• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢٣ نوامبر ٢٠١٧ میلادی - ٠٢ آذر ١٣٩۶ خورشیدی  

نگاهی بە انتخابات رژیم ایران

میلادی: ١٠-٠۵-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠٢/٢٠ - ١٠:٣٣ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
نگاهی بە انتخابات رژیم ایران
کیوان درودی

فلسفەی پیدایش فرآیندی بەنام انتخابات کە امروزە تکوین یافتە و نقش آن در کشورهای دمکراتیک بە عنوان اصل روایی و مبنای تشکیل حکومت و پارلمان تثبیت شدە است از اساس در تبیینی سادە و اجمالی اعمال ارادەی عمومی در حوزەی تصمیمات کلان اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بودە است. در واقع انتخابات یک شیفت تاریخی از حکومتهای سلطنتی، وراثتی، تکنوکرات و انواع دیگر حکومتهای از این دست بە دمکراسی قلمداد میشود. شاید سدەی هفدە میلادی نقطەی سرآغازی عینی و ملموس برای گسترش و تثبیت انتخابات در جهان غرب بودە کە در آن مذهب بە تدریج مرجعیت خود را از دست دادە و روایی آن در امر تصمیمات کلان اجتماعی و حکومتی رنگ میبازد تا جایی کە این روند بە پیدایش اصلی جهان شمول در سنجش حکومتهای دمکراتیک تحت عنوان سکولاریزم میانجامد. همسوی با کاهش نفوذ قدرت کلیسا، حکام خودخواندە نیز ناگزیر در برابر اعمال ارادەی عمومی جای خود را بە اشخاصی دادند کە از سوی جامعە بەعنوان برگزیدگانشان بە صدر مناصب حکومتی رسیدند. در شمایی کلی پیوند بەظاهر ناگسستنی و باستانی قدرت و مذهب با ظهور پدیدەی انتخابات شکست و ارادەی عمومی بە عنوان یک اصل مشروعیت سکان هدایت را از مشروعیت نسبی، سببی و مذهبی گرفت تا بە این شکل تاریخ معاصر بشر دستخوش بزرگترین تحولات حیات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی شود. تا اینجا ما در دوسوی معادلە ارادەی خودخواندە یا خودکامە (اقلیت) را در مقابل ارادەی عمومی و اکثریت را داریم کە در سادەترین شکل آن سیر صعودی متغیر ارادەی عمومی و در سوی دیگر کاهش تدریجی ارادەی اقلیتی و دست نشاندە را تبیین میکند .حال اگر نیم نگاهی بە تاریخ انتخاباتی ایران داشتە باشیم، لاجرم جنبش مشروطە را مبنای یک تحول نسبی در کشور ایران قرار میدهیم، سالهایی پرتنشی کە یک پای آن را مذهب تشکیل میدهد.

اما برخلاف برداشت عمومی رایج جنبش مشروطە درصد پایینی از عموم جامعەی آن زمان را در اعمال ارادەیشان مشارکت دادە بودە بهمین دلیل نیز نمیتوان گفت کە انتخابات در فرم متعارف آن از حیث کمی و کیفی در حدی قابل قبول برگزار شدە است. در دورەی سلطنتی پهلوی نیز همانطور کە از اسم آن پیداست بنا بە ساختار نظام پادشاهی شاهد انتخابات نیستیم. و اما رژیم مذهبی جمهوری اسلامی کە بەمراتب ارتجاعیتر از نظام ساقط شدەی پادشاهی بود، روایی خود را طبق قانون اساسی در اصل ولایت فقیە تعریف میکند تا جایی کە گزارەی اعمال ارادەی عمومی در نازلترین حد قرار میگیرد. شاید جملەی معروف مصباح یزدی در اینجا بە خوانش ما از ماهیت انتخابات در این نظام مذهبی کمک کند، جایی کە میگوید رییس جمهور منتخب مردم اگر از سوی ولایت فقیە نصب نشود، طاغوت است و در ادامە میگوید مردم چکارەاند، مگر مردم همچین حقی دارند!! با توجە بە منصب مصباح یزدی بەوضوح میتوان این دیدگاە را بەمثابە سیاست رسمی نظام جمهوری اسلامی تلقی کرد. پس بر این اساس مشروعیت الهی انتصابی کە در دستنوشتەهای خمینی نیز بەعنوان اصل مشروعیت ولایت فقیە از آن یاد شدە، مبنای حکومت جمهوری اسلامیست. همانطور کە قبلا درمقالەی حاضر اشارە شد؛ انتخابات از اساس فرایندیست کە قبضەی قدرت را از اقلیتی خاص بە عموم واگذار میکند کە نظام دمکراسی نیابتی را در فرم متعارف آن موجب میشود، بەعبارت دیگر حکومت نمایندگان جامعە بر ساختار سنتی خودخواندە ارباب رعیتی پیروز میشود بر همین اساس نظام ارتجاعی مذهبی فی نفسە فاصلەای ماهوی با پذیرش ارادەی جامعە دارد چرا کە از قبل منبع مشروعیت آن خود را رسما الهی و انتصابی اعلام داشتە است. نکتەی حائز اهمیت سازوکار یک انتخابات است کە اصل نظارت، تکثر، مشارکت سازمانی و تحزب و عدم فیلترینگ اهم مشخصەهای آن را تشکیل میدهند. بەعبارت دیگر انتخاباتی همچون کرەی شمالی کە هربار صددرصد آرا بە رهبر دادە میشود و یا روند انتخابات در روسیە کە اغلب نامزدهای تصدی پست ریاست جمهوری غیر از شخص بلادمتر پوتین قبل یا بعد از انتخابات بازداشت، زندانی و یا متهم میشوند نمیتوانند یک انتخابات تلقی شوند. مشابە همین کشورها، رژیم جمهوری اسلامی ایران نیز از قبل یک نمایش خیابانی تلقی میشود. حتی اگر نظارت استصوابی شورای نگهبان را هم نادیدە تلقی کنیم، عدم آزادی بیان، تحزب و نظارتی شفاف بر روند انتخابات با شاخصەهای یک انتخاباتی متعارف و قابل اتکا همخوانی ندارد. از طرفی دیگر حدود صلاحیتها و اختیارات از پیش تعین شدە در قانون اساسی بەوضوح نشان میدهد کە چە انتخابات، بەویژە انتخابات ریاست جمهوری بەهیچ وجە یک انتقال قدرت تلقی نمیشود و اعمال ارادەی عمومی در برابر قدردت فراگیر شخص رهبری از قبل شکست خوردە بنظر میرسد، با این حساب باید گفت جمهوری اسلامی حتی در این دایرە تنگ خودساختەی انتخابات مجبور بە حبس و رد صلاحیت امثال کروبی، موسوی و احمدی نژاد و رفسنجانی بودە است بنابراین ماهیت آن بعنوان نظامی توتالیتر هرگز قادر بە برگزاری انتخاباتی آزاد نخواهد بود. اما با وجود چالشهایی کە انتخابات برای یک نظام توتالیتر این چنینی بەهمراە دارد، میتواند زمینەی یک نوع روایی کاذب برای آن فراهم آورد. بە این شکل کە با انجام روند هرچند - کجدار و مریز - انتخابات تودەهای جامعە کە عمدتا مشارکت آنها معطوف بە نتیجەی احتمالی است بەپای صندوقها رفتە و همین امر فی نفسە با بازتابی کە در داخل و خارج دارد، کمک قابل توجهی بە تداوم حاکمیت خودخواندە عرضە میدارد. برای نمونە در این اواخر مسئلەی سهام عدالت و یارانەها مصداق بارزی از این حضور و مشارکت معطوف بە نتیجە بودە کە طبقات پایینی اجتماع کە با توجە بە ریزش طبقەی متوسط، بخش عظیمی از جامعە را تشکیل دادە، با مشارکت خود بر اساس خوانش جانبی خود از احتمال تغییر در میزان یارانە طبق شعارهای انتخاباتی نامزد مورد نظرشان، سعی در ایجاد نوعی تغییر حداقلی بەسود خود بودە است.

بنابە آنچە اشارە شد، انتخابات در ایران نمیتواند تجلی فلسفەی وجودی آن کە همان اعمال ارادەی عمومیست، باشد و اما این کمک بسیاری بە گردش چرخەی اقتدار توتالیتاریزم مذهبی/قومی نمودە کە حضور در پای صندوقهای رای، شاید بزرگترین این مساعدتها بودە است.

در پایان باید گفت آنچە تحت عنوان انتخابات در ایران تحت حاکمیت نظام جمهوری اسلامی برگزار میشود در واقع نمایش بدون تاثیر انتخاب بین گزینەهایی کە شورای نگهبان و بیت خامنەای (رهبری) پیش روی رای دهندگان میگذارند و نە انتخابی بر اساس خواست و ارادەی جامعە کە البتە خود گزینش این گزینەهای از پیش تعیین شدە نیز، با تمام زمینەسازیهای ساختاری، حقوقی و قانونی برای سهل الوصول بودن آن، با دردسرهایی همچون مهندسی انتخابات، حبس و حصر و ممبوع التصویر شدن و رد صلاحیتهای توجیەناپذیر همراە بودە کە این موارد مهر تاییدیست بر عدم انعطاف ساختاری، فکری و ایدئولوژیک حاکمیتی کە برخلاف میل باطنی و بنیانهای فکری خود، تنها و تنها این فرآیند را دستاویزی برای کسب مشروعیت حداقلی و نسبی خود قرار دادە است.

محتویات این مقالە منعکس کننده دیدگاه و نظرات وب‌سایت کوردستان‌میدیا نمی‌باشد.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٣ در این شمارە می‌خوانید:

ــ مبارزه کورد و موانع آن
ــ زلزله‌ی سیاسی
ــ شکست کرکوک پایان راه نیست
ــ کرماشان در آئینه زلزله
  • کرماشان در آئینه‌ زلزله کرماشان در آئینه‌ زلزله
    از سوی دیگر حکومت ایران برای آنکه سیاست‌های فاشیستی‌اش در قبال زلزله‌زدگان و عدم کمک‌رسانی به آن‌ها عیان نشود مانع از ورود خبرنگاران مستقل و خارجی به مناطق زلزله‌زده شد. در همین رابطه "توماس ارد بریک" گزارشگر نیویورک تایمز آمریکا در تویتی نوشت: "همزمان با وقوع زلزله در کوردستان، به گزارشگران اجازه ورود به محل حادثه را نداده‌اند".
  • مبارزه کورد و موانع آن مبارزه کورد و موانع آن
    این علل که تاثیرات آن کمتر از دو علت اولیه نبوده، شامل نیروهای بومی می‌باشد که در جهت تأمین منافع خویش با نیروهای بیرونی در سرکوب نهضت‌های مردمی سهیم بوده و ملت کورد را در راه رسیدن به خواسته‌ها و آرمان‌های‌شان دچار مشکلاتی نموده‌اند و بیش از نیمی از فشار نیروهای حاکم توسط این گروه به اجرا گذاشته می‌شود.
  • زلزله‌ی سیاسی زلزله‌ی سیاسی
    در آن شامگاهی که زلزله‌ای شدید کوردستان را لرزاند و چندین شهر این دیار را در استان کرماشان با فاجعه‌ای انسانی روبرو ساخت، جمهوری اسلامی تصور می‌کرد که از زیان‌های آن دور است، اما زیاد طول نکشید که زلزله‌ای سیاسی سرتاپای رژیم را به لرزه اندخت.
  • مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی
    شاید سلاح و زرادخانه برای مدتی اشغالگر را حفظ کند اما هیچگاه موجب مشروعیت آن نمی‌شود. حکومتی که نتواند رضایت مردم را جلب کند سرانجامی بجز نابودی نخواهد داشت.
  • مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند
    واضح است که به موضوعات دیگر نیز اشاره کرده است اما اولویت اصلی ترامپ و دولت آمریکا تا بدین لحظه مساله برجام است چرا که توافق مذکور در آینده این امکان را به ایران می‌دهد که غنی‌سازی اورانیوم برای ساخت سلاح اتمی را بار دیگر آغاز کند. آنچه که در این توافق بر آن تاکید شده است مساله سلاح اتمی است.
  • کرکوک و سه حقیقت کرکوک و سه حقیقت
    فجایعی که طی روزهای اخیر ملت کورد در کوردستان عراق با آن روبرو شد، بی‌شک یکی از بزرگترین فجایع تاریخ کورد می‌باشد که تا مرز تحقق برخی از رویاهای خود نزدیک شده بود اما به ناگاه تمام این رویاها را به کابوسی وحشتناک بدل کردند! تراژدی تلخ کرکوک سه حقیقت را برایمان به اثبات رساند:
  • میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه) میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه)
    امروزه در این شرایط که خاورمیانه تاریخی دیگر را رقم می‌زند و جولانگاه ابر قدرت‌ها شده است بدون شک بازیگران منطقه هم ساکت ننشسته‌و خود را به عاملی تبدیل می‌کنند تا از کاروان تغییرات جا نمانند.
  • قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش  عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست
    لازم به ذکر است در تحلیل فوق قدرت نظامی آمریکا و انگلیس و فرانسه به عنوان هم‌پیمانان کشورهای منطقه در نظر گرفته نشده است و بدون شک حمله ایران به شهرهای اسرائیل و یا جنگ میان‌مدت و طولانی‌مدت با عربستان که به بسته شدن تنگه هرمز منجر خواهد شد واکنش نظامی آمریکا و احتمالا مصر و اردن و کشورهای عربی دیگر را در پی خواهد داشت و حباب عمق استراتژیک رژیم ایران بسیار سریع‌تر خواهد ترکید.
  • راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک
    سال گذشته درحالی که یک سال از اعلام رسمی راسان گذشته بود، مردم کوردستان ایران با به راه انداختن و شرکت فعال در کمپین "نورز جامانه" یا "زه‌ماوه‌ندی جامانه‌" یک حماسه تاریخی ثبت کردند. این حماسه تاریخی در روز رفراندوم کوردستان عراق نیز با کمپین "زه‌ماوه‌ندی ئالا" تکرار شد. رژیم که همواره تلاش کرده واقعیت مساله کورد را انکار یا منحرف نماید، این سیاست خود را با این حضور گسترده مردم کوردستان ایران در خیابان‌ها، شکست خورده قلمداد کرده و قصد داشت به هر طریقی در برابر آن بایستد.
  • ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ
    اتوریتەی اشغالگری و ذهنیت‌های تمامیت‌خواە، آنگاە کە منافع خود را برای خود و منافع دیگران را نیز برای خودشان فرمولە می‌کنند، آزادی و حقوق افراد را با خیرەسری مشروط می‌کنند و خط قرمز را برای خواستەهای دمکراتیک دیگران تعیین می‌کنند.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    یا باید از مشکلات کشاورزها آگاه باشیم که به عنوان مثال دولت طی برنامه‌ای از پیش تعین شده اقدام به خرید ارزان محصولات آن‌ها می‌کند.
  • زندانی سیاسی وجود ندارد زندانی سیاسی وجود ندارد
    در سرزمینی تحت سلطه دیکتاتوری و فاشیست، چیزی به نام زندانی سیاسی نمی‌تواند معنایی داشته باشد و اصلا دال مناسبی برای اشاره به چیزی واقعی نیست. در واقع مفهوم زندانی سیاسی می‌تواند مفهومی گمراه‌کننده و تحریف‌کننده باشد.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    از سویی دیگر نباید نیروی عظیم انسانی و ژئوپلوتیک حساس جنوب زاگرس را فراموش کنیم و این فاکت نقش و جایگاه بسزایی در جنبش کوردستان دارد. رژیم بر واقعیت‌های ذکر شده واقف و آگاه است و آنچنان او را به هراس انداخته که تحلیلی‌ است بر شدت عمل رژیم تروریستی ایران در نابود کردن بنیادهای انسانی در این بخش از کوردستان.
  • برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
    در کرماشان، قلب کوردستان، مردان و زنانی گام در خیابان‌ها نهادند و فریاد کشیدند که پرنده نیز از پر کشیدن هراس داشت. اما آنان با خود اندیشیدند تا به کی حقارت؟؟ تا به کی جان دادن و دم برنیاوردن؟؟ و بر آن شدند که سکوت سهمگین و رخوت حاکم بر شهر را بشکنند و فریاد برکشند که: "شهر زنده است ، شهر در خروش است".