اساسی این است که چرا تا کنون مردمان کهگیلویه و بویراحمد ساکت نشستەاند و دست به قیام گستردەای برای احقاق حقوق ملی خود نزدەاند؟
  • سیاست جنگ طلبی رژیم ایران سیاست جنگ طلبی رژیم ایران
    پانیک سایه جنگ، کارت استفاده شده رژیم ایران بعد از جنگ هشت ساله ایران-عراق است که طبق آمارهای غیر رسمی بیش از نیم میلیون از مردم ایران را به کام مرگ کشاند و در حوزه‌های انسانی، توسعه، عمران و... آسیب‌های عظیمی را به ملیت‌های موجود درآن جغرافیا وارد کرد. از آن زمان تاکنون سواستفاده از بحران و استفاده از آن به عنوان پیکان و سپر در مقابل مطالبات و توقعات مردم، به بخشی از سیاست داخلی رژیم حاکم بر ایران تبدیل شده است.
  • ضرورت وجود تفکرات ملی‌گرایانە در زنان کورد ضرورت وجود تفکرات ملی‌گرایانە در زنان کورد
    یکی از این توطئەها کە بە درازای تاریخ دشمنی با ملت کورد مستمرا اجرا و به روز شده است و هدف از این جستار نیز پرداختن به آن می‌باشد، تلاش برای ریشەکن کردن تفکرات ملی و تضعیف عقلانی ملی تمام اقشار جامعە بە ویژە زنان می‌باشد.
  • تروریسم دو سر تروریسم دو سر
    در خاورمیانەی مالامال از هرج و مرج، ظلم و استثمار و استبداد حاکم بوده و توان تمام جوامع را تهی کرده است. در چنین ژئوپلوتیکی سرکوب و ستم دلایلی برای بیان اعتراضات هستند و از سوی دیگر نیز اعتقاد به تفکرات ضد آزادی و متحجرانه دلیل اصلی و اساسی گسترش خشونت و ظلم می‌باشد.
  • قاسملویسم و تحلیلی بر تاریخ معاصر کورد قاسملویسم و تحلیلی بر تاریخ معاصر کورد
    قاسملو طی مصاحبەای با خبرنگاری فرانسوی یکی از کارهای سخت جهان را سازماندهی انسان کورد ذکر می‌کند، که این سخن از سوی رهبری کورد خود گویای این حقیقت انکارناپذیر است.
  • کورد می‌تواند به عاملی تعین کننده در معادلات خاورومیانه بدل شود کورد می‌تواند به عاملی تعین کننده در معادلات خاورومیانه بدل شود
    ولی اکنون بعد از آن همه سال لازم است باز هم معادلات موجود را شناسایی و ارزیابی نموده و متحد شده و همه‌ی توان خود را در راستای تضمین نمودن صد سال آینده بدون قربانی دادن بکار ببریم، باید رهبری سیاسی کورد این مهم را درک کرده و در راستای آن گام بردارد، در غیر این صورت به سوی آینده‌ای مبهم و احتمالا سیاه گام خواهیم نهاد.
  • جوابی کوتاه برای آکادمیست‌هایی کە بە بیراهە رفتەاند جوابی کوتاه برای آکادمیست‌هایی کە بە بیراهە رفتەاند
    همچنین شرعیتی هرچند ظاهری نیز بە سیستم و اعمال ضد بشری خود خواهد داد و برای ثبات هرچە بیشتر حکومت تحمیلی خویش توان و ارادەی نیروهایش را از راه تبلیغات دروغین افزایش می‌دهد، بە گونەای کە هر فردی کە در سایەی این گفتمان حضور پیدا کند، خود را در هالەای از شرعیتی خیالی خواهد دید.
  • در مصاف با روشنگری سیاسی در مصاف با روشنگری سیاسی
    سیاست‌ورزی را می بایست نقطه‌ای مقابل فلسفیدن نامید، این یعنی که بتوان وضعیتی را چنان توصیف کرد که بتوان در چهار چوب آن، توافق را تسهیل کرد.
  • ژست سیاسی و مبارزاتی ژست سیاسی و مبارزاتی
    این نوع از قدرت و سیستم مستبد، تلاش می‌کند که افراد و گروەهای مبارز را دچار ناامیدی کرده و در اعماق ذهن‌شان آنچنان تسلیم رژیم شوند که باور کنند که جز بازی کردن در چارچوب معیارهای رژیم ولایت فقیه هیچ فرصت دیگری برای فعالیت سیاسی و قیام وجود ندارد.
  • هدف ما هدف ما
    این بنا که حزب دمکرات آنرا پایەریزی کرد، ٧٠ سال است که بر روی پاهای خود ایستاده و نه تنها احتمال فروریختن آن وجود ندارد بلکه با سپری شدن روز، ماه و سال محکم‌تر و مستحکم‌تر از گذشته به قلعه مقاومت و روشنفکری و چشم بیدار و تیزبین جامعه کردستان بدل شده است.
  • رستم جهانگیری: کردستان بدون کرماشان، ایلام و ارومیه به مانند کالبدی ناقص است رستم جهانگیری: کردستان بدون کرماشان، ایلام و ارومیه به مانند کالبدی ناقص است
    برای همین ضروری‌ست تا جوانان ایلام، کرماشان و ارومیە دوشادوش جوانان سنە و موکریان وارد میدان مبارزە شدە و ایفای نقش نمایند و توان خود را نشان دهند. آن زمان می‌توان ادعا کرد کە مبارزە ما سرتاسری بودە و در غیر اینصورت همانطور کە در بالا اشارە نمودم حاکمیت کردی ناقص می‌باشد و نمی‌تواند رو پاهای خود بایستد.