• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢۴ فوریه ٢٠١٨ میلادی - ٠۵ اسفند ١٣٩۶ خورشیدی  

نگاهی بە انتخابات رژیم ایران

میلادی: ١٠-٠۵-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠٢/٢٠ - ١٠:٣٣ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
نگاهی بە انتخابات رژیم ایران
کیوان درودی

فلسفەی پیدایش فرآیندی بەنام انتخابات کە امروزە تکوین یافتە و نقش آن در کشورهای دمکراتیک بە عنوان اصل روایی و مبنای تشکیل حکومت و پارلمان تثبیت شدە است از اساس در تبیینی سادە و اجمالی اعمال ارادەی عمومی در حوزەی تصمیمات کلان اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بودە است. در واقع انتخابات یک شیفت تاریخی از حکومتهای سلطنتی، وراثتی، تکنوکرات و انواع دیگر حکومتهای از این دست بە دمکراسی قلمداد میشود. شاید سدەی هفدە میلادی نقطەی سرآغازی عینی و ملموس برای گسترش و تثبیت انتخابات در جهان غرب بودە کە در آن مذهب بە تدریج مرجعیت خود را از دست دادە و روایی آن در امر تصمیمات کلان اجتماعی و حکومتی رنگ میبازد تا جایی کە این روند بە پیدایش اصلی جهان شمول در سنجش حکومتهای دمکراتیک تحت عنوان سکولاریزم میانجامد. همسوی با کاهش نفوذ قدرت کلیسا، حکام خودخواندە نیز ناگزیر در برابر اعمال ارادەی عمومی جای خود را بە اشخاصی دادند کە از سوی جامعە بەعنوان برگزیدگانشان بە صدر مناصب حکومتی رسیدند. در شمایی کلی پیوند بەظاهر ناگسستنی و باستانی قدرت و مذهب با ظهور پدیدەی انتخابات شکست و ارادەی عمومی بە عنوان یک اصل مشروعیت سکان هدایت را از مشروعیت نسبی، سببی و مذهبی گرفت تا بە این شکل تاریخ معاصر بشر دستخوش بزرگترین تحولات حیات سیاسی و اجتماعی و فرهنگی شود. تا اینجا ما در دوسوی معادلە ارادەی خودخواندە یا خودکامە (اقلیت) را در مقابل ارادەی عمومی و اکثریت را داریم کە در سادەترین شکل آن سیر صعودی متغیر ارادەی عمومی و در سوی دیگر کاهش تدریجی ارادەی اقلیتی و دست نشاندە را تبیین میکند .حال اگر نیم نگاهی بە تاریخ انتخاباتی ایران داشتە باشیم، لاجرم جنبش مشروطە را مبنای یک تحول نسبی در کشور ایران قرار میدهیم، سالهایی پرتنشی کە یک پای آن را مذهب تشکیل میدهد.

اما برخلاف برداشت عمومی رایج جنبش مشروطە درصد پایینی از عموم جامعەی آن زمان را در اعمال ارادەیشان مشارکت دادە بودە بهمین دلیل نیز نمیتوان گفت کە انتخابات در فرم متعارف آن از حیث کمی و کیفی در حدی قابل قبول برگزار شدە است. در دورەی سلطنتی پهلوی نیز همانطور کە از اسم آن پیداست بنا بە ساختار نظام پادشاهی شاهد انتخابات نیستیم. و اما رژیم مذهبی جمهوری اسلامی کە بەمراتب ارتجاعیتر از نظام ساقط شدەی پادشاهی بود، روایی خود را طبق قانون اساسی در اصل ولایت فقیە تعریف میکند تا جایی کە گزارەی اعمال ارادەی عمومی در نازلترین حد قرار میگیرد. شاید جملەی معروف مصباح یزدی در اینجا بە خوانش ما از ماهیت انتخابات در این نظام مذهبی کمک کند، جایی کە میگوید رییس جمهور منتخب مردم اگر از سوی ولایت فقیە نصب نشود، طاغوت است و در ادامە میگوید مردم چکارەاند، مگر مردم همچین حقی دارند!! با توجە بە منصب مصباح یزدی بەوضوح میتوان این دیدگاە را بەمثابە سیاست رسمی نظام جمهوری اسلامی تلقی کرد. پس بر این اساس مشروعیت الهی انتصابی کە در دستنوشتەهای خمینی نیز بەعنوان اصل مشروعیت ولایت فقیە از آن یاد شدە، مبنای حکومت جمهوری اسلامیست. همانطور کە قبلا درمقالەی حاضر اشارە شد؛ انتخابات از اساس فرایندیست کە قبضەی قدرت را از اقلیتی خاص بە عموم واگذار میکند کە نظام دمکراسی نیابتی را در فرم متعارف آن موجب میشود، بەعبارت دیگر حکومت نمایندگان جامعە بر ساختار سنتی خودخواندە ارباب رعیتی پیروز میشود بر همین اساس نظام ارتجاعی مذهبی فی نفسە فاصلەای ماهوی با پذیرش ارادەی جامعە دارد چرا کە از قبل منبع مشروعیت آن خود را رسما الهی و انتصابی اعلام داشتە است. نکتەی حائز اهمیت سازوکار یک انتخابات است کە اصل نظارت، تکثر، مشارکت سازمانی و تحزب و عدم فیلترینگ اهم مشخصەهای آن را تشکیل میدهند. بەعبارت دیگر انتخاباتی همچون کرەی شمالی کە هربار صددرصد آرا بە رهبر دادە میشود و یا روند انتخابات در روسیە کە اغلب نامزدهای تصدی پست ریاست جمهوری غیر از شخص بلادمتر پوتین قبل یا بعد از انتخابات بازداشت، زندانی و یا متهم میشوند نمیتوانند یک انتخابات تلقی شوند. مشابە همین کشورها، رژیم جمهوری اسلامی ایران نیز از قبل یک نمایش خیابانی تلقی میشود. حتی اگر نظارت استصوابی شورای نگهبان را هم نادیدە تلقی کنیم، عدم آزادی بیان، تحزب و نظارتی شفاف بر روند انتخابات با شاخصەهای یک انتخاباتی متعارف و قابل اتکا همخوانی ندارد. از طرفی دیگر حدود صلاحیتها و اختیارات از پیش تعین شدە در قانون اساسی بەوضوح نشان میدهد کە چە انتخابات، بەویژە انتخابات ریاست جمهوری بەهیچ وجە یک انتقال قدرت تلقی نمیشود و اعمال ارادەی عمومی در برابر قدردت فراگیر شخص رهبری از قبل شکست خوردە بنظر میرسد، با این حساب باید گفت جمهوری اسلامی حتی در این دایرە تنگ خودساختەی انتخابات مجبور بە حبس و رد صلاحیت امثال کروبی، موسوی و احمدی نژاد و رفسنجانی بودە است بنابراین ماهیت آن بعنوان نظامی توتالیتر هرگز قادر بە برگزاری انتخاباتی آزاد نخواهد بود. اما با وجود چالشهایی کە انتخابات برای یک نظام توتالیتر این چنینی بەهمراە دارد، میتواند زمینەی یک نوع روایی کاذب برای آن فراهم آورد. بە این شکل کە با انجام روند هرچند - کجدار و مریز - انتخابات تودەهای جامعە کە عمدتا مشارکت آنها معطوف بە نتیجەی احتمالی است بەپای صندوقها رفتە و همین امر فی نفسە با بازتابی کە در داخل و خارج دارد، کمک قابل توجهی بە تداوم حاکمیت خودخواندە عرضە میدارد. برای نمونە در این اواخر مسئلەی سهام عدالت و یارانەها مصداق بارزی از این حضور و مشارکت معطوف بە نتیجە بودە کە طبقات پایینی اجتماع کە با توجە بە ریزش طبقەی متوسط، بخش عظیمی از جامعە را تشکیل دادە، با مشارکت خود بر اساس خوانش جانبی خود از احتمال تغییر در میزان یارانە طبق شعارهای انتخاباتی نامزد مورد نظرشان، سعی در ایجاد نوعی تغییر حداقلی بەسود خود بودە است.

بنابە آنچە اشارە شد، انتخابات در ایران نمیتواند تجلی فلسفەی وجودی آن کە همان اعمال ارادەی عمومیست، باشد و اما این کمک بسیاری بە گردش چرخەی اقتدار توتالیتاریزم مذهبی/قومی نمودە کە حضور در پای صندوقهای رای، شاید بزرگترین این مساعدتها بودە است.

در پایان باید گفت آنچە تحت عنوان انتخابات در ایران تحت حاکمیت نظام جمهوری اسلامی برگزار میشود در واقع نمایش بدون تاثیر انتخاب بین گزینەهایی کە شورای نگهبان و بیت خامنەای (رهبری) پیش روی رای دهندگان میگذارند و نە انتخابی بر اساس خواست و ارادەی جامعە کە البتە خود گزینش این گزینەهای از پیش تعیین شدە نیز، با تمام زمینەسازیهای ساختاری، حقوقی و قانونی برای سهل الوصول بودن آن، با دردسرهایی همچون مهندسی انتخابات، حبس و حصر و ممبوع التصویر شدن و رد صلاحیتهای توجیەناپذیر همراە بودە کە این موارد مهر تاییدیست بر عدم انعطاف ساختاری، فکری و ایدئولوژیک حاکمیتی کە برخلاف میل باطنی و بنیانهای فکری خود، تنها و تنها این فرآیند را دستاویزی برای کسب مشروعیت حداقلی و نسبی خود قرار دادە است.

محتویات این مقالە منعکس کننده دیدگاه و نظرات وب‌سایت کوردستان‌میدیا نمی‌باشد.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٩ در این شمارە می‌خوانید:

ــ گذر از جمهوری اسلامی علل و عوامل
ــ مساله‌ی رفراندوم
ــ عملیات هواپیماهای اسرائیلی در سوریه و تفسیرهای پیرامونی
ــ کوردستان سرودی بر تارک آفرینش
  • مساله‌ی رفراندوم مساله‌ی رفراندوم
    رفراندوم دمکراتیک و واقعی بعد از سقوط جمهوری اسلامی و نوشتن قانونی اساسی بر مبنای پرنسیپ‌های دمکراسی و زندگی آزاد و برابرهمه ملیت‌های ایران انجام می‌شود که در چنین رفراندومی این قانون به رای گذاشته خوهد شد و به معیاری برای با هم زیستن بدل می‌گردد نه وسیله‌ای برای مقدس کردن وهم‌ها و شمشیر کشتار مردم.
  • دکتر پرویز رحیم در گفتگو با \ دکتر پرویز رحیم در گفتگو با "کوردستان": احزاب کوردستان اگر نتوانند ساختاری منسجم برای فعالیت‌های خود ایجاد کنند و بر مشکلات درون‌سازمانی فائق آیند، قدرت جذب نیرو و جلب حمایت‌های بین‌المللی را از دست می‌دهند
    سرزمین ما طی ادوار مختلف تاریخی شاهد رویدادهای متعددی بوده اما شاید هیچ مقطعی همچون دو دهه‌‌ی آغازین قرن بیست‌ویکم، برای این خاک و بوم مملو از تحولات و رویدادهای سریع و سرنوشت‌ساز نبوده باشد. اما از آن رویی که ما -بیرون راندگان تاریخ- کاری جز نظاره کردن نداشته‌ایم، تمام این وقایع بدون حضور ما و با تاثیر بر حال و آینده‌مان شکل گرفت.
  • راسان و پیشمرگه راسان و پیشمرگه
    این یک حقیقت تلخ است که حکومت‌های اشغالگر حاکم بر کوردستان توانسته‌اند، نوع مبارزه و مقاومت را بر ما تحمیل می‌کنند، به ویژه رژیم ولایت فقیه در تهران که تنها از زبان زور و تهدید و خشونت پیروی می‌کند.
  • کریم پرویزی در مصاحبه با Tishk TV: آینده عدالت محورانه و دمکراتیک برای تمامی ملیت‌های ایران زمانی محقق خواهد شد که خواست‌های یکدیگر را محترم و به رسمیت بشماریم کریم پرویزی در مصاحبه با Tishk TV: آینده عدالت محورانه و دمکراتیک برای تمامی ملیت‌های ایران زمانی محقق خواهد شد که خواست‌های یکدیگر را محترم و به رسمیت بشماریم
    در روزهای آغازین اعتراضات ملیت‌های ایران علیه رژیم فاشیستی-مذهبی ایران، Tishk TV طی برنامه‌ای اختصاصی میزبان رفیق مبارز، کریم پرویزی، از اعضای دفتر سیاسی حزب دمکرات کوردستان ایران بود، تا به بررسی چگونگی شکل‌گیری این اعتراضات و بررسی موضع احزاب کوردستانی به ویژه حزب دمکرات کوردستان ایران بپردازد. در همین راستا متن کامل این مصاحبه در سطور زیر تقدیم حضور خوانندگان "کوردستان" می‌شود.
  • راسان و تغییر راسان و تغییر
    مقطع راسان، یا پیوند دادن مبارزات شاخ و شار، فارغ از رگه‌های تاریخی آن، نوعی تجربه‌ی جدیدی‌ست که طی آن روابط و پیوندهای بخش‌های مختلف جامعه‌ای مبارز و حق‌طلب را بازتعریف و وظایف را دوباره تقسیم می‌کند. در این مقطع، دیدگاه‌ها وسیع‌تر و وظایف بازتعریف می‌شوند و جامعه با تمام اقشار و طبقات‌اش، نقش و وظایف و امیدهای‌شان، تعریف و سازمان داده می‌شوند.
  • جمال جوانمیری در مصاحبه با کوردستان میدیا: سرچشمه‌های این حماسه چیزی نیست جز کورد بودن و انسجام ملی کوردها در برابر وقایع سیاسی و حتا طبیعی در منطقه جمال جوانمیری در مصاحبه با کوردستان میدیا: سرچشمه‌های این حماسه چیزی نیست جز کورد بودن و انسجام ملی کوردها در برابر وقایع سیاسی و حتا طبیعی در منطقه
    در همین رابطه مصاحبه‌ای داشتم با جمال جوانمیری فعال سیاسی کورد اهل کرماشان که در این روزها ساکن نروژ می‌باشد. متن کامل این مصاحبه تقدیم خوانندگان روزنامه‌ی کوردستان می‌شود.
  • فریاد راسان ملت‌ها را نمی‌شنوند فریاد راسان ملت‌ها را نمی‌شنوند
    رژیم اسلامی حاکم بر ایران و سران آن، به دلیل تحریفات بی‌حد و مرز و غرق شدن در باتلاق اعمال و تبلیغات ضدبشری و کذب‌شان، فریاد آزادیخواهی ملت‌ها را نمی‌شنوند.
  • کرماشان در پناه بی‌پناهی کرماشان در پناه بی‌پناهی
    این شرایط در حالی وخیم‌تر می‌شود که احسن علوی، دیگر نماینده‌ی رژیم در مجلس در این رابطه اظهار داشته بود: در ساخت کانکس‌ها هیچ اصل مهندسی رعایت نشده و متاسفانه نهادهای و سازمان‌های مسئول به جای انجام وظیفه، مشغول بازی کردن با جان مردم هستند و تحت لوای کمک‌رسانی، در تلاش برای دزدی بیشتر هستند.
  • دکتر قاسملو و جنبش راسیونالیسم سیاسی در کوردستان دکتر قاسملو و جنبش راسیونالیسم سیاسی در کوردستان
    تلاش‌های دکتر قاسملو برای تثبیت سوسیالسم دمکراتیک به مانند سیستمی فکری در جنبش کوردستان، تحول و نقطه عطفی محسوب می‌شود که می‌توان آنرا "راسیونالیسم سیاسی در کوردستان" نامید.
  • پیام کمیسیون سیاسی-نظامی حزب دمکرات کوردستان ایران به مناسبت ٢٦ آذر، روز پیشمرگه کوردستان پیام کمیسیون سیاسی-نظامی حزب دمکرات کوردستان ایران به مناسبت ٢٦ آذر، روز پیشمرگه کوردستان
    امروز، ٢٦ آذر در تاریخ مبارزات آزادیخواهانه‌ی ملت کورد روزی مهم و نقطه عطفی تاریخی محسوب می‌شود. هفتادودو سال پیش در چنین روزی، یعنی در ٢٦ آذر ١٣٢٤ شمسی، مردم به خروش آمده‌ی مهاباد، برای از میان بردن سازمان‌ها و نهادهای سرکوبگر حکومت به شهربانی شهر هجوم بردند و پرچم کوردستان را بر بالای آن برافراشتند.
  • یلدا و راسان یلدا و راسان
    سرود نو راسان، از فرهنگ و دیدگاه کورد و نیز دنیای فکری-عملی قاسملوی رهبر سرچشمه می‌گیرد و ناخوداگاه جامعه را به تپش وا می‌دارد و به همین خاطر است که دل خلق با دل راسانیان می‌تپد.
  • فلسفه‌ی \ فلسفه‌ی "حق" و تمامیت ارضی
    آشکار است که این جستار در شرایطی منتشر می‌شود که در روزهای پایانی آبان‌ماه ١٣٩٦ شمسی، در آلمان، تعدادی از احزاب متعلق به ملیت‌های تحت ستم و همچنین ملت حاکم، شورایی تحت عنوان "شورای دمکراسی‌خواهی در ایران" را تشکیل دادند.
  • زلزلە، سنبلی برای اتحاد ملی و بهانەای برای به چپاول زلزلە، سنبلی برای اتحاد ملی و بهانەای برای به چپاول
    این وظیفه انسانی و قانونی، که رژیم اسلامی ایران در مناطق کوردستان، خود را در برابر آن مسئول نمی‌داند، از سیاست‌ها و ایدئولوژی‌هایی سرچشمه می‌گیرد که این رژیم در مورد ملت کورد، در راس برنامه‌های خود قرار داده و این داستان و غرض‌ورزی‌ها دولتمردان جمهوری اسلامی ریشه‌ای تاریخی و باوری سرکوبگرایانه دارد که با ژرف‌نگری تاریخی و سیاسی ابعاد آن کشف و ظاهر می‌شوند.
  • سرمایه‌گذاری فاشیستی و پس‌لرزه‌های زلزله‌ی کرماشان سرمایه‌گذاری فاشیستی و پس‌لرزه‌های زلزله‌ی کرماشان
    اما عمق فاجعه و از آن بدتر سیاست‌های حکومت در عدم کمک‌رسانی تعمدی به آسیب‌دیده‌گان و نیز ممانعت از رسیدن کمک‌های مردمی به دست آنان، دولت حسن روحانی را بر آن داشت تا فضایی کاملا امنیتی و سرکوبگرانه در مناطق مذکور ایجاد کند. در همین رابطه دادستان کرماشان به بهانه‌ی مدیریت بحران، در سرپل ذهاب حکومت نظامی اعلام کرد.