• روزنامەی کوردستان
  • Agirî
  • بیری خوێندکار
  • لاوان
  • ژنان
  • کانال تیشک تی وی
  • نرگز
١۴ دسامبر ٢٠١٧ میلادی - ٢٣ آذر ١٣٩۶ خورشیدی  

اولین طرح دکتر عبدالرحمن قاسملو در رابطه با تمامیت ارضی و امر فدرالیزم (دکتر حسن شتوی)

میلادی: ٠۴-٠٢-٢٠١٣ - خورشیدی: ١٣٩١/١١/١۶ - ٠٩:٢۶ تاران سایز فونت: بزرگتر‌کوچکتر
اولین طرح دکتر عبدالرحمن قاسملو در رابطه با تمامیت ارضی و امر فدرالیزم (دکتر حسن شتوی)
دکتر حسن شتوی

هنوز پخش بحثهای کنفرانس بروکسل به تاریخ ٦/٧ د سامبر ٢٠١٢ باتمام نرسیده که بار دیگر نیروها و شخصیتهای سیاسی ایران به تکاپۆ افتا ده و هر یک به انحاء مختلف سعی کرده اند تا با طرح فدرالیزم، خودمختاری، حکومت خودگردان، حکومت ذاتی، حقوق اولیه ی انسانها، حفظ تمامیت ارضی ایران به مسئله ی حق تعیین سرنوشت و حقوق ملتهای ایران بپردازند. و در این زمینه ازواژەهای مختلفی از جمله از عقده سیاسی، تبعیض نژادی، ظلم و ستم ملی .ملی گرائی، مناصب سیاسی واقلیتهای مذهبی وجنسی ،خشونت، مشکل عدم اعتماد، جدائی طلبی، ملت یا دولت سرکوبگرو غیره نام برده اند.

درست ١٣ روز از پایان این کنفرانس نگذشته که آقای منوچهر صالحی در طی مقاله ی مفصل با تیتری دهن پرکن « آیا ایران کشوری چند ملیتی است یا چند قومی , مفهوم ملت، ملیت، خلق, قوم، دولت، ملت... رهایش، یا حق تعیین سر نوشت « نوشته و سعی کرده باصطلاح از دیدگاه تئوریک علمی و با استفاده از مآخذهائی چون فرهنگ دهخدا و یا نوشته های مارکس ، انگلس ، لنین و دیگر نوشته هایی به زبان آلمانی, راه حلی باصطلاح عملی جهت حل مسئله ی ملی در ایران در فردای سرنگونی جمهوری اسلامی ارائه دهد.

قبل از اینکه به تحلیل این مقاله بپردازم اجازه میخواهم در باره تشکیل این کنفرانسها به یک نکته اساسی اشاره کنم وآن اینکه درچنین دعوتنامەهایی همواره از تمامی نیروهای سیاسی اپوزیسیون ایران و شخصیتهای سیاسی وفعالان مدنی ایرانی دعوت بعمل می آمد و بدون آنکه هیچگونه دعوت رسمی ازشخصیتهای سیاسی کرد و فعالان مدنی و سیاسی ملل دیگر ساکن ایران صورت گرفته باشد. خود این امر آیا بی طرف بودن چنین کنفرانسهایی را زیر سئوال نمی برد!؟ و آیا نباید به چنین دعوتنامه هائی با نظر شک و تردید نگاه کرد؟! آیا نباید تصور کرد که دعوت کنندگان شخصیتهای سیاسی کرد و غیره را ایرانی نمیدانند؟!

نکند این دعوت کنندگان از این واهمه دارند که حضورشخصیتهای کرد احتیاج به داشتن مترجم دارد و یا اینکه از پیش میدانند که نظرات این شخصیتها ممکن است چوب لای چرخ دنده ی آنان گذاشته و اهداف از پیش تعیین شدەای که برای چنین کنفرانسهائی قائل بودند با حضور آنا ن به واقعیت نپیوندد.

در اینجا لازم به ذکر است که نکند برای حل مسئلەی ملی در ایران اساسا حضور نمایندگان آنان ضرورتی ندارد و آنها بقدری کم اهمیت اند که خودشان میتوانند در غیبت آنان و بدون نظرخواهی از آنان برایشان تعیین تکلیف کنند! آیا بهتر نبود حتی برای حفظ ظاهر هم شده , دعوت کنندگان از یکی دو شخصیت سیاسی کرد ............ نیزدعوت بعمل میآوردند تا حداقل صورت خوشایندتری به کنفرانس اشان بدهند.

هفته ی گذشته جمهوری اسلامی ایران, طی یک بخشنامه ی رسمی به ادارات دولتی در کردستان , صحبت کردن به زبان کردی را ممنوع اعلام میکند. آیا این به نظر شما یک نوع ژنوسید زبانی نیست؟ آیا رژیم به این ترتیب نمیخواهد ملت کرد را از صفحه ی تاریخ محو نماید؟ اگر به این امر اعتقاد داشته باشیم جای سئوال است که چرا باصطلاح اپوزیسیون ایرانی هیچ واکنشی از خودشان نشان نمیدهند؟ آیا این سکوت آنا ن به معنی رضایتشان از این امر نیست؟ آیا این سکوت, آنان را شریک جرم رژیم جمهوری اسلامی نمیکند؟ پس چرا صدائی از آنان بر نمیخیزد ؟! نکند گوشهای ما سنگین است!

حال بپردازیم به نوشته ی آقای صالحی:
اگر به حرفهای آقای صالحی اعتقاد داشته باشیم طبق آمار سازمان ملل و بانک جهانی جمعیت ایران در پایان سال ٢٠٠٣ برابربا ٦٩ ملیون نفر تخمین زده شده که از٥٠ درصد جمعیت ایران رافارسها تشکیل میدهند، ٨ در صذ کردها هستند و ٤٢ درصد را ملتهای دیگرتشکیل میدهند.

البته گر چه هرگز دولتهای حاکم در ایران امار دقیق و علمی از سرشماری جمعیت به عمل نیاورده اند. ولی میدانیم که در سرشماری که در زمان حکومت شاه صورت گرفته , جمعیت کردها را با جمعیت سنی مذهبان یکی دانسته و کردها را فقط در استان کردستان بعنوان کرد شناخته و از آنجائیکه میدانیم که همین حکومت, آذربایجان غربی و استانهای کرمانشاه و ایلام را جزئی از کردستان بعمل نیاورده, جمعیت کرد در ایران را به منطقه ی کردستان منحصر کرده است. چنانکه در کتاب
" Monthy Bulletin of Statistics, November 1971 U.N. New York
جمعیت ایران را ٠٠٠ ٨ ٥ ٢ ٨ ٢ ، و کردها را در منطقه کردستان ایران ٠ ٨ ٢ ١ ٢ ٥ ٤ ذکر نموده است. اگر به این آمار اعتقاد داشته باشیم جمعیت کردها به نسبت کل جمعیت ایران به ١٦ در صد بالغ میشود. ولی در سال ١٣٩١ طبق آمار رسمی دولت ایران جمعیت ایران ٧٥ میلیون تخمین زده شده. اگر این آمار را با تراکم جمعیت در شهرستانهای کردستان چون سنندج وسقز در نظر بگیریم می بینیم که در سال ١٣٧٩ تا ١٣٨٥ جمعیت این شهرها به ترتیب از ٣١٥٠٠٠ به ٣٩٠٠٠٠ و از١٣٠٠٠٠ به ٢٠٠٠٠٠ نفرافزایش یافته است و از سال ١٣٨٥تا ١٣٩١ جمعیت کرمانشاه از ٨٤٠٠٠٠ به ١٩٠٠٠٠٠ نفر ودراشنویه از ٢٩٠٠٠ به ٧٠٠٠٠ نفر و همچنین مهاباد از ١٣٠٠٠٠ به ٢١٥٠٠٠نفر ،سردشت از ١١١٠٠٠ به ٣٧٠٠٠٠ نفر، و دست آخرارومیه از ٥٧٠٠٠٠ به ٩٦٠٠٠٠نفر و ده محمودآباد در دره قاسملو از ١٢٠٠ به ٥٨٠٠ نفر افزایش یافته است.

با افزایش زاد و ولدهائی که در کردستان صورت گرفته, میتوان چنین نتیجه گرفت که طبق آمار ارائه شده, نرخ زاد و ولد در مناطق کردنشین دو برابر مناطق فارس نشین است.از طرف دیگرچون در کردستان هیچ سرمایه گذاری صورت نگرفته و همچنین بهداشت عمومی و بیمارستان در کردستان به نسبت سایر مناطق ایران یا وجود ندارد و یا کمتر است میتوان نرخ مرگ و میردر کردستان را بیشتر از سایر مناطق ایران حدس زد. پس اگر تمام این عوامل را در آمارهای ارائه شده در نظر بگیریم, بخوبی درمیابیم که ملت فارس در سال ١٣٩١ نه تنها اکثریت نیست که ٤٢ درصد جمعیت ایران را تشکیل داده وکردها نه تنها ٨ درصد کل جمعیت ایران, بلکه حد اقل ١٦ درصد این جمعیت را در بر میگیرند, و در نتیجه میتوان ملت فارس را نسبت به کل جمعیت ایران در اقلیت به حساب آورد.

اما در مورد نظر ایشان که میخواهند حق تعیین سرنوشت و یا رهایش را طبق راه حل مارکسیستی و لنینیستی, « مسئله ملی رهایش،یا حق تعیین سرنوشت را « طابق نعل به نعل اجرا نمایند, عملی بیهوده و با شرایط کردستان ایران و به علت عقب ماندگی این منطقه که حکومتهای حاکم هیچگاه سرمایه گذاری مهمی در این گونه مناطق نکرده اند, قابل اجرا نیستدراینجا باید این افتخار را به آقای صالحی داد که زحمت فرموده ومتنهای مربوط به ملت،ملیت,و فدرالیزم و غیره.........را از کتابهای چپ کمونیستی بە فارسی ترجمه کرده اند.

در باره فدرالیسم به صفحه ٨ از ٩ مقاله در قسمت دوم چنین ادامه میدهند:
در فدرالیزم دولت مرکزی جای خود را به اتحادیه دولتها و یا ایالات میدهد ودر نتیجه فقط آن بخش از قدرت در نزد دولت مرکزی باقی میماند که مربوط به منا فع جمعی میشود،همچون سیاست خارجی ،ارتش که وظیفه دفاع از مرزهای مشترک را دارد ،برنامه ریزی اقتصاد کلان،اداره بانک مرکزی ،پلیس مرکزی،اداره و تنظیم سیستم قضائی کشور،و غیره در فدرالیسم قدرت دولتی, سر شکن میشود و در سطوح مختلف تمرکزمییابد.

نتیجه گیری که ایشان از فدرالیزم می کند تاسف اور است.،در قسمت آخر مینویسد:
با این حال در کشورهائی چون ایران که تا کنون دارای حکومتهات مرکزی نیرومند بودند،تحقق حکومت فد رالی بغرنج خواهد بود زیرا در ایران استبداد دولت مرکزی وجود داشت و هیچ گونه تجربه ای از دولت های ایالتی ولایتی وجود ندارد ،بهمین دلیل نیز هر گام نسنجید ای میتواند سبب تجزیه ایران گردد.،امری که میتواند با خطر تجزیه و پراکندگی نیروهای پیشروهمراه گردد،یعنی در حرف فدرالیسم و در عمل استبداد بیکران دولت مرکزی ،امری که در نهایت ادامه وضع موجود خواهد بود.

او با چنین استدلالی که چون در ایران با تاریخ ٦٠٠٠ ساله اش هیچگاه دمۆکراسی وجود نداشته و یا پیاده نشده ،واینکه در ایران هرگز تجربه ی دموکراسی وجود نداشته و یا اگردر ایران دمۆکراسی پیاده شود ، تبدیل به تجزیه گرایی خواهد شد در نتیجه چنین حقی را برای ملل ساکن ایران قائل نیست.و به نظر من این نتیجه گیری خلاف واقع است.

زنده یاد دکتر عبدالرحمن قاسملو دبیر اول حزب دموکرات کردستان ایران و رهبر ملت کرد در مشرق کردستان ،در باره حق تعیین سرنوشت ملت کرد چنین اظهار نظر میکند:

مساله ی رهایی مستعمرات کشورهای زیر دست سریعتر از دیگر مسائل عصر حاضر به پیش میرود،این امر نیز از تحولات تاریخی ناشی میشود که جهان در پی جنگ دوم جهانی با آنها مواجه بوده است .اکنون هیچ ملتی را نمیتوان یافت که به ازادی دست نیافته و یا بسوی رهائی گام بر نداشته باشد.از طرف دیگر دولتهای استعماری میکوشند تا حد ممکن استقلال سیاسی ملتها را به تاخیر بیاندازند، ویا بعضی از ملتها رشد نیافته قلمداد شوند. کردستان وکرد: تالیف د.ع .قاسملو، ترجمه از متن چکی

مارکسیسم و لنینیسم حق تعیین سر نوشت را برای کلیه ملتها برسمیت میشناسد، واین حق از محتوای روشن و صریحی بر خوردار است، بطوریکه لنین در بر خورد با رفرمیستها و منحرفین با صراحت بسیار روشن ساخته که: حق تعیین سرنوشت ملتها یعنی استقلال این ملتها و تأسیس یک دولت مستقل ملی. لنین: حق ملل جهت تعیین سر نوشت،تا لیفات جلد ٢ صفحه ٤٠٣

حق تعیین سرنوشت که بخشی از برنامه مارکسیستها است از لحاظ تاریخی و اقتصادی تنها یک معنی دارد آن هم عبارتست از تعیین سرنوشت سیاسی، یعنی استقلال دولتی و تشکیل یک دولت ملی مستقل. لنین : حق ملل جهت تعیین سرنوشت تالیفا ت جلد٢ صفحه ٤٠٧

سوسیالیست ملت فرمانروا اگردر زمان جنگ یا صلح در راستای تحقق حق استقلا ل ملتهای تحت ستم نکوشد سوسیالیست نیست و انترناسیونالیست هم بشمار نمیرود،بلکه شوونیست است. لنین ‌: پرولتاریای انقلابی و حق ملل در تعیین سر نوشت جلد ٢ صفحه٤١٦

حکومت کشاورزان, حق تعیین سر نوشت تا حد جدائی از دولت را برا اقلیتهای ملی ساکن کشور یعنی /کردها/ برسمیت می شناسد. .برنامه احزاب کمو نیست مشرق زمین: مسکو١٩٣٤

بنا بە این اگر بخواهیم به مفهوم حق ملل در تعیین سر نوشت خویش پی ببریم و در عین حال خود را با تعریفهای قضائی سر گرم نکنیم و تعریفهای مجرد / وضع ننمائیم / بلکه شرایط تاریخی ،اقتصادی جنبشهای ملی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم ،آنوقت نا گزیر باین نتیجه خواهیم رسید ، که منظور از حق ملل در تعیین سر نوشت خویش / یعنی حق آنها در جدا شدن از مجموعه ای ملتهای غیر خودی و تشکیل دولت ملی مستقل. لنین آثار منتخبه: در دو جلد، جلد اول ،قسمت دوم صفحه ٣٧٠ مسکو ١٩٥٢
متن آلمانی : Unter Selbstbestimmung der Nationen ist ihre staatliche Lostrennung von fremden Nationalgemeinschaften zu verstehen, ist die Bildung eines selbständigen Nationalstaat zu verstehen. W.I.Lenin, Band 1 Ausgewählte Werke, Dietz Verlag Berlin 1966 , Seite: 685

من به خوانندگان توصیه میکنم برای بهتر فهمیدن حق تعیین سر نوشت ، این آثار علمی و دهها اثر علمی دیگررا در این زمینه مطالعه نمایند, تا خود بهتر بتوانند در مورد سخنان آقای صالحی اظهار نظر بکنند. از جمله ی این آثارشما را به اولین طرح برنامه ی فدرالیسم در ایران , نوشته ی زنده یاد دکترقاسملومراجعه میدهم که خود او آنرا درسال١٩٦٩ با ماشین تحریر اش, ١٠سال قبل از انقلاب و ٢٠سال قبل از شهادتش به رشته ی تحریر درآورده، تا بدین ترتیب خوانندگان عزیز بتوانند در مورد مسئله ی ملی در ایران با دیگر اپوزیسیون ایرانی برخورد کنند.

طرح برنامه حزب دمکرات کردستان ،دکتر عبدالرحمن قاسملو ١٩٦٩ پراگ
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

روزنامە کوردستان
روزنامەی کردستان ش.٧١٤ در این شمارە می‌خوانید:

ــ اپوزیسیون مرکزگرای ایرانی، مانع اصلی اتحاد اپوزیسیون
ــ فلسفه‌ی "حق" و تمامیت ارضی
ــ زلزله، سنبلی برای اتحاد ملی و بهانه‌ای برای به چپاول
ــ برج بابل
  • فلسفه‌ی \ فلسفه‌ی "حق" و تمامیت ارضی
    آشکار است که این جستار در شرایطی منتشر می‌شود که در روزهای پایانی آبان‌ماه ١٣٩٦ شمسی، در آلمان، تعدادی از احزاب متعلق به ملیت‌های تحت ستم و همچنین ملت حاکم، شورایی تحت عنوان "شورای دمکراسی‌خواهی در ایران" را تشکیل دادند.
  • زلزلە، سنبلی برای اتحاد ملی و بهانەای برای به چپاول زلزلە، سنبلی برای اتحاد ملی و بهانەای برای به چپاول
    این وظیفه انسانی و قانونی، که رژیم اسلامی ایران در مناطق کوردستان، خود را در برابر آن مسئول نمی‌داند، از سیاست‌ها و ایدئولوژی‌هایی سرچشمه می‌گیرد که این رژیم در مورد ملت کورد، در راس برنامه‌های خود قرار داده و این داستان و غرض‌ورزی‌ها دولتمردان جمهوری اسلامی ریشه‌ای تاریخی و باوری سرکوبگرایانه دارد که با ژرف‌نگری تاریخی و سیاسی ابعاد آن کشف و ظاهر می‌شوند.
  • سرمایه‌گذاری فاشیستی و پس‌لرزه‌های زلزله‌ی کرماشان سرمایه‌گذاری فاشیستی و پس‌لرزه‌های زلزله‌ی کرماشان
    اما عمق فاجعه و از آن بدتر سیاست‌های حکومت در عدم کمک‌رسانی تعمدی به آسیب‌دیده‌گان و نیز ممانعت از رسیدن کمک‌های مردمی به دست آنان، دولت حسن روحانی را بر آن داشت تا فضایی کاملا امنیتی و سرکوبگرانه در مناطق مذکور ایجاد کند. در همین رابطه دادستان کرماشان به بهانه‌ی مدیریت بحران، در سرپل ذهاب حکومت نظامی اعلام کرد.
  • اپوزیسیون مرکزگرای ایرانی، مانع اصلی اتحاد اپوزیسیون اپوزیسیون مرکزگرای ایرانی، مانع اصلی اتحاد اپوزیسیون
    در این مقاله با زبانی ساده و بدون تعارف و ترس از هرگونه برچسب، می خواهم به دور از احساسات ایدئولوژیکی و حزبی به بررسی این مساله بپردازم که چه شد ایران به این وضعیت رسید و چرا اپوزیسیون قادر به تشکیل اتحادی فراگیر و حرکت گام به گام به سوی سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی نیستند.
  • برج بابل برج بابل
    رویدادهای تاریخی و حتا اسطوره‌ای نیز بر این امر تاکید می‌کنند که برای آنکه جامعه‌ای را تضعیف کرد تا به سمت زوال و نابودی گام بردارد، بهتر آن است که در میان آن‌ها تفرقه و آشوب ایجاد کرد تا هم مسائل و مشکلات اصلی را فراموش کنند و هم تنها به مسائل داخلی مشغول شوند و خود به عامل نابودی‌شان بدل شوند.
  • کرماشان در آئینه‌ زلزله کرماشان در آئینه‌ زلزله
    از سوی دیگر حکومت ایران برای آنکه سیاست‌های فاشیستی‌اش در قبال زلزله‌زدگان و عدم کمک‌رسانی به آن‌ها عیان نشود مانع از ورود خبرنگاران مستقل و خارجی به مناطق زلزله‌زده شد. در همین رابطه "توماس ارد بریک" گزارشگر نیویورک تایمز آمریکا در تویتی نوشت: "همزمان با وقوع زلزله در کوردستان، به گزارشگران اجازه ورود به محل حادثه را نداده‌اند".
  • مبارزه کورد و موانع آن مبارزه کورد و موانع آن
    این علل که تاثیرات آن کمتر از دو علت اولیه نبوده، شامل نیروهای بومی می‌باشد که در جهت تأمین منافع خویش با نیروهای بیرونی در سرکوب نهضت‌های مردمی سهیم بوده و ملت کورد را در راه رسیدن به خواسته‌ها و آرمان‌های‌شان دچار مشکلاتی نموده‌اند و بیش از نیمی از فشار نیروهای حاکم توسط این گروه به اجرا گذاشته می‌شود.
  • زلزله‌ی سیاسی زلزله‌ی سیاسی
    در آن شامگاهی که زلزله‌ای شدید کوردستان را لرزاند و چندین شهر این دیار را در استان کرماشان با فاجعه‌ای انسانی روبرو ساخت، جمهوری اسلامی تصور می‌کرد که از زیان‌های آن دور است، اما زیاد طول نکشید که زلزله‌ای سیاسی سرتاپای رژیم را به لرزه اندخت.
  • مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی مشروعیت سلاح و مشروعیت مردمی
    شاید سلاح و زرادخانه برای مدتی اشغالگر را حفظ کند اما هیچگاه موجب مشروعیت آن نمی‌شود. حکومتی که نتواند رضایت مردم را جلب کند سرانجامی بجز نابودی نخواهد داشت.
  • مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند مصطفی هجری، دبیر کل حزب دمکرات کوردستان ایران در مصاحبه با تیشک تی‌وی: نباید چشم به راه نیروی خارجی باشیم که جمهوری اسلامی را نابود یا آنرا مجبور به احقاق حقوق ما کند
    واضح است که به موضوعات دیگر نیز اشاره کرده است اما اولویت اصلی ترامپ و دولت آمریکا تا بدین لحظه مساله برجام است چرا که توافق مذکور در آینده این امکان را به ایران می‌دهد که غنی‌سازی اورانیوم برای ساخت سلاح اتمی را بار دیگر آغاز کند. آنچه که در این توافق بر آن تاکید شده است مساله سلاح اتمی است.
  • کرکوک و سه حقیقت کرکوک و سه حقیقت
    فجایعی که طی روزهای اخیر ملت کورد در کوردستان عراق با آن روبرو شد، بی‌شک یکی از بزرگترین فجایع تاریخ کورد می‌باشد که تا مرز تحقق برخی از رویاهای خود نزدیک شده بود اما به ناگاه تمام این رویاها را به کابوسی وحشتناک بدل کردند! تراژدی تلخ کرکوک سه حقیقت را برایمان به اثبات رساند:
  • میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه) میلیتاریزه کردن کوردستان (با نگاهی به سخنان دکتر قاسملو در این رابطه)
    امروزه در این شرایط که خاورمیانه تاریخی دیگر را رقم می‌زند و جولانگاه ابر قدرت‌ها شده است بدون شک بازیگران منطقه هم ساکت ننشسته‌و خود را به عاملی تبدیل می‌کنند تا از کاروان تغییرات جا نمانند.
  • قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش  عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست قدرت نظامی ایران قادر به حفظ و پوشش عمق استراتژیک رژیم جمهوری اسلامی نیست
    لازم به ذکر است در تحلیل فوق قدرت نظامی آمریکا و انگلیس و فرانسه به عنوان هم‌پیمانان کشورهای منطقه در نظر گرفته نشده است و بدون شک حمله ایران به شهرهای اسرائیل و یا جنگ میان‌مدت و طولانی‌مدت با عربستان که به بسته شدن تنگه هرمز منجر خواهد شد واکنش نظامی آمریکا و احتمالا مصر و اردن و کشورهای عربی دیگر را در پی خواهد داشت و حباب عمق استراتژیک رژیم ایران بسیار سریع‌تر خواهد ترکید.
  • راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک راسان، دلیل اصلی سپاه برای غائله کرکوک
    سال گذشته درحالی که یک سال از اعلام رسمی راسان گذشته بود، مردم کوردستان ایران با به راه انداختن و شرکت فعال در کمپین "نورز جامانه" یا "زه‌ماوه‌ندی جامانه‌" یک حماسه تاریخی ثبت کردند. این حماسه تاریخی در روز رفراندوم کوردستان عراق نیز با کمپین "زه‌ماوه‌ندی ئالا" تکرار شد. رژیم که همواره تلاش کرده واقعیت مساله کورد را انکار یا منحرف نماید، این سیاست خود را با این حضور گسترده مردم کوردستان ایران در خیابان‌ها، شکست خورده قلمداد کرده و قصد داشت به هر طریقی در برابر آن بایستد.