کوزو بر اعلام استقلال اصرار مي‌ورزد

15-10-1386

گزارش: "کوردستان"
اسکندر هیسنی، از سخنگویان رهبران آلبانی تبارهای کوزو در مصاحبه‌ای با گزارشگر آسوشیتدپرس اظهار داشت: "کوزو تا قبل از ماه مای 2008 استقلال خود از صربستان را اعلام خواهد کرد"، در عین حال صربستان و روسیه مخالفت خود را با این تصمیم ابراز نموده‌اند. منطقه‌ی موسوم به کوزو در قرن 15 میلادی تحت حاکمیت امپراطوری عثمانی قرار گرفت و در قرون بعدی، دین اسلام و مهاجرت آلبانیایی‌ها به این منطقه توسعه

 یافت. در سال 1912، صربستان برای مدتی کوزو را به اشغال خود درآورد و استحاله‌ی ملی، قتل‌عام و اخراج آلبانی‌‌تبارها را از این منطقه در دستور کار قرار داد.

کوزو پس از جنگ جهانی اول و ایجاد کشور یوگسلاوی، بخشی از یوگسلاوی شد و همچنین بعد از جنگ جهانی دوم و تأسیس جمهوری فدرال یوگسلاوی نیز به عنوان قسمتی از خاک آن کشور باقی ماند. دولت یوگسلاوی در سال 1974 خودمختاری حدوداً گسترده‌ای را به کوزو بخشید، اما در اواسط دهه‌ی 1980 اعلام نمود که کوزو یکی از استانهای آن کشور محسوب می‌شود و در راستای محدودنمودن خودمختاری کوزو اقدام کرد که این امر واکنش آلبانی‌تبارهای کوزو را به همراه داشت. نیروهای صرب تحت حمایت دولت مرکزی یوگسلاوی در سال 1996 اقدام به پاکسازی ملی آلبانی‌ها کردند که با مقاومت استقلال‌طلبان کوزو به رهبری ارتش آزادیبخش کوزو روبرو شدند. گفته می‌شود که در جریان پاکسازی ملی آلبانی‌تبارهای کوزو، بیش از 12 هزار تن کشته شده و حدود 800 هزار نفر نیز به آلبانی فرار کرده‌اند. در سال 1999، نیروهای ناتو جهت نقطه‌ی پایان گذاشتن بر قتل‌عام آلبانی‌تبارها، نیروهای صرب را از منطقه بیرون کردند و از آن پس اداره‌ی امور کوزو تحت نظارت سازمان ملل متحد قرار گرفت.
با وجود اینکه طی 9 سال گذشته در کوزو انتخابات برگزار شده و پارلمان انتقالی ایجاد شده است، اما این طی 3 سال گذشته است که سازمان ملل متحد در راستای یکسره‌کردن وضعیت عادی این منطقه به تکاپو افتاده است. در آغاز یک گروه سه‌جانبه متشکل از آمریکا، اتحادیه‌ی اروپا و روسیه بدین منظور اقدام به مذاکره با مسئولان صربستان و نمایندگان آلبانی‌تبارهای کوزو کردند. بر اساس ضرب‌الأجل تعیین‌شده توسط سازمان ملل متحد می‌بایست تا روز 10 دسامبر 2007 سرنوشت کوزو به طور عادی مشخص می‌‌شد، اما اختلافات میان رهبران صربستان و نمایندگان آلبانی‌تبارهای کوزو و همچنین مخالفت روسیه با استقلال آن منطقه باعث شدند که مذاکرات پس از 4 ماه بدون نتیجه پایان پذیرد.
در مقابل، رهبران آلبانی‌تبار کوزو که نزدیک به 90 درصد جمعیت یک میلیون‌ودویست هزار نفری کوزو را تشکیل می‌دهند، تهدید به اعلام یکجانبه‌ی استقلال کرده‌اند. کشورهای غربی (آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا) از استقلال کوزو حمایت می‌کنند، اما روسیه و صربستان علیه استقلال آن منطقه موضع گرفته‌اند. به رغم شکست مذاکرات، وتیالی چورکین، سفیر روسیه در سازمان ملل متحد پیش‌نویسی را به شورای امنیت ارائه کرده که در آن خواستار ادامه‌دادن به مذاکرات شده است. در همین رابطه، نماینده‌ی بریتانیا در شورای امنیت بر این باور است که برون رفت از اختلافات میان "کاشتونیستا"، نخست‌وزیر صربستان و "هاشم تاچی"، رئیس جمهور کوزو با چنین راه‌حل‌هایی میسر نمی‌‌شود.
نماینده‌ی بریتانیا اعلام کرد که به نظرم زمان آن فرا رسیده باشد که مطالبات اکثریت ملت کوزو را مد نظر قرار دهیم و به این منطقه استقلال تمام بدهیم که اتحادیه‌ی اروپا نیز این آمادگی را دارد که مسئولیت تعیین‌ سرنوشت عادی کوزو را عهده‌دار شود.
در عین حال، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه‌ی روسیه تأکید نموده است که روسیه رأی به استقلال کوزو از سوی شورای امنیت را وتو خواهد کرد. همچنین ویتالی چورکین، نماینده دائمی روسیه در سازمان ملل متحد، علاوه بر تهدید به قطع‌کردن برق کوزو در نتیجه‌ی اعلام استقلال آن منطقه، گفته است: "کوزو در زمینه‌ی برق کاملاً وابسته است و رفاه کوزو بیش از هر نقطه‌ی جهان به صربستان متکی است". با این حال، برخی از کارشناسان بر این اعتقادند که عملی‌شدن تهدیدات روسیه بر اقتصاد کوزو تأثیر چندانی نخواهد گذاشت. کوزو پس از استقلال می‌تواند عضو اتحادیه‌ی اروپا گردد و از طریق کمکهای اقتصادی این اتحادیه و آمریکا از وابستگی به برق صربستان و روسیه به درآید.
ریچارد گالپین، گزارشگر بی‌بی‌سی در مسکو می‌گوید، روسها نگران این امر هستند که استقلال کوزو زمینه را برای آشکارساختن مسائل آن منطقه که بخشی از شوروی سابق به حساب می‌آید، مهیا سازد. روسیه اعلام نموده که احتمال می‌رود که در صورت استقلال کوزو، آبخازستان و اوستیای جنوبی، دو منطقه‌ی گرجستان که روابطشان را با گرجستان قطع کرده‌اند، از کوزو پیروی نمایند.
برخی از کشورهای عضو اتحادیه‌ی اروپا و ناتو که خود با مسئله‌ی اقلیتهای ملی دست به گریبانند، به راحتی قادر به قبول استقلال کوزو نیستند، از جمله‌ی آنها قبرس و یونان است که مخالف تصمیم یکطرفه‌ی کوزو برای استقلال هستند و بر این باورند که این امر باعث تشویق اقلیتهای ملی سایر کشورها در راستای کسب استقلال خواهد شد. حتی کانادا نیز در حالی که متحدین اصلی‌اش یعنی آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا از استقلال کوزو حمایت می‌کنند، تاکنون از دخالت و موضعگیری شفافی در قبال آن مسئله امتناع ورزیده است، چرا که از ربط‌دادن مسئله‌ی کوزو با موضوع ایالات کبک می‌ترسد.
روسیه همراه برخی از کشورها قصد دارند از طریق مخالفت‌ ورزیدن با استقلال کوزو، از سربرآوردن و حل مسئله‌ی اقلیتهای ملی کشورشان جلوگیری به عمل آورند، سیاستی که به سبب وجود عواملی همچون اصرار اکثریت آلبانی‌تبارهای کوزو بر استقلال و حمایت بی‌دریغ آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا از آنان، موفقیتش محال به نظر می‌آید.
اختلافات روسیه و کشورهای غربی بر سر استقلال کوزو بر روابط میانشان تأثیرگذار بوده است و اعلام استقلال از جانب آلبانی‌تبارهای کوزو منجر به متشنج‌شدن بیش از پیش آن روابط خواهد شد.

منابع:
بخش فارسی BBC، رادیو فردا، آفتاب، آزاد تبریز‌نیوز، دویجه‌وله، خبرگزاری ایسکانیوز، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ایرنا