|
جنبش دانشجویی طرحریزی
شد و طی چندین مرحله از جمله انقلاب فرهنگی، تأسیس دفتر تحکیم وحدت و حمله به کوی
دانشگاه در 18 تیرماه 1378 به اجرا درآمد.
پس از به قدرترسیدن جمهوری
اسلامی، آیتالله خمینی گروهی از دانشجویان را فراخواند و از آنها خواست به حوزهی
علمیه نزدیک شده و اتحاد خود را با طلبههای حوزهی علمیه تقویت کنند. دانشجویان
پیرو خط امام، بلافاصله تشکیل جلسه داده و "سازمان دفتر تحکیم وحدت حوزه و دانشگاه"
را با هدف اجرای پروژهی وحدت حوزه و دانشگاه ایجاد کردند. این دانشجویان در 13
آبان1358 به سفارت ایالات متحدهی آمریکا در تهران یورش برده و کارکنان آنجا را به
مدت 444 روز به گروگان گرفتند. دفتر تحکیم وحدت همچنین نقش فعالی در انقلاب فرهنگی
بازی کرد که باعث بستهشدن دانشگاهها به مدت 3 سال، تغییر محتوای کتب درسی مدارس و
دانشگاهها و اخراج هزاران دانشجو و صدها استاد روشنفکر شد.
دفتر تحکیم از ابتدای تأسیس تا سالهای آغازین دههی 1370 به کل در خدمت منافع
جمهوری اسلامی بود، از لحاظ مالی و سیاسی از طرف دولت حمایت میشد و تلاش مینمود
دانشجویان را در راستای منافع حکومت سازماندهی نماید. این امر باعث شد که دفتر
تحکیم در دانشگاهها وجههی غیر دمکراتیکی بیابد و با نارضایتی شدید دانشجویان
مواجه شود. در مرحله آغازین دههی 1370، مجموعه تحولاتی در ساختار سیاسی و اجتماعی
کشور، به ویژه در جنبش دانشجویی ایجاد شد که دفتر تحکیم را ناچار ساخت به انتقاد از
جناح راست حاکم پرداخته و از حقوق دانشجویان دفاع نماید. دفتر تحکیم در انتخابات
ریاست جمهوری در سال 1376 و پیروزی خاتمی نقش فعالی ایفا کرد و در خدمت منافع جناح
چپ حکومت قرار گرفت اما پس از رویداد 18 تیر 1378، با حمله و انتقاد شدید دانشجویان
مواجه شد و بالاجبار سیاستهای خود را تغییر داد. دفتر تحکیم بهویژه پس از به
قدرترسیدن احمدینژاد، بیش از پیش از اهداف اصلی زمان تأسیس خود، فاصله گرفت و
بهویژه جریان چپ این سازمان وارد مرحلهی بسیار حساسی شده و نقش فعالی در تجمعات و
اعتراضات دانشجویی ایفا نمودهاست. دفتر تحکیم در نامهای که به احمدینژاد
نوشتهاست، عملکرد سیاسی، فرهنگی و اجتماعی دولت را به شدت زیر سئوال برده و سیاست
اخراج برخی از اساتید دانشگاه، دستگیری دانشجویان و تعطیلی نشریات و انجمنهای
دانشجویی را محکوم کردهاست.
مقامات جمهوری اسلامی طی 28 سال گذشته، تحت لوای طرح وحدت حوزه و دانشگاه پروژهی
ایدئولوژیکی مرحله به مرحلهای را با هدف سلطه بر دانشگاه و یکدست ساختن تمامی
جریانات سیاسی، اجتماعی و دانشجویی به اجرا گذاشتهاند. وحدت حوزه و دانشگاه زمانی
صورت خواهد گرفت که طرفین به لحاظ فرصتها و امکانات در سطح برابری قرار داشته و با
رعایت حدود و مرزهای یکدیگر به تبادل آزاد افکار، نظریات و اندیشههای علمی خود
بپردازند، اما طی 28 سال گذشته جمهوری اسلامی تمامی فرصتها و امکانات را برای
حوزهی علمیه فراهمساختهاست تا بر دانشگاهها مسلط شده و نظریات و دیدگاههای خود
را با تهدید، زور، خشونت و فشار بر دانشگاهها تحمیل سازد. بنابراین در نتیجهی این
پروسهی یک جانبه و انحصارطلبانه، حوزه و دانشگاه نه تنها به یکدیگر نزدیک نشدهاند
بلکه فاصلهی میان این دو نهاد روز به روز افزایش یافته و تضادهای فکری آنها عمیقتر
شدهاست. به همین دلیل رژیم جمهوری اسلامی تلاش میکند به طرقی دیگر، طرح وحدت حوزه
و دانشگاه را به مرحلهی اجرا بگذارد. آیتالله خامنهای طی دیداری با اعضای شورای
عالی انقلاب فرهنگی، بر موفقیت طرح حوزه و دانشگاه و نهادینهساختن کامل آموزش
اسلامی در دانشگاهها و مدارس تأکید کردهاست. رژیم برای دستیابی به این هدف،
اقدامات خشونتبار خود را گسترش داده و حرکت گستردهای را برای سرکوب جنبش دانشجویی
و خاموشساختن صدای دانشجویان آغاز کردهاست. بهعنوان مثال تنها ظرف دو سال گذشته،
بیش از 150 استاد برجستهی دانشگاه بالاجبار بازنشست شدهاند، 43 سازمان و بیش از
130 نشریهی دانشجویی تعطیل شدهاند، حدود 500 دانشجو به کمیتههای انضباطی فرا
خوانده شده و حدأقل 80 فعال دانشجویی دستگیر و محاکمه شدهاند. جمهوری اسلامی
همچنین در اقدام بیسابقهی دیگری، مانع ادامهی تحصیل دهها دانشجوی روشنفکر که به
دانشجویان "ستارهدار" معروف شدهاند، شده و با ممنوعساختن انتخاب روسای دانشگاه
از میان اساتید دانشگاه، اساتید حوزهی علمیه را به ریاست اکثر دانشگاهها، از جمله
دانشگاه تهران منصوب کردهاست. این اقدامات نشان میدهد که رژیم مصمم است پروژهی
شکستخوردهی طرح وحدت حوزه و دانشگاه را به شیوهای دیگر دنبال نماید. اما تظاهرات
و اعتراضات گستردهی دانشجویان طی سالهای اخیر، بهویژه اعتراضات آذرماه امسال به
مناسبت روز دانشجو در دانشگاههای تهران، علامه و امیر کبیر (که دفتر تحکیم وحدت
نقش فعالی در آنها ایفا کرد) و شعارهای دانشجویان علیه احمدینژاد و رژیم جمهوری
اسلامی (از قبیل "مرگ بر دیکتاتور" و "دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد") اثبات کرد
که رژیم به اهداف خود نرسیده و پروژههای مختلف آن مانند انقلاب فرهنگی و طرح وحدت
حوزه و دانشگاه شکست خوردهاست و همچنین نشان داد که برخلاف خواست و اهداف جمهوری
اسلامی، دانشگاه سنگر آزادی است و دانشجو نیز سرباز همیشه زندهی آن سنگراست. |
