• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢٨ آوریل ٢٠١٧ میلادی - ٠٨ اردیبهشت ١٣٩۶ خورشیدی  

راسان و ژئوپولیتیک ایران

میلادی: ٢١-٠۴-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠٢/٠١ - ١۴:۵۴ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
راسان و ژئوپولیتیک ایران
ن: جميل كلاهی

م: هوراز


در طول تاریخ، سرزمینی که امروزه با نام ایران می‌شناسیم، از لحاظ ژئوپولیتیک همواره از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. تسخیر قلمرو امپراطوری ساسانی توسط سپاه اعراب برای تحمیل سلطه‌ی اسلام و جهانی نمودن آن دارای اهمیت ویژه‌ای بوده و بدون در هم شکستن این امپراطوری، اسلام قادر نبود به اندازه‌ی کنونی گسترش یابد. در دوران متأخرتر نیز امپراطوری عثمانی را می‌بینیم که اروپا را تهدید به اشغال نموده و خطر عظیمی متوجه این قاره می‌کند! اینجاست که کشورهای اروپایی به ویژه بریتانیا، ارتش ایران را تجهیز و تسلح نموده و از آن علیه عثمانی استفاده می‌کنند تا موازنه‌ی قوا را برقرار نمایند. اروپا در اینجا از اختلافات مذهبی استفاده می‌کند، یعنی از صفویه‌ی شیعه‌مذهب علیه عثمانی سنی‌مذهب استفاده می‌کند. در دوران جنگ سرد نیز ایران یکی از مهمترین کشورهای تشکیل‌دهنده‌ی کمربند امنیتی برای جلوگیری از اشاعه‌ی کمونیسم بود که علیه اتحاد جماهیر شوروی تشکیل گردیده بود.

پس از انقلاب سال ١٩٧٩ ایران و روی کار آمدن رژیم جمهوری اسلامی، ایران رفته‌‎رفته از اهمیت ژئوپولیتیک دیگری نیز برخوردار گردید. این اهمیت ناشی از موجودیت اسرائیل در منطقه است. اهمیت ایران برای اسرائیل به اندازه‌ای است که در جنگ ایران و عراق برای حفظ توازن قوا، اسرائیل به ایران کمک کرد و اسلحه برای آن ارسال نمود. ایران دارای دو ویژگی اساسی است که برای اسرائیل مهم هستند، نخست اینکه ناسیونالیسم حاکم بر ایران نوعی ناسیونالیسم تنگ‌نظر عرب‌ستیز است و دوم اینکه مذهب رسمی ایران شیعه است و اکثریت مردم ایران نیز شیعه‌مذهب هستند.

اگر نگاهی به بافت جمعیتی کشورهای منطقه‌ی خاورمیانه به ویژه همسایگان اسرائیل بیندازیم، درمی‌یابیم که همگی عرب و سنی‌مذهب می‌باشند. کشورهای اسلامی به ویژه کشورهای عربی به علت مسأله‌ی فلسطین و جنگ‌های سده‌ی گذشته میان اسرائیل و اعراب، با اسرائیل مشکل دارند و افکار عمومی مسلمانان علیه اسرائیل است. به همین دلیل، در این منطقه اسرائیل شدیداً تحت فشار است. برای رهایی از این فشار، اسرائیل نیازمند طرف دیگری است که بار این فشار را از دوشش بردارد، در خاورمیانه هیچ کشور دیگری از این لحاظ بهتر از ایران نیست، زیرا هم از لحاظ ناسیونالیستی و هم از لحاظ مذهبی رقیب و مخالف کشورهای عربی است. دو همسایه‌ی ایران یعنی طالبان و رژیم صدام حسین به دست آمریکا و نیروهای ائتلاف سرنگون شدند، این کار باعث تقویت جایگاه ایران شد! زیرا بر اساس آمارها بیش از ٦٠ درصد از مردم عراق شیعه هستند، بخشی از مردم افغانستان نیز شیعه هستند!

علاوه بر این، سرنگونی رژیم صدام باعث تسهیل ارتباط و تماس و ارسال کمک‌های ایران به سوریه و لبنان از طریق عراق گردید! از همین رو، سرنگون ساختن این دو رژیم رقیب ایران نمی‌تواند بدون برنامه‌ بوده باشد.

پس از سرنگونی این دو رژیم، به تدریج بحثی تحت عنوان "هلال شیعه" مطرح گردید. این هلال از ایران، عراق، سوریه و لبنان تشکیل گردیده است که ایران آن را رهبری می‌کند، یعنی طرح "خاورمیانه‌ی بزرگ" که در زمان جورج بوش مطرح گردید، بر مبنای تقسیمات مذهبی در حال شکل‌گیری است و اوضاع به سمت و سویی می‌رود که موازنه‌ای میان کشورهای سنی و هلال شیعه برقرار گردد. در اینجا بایستی این مسأله را توضیح داد که اسرائیل به دو دلیل با پروژه‌ی هسته‌ای ایران مخالفت می‌کند: نخست جلوگیری از برهم خوردن توازن قوا میان دو جبهه‌ی سنی و شیعه و دوم اینکه اساساً اسرائیل نمی‌خواهد به هیچ کشوری در منطقه اجازه بدهد که از اسرائیل نیرومندتر شود. از همین رو، مشاهده می‌کنیم که اسرائیل به پایگاه اتمی صدام حسین حمله کرده و آن را ویران می‌سازد. پیش از بهار عربی نیز مرکزی را در دمشق، پایتخت سوریه که گمان می‌رفت یک مرکز اتمی باشد، بمباران نمود. از همین رو، ضدیت اسرائیل نه با هدف سرنگونی رژیم ایران، بلکه به معنای حفظ موازنه‌ی نیروهاست، زیرا سرنگونی رژیم به سود اسرائیل نیست. اینک وضعیتی در منطقه پیش آمده است که از هم‌پیمانی و ائتلاف اسرائیل و اعراب علیه هلال شیعه سخن گفته می‌شود، ائتلافی که نه تنها فشارها را از روی اسرائیل برمی‌دارد، بلکه نقش یک قدرت منطقه‌ای محافظه‌کار را به اسرائیل می‌بخشد. تمامی فشارهایی که پیشتر متوجه اسرائیل بود، اینک به سوی ایران کانالیزه شده‌اند، چنین وضعیتی به سود اسرائیل است و هرگز امنیت اسرائیل چه از لحاظ سیاسی و اقتصادی و چه از لحاظ نظامی تا به این حد تأمین نبوده است.

در اینجا این سؤال مطرح می‌گردد که راسان روژهلات در کجای این معادلات قرار می‌گیرد؟ رژیم ایران و بخشی از اپوزیسیون این رژیم از همان ابتدا راسان را ساخته و پرداخته‌ی بیگانه و وابسته به نیروهای دیگر خوانده‌اند. هدف از این تبلیغات صرفاً منزوی ساختن و سرکوب راسان بوده و عاری از حقیقت است، زیرا در حقیقت، در صورت تقویت راسان، ایران به عنوان یکی از فاکتورهای اصلی حفظ امنیت اسرائیل، تضعیف خواهد شد.

برای یافتن دوستان و هم‌پیمانانی برای راسان بایستی این واقعیت را در نظر داشت که رژیم ایران به اقتضای ایدئولوژی خود و شعار صدور انقلاب، در کشورهای پیرامون خویش مداخله خواهد نمود، به همین دلیل مخالفان بسیاری دارد و بایستی به کندوکاو پیرامون نوع روابط ایران و دیگر کشورها پرداخت.

اینک که رژیم و بخشی از به اصطلاح اپوزیسیون رژیم آشکارا علیه راسان متحد شده‌ و از ادبیاتی واحد و مشترک بهره می‌گیرند، حزب دمکرات نیز بایستی خط‌ مبارزاتی خود را از این به اصطلاح اپوزیسیون جدا کند و صرفاً به گفتمان کردی بها داده و از هیچ اتهام و افترایی واهمه نداشته باشد و گام‌هایش را سست نکند و گفتمانی را تولید کند که پاسخگوی جامعه‌ی امروز کردستان روژهلات باشد. جامعه‌ی روژهلات در نوروز امسال سطح بالای درک و آگاهی خود را اثبات نمود و حزب دمکرات نیز بایستی پاسخی به فراخور این این سطح از درک و انتظارات مردمی داده و گفتمان ملی را در ادبیات و سیاست خود پُررنگتر نماید.

برای رهایی از قید و بندهای مربوط به اهمیت ژئوپولیتیک ایران، ملت کرد در روژهلات بایستی تبدیل به قدرتی تأثیرگذار شود. زمانی که تبدیل به قدرت تأثیرگذار شد، بیدن معناست که تهدیدی علیه بسیاری از کشورها و طرف‌ها خواهد بود، تنها در چنین صورتی است که دیگران به خواسته‌های ملت ستمدیده‌ی کرد در ایران گردن خواهند نهاد. این بدان معناست که بایستی راسان را گسترش بیشتری داد تا پهنه‌ی وسیعتری را در بر گیرد. برای این منظور بایستی تلاش نمود تا حد اکثر توان ملت کرد به کار گرفته شود، زیرا اگر راسان گسترده‌تر شود، بازتاب جهانی آن بسی فراتر از مبارزات سایر بخش‌های کردستان خواهد بود. این مسأله ناشی از آن است که کردستان روژهلات در درون مرزهای کنونی ایران قرار گرفته که همان گونه که بحث شد، از اهمیت ژئوپولیتیک فوق‌العاده‌ای در منطقه برخوردار است، همان گونه که پارسال مشاهده نمودیم که وقوع آن چند فقره درگیری میان پیشمرگه‌ها و سپاه پاسداران در مناطقی از کردستان بازتاب جهانی گسترده‌ای به دنبال داشت و خبرگزاری‌های مهم جهانی آن را در کانون توجه خود قرار دادند. رژیم ایران که در طول حیات خویش همواره فعالیت‌های نیروی پیشمرگه را مورد تحریم خبری قرار داده بود، به طرز وسیعی سکوت خویش را شکست و اقدام به تهدید نمود. این امر نیز ناشی از آن بود که منافع کشورها به خطر می‌افتاد که این یک نقطه‌ی مثبت است، زمانی که این اتفاق افتاد، کشورها در اندیشه‌ی چاره‌جویی برمی‌آیند. آن گاه خواهد بود که روژهلات وارد معادلات سیاسی ایران و منطقه و حتی جهان خواهند شد، یعنی حزب دمکرات به عنوان سازمان‌دهنده‌ی راسان بایستی ژئوپولیتیک ایران را که یکی از موانع موجود بر سر راه راسان است، تبدیل به فرصت نماید، این امر با تبدیل تهدیدها به فرصت، آن هم از طریق تأکید بر فعالیت بیشتر و گسترش راسان میسر خواهد شد.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٦٩٩ در این شمارە می‌خوانید:

ــ راسان و ژئوپولیتیک ایران
ــ شهر، محور راسان
ــ جهاد سپید
ــ هجوم موشکی محدود و پیامی نامحدود
  • اهمیت هویت در جنوب کردستان و تعریف نوین ملت (بخش دوم) اهمیت هویت در جنوب کردستان و تعریف نوین ملت (بخش دوم)
    در واقع همچنان که‌ اشاره‌ شد، گفتمان کردی دارای پیشنه‌ تاریخی است و پیوند زدن ملی‌گرایی کرد با ارزش‌های دمکراتیک هم به‌ همین روند تاریخی کردها به ویژه‌ در کردستان ایران برمی‌گردد.
  • هجوم موشکی محدود و پیامی نامحدود هجوم موشکی محدود و پیامی نامحدود
    بعد از بمباران هوایی شهر ادلب -تحت کنترل اپوزیسیون سوریه- توسط نیروی هوایی بشار اسد که موجب قربانی شدن بیش از ١٠٠نفر از مردم این شهر و مصدوم شدن صدها نفر دیگر به دلیل استنشاق گاز شیمیایی شد، جهان بار دیگر شاهد بکارگیری سلاح‌های ممنوعه از سوی حکومتی علیه شهروندانش بود.
  • شهر، محور راسان شهر، محور راسان
    کردستان ایران که در مقایسه با بخش‌های دیگر کردستان بنا بر وسعت خاک و جمعیت پله دوم را داراست، طی دو دهه گذشته دچار رخوت شده بود، اما از دو سال گذشته تا به امروز با تغییرات گسترده‌ای روبرو شده است.
  • راسان و ژئوپولیتیک ایران راسان و ژئوپولیتیک ایران
    علاوه بر این، سرنگونی رژیم صدام باعث تسهیل ارتباط و تماس و ارسال کمک‌های ایران به سوریه و لبنان از طریق عراق گردید! از همین رو، سرنگون ساختن این دو رژیم رقیب ایران نمی‌تواند بدون برنامه‌ بوده باشد.
  • جهاد سپید جهاد سپید
    ٣٨ سال پیش در ٢٨ مردادماه، خمینی، رهبر رژیم جدیدی که قدرت را کاملاً قبضه کرده بود، علیه ملت کرد فتوای جهاد صادر نمود و با تمامی نیروهای نظامی متعارف و نامتعارف خود کردستان را مورد تهاجم قرار دادند و از هیچ جنایتی برای به زانو در آوردن ملت کرد فروگذار ننمودند.
  • شهیدان مشعل راسان ملتند شهیدان مشعل راسان ملتند
    ملتی خواهان آزادیست، بایستی بهای آن را نیز بپردازد. این سخن گهربار از بیانات زنده‌یاد دکتر قاسملوست که خود نیز در راه آزادی ملتش سنگین‌ترین بها را پرداخت.
  • اهمیت هویت در جنوب کوردستان و تعریف نوین ملت اهمیت هویت در جنوب کوردستان و تعریف نوین ملت
    آنچه‌ هویت ملی را با هویت‌های قدیم همچون ایل و تبار متفاوت می‌سازد، همین شناخت از خود است چرا که‌ اساساً مدرنیته‌ با شناخت انسان به‌ عنوان سوژه‌ از پدیده‌هاست و یکی از این پدیده‌ها خود است.
  • سیاست اجتماعی معطوف به رفاه سیاست اجتماعی معطوف به رفاه
    در وضعیت فعلی ایران، مشکلات اقتصادی بزرگ‌ترین مانع بر سر راه رشد و توسعه‌ی جامعه‌ برشمرده می‌شود که آسیب‌های ناشی از چنین وضعیتی در حوزه‌هایی نظیر بیکاری، گرانی، فقر و فساد مالی علناً و به وضوح نمایان گشته و این امر آینده‌ی نزدیک به ٤٠ میلیون نفر از ایرانیان را در پرتگاه فروپاشی اجتماعی و اخلاقی قرار داده است.
  • تفاوت حق طلبی با رفتار قربانی تفاوت حق طلبی با رفتار قربانی
    ذکر تفاوت این دو رفتار برای این است که‌ با نگاهی اجمالی و سطحی به‌ جامعه خود شاهد رفتار و کردارهایی هستیم که‌ بیشتر آن در اخلاق قربانی نمود می‌کند، اگرچه‌ به‌ ظاهر دم از انقلاب و انقلابی بودن وصف می‌کنند.
  • نوروز، رویش و راسان نوروز، رویش و راسان
    طبیعت با پدیده‌های متضاد و متناقض آن شناخته می‌شود، آن گاه که تاریکی و روشنایی، رویش و خشکیدن، گرمای خورشید و سرما و یخبندان، تندباد و کوهستان، حرکت و ایستایی و ... در تقابل با یکدیگر قرار می‌گیرند و ترکیبی بدیع و سرشار از نوآوری با هزاران چهره جلوه‌گر می‌شوند و زندگانی را می‌آرایند.
  • تکوین و تکامل گفتمان کردایه‌تی در کرماشان و ایلام تکوین و تکامل گفتمان کردایه‌تی در کرماشان و ایلام
    این باعث می‌شود که رابطه‌ زبانی کردها با مکان زیستی خود دچار انشقاق شود. در طول تاریخ، مردمان مهاجم مناطق اشغال‌شده‌ را از نو نامگذاری می‌کردند تا مالکیت مکانی مناطق را به‌ نام خود ثبت کنند. در این مناطق تقریباً تمام اسامی کردی را در نهادهای ثبتی از بین برده‌اند.
  • آینده‌ کردها از روزنه نوروز آینده‌ کردها از روزنه نوروز
    میتولوژی هم مثل تاریخ در حافظه نوستالژی هر ملتی جایگاه مخصوص خود را دارد، حتی برخی از آنها به عنوان بخشی متصل و شناسه ملت‌ها و مانند هر رسم دیگری در زندگی روزمره تکرار می‌شوند. فراموش‌شدنی نیستند و گسترش پیدا می‌کنند.
  • مصطفی هجری، دبیرکل حزب در نشست پارلمان سوییس: تبعیض علیه‌ ملیت‌های تحت ستم به آستانه خطرناکی رسیده است مصطفی هجری، دبیرکل حزب در نشست پارلمان سوییس: تبعیض علیه‌ ملیت‌های تحت ستم به آستانه خطرناکی رسیده است
    ممنوعیت تحصیل به‌ زبان مادری تنها به‌ این امر ختم نمی‌شود که‌ کودک به‌ جای زبان مادری، زبان دیگر (فارسی) را می‌آموزد. بلکه‌ مقصود اصلی برنامه‌ است که‌ رژیم با آن سیاست‌های یکسان‌سازی را اعمال می‌کند.
  • مرگ برادرکُشی مرگ برادرکُشی
    لیکن در دوران معاصر، اوضاع و شرایط سیاسی و درک و آگاهی جوامع به جایی رسیده است که دیگر چنین اعمالی را تاب نیاورده و هر گونه توسل به جنگ‌ داخلی را محکوم می‌کنند.