اجلاس کشورهای حوزه ‏ی دریای خزر و سخنی چند

17-08-1386

دیار
ترجمه از کردی: "کوردستان"
بعد از اتمام جنگ سرد و فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، کشور ایران به خاطر موقعیت ژئوپلتیکی‏ای که پیدا کرد می‏توانست به عنوان راه ترابری و حمل و نقل کالا به جنوب و تأمین‏کننده‏‏ی امنیت آن راه موقعیت خود را میان کشورهای جهان و به ‏ویژه

 کشورهای آسیای میانه تقویت نماید. اما رژیم حاکم بر ایران به جای تقویت نمودن جایگاه اقتصادی و سیاسی خود، در راستای توسعه‏ی اعتقادات مذهبی خود گام گذاشت و بدین‏ترتیب نه‏تنها موفق به استفاده از فرصت پیش‏آمده نشد، بلکه نسبت به بازارهای آن منطقه که فرصت مناسبی برای تقویت اقتصاد ایران و به تبع آن تأمین رفاه بیشتر برای شهروندان آن کشور بود، دوری گزید و خود را منزوی نمود.

در همسایگی ایران، ترکها با وجود اینکه همچو ایران از موقعیت مناسبی برخوردار نبودند، با استفاده‏ی بهینه از شرایط جدید موفق به پرکردن خلاء عدم وجود ایران و توسعه‏ی روابط اقتصادی و فرهنگی خود شدند.
در رابطه با رژیم حقوقی دریای خزر طی چند سال اخیر کشورهای حوزه‏ی آن دریا تشکیل جلسه داده‏اند که اوایل امر سایر کشورهای حوزه با اختصاص 20% درآمدهای منابع دریای خزر به ایران موافق بودند، اما با گذشت زمان و طی روند افول روابط ایران با جهان خارج، سایر کشورهای حوزه‏ی خلیج سهم ایران را از منابع آن حوزه پایین می‏آوردند.
شوینیسم ایرانی نیز در بحبوحه‏ی تعیین رژیم حقوقی دریای خزر ادعا می‏کرد که ایران نباید حتی از یک وجب خاک ایران گذشت کند و در صورت وقوع آن تن به آن خفت نداده، موضعگیری کرده و با اهدای خون خویش علیه هر توافقی خواهند ایستاد که به ضرر ایران تمام شود. همچنانکه انتظار می‏رفت رژیم جمهوری اسلامی ایران در نشست 23 مهرماه 1386 خورشیدی سران کشورهای حوزه‏ی دریای خزر در تهران که به منظور تعیین سهم هر یک از کشورهای آن حوزه برگزار شد، به کمترین سهم به عنوان حق ایران رضایت داد و بخش زیادی از سهم ایران را تقدیم سایر کشورها کرد.
ایران از آن لحاظ از حق خود گذشت و به سایر کشورهای حوزه‏ی خزر امتیاز داد که در قطعنامه‏ی پایانی اجلاس آن کشورها ماده‏ای درج گردد مبنی بر اینکه همه کشورهای طرف قرارداد متعهد شوند که به هیچ کشوری اجازه ندهند از خاک آنها به ایران حمله شود، لذا رژیم اسلامی ایران که ژست حفاظت از منافع ملی را به خود می‏گیرد، در مقابل حفظ بقای خود از بخش زیادی از حق ایران در دریای خزر چشم‏پوشی کرد. چنانچه جهت واقف‏شدن بر حق ایران در دریای خزر نگاهی به گذشته بیاندازیم، می‏بینیم که ایران در دروان رژیم سلطنتی با اتحاد جماهیر شوروی دارای حق یکسان (50%) استفاده از منابع آن دریا بوده است. دریای خزر ثروت طبیعی زیادی را در خود نهفته دارد و بنابر آمار ذخایر نفتی دریای خزر میان 87 تا 110 میلیارد بشکه نفت است و حتی متخصصان صنعت نفت آنرا تا 200 میلیارد بشکه تخمین می‏زنند.
نفت دریای خزر در دوران شوروی سابق از طریق لوله‏های نفتی روسیه به خارج انتقال می‏یافت، اما کشورهای حوزه‏ی دریا پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی دیگر حاضر نبودند نفت و گاز استخراجی را از طریق روسیه به خارج صادر کنند. سه کشور آذربایجان، قزاقستان و ترکمنستان به سبب عدم دسترسی به آبهای آزاد جهت صدور منابع طبیعی آن دریا، ایران را بهترین طریق صادرات نفت یافتند، چرا که هم هزینه‏ی انتقال آن و هم سرعت انتقال آن از طریق لوله‏های نفتی ایران به سود آن کشورها بود، بنابراین ایران در صورت بهره‏برداری از فرصت به دست آمده می‏توانست با عوارض ترانزیتی حاصل از آن که روزانه 800000 بشکه نفت را انتقال می‏داد، سالانه یک میلیارد دلار کسب درآمد کرده و آنرا به درآمد ارزی ایران بیافزاید.
اقتصاد کشورهای حاشیه‏ی دریای خزر بسیار به نفت وابسته است، برای مثال کشور آذربایجان 75% درآمد ارزی خود و قزاقستان بخش عمده‏ی درآمد ارزی خود را از طریق صادرات نفت و گاز تأمین می‏کنند. رژیم جمهوری اسلامی ایران در چنین موقعیتی می‏توانست نهایت بهره را به سود ایران ببرد، اما عواملی همچون ارتجاعی بودن و زیاده‏خواهی جمهوری اسلامی، آشوب‏برانگیزی رژیم در منطقه، تهدید به حذف کشوری همچو اسرائیل از روی نقشه‏ی جغرافیا و به چالش‏کشیدن همه جهان مترقی از سوی رژیم باعث گردیدند رژیم جمهوری اسلامی از سوی کشورهای غربی به مثابه تهدیدی نگریسته شود، ایران منزوی و ناچار به عقب‏نشینی از کسب 50% سهم خزر شود و آمریکا نیز از انتقال نفت و گاز آن حوزه از طریق ایران جلوگیری کند، لذا متأسفانه، آشوب‏برانگیزی و تروریست‏بودن رژیم حاکم بر ایران ضربه‏ای سنگین را بر اقتصاد کشور و منافع ایران وارد ساخت.
هیئت نمایندگی ایران در تهران در مورخه‏ی 23 آذرماه امسال از 39% حق ایران در دریای خزر چشم‏پوشی کرد و در واقع بر اساس توافق انجام‏شده اکنون ایران فقط حق بهره‏برداری از درصد پایینی از منابع طبیعی خزر را داراست.
توافقی اینچنین در واقع نشاندهنده‏ی بی‏مسئولیتی رژیم و همچنین یادآور قراردادهای ننگین دوران پادشاهی ایران با روسیه است و اثباتگر این واقعیت می‏باشد که رژیمهای حاکم بر ایران حاضر بوده و هستند که نه‏تنها 39% حق مردم ایران در دریای خزر، بلکه شهرهایی از کشور را نیز وقف بقای خود کنند، همچنانکه در گذشته این کار را کرده‏اند و در مقابل حمله‏ی بیگانه کمترین دفاع را از خود نشان نداده و تن به قبول هر توافق زیانباری برای ایران داده‏اند.
در این رابطه لازم است خطاب به شوینیست‏های مختلف ایران در خارج از کشور و داخل ایران گفته شود که شما که در برابر مبارزه‏ی ملیتهای ایران که خواستار حقوق یکسان و بنیادگذاشتن نظامی فدرالی هستند تا راه را بر بازگشت استبداد و دیکتاتوری ببندند، قلمهایتان را به کار می‏اندازید، به توهین و افترا می‏پردازید و در مقابل تأسیس نظام فدرالی موضعگیری می‏کنید که گویا ایران را تجزیه خواهد کرد و ادعا می‏کنید که حاضر به جانبازی در راه حفظ تمامیت ارضی ایران عزیز هستید، پس بفرمایید حق ایران و خاک ایران به سادگی از دست رفت. اگر راست می‏گویید وفای به عهد کنید، خود را فدا کرده و خون خویش را به خاطر مام میهن و وظیفه‏ی میهنی بدهید تا مردم به راستگویی شما باور کنند، در غیر اینصورت دست از سردادن شعارهای بی‏محتوا بردارید.
اگر که دل به وقوع یک انقلاب سوسیالیستی دیگر بسته‏اید تا روسیه قراردادهای ننگین کاربدستان شوینیست را که در برابر مردم عادی سخت و در برابر خارجیان نرم هستند، ملغی اعلام کند، دور از عقل است و احتمال تکرار آن نزدیک به صفر است.