• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
٢٢ نوامبر ٢٠١٧ میلادی - ٠١ آذر ١٣٩۶ خورشیدی  

راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک

میلادی: ٢٣-١٠-٢٠١٧ - خورشیدی: ١٣٩۶/٠٨/٠١ - ١٠:۴٢ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک
آسو صالح

یکی از بزرگترین سوالاتی که این روزها ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده، واکنش های شدید ایران پس از رفراندوم استقلال کوردستان عراق است. در پاره ای موارد، واکنش مقامات ایران حتی از واکنش سران عراقی نیز شدیدتر بود. این واکنش ها در جنگ کرکوک و حضور فرماندهان سپاه پاسداران و نیروهای سپاه قدس در این عملیات، به اوج خود رسید.

مسئولین رژیم جمهوری اسلامی حضور یا ایفای هرگونه نقش در عملیات اخیر در کرکوک و مناطق مورد مناقشه را رد کرده‌اند. خبرگزاری‌های رژیم روز سه‌شنبه اظهارات علی اکبر ولایتی، وزیر اسبق امور خارجه، مشاور امور خارجی رهبر رژیم و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام را منعکس کردند که گفته بود "ایران هیچ نقشی در عملیات کرکوک ندارد". ولایتی که طبق حکم دادگاه میکونوس، یکی از آمرین ترور دکتر صادق شرفکندی، دبیرکل فقید حزب دمکرات کوردستان ایران و یکی از استراتژیست های رژیم در زمینه مسائل مربوط به کوردستان می‌باشد، همچنین گفته بود که دلیل اشغال کرکوک از سوی شبه نظامیان حشد شعبی را "خواست مردم معترض" عنوان کرده است. اما با استناد به گفته فرماندهان نظامی کورد و تصاویر منتشر شده از سوی رسانه‌ها و نشریات داخلی و بین‌المللی، واقعیت دیگری را نشان می‌دهند.

حجم بازرگانی میان حکومت اقلیم کوردستان و ایران به ۸ میلیارد دلار در سال می‌رسد، یعنی کوردستان عراق پس از ترکیه بزرگترین شریک تجاری ایران است. چه مورد یا مواردی وجود دارند که اهمیت آن‌ها برای رژیم چنان هستند که در این بحران اقتصادی که گریبانگر جمهوری اسلامی شده، از این میزان تجارت چشم پوشی می‌کند و اینچنین آشکار اقدام به طرح‌ریزی و اجرای غائله کرکوک می کند؟

برخی از اهداف ایران برای به راه انداختن و حضور فعال در جنگ کرکوک، می‌تواند موارد زیر باشند که در رسانه‌های وابسته به رژیم منتشر شده‌اند، اما به عقیده نگارنده، این موارد به تنهایی نمی‌توانند دلیل "اصلی" باشند:

- مشروعیت بخشیدن به ادامه حیات نیروهای حشد شعبی

بنا به ادعای فرماندهان حشد شعبی، این نیروها که اینک حتی از ارتش عراق نیز قوی‌تر هستند که پس از فتوای "علی سیستانی" مرجع شیعیان و برای مبارزه با داعش تاسیس شدند، زمانی که بخش وسیعی از خاک عراق تحت اشغال داعش بود، این نیروها توانستند به یک نیروی قانونی تبدیل شوند. به گفته سیاستمداران عراقی، حشد شعبی کاملا تحت سلطه سپاه قدس جمهوری اسلامی ایران و سیاست های رژیم ایران را در عراق پیاده می کند.

با تضعیف داعش و آزاد سازی مناطق اشغال شده، کم کم صداهایی مبنی بر عدم مشروعیت این نیروها در دوران پساداعش به گوش می‌رسید. دخالت این نیروها در مساله کرکوک و ورود آن‌ها به یکی از مناطق حساس هم برای کوردها و هم برای اعراب، مشروعیت این نیرو را حداقل برای بخشی از مردم عرب عراق افزایش داد.

در حالی که رهبران کوردستان عراق بر حضور غیرقانونی این نیروها در جنگ کرکوک تاکید دارند، رژیم ایران حضور آن‌ها را توجیه می‌کند. در همین راستا "حسن کاظمی قمی" سفیر سابق ایران در عراق، یادداشت خود برای روزنامه دولتی ایران را با این جمله آغاز کرد: "دولت عراق با فراغت از تداوم نسبی عملیات پاکسازی و آزادسازی مناطق اشغال شده توسط گروه تروریستی داعش، عملیات تازه خود را متوجه بازپس‌گیری مناطقی کرد که پس از خروج داعش تحت کنترل پیشمرگه‌های کورد قرار گرفته بود". ولی با در کنار هم قرار دادن تعمدی داعش و پیشمرگه‌های کورد، در ادامه یادداشت خود با اشاره به جنگ کرکوک و قانونی بودن آن نوشت: "عملیاتی که دیروز در کرکوک انجام شد، در چارچوب اجرای مفاد قانون اساسی و حفظ تمامیت ارضی و حاکمیت ملی عراق بود". مسلما این مقام رژیم ایران که سال‌ها در عراق سفیر بود، کاملا آگاهانه به مساله قانونی بودن اشاره می‌کند و تلاش دارد این شبهه را برطرف کند که حشد شعبی، به عنوان اصلی‌ترین نیروی موجود در جنگ کرکوک، یک نیروی قانونی است که مفاد قانون را اجرا کرده است.

هدف "اصلی" ایران از به راه انداختن و حضور فعال در جنگ کرکوک نمی‌تواند مشروعیت بخشیدن به ادامه حیات نیروهای حشد شعبی باشد، زیرا اکثریت پارلمان عراق در دست نیروهای تحت اختیار ایران است و هر طرح یا لایحه‌ای را که بخواهد می‌تواند به راحتی تصویب کند، هرچند که در عراق معمولا به جای قانون، بیشتر عرف ریش سفیدی و روابط فرا قانونی حکمفرماست. جنگ کرکوک، تنها می‌تواند راه را برای ایجاد یا گسترش این روابط فراقانونی اعراب برای به نتیجه رسیدن این هدف را هموار کند.

- کاهش نقش نیروهای خارجی (آمریکایی)

طی سال‌های اخیر و به ویژه با شروع جنگ داعش و حضور نیروهای ائتلاف به ویژه آمریکا در این جنگ، کوردستان و عراق محل حضور این نیروها بودند. با پایان عملیات نظامی علیه داعش، رژیم ایران از حضور این نیروها به ویژه در مناطقی که کمتر تحت سلطه داشت، احساس خطر می‌کرد. یکی از مناطق کوردستان و شهر استراتژیک کرکوک بود، اشغال کرکوک توسط عراق (بخوانید ایران) می تواند نفوذ رژیم ایران در این منطقه را بسیار افزایش داده و این مناطق را عملا برای حضور نیروهای خارجی سخت یا غیرممکن کند.

در همین راستا "احمد وحیدی" وزیر سابق دفاع و عضو فعلی مجمع تشخیص مصلحت نظام، یک روز پس از جنگ کرکوک در جمع خبرنگاران گفت: "امروز کرکوک در اختیار نیروهای عراق است و هیچ نیازی به حضو نیروهای خارجی نیست". اما هدف "اصلی” ایران از به راه انداختن و حضور فعال در جنگ کرکوک نمی‌تواند کاهش نقش نیروهای خارجی (آمریکایی) یا افزایش نفوذ خود باشد، زیرا طی سال‌های اخیر، حتی در شهرهایی که کاملا تحت کنترل حکومت اقلیم کوردستان است (مانند هولیر و سلیمانیه) رژیم ایران توانسته که حضور فعال داشته باشد. بدون اشغال کرکوک، به همین میزان نیز می توانست در شهر استراتژیک کرکوک حضور داشته باشد.

- تقویت دولت (شکست خورده) عراق

شاید نیازی به توضیح نباشد که دولت اتحادی عراق که قرار بود یک ائتلاف از تمام اقلیت‌های ساکن این باشد، به این دولت تحت سلطه رژیم جمهوری اسلامی تبدیل شده است. این دولت طی سال‌های اخیر به نقطه‌ای رسیده بود که حتی برخی جریانات شیعه که با سیاست‌های رژیم ایران در عراق مخالف بودند را از خود رانده بود، این جریانات نیز دست به اعتراضاتی جدی زدند. نتیجه این سیاست‌ها چند شقه شدن دولت مرکزی عراق و تبدیل آن به یک Failed state یا دولت شکست خورده بود.

این در حالی بود که حکومت اقلیم کوردستان که یک حکومت نسبتا مستقل در عراق است، روز به روز از نظر اقتصادی و مشروعیت بین‌المللی قوی‌تر می‌شد. کوردستان، بیش از ۲ میلیون آواره عراق (و سوریه) را اسکان داد. سیاست‌ها امنیتی بسیار سختی در پیش گرفت به گونه‌ای که تقریبا هیچ عملیات تروریستی جدی طی سال‌های اخیر در آن انجام نگرفت. این حکومت حتی سیاست‌های خارجی خاص خود را بنیاد نهاد و اقدام به ارتباط با کشورهای مختلف گرفت، جنگ کرکوک برگ را کاملا برگرداند. در همین رابطه، روزنامه کیهان که انعکاس دهنده دیدگاه‌های حاکمیت جمهوری اسلامی است در یکی از یادداشت‌های خود در تحلیل جنگ کرکوک نوشت: "این کشورها (آمریکا و اروپا)، طی ماه‌ها و سال‌های گذشته در مراودات سیاسی خود با اربیل (هولیر)، بغداد را نادیده می گرفته و مستقیما به اربیل رفت و آمد داشتند".

جنگ کرکوک، موجب شد که دولت شکست خورده عراق اندکی جان بگیرد. ولی مسلما هدف "اصلی" ایران از به راه انداختن و حضور فعال در جنگ کرکوک نمی‌تواند تقویت دولت (شکست خورده) عراق باشد، زیرا با توجه به نفوذ بیش از اندازه رژیم ایران در عراق، این دولت شکست خورده می‌توانست به گونه‌های دیگر تقویت شود، من جمله دادن امتیازات بیشتر به مخالفین یا حتی حذف رهبران مخالفین که رژیم در اینگونه ترورهای دولتی مهارت خاصی دارد.

- دلایل احتمالی دیگر

دلایل دیگری نیز می‌توان برای هدف ایران از به راه انداختن و حضور فعال در جنگ کرکوک در نظر گرفت، از جمله اهمیت استراتژیک شهر کرکوک در رابطه با استراتژی هلال شیعی ایران، اهمیت اقتصادی این منطقه هم برای حکومت اقلیم کوردستان و هم برای دولت عراق، دمکراسی نوپای کوردستان عراق و تلاش برای عقیم کردن آن. به عقیده نگارنده هیچیک از این اهداف نمی توانند هدف اصلی ایران باشند. حتما تاکنون این سوال در ذهن خواننده شکل گرفته که "پس چه هدفی است که اولویت رژیم ایران می باشد؟" برای یافتن پاسخ این سوال باید شرایط کنونی منطقه را با شرایط سال ۱۹۹۲ به بعد مقایسه کرد. چه تغییری در منطقه بوجود آمده که رژیم به چنین حضوری نیاز دارد؟ مگر شرایط از سال‌های تشکیل حکومت(های) کوردستان پس از تعین مدار پرواز ممنوع ۳۶ درجه حادتر است؟ شرایط نسبت به زمان اعلام سیستم فدرالی در عراق و به رسمیت شناختن حکومت اقلیم کوردستان (که با شادی مردم کوردستان ایران نیز همراه بود) و زمان اولین رفراندوم چه تغییری کرده؟ جواب این سوال‌ها باید مساله‌ای باشد که مستقیما به رژیم ایران مربوط است. تنها تغییری که ایجاد شده و مستقیما از سوی رژیم ایران تهدید بسیار جدی تلقی می شود راسان و مرحله تازه‌ای از مبارزات کوردستان ایران می باشد.

سال گذشته درحالی که یک سال از اعلام رسمی راسان گذشته بود، مردم کوردستان ایران با به راه انداختن و شرکت فعال در کمپین "نورز جامانه" یا "زه‌ماوه‌ندی جامانه‌" یک حماسه تاریخی ثبت کردند. این حماسه تاریخی در روز رفراندوم کوردستان عراق نیز با کمپین "زه‌ماوه‌ندی ئالا" تکرار شد. رژیم که همواره تلاش کرده واقعیت مساله کورد را انکار یا منحرف نماید، این سیاست خود را با این حضور گسترده مردم کوردستان ایران در خیابان‌ها، شکست خورده قلمداد کرده و قصد داشت به هر طریقی در برابر آن بایستد.

در این چارچوب و از زاویه راسان، به راه انداختن غائله کرکوک برای رژیم می‌توانست چندین دستاورد داشته باشد: سرخوردگی و ناامیدی افکار عمومی کوردی، تضعیف (دو یا چند شقه شدن) حکومت اقلیم کوردستان، در نتیجه افزایش نفوذ خود (حتی بیشتر از پیش) در کوردستان عراق، (احتمالا) آغاز دوباره ترورها در این منطقه و در نهایت خشکاندن نهال نوپای راسان که رفته رفته تبدیل به یکی از فاکتورهای مهم در معادلات منطقه می‌شود.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٢ در این شمارە می‌خوانید:

ــ تروریست به خانه‌ات برگرد
ــ جمهوری اسلامی، منجلابی که جامعه ایران را در خود کشید
ــ مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی
ــ مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند
  • مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی
    شاید سلاح و زرادخانه برای مدتی اشغالگر را حفظ کند اما هیچگاه موجب مشروعیت آن نمی‌شود. حکومتی که نتواند رضایت مردم را جلب کند سرانجامی بجز نابودی نخواهد داشت.
  • مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند
    واضح است که به موضوعات دیگر نیز اشاره کرده است اما اولویت اصلی ترامپ و دولت آمریکا تا بدین لحظه مساله برجام است چرا که توافق مذکور در آینده این امکان را به ایران می‌دهد که غنی‌سازی اورانیوم برای ساخت سلاح اتمی را بار دیگر آغاز کند. آنچه که در این توافق بر آن تاکید شده است مساله سلاح اتمی است.
  • کرکوک و سه حقیقت کرکوک و سه حقیقت
    فجایعی که طی روزهای اخیر ملت کورد در کوردستان عراق با آن روبرو شد، بی‌شک یکی از بزرگترین فجایع تاریخ کورد می‌باشد که تا مرز تحقق برخی از رویاهای خود نزدیک شده بود اما به ناگاه تمام این رویاها را به کابوسی وحشتناک بدل کردند! تراژدی تلخ کرکوک سه حقیقت را برایمان به اثبات رساند:
  • میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه) میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه)
    امروزه در این شرایط که خاورمیانه تاریخی دیگر را رقم می‌زند و جولانگاه ابر قدرت‌ها شده است بدون شک بازیگران منطقه هم ساکت ننشسته‌و خود را به عاملی تبدیل می‌کنند تا از کاروان تغییرات جا نمانند.
  • قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش  عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست
    لازم به ذکر است در تحلیل فوق قدرت نظامی آمریکا و انگلیس و فرانسه به عنوان هم‌پیمانان کشورهای منطقه در نظر گرفته نشده است و بدون شک حمله ایران به شهرهای اسرائیل و یا جنگ میان‌مدت و طولانی‌مدت با عربستان که به بسته شدن تنگه هرمز منجر خواهد شد واکنش نظامی آمریکا و احتمالا مصر و اردن و کشورهای عربی دیگر را در پی خواهد داشت و حباب عمق استراتژیک رژیم ایران بسیار سریع‌تر خواهد ترکید.
  • راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک
    سال گذشته درحالی که یک سال از اعلام رسمی راسان گذشته بود، مردم کوردستان ایران با به راه انداختن و شرکت فعال در کمپین "نورز جامانه" یا "زه‌ماوه‌ندی جامانه‌" یک حماسه تاریخی ثبت کردند. این حماسه تاریخی در روز رفراندوم کوردستان عراق نیز با کمپین "زه‌ماوه‌ندی ئالا" تکرار شد. رژیم که همواره تلاش کرده واقعیت مساله کورد را انکار یا منحرف نماید، این سیاست خود را با این حضور گسترده مردم کوردستان ایران در خیابان‌ها، شکست خورده قلمداد کرده و قصد داشت به هر طریقی در برابر آن بایستد.
  • ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ ما فاتحان تاریخ بشری هستیم و شما شکست خوردگان تاریخ
    اتوریتەی اشغالگری و ذهنیت‌های تمامیت‌خواە، آنگاە کە منافع خود را برای خود و منافع دیگران را نیز برای خودشان فرمولە می‌کنند، آزادی و حقوق افراد را با خیرەسری مشروط می‌کنند و خط قرمز را برای خواستەهای دمکراتیک دیگران تعیین می‌کنند.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    یا باید از مشکلات کشاورزها آگاه باشیم که به عنوان مثال دولت طی برنامه‌ای از پیش تعین شده اقدام به خرید ارزان محصولات آن‌ها می‌کند.
  • زندانی سیاسی وجود ندارد زندانی سیاسی وجود ندارد
    در سرزمینی تحت سلطه دیکتاتوری و فاشیست، چیزی به نام زندانی سیاسی نمی‌تواند معنایی داشته باشد و اصلا دال مناسبی برای اشاره به چیزی واقعی نیست. در واقع مفهوم زندانی سیاسی می‌تواند مفهومی گمراه‌کننده و تحریف‌کننده باشد.
  • جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد جنوب کوردستان و محوریت مبارزاتی ملت کورد
    از سویی دیگر نباید نیروی عظیم انسانی و ژئوپلوتیک حساس جنوب زاگرس را فراموش کنیم و این فاکت نقش و جایگاه بسزایی در جنبش کوردستان دارد. رژیم بر واقعیت‌های ذکر شده واقف و آگاه است و آنچنان او را به هراس انداخته که تحلیلی‌ است بر شدت عمل رژیم تروریستی ایران در نابود کردن بنیادهای انسانی در این بخش از کوردستان.
  • برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی برای آنانی که به خاموشی نه گفتند به بهانه بازداشت پنج فعال کرماشانی
    در کرماشان، قلب کوردستان، مردان و زنانی گام در خیابان‌ها نهادند و فریاد کشیدند که پرنده نیز از پر کشیدن هراس داشت. اما آنان با خود اندیشیدند تا به کی حقارت؟؟ تا به کی جان دادن و دم برنیاوردن؟؟ و بر آن شدند که سکوت سهمگین و رخوت حاکم بر شهر را بشکنند و فریاد برکشند که: "شهر زنده است ، شهر در خروش است".
  • مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد مصطفی هجری در ٢٥مین سالیاد ترور دکتر صادق شرفکندی: با تمام توطئه‌هایی که رژیم جمهوری اسلامی و سایر رژیم‌های مستبد علیه ملت کورد اجرائی کردند، نه تنها نتوانستند کورد را به زانو درآورند بلکه امروزه کورد در شرایط مناسب سیاسی قرار دارد
    در این تیم ترور افرادی از حزب‌الله لبنان، یکی از اعضای شیعه لبنان و خود ایرانی‌ها که همگی در ایران و تحت نظارت سپاه پاسداران و و سازمان اطلاعات آموزش دیده بودند، به صورت مشترک و طی برنامه‌ای از پیش تعین شده، ترور مذکور را انجام می‌دهند.
  • دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد دولت کوردستان، جغرافیایی برای زندگی آزاد
    دولت مستقل کوردستان در جنوب هم بنیاد نهادن اراده ملی است و هم گامی تاریخی مهمی است که شاید امروز نتوان به روشنی و وضوح لذت‌ها و رنگ‌های آن را مشاهده کرد اما همانقدر که دشمنان کورد و به ویژه جمهوری اسلامی از این امر خشمگین و با تمام توان آنرا مورد تهدید قرار می‌دهند و تعدای به اصطلاح روشنفکر فارس، اما در واقع متحجر و فاشیست که ادامه جمهوری اسلامی‌اند از استقلال کوردستان به هراس افتاده‌اند که این خود اشاره‌ای‌ست به حقیقت دولت مستقل کوردستان.
  • کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران کودکان، قربانیان اصلی رژیم فاشیستی ایران
    در حال حاضر در زندان‌های رژیم فاشیستی جمهوری اسلامی ایران زندانیان زیادی وجود دارند که تنها جرم آن‌ها حمایت و دفاع از حقوق این کودکان است اما متاسفانه حاکمیت این افراد را که چیزی جز قائل شدن حق زندگی برای کودکان این سرزمین و آب و خاک خواستار نیستند را مجرم دانسته و آن‌ها را دشمن نظام و اسلام قلمداد می‌کند.