• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢٠ آگوست ٢٠١٧ میلادی - ٢٩ مرداد ١٣٩۶ خورشیدی  

موانع موجود بر سر راه استقلال کردستان از عراق

میلادی: ٢٠-٠٢-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۵/١٢/٠٢ - ١١:۴۵ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
موانع موجود بر سر راه استقلال کردستان از عراق
البرز رویین‌تن

براى ملتى که‌ سابقه‌ی‌ ژینوساید و فاجعه‌‌ی حلبچه‌ و کشتارهای دسته‌جمعی‌اش چندان دور نیست، اگر با مبارزه‌ و تلاش‌هاى خود به‌ مرحله‌ى رسیده‌ باشد که‌ بتواند در مورد سرنوشت همیشگى خود تصمیم بگیرد و با تأسیس دولتى مستقل از ژینوساید خود در آینده‌ پیشگیری کند، مرحله‌ى مهمى از تاریخ است که‌ تأثیر بر حال و صد سال آینده‌ سرنوشت این ملت خواهد داشت.

اگر کردها در این مرحله‌ حساس با درس‌هاىی که‌ از تاریخ خود گرفته‌اند و با نگرشی آشکار و واضح حرکت نکنند، احتمال تکرار چنان حوادثی همچنان وجود دارد و برعکس آن نیز می‌تواند صد سال آینده‌ را به گونه‌ای بسازد که‌ قبل از هر چیز کرامت و آزادى را به‌ ملت کرد بازگرداند و به‌ جاى قربانى کردن جان خود براى وطن، به دنبال پیشرفت‌هاى اجتماعى، اقتصادى و غیره‌ باشد.

در یک نگاه امروزه‌ می‌توان خیلى واضح دید که‌ حکومت اقلیم کردستان داراى حکومت و دستگاه‌هاى قانونى است که‌ حکمرانى می‌کنند. داراى ارتشی است که‌ می‌تواند از وطن دفاع کند. داراى اقتصادى است که‌ می‌تواند آزادانه‌ با دنیا قرارداد امضا کند و داراى روابط دیپلماتیک است که‌ جایگاه خاصى نزد قدرت‌هاى جهانى دارد و بسیار از موارد دیگر را که‌ لازمه‌‌ی هر دولت مستقلی است، دارا می‌باشد. بدون تردید کیفیت و اندازه‌ی‌ موارد بالا قابل بحث هستند، ولى آنچه‌ در آن تردید نیست، وجود همه‌ی‌ موارد بالاست.

بر همین اساس است که‌ سؤال "با وجود همه‌ اینها چه‌ موانعى بر سر راه اعلام رسمى استقلال کردستان از عراق وجود دارد که‌ تاکنون نتوانسته‌ استقلال خود را اعلام کند" پیش می‌آید.

با تحلیل و از سر راه برداشتن این موانع می‌توان قدم مهمى در این راه برداشت، مخصوصاً که‌ این فرصت تاریخى به وجود آمده است‌.

اولین مانع را می‌توان به‌ چگونگى حکمرانى سال‌هاى گذشته‌ نسبت داد که‌ در این سال‌ها نتوانستند‌ با سیاست‌هاى آموزشی یا اعلامى احساسات و ارزش‌هاى ملى و وطندوستى را ترویج دهند و مخصوصاً نبود این ارزش‌ها در نسل جدید مشهود است. درست است که آمار یا نظرسنجى خاصى در دست نیست، ولى با وجود تاریخ خونبار ملت کرد، نتوانسته‌اند که‌ منافع ملى را در اولویت و صدر امور مردم قرار دهند، بلکه‌ رفاه و خوشگذرانی تبدیل به موضوعات مهم و اصلى نزد مردم شده‌اند. لازم به‌ ذکر است که من کاملاً به ازخودگذشتگى و قهرمانى پیشمرگه‌ها آگاه هستم و این را تنها عاملى می‌دانم که‌ از پسرفت ملت کرد جلوگیرى می‌کند. ولى براى اثبات ادعایم مبنى بر کمرنگ بودن ارزش‌ها و احساسات ملی‌گرایانه‌ در نزد ملت می‌پرسم که در زمان رژیم بعث با وجود همه‌ خطرهاى موجود ده‌ها راهپیمایى براى مطالبه‌ی حقوق ملت کرد برگزار شد، چرا با وجود فضاى آزاد کنونى، حتی یک راهپیمایی در سال‌هاى گذشته‌ براى استقلال صورت نگرفته‌ است؟ من علت آن را نبود احساس ملی‌گرایانه‌ براى در اولویت قراردادن این موضوع نزد مردم می‌دانم.

عامل دوم را نبود برنامه‌ و نقشه‌ی‌ مشترک در بین همه‌ احزاب و نیروهاى سیاسی موجود در اقلیم کردستان می‌دانم. به‌ این معنى که‌ براى چنین موضع مهمى باید برنامه‌ مشترکى وجود داشته باشد و همه‌ مراحل این برنامه‌ بایستی با هماهنگى با یکدیگر اجرا شوند. اکنون این احساس ضرورت بنیادین مشاهده‌ نمی‌شود و تفاوت‌هایى نیز در مواضع این احزاب براى چگونگى و زمان اعلام استقلال وجود دارد. بسیار از اختلافات دیگر نیز به‌ این موضوع ملى ربط داده‌ شده‌ و این تأثیرات و پیامدهای منفى به دنبال داشته است. نیروهاى سیاسی اقلیم کردستان می‌توانند در موضوعات دیگر و داخلى اختلاف نظر داشته‌ باشند و براى به دست گرفتن قدرت و حکمرانى با هم رقابت داشته‌ باشند، ولى نباید بر سر سیاست‌هاى ملى اختلاف داشته‌ باشند تا بر عملکرد آنها در مورد مسائل ملى تأثیر پیدا کند و حتى در بغداد علیه‌ یکدیگر سیاست بورزند.

عامل سوم، به موقعیت حساس و ژئوپولیتیک کردستان و تقسیم‌بندی‌هایى که‌ در سده‌هاى گذشته‌ در کردستان صورت گرفته‌ بر می‌گردد که‌ کردستان هر تصمیمى مینى بر استقلال خود بگیرد، بدون هیچ تردیدى به‌ شکل مستقیم یا غیر مستقیم با این کشورها و قدرت‌هاى جهانى ارتباط دارد. البته‌ این واقعیت به‌ این معنى نیست که‌ برای اتخاذ هر تصمیمى باید رضایت همه‌ی‌ این کشورها را گرفت، بلکه‌ باید حرف اول و آخر را مردم کردستان بزنند. ولى نباید واقعیت‌هاى موجود را نادیده‌ گرفت.

اینجا می‌توان به‌ روابط با ترکیه‌ اشاره‌ نمود که‌ با این روابط دروازه‌ ارتباط با دریاى آزاد گشوده شده‌ و با همکارى ترکیه‌ براى استقلال اقتصادى کردستان گام مهمى در این راه برداشته‌ شده‌ است. ولى کشورى مثل ایران عامل مهمى است که‌ تأثیر داشته‌ تاکنون کردستان نتوانسته‌ استقلال خود را اعلام بکند. علت آن هم جاى نگرفتن کردستانى آزاد در سیاست‌هاى پست خارجى جمهورى اسلامى است که‌ ضدیت تمام با منفعت‌هاى سیاسی پلید جمهورى اسلامى دارد. در گذشته‌ نه‌ چندان دور صفوى مشاور نظامى خامنه‌ى و فرمانده‌ پیشین سپاه پاسداران اگفت اگر بارزانى استقلال کردستان را اعلام کند با مشکلات عدیده‌اى روبرو می‌شود چون کردستان در محاصره‌ قرار دارد. و این یعنى دوستان ما می‌توانند از ارتباط کردستان با دنیا جلوگیرى کنند. اگر نگاهى به‌ نقشه‌ی‌ کردستان بیندازیم می‌بینیم که‌ بخشی از مرز اقلیم کردستان با کردستان ایران است که‌ تحت اشغال رژیم ایران است. بخشی دیگر زیر نظر حکومت عراق است که‌ با نیروهاى حشد شعبی و سایر اقمار سپاه پاسداران پوشش داده‌ شده است‌. بخشی هم با ترکیه‌ و کردستانى سوریه رابطه‌ دارد که‌ برخی از نیروهاى ایزدى و پ.ک.ک که‌ با نیروهاى حشد شعبی دوستى دارند، وجود دارند و به‌ این شکل می‌خواهند کردستان را محاصره‌ کنند و از استقلال کردستان از عراق جلوگیری کنند. به‌ این علت این ژئوپولتیک به‌ استقلال کردستان کمک نمی‌کند.

عامل چهارم نبود سیاست‌هاى مشخص از سوی قدرت‌هاى جهانى مخصوصاً آمریکا و دولت اوباما در منطقه‌ است زیرا این سیاست‌ها باعث به وجود آمدن بحران بیشتر شد. دخالت آنها در منطقه‌ می‌تواند بالانس قدرت را به‌ هم بزند و این بر همه‌ معادلات سیاسی منطقه‌ تأثیر می‌گذارد. به‌ همین علت حساسیت بالایی‌ به‌ این موضوع نزدیک می‌شوند و انتظار برداشتن قدم اول در این راه را از کردستان دارند، مخصوصاً که‌ مسعود بارزانى بارها اعلام کرده‌ که‌ آنها مانع استقلال نیستند و ممکن است بعدها کمک هم بکنند ولى باید قدم اول را خود کردستان بردارد. ولى با آمدن ترامپ و اعلام سیاست‌هاى جدید و لحن گفتارى تند در مقابل ایران وارد مرحله‌ى دیگر شده‌ایم که‌ باید انتظار هر حرکتى را داشته‌ باشیم مخصوصاً که‌ علناً با ایران مخالفت می‌کنند و بیشتر از دوران اوباما، احتمال حمایت از کردستان وجود دارد.

با وجود تمامى این موانع تنها نیروی سیاسی کردستانى خارج از اقلیم کردستان که‌ به‌ استقلال این بخش از کردستان خدمت کرده‌، همانا حزب دمکرات کردستان ایران است که با شروع "راسان" که‌ حرکت نوینی علیه‌ جمهوری اسلامیست،‌ باعث ایجاد تحولات سیاسی عمیقی در جنبش ملی کرد در کردستان ایران شده‌ و از این طریق بر رژیم جمهورى اسلامى که‌ با استقلال کردستان ضدیت دارد، فشار وارد می‌کند. به‌ همین علت باید به‌ این موضوع مهم در چهارچوب استقلال کردستان بیشتر پرداخت، هرچند که این دو موضوع به‌ ظاهر دور از همدیگر به‌ نظر مي‌رسند.

با وجود همه‌ اینها، کردها براى رسیدن به‌ استقلال فقط به‌ رفع موانع اول و دوم نیاز دارند، زیرا آن موانع به‌ مشکلات داخلى ارتباط دارند. به‌ این معنى که‌ با شکل‌گیری اراده‌ برای اتخاذ تصمیمات بزرگ همه‌ موانع بر سر راه خنثى خواهد شد. بدون تردید اتخاذ این تصمیم در چنین منطقه‌ای‌ آسان نیست، ولى هیچ قدرتى نمی‌تواند در مقابل اراده‌ی‌ یک ملت مقاومت کند. به‌ این علت است که‌ جدا کردن اختلافات و مشکلات داخلى از مسأله‌ی حیاتی استقلال کردستان، باعث رفع همه‌ موانع خواهد شد.

بدون تردید باید اینجا به‌ این فرصت تاریخى پیش آمده‌ براى استقلال بعد از قراردادهای شوم لوزان و سایکس پیکو و وقایع صد سال گذشته‌ اشاره‌ کرد، مخصوصاً که‌ این بار موانع بیشتر داخلى هستند تا خارجى.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧٠٦ در این شمارە می‌خوانید:

ــ اراده معطوف به مقابله با سرکوب
ــ دوست و یاور مبارزه‌ای
ــ کورد نماینده، نماینده‌ی کورد
ــ مصاحبه اختصاصی روزنامه کوردستان با یک فعال سیاسی-اجتماعی کرماشانی