موضع جنگ‏ طلبانه‏ ی ترکیه علیه ملت کرد

16-08-1386

حسن سلیمی
ترجمه از کردی: فرشید یاری
احتمال حمله‏ی نظامی ترکیه علیه اقلیم کردستان موضوع تازه‏ای نیست و این مبحث تنها به بعد از شکست رژیم بعث باز نمی‏گردد، لیکن در چند ماه اخیر بالأخص در چند روز گذشته این مسئله به بحث روز تبدیل شده و احتمال انجام این حمله بیشتر شده است که تحرکات نیروهای ارتش و مؤسسات دولتی

 مربوطه در آن کشور هر چه بیشتر بر این امر صحه می‏گذارند.

 همچنانکه اشاره رفت تهدید حمله ی ترکیه به حمله به اقلیم کردستان برای خود پیشینه ‏ای دیرین دارد و به سال 1983 برمی‏گردد، یعنی زمانی که ترکیه برای اولین‏بار عملاً به اقلیم کردستان حمله‏ کرد. هرچند آن زمان هیچکدام از احزابی که ترکیه آنها را دستاویز قرار داده است وجود نداشتند. در کل ترکیه بیشتر از 20‏ حمله‏ی نظامی را علیه اقلیم کردستان انجام داده، اما به دلیل آنکه آن حملات بر مبنای توافقنامه ‏هایی میان ترکیه و رژیم بعث صورت گرفته ‏اند، از طرفی علت و نتایج این حملات منعکس نشده و از طرف دیگر نیازی به مجوز پارلمان ترکیه نداشتند. در سالهای اخیر هرگاه ترکیه تهدیدات خود را علیه کردستان تندتر کرده و یا عملاً حمله کرده است، این موضوع مطرح شده است که اهداف ترکیه از این حملات چیست؟، اما اینبار ترکیه می‏خواهد با یک تیر چند هدف را نشانه رود که لازم است به چند مورد آنها اشاره کنیم:
1ـ دشمنی با کیان سیاسی کرد، حاکمیت سیاسی ملت کرد در کردستان عراق، بعد از دهه‏ی 90 میلادی هم از لحاظ اداره‏ی اقلیم و هم از لحاظ دیپلماسی منطقه‏ای و بین‏المللی، توانایی و سنگینی کرد را تا سطح بلندی نشان داده است. امنیت کردستان عراق به عنوان منطقه‏ای در کشوری پرتنش و بحران، سیستم و دستگاه حکومتی، آزادی بیان، آزادی مطبوعات و از همه مهمتر تأثیرات کردستان عراق بر دیگر بخش‏های کردستان در رابطه با تلاش بیشتر برای تعیین سرنوشت خودشان ترکیه را به این وحشت انداخته که کردستان تحت ‏السلطه ‏ی ترکیه هم تحت تأثیر این پیشرفتها قرار گیرد. از این رو تمام سعی‏اشان بر آن است که سیمای باثبات و امروزین کردستان عراق را از طریق حمله و تهدید‏کردن متشنج کنند. به‏خصوص که رفراندوم کرکوک برای اجرای ماده‏ ی 140 قانون اساسی عراق نزدیک است و انتظار می‏رود که آن شهر نیز به منطقه‏ی آزادشده‏ی کردستان بپیوندد.
2ـ جنگ علیه کرد، بعد از فرآیند سقوط رژیم بعث، ترکیه تلاش کرده به نحوی از تشنج و اختلافات میان ملیت‏های عراق استفاده کند. در این زمینه هم برای شعله‏ورکردن آتش جنگ میان کرد، عرب و ترکمن کوتاهی نکرده است. دیرزمانیست که ترکیه می‏خواهد به هر نحوی که باشد علیه مردم کرد در کردستان عراق جنگی به راه اندازد. در این مدت برخی از کمالیست‏ها در مصاحبه‏های خود و بخش اعظم مطبوعات ترکیه آشکارا این سخن را به زبان آورده‏اند و پنهان نکرده‏اند که هدف از این حملات نباید تنها PKK باشد و باید هواپیماهای جنگی بر فرآز آسمان شهر هولیر به پرواز درآیند و حتی برخی از آنها، این را هم گفته‏اند که باید هدف اصلی شمال عراق یعنی حکومت کرد باشد.
3ـ ضربه‏زدن به PKK، مسئله‏ی دیگری که برای ترکیه حائز اهمیت است این است که اگر در دو موردی که ذکر شد موفقیتی کسب نکرد، حداقل بتواند PKK و رهبرانش را به حاشیه براند، هر چند به نظر می‏رسد که این هدف بیشتر به عنوان بهانه‏ای برای توجیه‏کردن حمله‏ی ترکیه به اقلیم کردستان مطرح می‏شود، زیرا ترکیه در عین حال که اذعان می‏نماید هدفش جنگ با PKK می‏باشد، با مسائل سیاسی دیگری نیز دستبگریبان است که هیچ ربطی به کردستان عراق ندارند. از جمله‏ی آنها موارد ذیل می‏باشند.
نخست، رقابت داخلی ترکیه، حزب حاکم ترکیه، حزب عدالت و توسعه می‏خواهد در برابر کمالیستها و ارتش تندرو آن کشور، به هواداران خود نشان دهد که برای محافظت از منافع کشورشان حاضر نیستند با هیچ طرفی سازش کنند و قصد دارند با انجام اصلاحاتی در قانون اساسی، ترکیه را به اروپا نزدیک کنند.
دوم، حل نکردن مسئله‏ی دهها میلیون کرد، ترکیه در حالی که در اتحادیه‏ی اروپا در رابطه با حقوق کردها تحت فشار زیادی قرار دارد می‏خواهد آن مسئله را از خود دور و به جای دیگری منتقل کند که به نظر آنها بهترین مکان ممکن کردستان عراق می‏باشد.
سوم، مشکل مابین آمریکا و ترکیه، ترکیه در اوایل پروسه ‏ی آزادسازی عراق به آمریکا اجازه نداد که از راه زمینی راهی عراق شود و به رژیم بعث حمله کند، حال نیز کنگره‏ی آمریکا در نظر دارد قتل‏وعام ارمنی‏های ترکیه در زمان امپراطوری عثمانی را به عنوان ژینوساید معرفی کند، که ترکیه هم در این باره ابراز اعتراض کرد.
اما آیا راه فرار ترکیه از بحران‏های موجود حمله‏ی نظامی به اقلیم کردستان است؟ مطمئناً باید جوابمان خیر باشد. ترکیه نباید احساس کند که هنوز هم امپراطوری عثمانی است که همزمان با قتل‏وعام ارمنی‏ها 700 هزار کرد را نیز ژینوساید کرد. اکنون با تغییر معادلات سیاسی، مذاکره و گفتگو تنها راه‏حل برطرف کردن مشکلات است. همچنین ملت کرد همچنانکه در گذشته نشان داده، در چنین مقطع زمانی با احساس مسئولیت منافع ملی را بر همه چیز مقدم می‏شمارد. به همین دلیل‏ احزاب و سازمانهای سیاسی کردستان و از جمله‏ی آنها حزب دمکرات کردستان ایران اعلام کرده‏اند که این حمله را محکوم و در صورت نیاز حاضرند در عمل از دستاوردهای ملت کرد در کردستان عراق محافظت کنند.
ترکیه باید این را بداند که مردم کرد در اقلیم کردستان برای دستاوردهایی که به دست آورده‏اند هزاران قربانی داده و حاضرند از این دستاوردها محافظت کنند. برای نمونه طبق یک نظرسنجی در شهر هولیر، 42/66 مردم آمادگی خود را برای دفاع در برابر حمله‏ی ترکیه ابراز نموده‏اند. اگر در گذشته متأسفانه اروپا از سیاستهای نژادپرستانه‏ی ترکیه نسبت به ملت کرد چشم‏پوشی کرده است و در رابطه با حقوق پایمال ‏شده‏ ی کردستان ترکیه، فشار لازم را بر ترکیه اعمال نکرده‏اند، در عین حال موضعگیری رسمی و سیاست جنگ‏طلبانه‏ی اینبار ترکیه، این کشور را در برابر افکار عمومی جهان بیزار می‏کند. و از طرف دیگر آمریکا و اروپا از ترکیه خواسته‏اند که دست از تهدید حمله‏ کردن به اقلیم کردستان بردارد و مسائل خود را با دیالوگ و مذاکره حل کند.