• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
١٨ فوریه ٢٠١٨ میلادی - ٢٩ بهمن ١٣٩۶ خورشیدی  

عرفان رهنمون طی مصاحبه‌ای اختصاصی با "کوردستان" ابراز داشت: جنبش کوردستان دین یا مذهب خاصی را معیار هویتی خود قرار نداده است، تحلیلی درست که با واقعیت‌‌های موجود در کوردستان مطابقت کامل دارد

میلادی: ٢٣-٠٧-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠۵/٠١ - ١٨:٠٢ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
عرفان رهنمون طی مصاحبه‌ای اختصاصی با
مصاحبه: شهرام میرزائی

در طول تاریخ کوردستان، ملت کورد تحت لوای هیچ دینی به سازماندهی خود نپرداخته است. این واقعیت برای کوردها هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی فراوانی را در پی داشته است. حال نیز که اکثریت کوردها مسلمان هستند باز هم زیر چتر یک آئین واحد قرار نمی‌گیرند و مابین دو آئین مجزای شیعه و سنی تقسیم شده‌اند. این در حالی‌ست که جمعیت قابل توجهی از این مردمان نیز پیرو آئین "یارسان" می‌باشند. شیوه‌ی برخورد و تعامل با این مساله طی قرون متمادی و به ویژه طی دوران مبارزاتی مدرن کوردها، بر نحوه‌ی فعالیت و برنامه‌ریزی فعالین و احزاب این سرزمین تاثیر مستقیم داشته و به یکی از دغدغه‌های اصلی جنبش ملی-دمکراتیک کوردستان بدل شده است.

در همین راستا و برای تشریح بیشتر این مساله گفتگویی را با "عرفان رهنمون" فعال سیاسی انجام داد‌ه‌ایم که تقدیم حضور خوانندگان محترم روزنامه "کوردستان" می‌شود.

به عنوان سرآغاز گفتگو از عرفان رهنمون پرسیدم که آیا بنیادگرایی مذهبی می‌تواند به مانعی در برابر جنبش آزادیخواهی کوردستان بدل شود؟ که در جواب گفت: رادیکالیسم اسلامی نه تنها می‌تواند مانعی بزرگ در برابر جنبش ملی کورد باشد بلکه در صورت گسترش آن، می‌تواند قیام ملی کوردستان را از معنا و مفهوم خود تهی کند. باید به این نکته مهم توجه داشته باشیم که کوردستان از دیرباز محل تلاقی چندین ئائین بوده و در طول تاریخ نیز مشاهده نشده است که مذهبی بتواند به صورت واحد بر کوردستان غالب شود و به همین دلیل هیچگاه دین نتوانسته و نخواهد توانست -برخلاف آنچکه در اسرائیل، کشورهای عربی و ارمنستان شاهد آن هستیم- به بخشی از هویت ملی کوردها بدل شود. به عبارت دیگر به علت تعدد مذاهبی که در کوردستان موجود است هرگاه مذهب به یکی از معیارهای هویت ملی کورد در نظر گرفته شود موجب تکه تکه شدن این هویت شده و جنبش کوردستان را از محتوای سکولار و آزادیخواهی آن تهی می‌کند.

رژیم فاشیستی-مذهبی ایران طی سال‌های اخیر با حمایت‌های آشکار و پنهان از سلفی-جهادی‌ها در کوردستان در تلاش بوده که سیمای سکولار و آزادیخواهانه‌ی ملت کورد را انظار عمومی جهان خدشه‌دار کرده و در داخل نیز با ایجاد تفرقه در میان کوردهای شیعه و سنی موجب ایجاد چنددستگی و هدر رفت انرژی شود. در واقع این توطئه بسیار خطرناک بوده و لازم است که جنبش کورد در رابطه با آن بسیار آگاه و حساس باشد.

با اشارات عرفان رهنمون به چند مذهبی بودن کورد و موانعی که این مساله می‌تواند در برابر جنبش آزادیخواهی کوردستان ایجاد کند این سوال را از او پرسیدم که با توجه به این حقایق، جنبش ملی-دمکراتیک کوردستان چه موضعی در قبال این موضوع در پیش گرفته و آیا حداقل توانسته این مساله را در درون خود به نوعی حل کرده و به راه حلی دست یابد؟ که رهنمون در این باره گفت: جنبش کوردستان حداقل در عصر معاصر دین یا مذهب خاصی را معیار هویتی خود قرار نداده است و این امر برخاسته از تحلیلی درست و بجاست که با واقعیت‌‌های موجود در کوردستان مطابقت کامل دارد چرا که کوردستان چندین مذهب متفاوت را در خود جای داده و استفاده از مذهبی خاص در راستای تحقق اهداف سیاسی به راحتی می‌تواند قیام ملی کوردستان را دچار انشقاق کند. اما نقدی که بر جنبش کوردستان وارد است این است که آنگونه که باید شاید نتوانسته تفکرات و احساسات ملی را در مناطقی که کوردهای شیعه ساکن هستند گسترش دهد و این خلاء بسیار بزرگی‌ در جنبش ملی-دمکراتیک کوردستان می‌باشد. جنوب کوردستان -کرماشان، ایلام و لورستان- که دارای اکثریت شیعه هستند جایگاه بسیار مهمی در جنبش کوردستان داشته و لازم است که راهکاری استراتژیک برای گسترش جنبش ملی-دمکراتیک در این مناطق یافت.

بعد از آنکه در باب موضع جنبش آزادیخوهانه‌ی ملتمان در برابر مذهب و دین سخن گفتیم به توطئه‌های رژیم اسلامی ایران و تلاش‌‌های این رژیم برای سواستفاده از این موضوع علیه جنبش کوردستان پرداختیم و این سوال را از عرفان رهنمون پرسیدم که واکنش ما در برابر این توطئه‌ها چیست و چه تاکتیک یا استراتژی باید در پیش گرفت؟ که رهنمون در پاسخ گفت: اصلی‌ترین کاری که باید کرد نشر و تعالی هرچه بیشتر آگاهی ملی در تمام مناطق کوردستان است. باید قشر خاص جامعه با نوشته‌‌های‌ خود رویکردی تئوریک به این مساله بدهند و نشان دهند که آئین و مذهب بخشی از هویت ملی کوردها نیست بلکه تنها زبان کوردی می‌تواند به عنوان معیار مشترک و اتحادبخش همه‌ی کوردها محسوب شود و اگر بر هویت مذهبی تاکید و پافشاری کند به دلیل تعدد مذاهب در کوردستان براحتی می‌تواند موجب تحریف محتوا و مفهوم جنبش آزادیخواهی کوردستان شود و کوردها را بر چندین هویت مجزا و حتا علیه هم تقسیم کند که این به نوبه‌ی خود سبب تفرقه و انشقاق ملی می‌شود.

در پایان سخنانم به "راسان" -کوردها مرحله جدید قیام خود را به این نام می‌خوانند- و حضور مستمر پیشمرگه در اعماق خاک کوردستان پرداختم و پرسیدم، حضور مستمر پیشمرگه در اعماق خاک کوردستان تا چه حد می‌تواند بر مسائل داخلی و به حاشیه راندن گروه‌های رادیکال مذهبی و بازگشت جوانانی فریب خورده‌ای که به این گروه‌ها پیوسته‌اند تاثیرگذار باشد که رهنمون در این رابطه افزود: باید این واقعیت را بپذریم که به دلیل توقف قیام مسلحانه طی ٢٠ سال اخیر، آسیب‌های متعدد و بزرگی بر کوردستان وارد شده است و یکی از این آسیب‌ها گسترش جریان سلفی-جهادی در این سرزمین می‌باشد. وجود مبارزه‌‌ای مسلحانه مبتنی بر آگاهی، هویتخواهی، دمکراتیک و سکولار به سهولت می‌تواند رادیکالیسم مذهبی را در تنگنا قرار داده و زمینه‌ای را که رژیم اسلامی ایران برای رشد گروه‌های تروریستی ایجاد کرده براحتی از بین ببرد و گروه‌های مذکور را به حاشیه براند.

نباید این واقعیت را فراموش کنیم که رژیم اسلامی ایران از فرصت ٢٠ ساله‌ای که خلاء مبارزه مسلحانه برای او مهیا کرده بود برای رشد دو جریان ضد کوردی رادیکالسم اسلامی و "اصلاح طلبی" -که در واقع نوعی پناه بردن به آغوش رژیم اسلامی ایران می‌باشد- بهره‌ها برده است و طی این ٢٠ سال از سوی حکومت به شدت تغذیه شده‌اند. مبارزه مسلحانه این پتانسیل را داراست که این دو جریان ضدانقلابی و ضدکوردی را به حاشیه رانده و سیاست‌های ضدبشری فاشیسم مذهبی رژیم را خنثی کند.

قابل ذکر است که مبارزه مسلحانه به تنهایی جوابگو نیست بلکه برای عقب راندن تحجر باید ابعاد دیگر قیام همچون جنبش فکری، ادبی و هنری را در سطحی گسترده سازماندهی کرد تا از لحاظ فکری و گفتمان نیز بتوانیم دشمنان کورد را به عقب برانیم. این دو مبارزه یعنی مبارزه مسلحانه -سخت‌افزاری- و مبارزه فکری -نرم‌افزاری- به صورت واحد می‌توانند جنش ملی-دمکراتیک کوردستان را به پیش برند و افق پیروزی را به خلق‌های حق طلب کوردستان نشان دهند.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٨ در این شمارە می‌خوانید:

ــ مصاحبه با پرویز رحیم
ــ راسان و پیشمرگه
ــ زنان کوردستان در پیوند با راسان
ــ گفتگو با آرش صالح