• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
١٨ اکتبر ٢٠١٧ میلادی - ٢۶ مهر ١٣٩۶ خورشیدی  

موانع توسعه‌ی گویش‌ها در کرماشان!

میلادی: ٠۶-٠٢-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۵/١١/١٨ - ١٠:١٧ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
موانع توسعه‌ی گویش‌ها در کرماشان!
آوات ساروج

کرماشان با جغرافیای وسیع، جمعیت زیاد، تنوع گویش‌ها و آیین‌ها مختلف شناخته می‌شود که همیشه جای بحث، میدان سیاسی جذب و دفع و همچنین راه رفت و آمد رهگذرانی بوده است که تمام رفتار، اعتقادات، فکر و اندیشه و حتی نوع دید و گفتمانشان بر چرخش اجتماعی و سیاسی و همچنین دوره‌های مختلف فرهنگی و هنری این منطقه، تأثیرگذار بوده است و نیز در مراحل گوناگون نتایج آن به سود دشمن و قدرت منفعت طلب و مرکزگرا بوده است!

رنگارنگی مذهبی و دیگر تنوعاتی که در استان کرماشان وجود دارند، بارها بر فکر و اندیشه‌ی میهندوستی و ملی‌گرایانه‌ی فرد کورد بی‌تأثیر نبوده‌اند و به مشکلاتی بر راه هویت‌خواهی و شکوفا شدن هویت ملی تبدیل شده است که ریشه در ناآگاهی فرد کورد از یک طرف و توطئه و پروژه‌های حاکمیت و مهره‌هایشان از طرف دیگر دارد. مهره‌های رژیم در منطقه با استفاده از نوشتن در رسانه‌های مختلف و با استفاده از ابزار صدا و سیما، با یک پلان و برنامه از پیش تعیین شده، از این مسأله سوء استفاده کرده و این فرصت را تبدیل به مانع کرده‌اند. این به این مشکلات و موانع دقت کنیم، خواهیم دید که دست بدخواهان ملت کورد و سیستم مرکزگرای ایران در مراحل مختلف تاریخی، به وضوح در آنها دیده می‌شود. توطئه‌گران و دشمنان از نقاط ضعف این منطقه برای ضربه زدن، به آسانی و با هزینه‌های بسیار کم استفاده کرده‌اند. به همین دلیل بهتر است که یک تحلیل در رابطه با گویش‌های این منطقه داشته باشیم تا پی ببریم که ابعاد غنی و ویژه‌ی مثبت این لهجه‌های چیستند و ابعاد ضعیف آنها که موجب سوء استفاده و دخالت دشمنان برای ایجاد دو دستگی میان مردم و روشنفکران این منطقه شده‌اند، کدام‌ها هستند. این ابعاد ضعیف چه بسا موجب ایجاد مشکل بر سر راه فعالیت انجمن‌های ادبی و همچنین جامعه‌ی روشنفکری کوردی شده است. این مشکلات هنوز وجود دارند و متأسفانه رو به رشد هم هستند.

مشخص است که زبان کوردی با گویش‌های گوناگون خود غنی است و وسعت لغات و اصطلاحات پر معنی، همچنین سنگینی بار ادبی در نوشتن، خواندن، هنر و دیگر ابعاد زبانی، ارزش و زیبایی ویژه‌ای به این زبان داده‌اند. مناطق گوناگون با گویش‌های مختلف و ویژگی‌های متفاوت، تولیدات با ارزش زبانی داشته است. کرماشان نیز از این امر مستثنی نیست و سال‌هاست شاهد برگی زرین از ادب و نوشتار غنی ادبی بوده است و جایگاه فرهنگی، ادبی و غنای خود را نشان داده است. ولی با این حال، وجود چند گویش مانند کلهوری، لکی، گورانی و حتی تا حدودی لوری، هم غنی بودن این زمان و هم مشکلاتش را نشان می‌دهد.

در مناطق مختلف استان کرماشان، لغات و اصطلاحات با شیوه‌های مختلف تلفظ شده، بر زبان رانده شده و نوشته می‌شوند. هرچند تلاش‌هایی برای نزدیک نمودن این لهجه‌ها و استاندارد کردن زبان کوردی در جریان است، ولی سیستم حاکم مرکزی، فکر ایلی و عشایری را ترویج داده و یک لهجه را بر لهجه‌های دیگر ارجحیت می‌دهد و این مسأله یک مانع و مشکل در این راستا می‌باشد.

اینجاست که متوجه می‌شویم که سیستم مرکزگرای حاکم نسبت به وجود زبان‌های دیگر به جز زبان رسمی و اشتراک با این زبان‌ها، خشمگین است و با هر شیوه ممکن تلاش دارد تا زبان‌های غیررسمی را ضعیف و کم‌ارزش نموده و آنها را به حاشیه براند. در این راستا نیز از ابزارهای خود مانند صدا و سیما استفاده می‌کند. همچنان که سال‌هاست در کرماشان شاهد شبکه تلویزیونی زاگرس هستیم که به جز بی‌احترامی، بی‌ارزش نمودن و عقب انداختن زبان کوردی، هیچ نتیجه‌ی دیگری نداشته است.

این سیستم همچنین با استفاده از مهره ها و بازوهایش در استان، به ایجاد دو دستگی و دشمنی میان متکلمین به این گویش‌ها مشغول است تنها هدف عملی آن نیز، از بین بردن هرچه بیشتر زبان و بی‌ارزش نمودن آن است.

بارها مشاهده شده که زبان کوردی به عنوان گویش روستایی یا عقب‌افتاده از جامعه‌ی شهری نشان داده شده است، ولی متأسفانه به جز یک لبخند تلخ، هیچ نوع واکنش و پاسخ شایسته‌ای از فرد کورد و روشنفکران جامعه دیده نشده است و حتی در مواردی سکوت، بی‌اهمیتی و بی‌طرفی در برابر این رفتارهای زشت نشان داده‌اند.

برای مثال استفاده از یک گویش به شیوه طنز و کمیک، یا تنها برای شوخی، یک کورد را علیه گویش دیگر نشان می‌دهند و آگاهانه از این امر برای ضربه زدن به این گویش‌ها و به طور کلی بی‌ارزش نمودن زبان کوردی استفاده می‌کنند. بدین ترتیب بر افراد ناآگاه تاثیر می‌گذارند که دیگر برایشان ننگ و عار باشد که با این زبان صحبت کنند. این توطئه نیز به آسانی اجرا می‌شود و به سادگی زبانی دست‌ساز و مصنوعی همچون زبان فارسی کرماشانی که در هیچ ادبیات و نوشته و خوانش‌های زبانی و فرهنگی، نام و جایگاهی ندارد، به زبان اصلی تبدیل می‌شود و خود را به منزل و جوامع روز جا می‌دهد. حتی در مدارس به عنوان زبان محلی با هدف نزدیک نمودن به زبان فارسی، به زبان آموزشی تبدیل می شود و پس از سال‌ها نتیجه‌ی صحبت کردن به زبان فارسی برای فرد کورد، موجب ویرانی و عدم توانایی در انتقال مفاهیم و نارسایی به زبان فارسی تبدیل می‌شود.

به همین دلیل امروز در کرماشان صحبت به زبان فارسی و حتی برای نوشتن نیز، این زبان مصنوعی جای می‌گیرد و تحت عنوان زبان کوچه و بازار، شناخته می‌شود.

در اینجا سطح آگاهی، احساس والای ملی، تفاوت قائل نشدن میان گویش‌های مختلف زبان کوردی و محدود نکردن آنها در چارچوب منطقه، ایل یا عشیره، و همچنین غنی و باارزش پنداشتن این گویش‌ها و تلاش برای نزدیک نمودنشان در کنار نزدیک نمودن روشنفکران و ادیبان این منطقه، می‌تواند به ایجاد یک گفتمان مشترک، خوانشی تازه و با ارزش، به سوی اتحاد، توسعه و نزدیکی در گویش‌های مختلف کرماشان باشد.

باید گام‌های برداشته شده علیه توسعه یک گویش دیگر نباشد. همچنین در راستای یکی کردن و استاندارد نمودن زبان کوردی تلاش شود. این امر کمابیش، مدتیست که آغاز شده و خوشبختانه با از میان بردن موانع اشاره شده، گام‌ها محکمتر برداشته می‌شوند.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٠ در این شمارە می‌خوانید:

ــ زندانی سیاسی وجود ندارد
ــ خاورمیانه در مقابل یک دوراهی، دموکراسی و احترام به حقوق اقلیت ها و
حق تعیین سرنوشت یا ادامه جنگ و کشتار
ــ ایران محــــور شرارت منطقه
ــ جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
  • ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ
    اتوریتەی اشغالگری و ذهنیت‌های تمامیت‌خواە، آنگاە کە منافع خود را برای خود و منافع دیگران را نیز برای خودشان فرمولە می‌کنند، آزادی و حقوق افراد را با خیرەسری مشروط می‌کنند و خط قرمز را برای خواستەهای دمکراتیک دیگران تعیین می‌کنند.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    یا باید از مشکلات کشاورزها آگاه باشیم که به عنوان مثال دولت طی برنامه‌ای از پیش تعین شده اقدام به خرید ارزان محصولات آن‌ها می‌کند.
  • زندانی سیاسی وجود ندارد زندانی سیاسی وجود ندارد
    در سرزمینی تحت سلطه دیکتاتوری و فاشیست، چیزی به نام زندانی سیاسی نمی‌تواند معنایی داشته باشد و اصلا دال مناسبی برای اشاره به چیزی واقعی نیست. در واقع مفهوم زندانی سیاسی می‌تواند مفهومی گمراه‌کننده و تحریف‌کننده باشد.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    از سویی دیگر نباید نیروی عظیم انسانی و ژئوپلوتیک حساس جنوب زاگرس را فراموش کنیم و این فاکت نقش و جایگاه بسزایی در جنبش کوردستان دارد. رژیم بر واقعیت‌های ذکر شده واقف و آگاه است و آنچنان او را به هراس انداخته که تحلیلی‌ است بر شدت عمل رژیم تروریستی ایران در نابود کردن بنیادهای انسانی در این بخش از کوردستان.
  • برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
    در کرماشان، قلب کوردستان، مردان و زنانی گام در خیابان‌ها نهادند و فریاد کشیدند که پرنده نیز از پر کشیدن هراس داشت. اما آنان با خود اندیشیدند تا به کی حقارت؟؟ تا به کی جان دادن و دم برنیاوردن؟؟ و بر آن شدند که سکوت سهمگین و رخوت حاکم بر شهر را بشکنند و فریاد برکشند که: "شهر زنده است ، شهر در خروش است".
  • مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد
    در این تیم ترور افرادی از حزب‌الله لبنان، یکی از اعضای شیعه لبنان و خود ایرانی‌ها که همگی در ایران و تحت نظارت سپاه پاسداران و و سازمان اطلاعات آموزش دیده بودند، به صورت مشترک و طی برنامه‌ای از پیش تعین شده، ترور مذکور را انجام می‌دهند.
  • دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
    دولت مستقل کوردستان در جنوب هم بنیاد نهادن اراده ملی است و هم گامی تاریخی مهمی است که شاید امروز نتوان به روشنی و وضوح لذت‌ها و رنگ‌های آن را مشاهده کرد اما همانقدر که دشمنان کورد و به ویژه جمهوری اسلامی از این امر خشمگین و با تمام توان آنرا مورد تهدید قرار می‌دهند و تعدای به اصطلاح روشنفکر فارس، اما در واقع متحجر و فاشیست که ادامه جمهوری اسلامی‌اند از استقلال کوردستان به هراس افتاده‌اند که این خود اشاره‌ای‌ست به حقیقت دولت مستقل کوردستان.
  • کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران
    در حال حاضر در زندان‌های رژیم فاشیستی جمهوری اسلامی ایران زندانیان زیادی وجود دارند که تنها جرم آن‌ها حمایت و دفاع از حقوق این کودکان است اما متاسفانه حاکمیت این افراد را که چیزی جز قائل شدن حق زندگی برای کودکان این سرزمین و آب و خاک خواستار نیستند را مجرم دانسته و آن‌ها را دشمن نظام و اسلام قلمداد می‌کند.
  • زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند
    وقتی به دوستانم مراجعه می‌کنم و چهره‌های افسرده‌شان را می‌بینم که وا اسفااا، ما چه کردیم!! مگر درس نخواندیم! مگر زحمت بسیارنکشیدیم!
  • توتالیتاریسم و جامعه توتالیتاریسم و جامعه
    همچنین در عصر حاضر در سیستم عراق پیشین و سوریه امروزی می‌بایست و باید عضو حزب بعث صدام و حزب بعث خانواده اسد باشد.
  • اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه
    البته چون اصلاح‌طلبان کورد تنها در سطح دیپلماسی عمومی آنهم در فصل انتخاباتی بدان‌ها اجازه عرض اندام داده می‌شود، پس باید اظهار کرد کابینه دوم روحانی خطی پایان پدیده اصلاح‌طلبی در کوردستان است.
  • شهر شوری در سر دارد شهر شوری در سر دارد
    مردم دیگر تحمل آنرا ندارند که هرگونه تجمع، حرکت و یا کوچکترین خواست‌شان، با گلوله‌های نیروهای رژیم روبرو شود و روزی شهر تصمیم خواهد گرفت که تفنگ به دست بگیرد و در دل شهر به روی کاخ لرزان جمارانی‌ها آتش بگشاید.
  • دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان
    بنابراین در استراتژی امنیت رژیم، کوردستان مساله‌ای است که شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی، پروژه ملت-دولت فارس، عمیق شدن بحران آب و استراتژی کمربند شیعه در منطقه -که رویای مشترک ناسیونالیسم فارس و شیعه‌گرایی ایرانیست- را با تهدید جدی روبرو می‌سازد، به همین خاطر نیز تحلیل‌گر سپاه و بیت خامنه‌ای آشکارا معترف است که چهل سال آینده، ٤٠ سال رویارویی کوردستان با دستگاه‌های امنیتی و سرکوبگر رژیم جمهوری اسلامی است.
  • متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب
    فاشیسم قصد سلطه بر تمام جهان را داشت، فاشیسم می‌خواست که رهبری تمام ملت‌های جهان را در دست بگیرد و فقط نژادی که او آنرا برتر می‌دانست سرور و حاکم جهان باشد.