صلاح مرادی
ترجمه از کردی: عارف نادری
حزب دمکرات کردستان ایران روز 13 آذرماه به طور رسمی به عضویت سازمان ژنواکال (فراخوان
ژنو) درآمد.
ژنواکال سازمانی
غیردولتی میباشد که تحت نظارت سازمان ملل متحد و با
حمایت این سازمان علیه
استفاده از مینهای ضدنفر مبارزه مینماید. بنابر سندی که حزب دمکرات کردستان ایران
برای عضویت در آن سازمان امضاء نموده است، PDKI میباید از انبارکردن، انتقال و
کاشتن مین ضدنفر دوری گزیند و وظیفهی ژنواکال در این ارتباط همکاری با PDKI و
پشتیبانیاش میباشد.
حزب دمکرات کردستان ایران بعد از حملهی نیروهای جمهوری اسلامی به کردستان و تحمیل
جنگی ناخواسته از سوی رژیم به مردم کردستان، برای مقابله با آن حملات و ممانعت از
کشتار مردم کردستان، راهکار دفاع مسلحانه را در پیش گرفت. در مدت مبارزهی مسلحانهی
PDKI به ندرت اتفاق افتاده است که از مینهای ضدنفر استفاده نماید، گاهاً هم که
صورت گرفته، تنها علیه نیروهای سرکوبگر رژیم بوده است و تنها نیروهای نظامی به دلیل
انفجار مینهای ضدنفر متحمل زیان گشتهاند. اما رژیم جمهوری اسلامی جدای از کاشت
مین در بسیاری از مناطق مرزی مابین عراق و ایران در زمان جنگ با رژیم معدوم بعث، در
اطراف بسیاری از پادگانهای نظامی در عمق خاک کردستان نیز، راههای عبور نیروهای
پیشمرگ و مردم عادی، چشمههای آب و ... را مینگذاری نموده است.
انفجار مینهای منفجر نشدهی دوران جنگ جمهوری اسلامی و رژیم بعث، با وجود توقف
مبارزهی مسلحانه از طرف PDKI، همچنان قربانی میگیرد و اکثریت قربانیان هم مردم
معمولی هستند. بنابر آمارهای رسمی خود رژیم، هماکنون 16 میلیون مین فعال در بیشتر
از 2/4 هکتار از خاک ایران به جای ماندهاند. به دلیل انفجار آن مینها به طور
متوسط در هر شبانهروز 2/2 نفر جان خویش را از دست داده یا برای همیشه دچار قطع عضو
و معلول شدهاند. همچنین بنابر یک تحقیق دانشگاهی در مدت 6 سال به طور میانگین در
هر یک سال هفت هزار حادثه انفجار مین در مناطق مرزی ایران اتفاق افتاده، که 95%
قربانیان مردم عادی و حدود 13 الی 25 درصد هم کودکان بودهاند.
بیشترین شمار مینهای منفجر نشده در چهار استان کردستان ایران (ایلام، کرمانشاه،
کردستان، آذربایجان غربی) و استان خوزستان قرار دارند. مردم استان کردستان در بین
این پنج استان مرزی، مشمول بیشترین قربانیان مین بودهاند. 136 کیلومتر از 230
کیلومتر مرز مشترک این استان با عراق مینگذاری شده میباشد. به گفتهی مسئول
ادارهی بهزیستی رژیم در استان کردستان، به علت نبود گروهها و اکیپهای متخصص و
مجهز پزشکی در مناطق مرزی برای مداوای کسانی که به علت انفجار مین مجروح میگردند،
بیشترین آمار مرگومیر مصدومان در این استان میباشد و بسیاری از اوقات مجروحان با
قطع عضو روبهرو میشوند. به گفتهی این مسئول رژیم در استان کردستان، کودکان،
نوجوانان، کشاورزان، دامداران، گروههای خنثیکنندهی مین، کسبهی مناطق مرزی و
چوپانان بیش از همه در معرض خطرات ناشی از وجود مین هستند. همچنین انفجار مین در
مناطق مرزی استان کردستان باعث قطع عضوی از اعضای بدن حدود 40% از قربانیان
میگردد. اهمال مسئولان رژیم در زمینهی خنثیسازی و پاکسازی میادین مین باعث گشته
که جدای از ضرر و زیانهای انسانی، زمینها و مراتعی که برای کشاورزی و دامپروری
مناسب میباشند همچنان بلااستفاده بمانند، همچنین شرایط آب و هوایی و تغییرات جوی و
سیلاب و... سبب گشته تا مینهای منفجر نشده به مناطق مسکونی مردم عادی انتقال
یابند، به طوری که در مدت ده سال گذشته 135 حادثهی انفجار مین در محل سکونت
قربانیان و 350 حادثهی دیگر در مزارع روی داده است.
بنابر آماری دیگر دامداران در نتیجهی انفجار مین بیشترین صدمه را دیدهاند، به
گونهای که در مدت ده سال گذشته 28% حوادث ناشی از انفجار مین به سبب رفتن دامهای
دامداران و روستانشینان به روی مین بوده است.
عدم نصب تابلوهای هشدار در مناطق مینگذاری شده، کاشت غیرمنظم و پراکندهی مینها،
نبود نقشهی مناطق مینگذاری شده، وسعت و گستردگی زمینهایی که مینگذاری شدهاند،
بیاطلاعی مردم از مخاطرات آن، شیوهها و راههای محافظت خویش به نسبت مین، باعث
شدهاند که آمار قربانیان انفجار مین همچنان رقمی قابل تأمل باشد، همچنین عدم
اختصاص هزینههای ضروری و محدودیت تلاشها برای پاکسازی مناطق مینگذاری شده، سبب
گشته که ایران در ردیف اول کشورهایی قرار گیرد که بیشترین تعداد قربانیان مین را
دارا هستند. به طوری که به گفتهی شیرین عبادی، برندهی جایزهی نوبل، در بین 192
کشور دنیا، 15 تا 20 هزار نفر در سال به دلیل انفجار مین جان میبازند، اما در
ایران به همین دلیل بیش از هزار نفر در یک سال کشته میشوند. در سال 1997، 156 کشور
جهان پیمان اوتاوا را در خصوص عدم بهکاربردن مین ضدنفر امضاء نمودند. کشورهایی که
پیمان مذکور را امضاء کردهاند در زمینهی پاکسازی زمینهای آلوده به مین، آموزش و
خدمات پزشکی پشتیبان یکدیگر هستند. اما در حالی که ایران در زمینهی مناطق
مینگذاری شده، دومین کشور جهان میباشد، جمهوری اسلامی تا به حال حاضر به امضای
معاهدهی فوق نشده است. همچنین جمهوری اسلامی یکی از رژیمهایی میباشد که تاکنون
تولید مین را متوقف نساخته و بنابر آخرین اخبار، رژیم نهتنها کمترین فعالیت را
برای پاکسازی مینها انجام داده، بلکه مدتی است که در برخی از مناطق مرزی کردستان
ایران کاشت مین را از سر گرفته است.
حزب دمکرات کردستان ایران با عضویت در سازمان فراخوان ژنو جدای از آنکه از کاشت و
بهکارگیری مینهای ضدنفر دوری میگزیند، میتواند از طریق این سازمان بینالمللی،
فشار بیشتری را بر رژیم وارد بسازد، تا ضمن پاکسازی و خنثینمودن باقیماندهی
مینهای کار گذاشته شده، دست از ادامهدادن به کاشت مین ضدنفر بردارد. این عمل گامی
مهم در مسیر مبارزه با این دشمن پنهان و همچنین کاهش آمار قربانیان ناشی از انفجار
مین در کردستان میباشد.