• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢۵ سپتامبر ٢٠١٧ میلادی - ٠٣ مهر ١٣٩۶ خورشیدی  

کورد نماینده، نماینده‌ی کورد

میلادی: ٠٨-٠٨-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠۵/١٧ - ١٩:۴٠ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
کورد نماینده، نماینده‌ی کورد
دکتر ادریس احمدی

ترجمه: جمال برناسر


در باب تشکیل کابینه دوم حسن روحانی و انتخاب وزرای این کابینه، در تابستان امسال چند رسانه کوردی موضوع انتخاب "وزاری کورد سنی" را به بحث روز خود بدل کردند. در همین راستا "صادق زیبا کلام" طی گفتگویی با سایت "زیتون" به بیان موضع خود در مورد انتخاب وزیرانی از میان زنان، کوردها و پیروان مذهب سنی پرداخت و این احتمال را که روحانی تن به چنین کاری بدهد را رد کرد اما متذکر شد که سرانجام تحت فشار زنان، کوردها و سنی‌ها بتوانند به چنین پستی در جمهوری اسلامی دست یابند. در هنگام نوشتن این مقاله، آخرین اخبار بر این امر تاکید می‌کرد که روحانی به یکی از عهدهای خود پشت پا زده و تنها احتمال قرار گرفتن یک کورد سنی آنهم در مقام معاونت وزیر مطرح است.

در بررسی این مسئله، که در "علم سیاست" تحت عنوان "نمایندگی" مطرح می‌شود، در ظاهر می‌توان آنرا سرآغازی بر حضور کوردها در پست‌های کلیدی حکومت دانست اما در واقع انتصاب یک کورد در مقام وزیر در راستای تامین منافع حکومت جمهوری اسلامی ایران می‌باشد، البته باید گفت ما شاهد حضور یک کورد در پست وزارت در جمهوری اسلامی هستیم. بیژن نامدار زنگنه، از اوایل تشکیل حکومت جمهوری اسلامی مانند معاون وزیر و همچنین از سال ١٣٦٧ به بعد در چندین کابینه پست وزارت را عهده‌دار بوده است، البته باید گفت مسئله کورد بودن او به بهانه‌ای برای تبلیغات جمهوری اسلامی بدل نشد یا کمتر بر آن تمرکز شده است. در این میان کسانی هستند که وزیر بودن او را به شیعه بودنش ربط می‌دهند. با تمام این احوال مورد زنگنه صدق این ادعا را اثبات می‌کند که: اولاً نمایندگی کورد را نمی کند؛ دوماً وفادار به نظام جمهوری اسلامی‌ست نه به ملت کورد، سوماً و از همه مهمتر شیعه بودن بیژن زنگنه بدین معنا نیست که جمهوری اسلامی تنها با کورد سنی مشکل دارد بلکه اثبات کننده این واقعیت مسلم است جمهوری اسلامی با همه کوردها -با هر مذهبی- مشکل دارد در غیر اینصورت می‌بایست وضعیت کوردهای شیعه بسیار بهتر از سایر کوردها می‌بود. نتیجتا انتخاب یک کرد سنی به عنوان وزیر یا معاون وزیر نه تنها هیچ چیزی از اصل قضیه عوض نمی‌کند بلکه به خوراک تبلیغاتی جمهوری اسلامی نیز بدل می‌شود.

همانگونه که جمهوری اسلامی از مساله انتخابات برای نشان دادن مشروعیت خود در کوردستان بهره‌برداری می‌کند، می‌تواند با انتصاب کورد نماینده در سطح وزارت لاف این را بزند که در ایران نماینده کورد در سطح وزارتخانه‌ها وجود دارد. در چنین شرایطی حضور نماینده کورد می‌تواند به صورت موذیانه‌ای خلا و غیبت نمایند کورد را پنهان کند.

واقعیت این است تنها کسانی که می خواهند با جمهوری اسلامی به سازش دست یابند، چه رفرمیست‌ها و چه پراگماتیست‌ها، این رویا را دارند که بتوانند در جمهوری اسلامی نماینده‌ای داشته باشند. انتصاب کورد نماینده و در همان حال غیاب نماینده کرد در نظام جمهوری اسلامی، خروجی لحظه ای و مرزبندی شده نیست، بلکه الزامی است. مساله‌ی مذکور فارغ از نحوه سیاست‌ورزی جناح‌های جمهوری اسلامی می‌باشد یا نمی‌توان آنرا به عدم تکامل پروسه‌ی اصلاحات و یا اینکه اصلاح‌طلبان از ترس تندروها به مساله کورد نمی‌پردازند، مرتبط دانست بلکه این واقعیت نشات گرفته ذات ناسیونالیسم فارس-ایرانی است. تا زمانی که منافع ملت فارس تعریف نشود و سیاست انکار هویت ملی ملت کورد و نقض منافع ملی آن‌ها به پایان نرسد، کورد در اشکال مختلف همیشه تحت سلطه و ستم باقی می‌ماند. همانگونه که با تغییر رژیم ایران بعد از انقلاب ٥٧، استراتژی دولت نسبت به کوردها تغییری نکرد.

با این حال باید به این موضوع توجه وافر داشت که علی‌رغم به کارگیری انتخابات به مانند وسیله‌ای تبلیغاتی علیه کورد از این به بعد جمهوری اسلامی، کورد نماینده را نیز به عاملی تبلیغاتی علیه جنبش آزادیخواهی کوردستان بدل می کند و به همین جهت باید به افشا کردن سیاست مذکور پرداخت.

نسبت به صورت‌بندی این مسئله، اظهاراتی چون "وزیر کرد سنی" که از طرف جمعی از فعالان سیاسی و روزنامه‌نگاران کورد به کار می‌رود، در راستای منافع ناسیونالیستی و عشیره‌گرای جمهوری اسلامی می باشد که این امر در تصاد کامل با منافع ملی کورد می‌باشد.

از آن روی که کوردستان از مذاهب مختلفی چون شیعه و سنی و یارسان تشکیل شده است فضایی برای جمهوری اسلامی مهیا کرده تا مستمرا در تلاش برای ایجاد اختلاف مذهبی در میان کوردها باشد. گفتمان جمهوری اسلامی، عشیره‌گرای و مذهب را مبنای برای هویت کورد معرفی می‌کند، در حالیکه کورد با هر مذهبی، بخاطر کورد بودنش در ایران مورد ظلم و ستم واقع می‌شود.

فرضیه دیگری که می‌توان آنرا به چالش کشید چیره بودن آئین و مذهب بر جریانات سیاسی کوردستان می‌باشد، در حالی که به گواه تاریخ روند و اندیشه حاکم بر جریان سیاسی-اجتماعی در کوردستان جدای دین از سیاست بوده و هست در حالیکه به آزادی مذهب نیز پایبند می‌باشد. پس گفتمانی که قصد وارونه نشان دادن واقعیت مذکور را داشته باشد، گفتمان جمهوری اسلامی است و کوردهایی که در این راستا عمل می‌کنند بنابر قوانین و شروط رژیم اسلامی ایران فعالیت می‌کنند.

البته کسانی هم هستند که انتخاب یک کورد به عنوان وزیر یا معاون وزیر در جمهوری اسلامی را همانند گامی به جلو تعریف کنند به عنوان مثال زیباکلام نبود وزیر زن، کورد و سنی را به کم و کاستی مدنی و نازل بودن سطح "توسعه سیاسی" در جمهوری اسلامی را ربط می‌دهند. او این مسئله را در چارچوب "توسعه سیاسی" تعریف می‌کند یا به معنای دیگر، آنرا معلول عقب‌ماندگی سیاسی رژیم می‌داند. زیبا کلام دراین رابطه از سویی علت و معلول را در هم می‌آمیزد و از سوی دیگر براحتی از کنار مساله "نمایندگی" ، که مستقیما به موضوع مورد تحلیل‌اش مرتبط است، می‌گذرد.

شاید بتوان نبود زن، کورد و سنی مذهب در مقام وزارت را معلول عقب‌ماندگی سیاسی جمهوری اسلامی پنداشت، اما "توسعه سیاسی" که نه آنرا تعریف می کند و نه دامنه‌ی آنرا مشخص می‌کند به تنهایی شرط کافی برای حل مساله مذکور نیست. اگر کشور سویس را مثال بزنیم، قبل از اینکه به کشوری دمکراتیک بدل شود از طریق فدرالیسم مسئله ملیت‌های حاضر در مرزهایش را حل و فصل کرد اگر چه حق رای برای زنان تا سال ١٧٩١ میلادی به تاخیر افتاد. کشورهای دیگری هم هستند که از لحاظ اقتصادی رشد قابل توجهی دارند، به عنوان مثال سنگاپور، اما کشوری دمکراتیک نیستند یا اگر خود ایران را مثال بزنیم می‌توان ایران دوران حاکمیت پهلوی پیشرفته‌تر از از ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی‌ست چرا که اجحافی که در حق زن می‌شد در قیاس با نظام ولایت فقیه به مراتب کمتر بوده است، البته همانگونه که پیشتر اشاره شد استراتژی دولت ایران و ملت فارس نسبت به ملت کورد با تغییر رژیم دچار هیچ تغیری نشد. از سوی دیگر اگر برگزاری انتخابات را معیاری برای توسعه سیاسی دانست این بار می شود گفت که جمهوری اسلامی توسعه یافته‌تر از نظام شاهنشاهی می‌باشد. این موارد موید این امر است که نمی‌توان "توسعه سیاسی" را به بنیادی برای حل مساله مذکور -چه از لحاظ تئوریک و چه سیاسی- قرار داد، به هم خاطر بکار بردن مفهوم "نمایندگی"، مبنایی مناسب‌تر برای تفهیم این موضوع و افشا کردن سیاست‌های جمهوری اسلامی می‌باشد.

در تئوری سیاسی و علم سیاست، نقطه شروع مباحث‌ نمایندگی را در تفکیک و تعریف‌ این موضوع در اثری مهمی که "هانا پیتکین" در سال ۱۹۶۷ میلادی چاپ کرده بود، می‌دانند. پیتکین به چهار نوع نمایندگی اشاره دارد: نمایندگی رسمی، نمایندگی ساختاری، نمایندگی جوهری، نمایندگی سمبولیک. نوع اول نمایندگی به مبناهای قانونی و نهادهای نمایندگی در هر سیستمی ربط دارد. در جمهوری اسلامی قانون و نهادها نه تنها به صورت سیستماتیک اکثریت مردم ایران -زن‌ها، کردها، آذربایجانی‌ها، بلوچ، عرب، ترکمن ها و سنی‌ها- را از دایره نمایندگی اخراج می‌کنند بلکه به تجمیع قدرت تام در دست ولی فقیه می‌پردازد. به همین خاطر در چنین سیستمی، نهادها و سازمان‌های جمهوریت صوری می‌باشند تا حقیقی.

پس در اولین قدم نمایندگی ملتی به مانند ملت کرد یا نمایندگی زنان در ایران با موانع قانونی و نهادی مواجهه می‌شود. هنگامی که به بررسی مسئله نمایندگی در شکل ساختاری -بدین معنا که آیا تعداد نمایندگان یک قشر معین از جامعه در مجلس یا ساختار حکومت به نسبت جمعیت آن قشر متناسب است یا نه -می‌بینیم که در ایران نمایندگان زنان، کوردها و باقی ملیت‌های دیگر غیرفارس و بعلاوه سنی مذهب‌ها در مجلس و دیگر نهادهای حکومتی و نیز در کل ساختار حکومت به نسبت بسیار پائین و یا صفر است. البته این هم به منع قانونی و نهادی "نمایندگی" که آن هم به نوبه خود به منافع ملت فارس و عشیره‌گری جمهوری اسلامی مرتبط است.

به نظر هانا پیتکین مهمترین نوع نمایندگی، نمایندگی جوهری است چرا که اگر به عنوان مثال در کشوری معین قرار باشد قانونی در راستای منافع زنان تصویب شود این نوع نمایندگی از نمایندگی ساختاری مناسب‌تراست. می توان قشری در جامعه از روی واحدی نمایندگی شود در مجلس و حکومت، اما اگر به نمایندگان آنها برای قانون گذاری و سیاست گذاری در جهت منفعت آن قشر راهی داده نشود پس این یک مرزبندی و یا حتی نبودن نمایندگی محسوب می شود.

ضعیف‌ترین یا بدترین نوع نمایندگی، نمایندگی سمبولیک می باشد. به عنوان مثال در کشورهای چند ملیتی پرچم آن کشور می تواند بیان کننده نمادهای ملیت‌های حاضر در آن کشور باشند همچنین می‌تواند شامل نماینده پارلمان و یا وزیری باشد که به صورت صمبولیک نمایندگی قشر مطبوع خود را بر عهده دارد. اگر از نمونه پرچم، که جنبه مثبت نمایندگی سمبولیک است، بگذریم، نمایندگی سمبولیک می‌تواند حربه‌ای باشد برای پنهان کردن نابرابری سیاسی، روابط بالا دست و زیر دست یا به عنوان خوراک تبلیغاتی برای انکار نمایندگی ساختاری و جوهری مورد استفاده قرار گیرد.

اگر در باره پیشنهاد زیباکلام بیشتر دقت کنیم متوجه می‌شویم که او هر چند از کنار مبحث نمایندگی براحتی می‌گذرد اما خواهان نمایندگی سمبولیک برای زنان، کورد و سنی‌ها در سیستم جمهوری اسلامی است، در همان حال نمایندگی ساختاری را رد می کند و می‌گوید: "من نمیگویم چونکه شمار زیادی از زنان، سنی‌ها و کوردها به روحانی رای داده‌اند باید در کابینه حکومت شرکت داشته باشند، بلکه نبودن حضور این قشرها در وزارت‌های دولت روحانی نشان دهنده کم و کاستی مدنی و کم بودن سطح رشد سیاسی است" .

پس کسی هم مانند زیباکلام که خود در حکومت نیست دیدگاهی ابزاری به مسئله "نمایندگی" دارد و پیشنهادش که جز نمایندگی سمبولیک که آن هم در راستای منافع جمهوری اسلامی است چیز دیگری نیست.

علی‌رقم تضادهای که در بالا اشاره شد تناقص دیگر پیشنهاد زیباکلام در آن است که به این امر اعتراف می‌کند که در جمهوری اسلامی کورد مورد ظلم ساختاری قرار می‌گیرد اما با این وصف نیز به موضوع نمایندگی ساختاری و جوهری نمی‌پردازد. اگر کورد بخواهد در ساختار حاکمیت ایران نمایندگی برای خود اختیار کند باید برای کسب نمایندگی ساختاری و جوهری تلاش کند که این هم به زمینه‌ای مناسب در سطح نمایندگی رسمی که آنهم نیازمند تغیر رژیم و پایان انکار هویت ملی و توجه به منافع ملت کورد است، نیاز دارد.

برای اینکه کورد و سایر ملیت‌های غیرفارس بتوانند در ایران نمایندگی جوهری برای خود اختیار کنند لازم است سیستم فدرالیسم دمکراتیک را پایه گذاری کنند. تا آن زمان مهم است که کورد یاور جمهوری اسلامی نباشد تا از طریق "کورد نماینده" غیاب "نماینده کورد" را پنهان کند تا جمهوری اسلامی نتواند مردم ایران و افکار عمومی جهان رابا "کورد نماینده" فریب دهد.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧٠٩ در این شمارە می‌خوانید:

ــ جنوب زاگرس و محوریت مبارزاتی ملت کورد
ــ دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
ــ آسمیلاسیون فرهنگی ملیت‌های ایران از سوی نهادهای علمی رژیم هدایت می‌شود
ــ برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    از سویی دیگر نباید نیروی عظیم انسانی و ژئوپلوتیک حساس جنوب زاگرس را فراموش کنیم و این فاکت نقش و جایگاه بسزایی در جنبش کوردستان دارد. رژیم بر واقعیت‌های ذکر شده واقف و آگاه است و آنچنان او را به هراس انداخته که تحلیلی‌ است بر شدت عمل رژیم تروریستی ایران در نابود کردن بنیادهای انسانی در این بخش از کوردستان.
  • برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
    در کرماشان، قلب کوردستان، مردان و زنانی گام در خیابان‌ها نهادند و فریاد کشیدند که پرنده نیز از پر کشیدن هراس داشت. اما آنان با خود اندیشیدند تا به کی حقارت؟؟ تا به کی جان دادن و دم برنیاوردن؟؟ و بر آن شدند که سکوت سهمگین و رخوت حاکم بر شهر را بشکنند و فریاد برکشند که: "شهر زنده است ، شهر در خروش است".
  • مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد
    در این تیم ترور افرادی از حزب‌الله لبنان، یکی از اعضای شیعه لبنان و خود ایرانی‌ها که همگی در ایران و تحت نظارت سپاه پاسداران و و سازمان اطلاعات آموزش دیده بودند، به صورت مشترک و طی برنامه‌ای از پیش تعین شده، ترور مذکور را انجام می‌دهند.
  • دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
    دولت مستقل کوردستان در جنوب هم بنیاد نهادن اراده ملی است و هم گامی تاریخی مهمی است که شاید امروز نتوان به روشنی و وضوح لذت‌ها و رنگ‌های آن را مشاهده کرد اما همانقدر که دشمنان کورد و به ویژه جمهوری اسلامی از این امر خشمگین و با تمام توان آنرا مورد تهدید قرار می‌دهند و تعدای به اصطلاح روشنفکر فارس، اما در واقع متحجر و فاشیست که ادامه جمهوری اسلامی‌اند از استقلال کوردستان به هراس افتاده‌اند که این خود اشاره‌ای‌ست به حقیقت دولت مستقل کوردستان.
  • کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران
    در حال حاضر در زندان‌های رژیم فاشیستی جمهوری اسلامی ایران زندانیان زیادی وجود دارند که تنها جرم آن‌ها حمایت و دفاع از حقوق این کودکان است اما متاسفانه حاکمیت این افراد را که چیزی جز قائل شدن حق زندگی برای کودکان این سرزمین و آب و خاک خواستار نیستند را مجرم دانسته و آن‌ها را دشمن نظام و اسلام قلمداد می‌کند.
  • زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند زن و رویاهایی که در دنیای مردسالارانه فنا می‌شوند
    وقتی به دوستانم مراجعه می‌کنم و چهره‌های افسرده‌شان را می‌بینم که وا اسفااا، ما چه کردیم!! مگر درس نخواندیم! مگر زحمت بسیارنکشیدیم!
  • توتالیتاریسم و جامعه توتالیتاریسم و جامعه
    همچنین در عصر حاضر در سیستم عراق پیشین و سوریه امروزی می‌بایست و باید عضو حزب بعث صدام و حزب بعث خانواده اسد باشد.
  • اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه اصلاح‌طلبی ایرانی و عشق یک طرفه
    البته چون اصلاح‌طلبان کورد تنها در سطح دیپلماسی عمومی آنهم در فصل انتخاباتی بدان‌ها اجازه عرض اندام داده می‌شود، پس باید اظهار کرد کابینه دوم روحانی خطی پایان پدیده اصلاح‌طلبی در کوردستان است.
  • شهر شوری در سر دارد شهر شوری در سر دارد
    مردم دیگر تحمل آنرا ندارند که هرگونه تجمع، حرکت و یا کوچکترین خواست‌شان، با گلوله‌های نیروهای رژیم روبرو شود و روزی شهر تصمیم خواهد گرفت که تفنگ به دست بگیرد و در دل شهر به روی کاخ لرزان جمارانی‌ها آتش بگشاید.
  • دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان دیدگاه امنیتی جمهوری اسلامی و جنگ نرم علیه کوردستان
    بنابراین در استراتژی امنیت رژیم، کوردستان مساله‌ای است که شیوه حکمرانی جمهوری اسلامی، پروژه ملت-دولت فارس، عمیق شدن بحران آب و استراتژی کمربند شیعه در منطقه -که رویای مشترک ناسیونالیسم فارس و شیعه‌گرایی ایرانیست- را با تهدید جدی روبرو می‌سازد، به همین خاطر نیز تحلیل‌گر سپاه و بیت خامنه‌ای آشکارا معترف است که چهل سال آینده، ٤٠ سال رویارویی کوردستان با دستگاه‌های امنیتی و سرکوبگر رژیم جمهوری اسلامی است.
  • متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب متن سخنان کریم پرویزی، عضو دفتر سیاسی به مناسبت ٧٢مین سالروز تاسیس حزب
    فاشیسم قصد سلطه بر تمام جهان را داشت، فاشیسم می‌خواست که رهبری تمام ملت‌های جهان را در دست بگیرد و فقط نژادی که او آنرا برتر می‌دانست سرور و حاکم جهان باشد.
  • راسان  و دولت کوردستان باشور راسان و دولت کوردستان باشور
    در کوردستان عراق عزم راسخی در سطوح عالی ساختار سیاسی مبنی بر برگزاری رفراندوم در ٣ مهر ١٣٩٦ وجود دارد که هدف خود را از این امر پرسش از افکار عمومی در باب استقلال کوردستان اعلام کرده‌اند.
  • یک فعال سیاسی-اجتماعی کرماشانی در گفتگوی اختصاصی با کوردستان: رژیم با سیاست حذف فیزیکی از بالاو هضم گفتمانی از پایین سعی در نابودی جنبش کوردستان را دارد یک فعال سیاسی-اجتماعی کرماشانی در گفتگوی اختصاصی با کوردستان: رژیم با سیاست حذف فیزیکی از بالاو هضم گفتمانی از پایین سعی در نابودی جنبش کوردستان را دارد
    مقطع کنونی بهترین زمان برای همگرایی احزاب کورد است که می­تواند مسیر رسیدن به آزادی و حقوق ملت کورد را کوتاه تر و هموار تر کند. راسان باید بتواند با پتانسیل فکری-عملی که دارد، به محوریت اجتماع دیگر احزاب و جریانات کوردی گرد هم بدل شود، در این صورت مردم هوشمندانه‌تر و مؤثرتر در کنار راسان قرار خواهند گرفت.
  • کورد نماینده، نماینده‌ی کورد کورد نماینده، نماینده‌ی کورد
    با این حال باید به این موضوع توجه وافر داشت که علی‌رغم به کارگیری انتخابات به مانند وسیله‌ای تبلیغاتی علیه کورد از این به بعد جمهوری اسلامی، کورد نماینده را نیز به عاملی تبلیغاتی علیه جنبش آزادیخواهی کوردستان بدل می کند و به همین جهت باید به افشا کردن سیاست مذکور پرداخت.