|
ابرقدرت و سایر کشورهای
جهان به منظور کسب موفقیت در مخاصمات و جنگها، به کشورهای عربی اهمیت وافری دهند و
مدام در پی ایجاد اتحاد با آنها باشند.
کشورهای عربی حاشیهی خلیج
فارس در هر دو جنگ اول و دوم خلیج، علاوهبر اجازهدادن به آمریکا جهت استقرار
پایگاههای نظامی در خاک کشورهایشان و حملهی نظامی ارتش آمریکا از خاک آنها به عراق
و همچنین جبران کمبود عرضهی نفت به سبب توقف صادرات نفت از سوی رژیم بعث، در جریان
پیروزی آمریکا بر رژیم صدام حسین نیز ایفاکنندهی نقش مهمی بودند. این اهمیت سرنوشتساز
کشورهای عربی حوزهی خلیج فارس باعث شده است که میان آمریکا به عنوان یک ابرقدرت
جهانی و جمهوری اسلامی ایران به مثابهی یک کشور قدرتمند خاورمیانه در راستای جلب
نظر و متحدشدن با آنها رقابتی پرتنش درگیرد. مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی در
منطقه و نقطهی پایانگذاشتن بر دخالتهای این رژیم در امور کشورهای خاورمیانه از
جملهی آنها فلسطین، لبنان، عراق و افغانستان در طی چند سال اخیر جزو اهداف اصلی
آمریکا بوده است. به همین خاطر مسئولان دولت آمریکا در دیدارهای خود از منطقهی
خاورمیانه، ایجاد ائتلاف با کشورهای میانهروی عرب علیه جمهوری اسلامی را به مثابهی
یک هدف اصلی سیاست آمریکا در برنامهی کار قرار دادهاند. برنامههای هستهای رژیم،
تلاشهایش جهت دستیابی به سلاح اتمی و خطرات فعالیتهای هستهای رژیم که متوجه
کشورهای منطقه و جهان است، از سوی دولت بوش به عنوان کارت نیرومندی برای دورکردن
کشورهای عربی از جمهوری اسلامی و ایجاد اتحاد با آن کشورها علیه رژیم به کار گرفته
میشود.
اصرار رژیم بر ادامهی غنیسازی اورانیوم، دخالت رژیم در کشورهای عراق، لبنان و
فلسطین و حمایت جمهوری اسلامی از دولت شیعهمذهب نوری مالکی، سازمان تروریستی حزبالله
لبنان و حماس در فلسطین و بهطور کلی بیاعتمادی کشورهای عربی به جمهوری شیعهمذهب
اسلامی ایران موجب شدهاند که دولت آمریکا در این عرصه حدوداً به موفقیت برسد. اما
به دنبال انتشار گزارش جامعهی اطلاعاتی آمریکا مبنی بر اینکه جمهوری اسلامی در سال
2003 فعالیتهایش در راستای دستیازیدن به سلاح هستهای را متوقف نموده است، کشورهای
عربی را دربارهی سیاست آمریکا در مقابله با رژیم و جدیت دولت بوش برای جلوگیری از
برنامههای هستهای جمهوری اسلامی به نگرانی و تردید انداخته است.
علاوه بر اینها در همین اواخر، محمود احمدینژاد، رئیس جمهور رژیم با شرکت در نشست
شورای همکاری خلیج فارس، شرکت در مراسم حج در عربستان صعودی و همچنین آغاز تلاشهایش
جهت ایجاد روابط دیپلماتیک با مصر، به عنوان یکی از قدرتمندترین کشورهای عربی،
درصدد بود از تشکیل ائتلاف آن کشورها با آمریکا جلوگیری کند و نیز نشان دهد که
جمهوری اسلامی و سیاستهای هستهای و تشنجآمیزش، هیچگونه خطری برای کشورهای منطقه
محسوب نمیشود. با وجود اینکه اقدامات مذکور دیپلماتیک دولت احمدینژاد تأثیر
چندانی بر دیدگاه کشورهای عربی نسبت به رژیم نداشته است، اما گزارش مزبور باعث شده
است که کشورهای عربی برای مقابله با جمهوری اسلامی به بررسی در پیشگرفتن سیاستی
متفاوت از سیاست مبهم و غیرشفاف آمریکا بیاندیشند. به همین دلایل رئیس جمهور آمریکا
که هم به منظور مقابله با نفوذ رژیم در منطقه و هم به منظور استقرار صلح میان
اسرائیل و فلسطین، بهویژه پس از تشکیل کنفرانس صلح "آناپولیس"، به همکاری و
پشتیبانی کشورهای عربی نیاز دارد، قبل از سفر به کشورهای خاورمیانه در مصاحبههای
خود بارها بر این امر تأکید نمود که در دیدارهای خود به کشورهای منطقه توضیح خواهد
داد که گزارش جامعهی اطلاعاتی آمریکا بیانگر آنست که رژیم تهران برای منافع آمریکا
و کشورهای منطقه همچنان مخاطرهآمیز است. بوش همچنین ابراز نموده است که سعی خواهد
کرد که این امر را به آن کشورها خاطرنشان سازد که رژیمی که یک برنامهی تسلیحاتی
را متوقف نمودهاست، میتواند به راحتی آنرا از سرگیرد. همچنین بوش اعلام کرده است
که در راستای برطرفکردن نگرانیهای کشورهای عربی نسبت به سیاست آمریکا در برابر
جمهوری اسلامی، پیشنهاد "طرحی امنیتی" برای هماهنگی نظامی میان آن کشورها با آمریکا
را در نشستهای خود با رهبران عرب مطرح خواهد کرد.
کشورهای عربی که به سبب نزدیکی جغرافیایی به ایران از هرگونه واکنش جمهوری اسلامی
نسبت به حملهی احتمالی آمریکا به رژیم به هراس افتادهاند، به نظر میرسد از این
پیشنهاد جرج بوش استقبال کنند. عملیشدن این ائتلاف امنیتی به عنوان پیروزی بزرگی
برای دولت آمریکا و شکست بزرگی برای دیپلماسی جمهوری اسلامی به شمار میآید. جرج
بوش که تشکیل دولت مستقل فلسطین تا پایان سال 2008 را در دستور کار سیاست خارجی خود
قرار داده، در دیدارهایش، ضمن انتقاد از دولت اسرائیل به خاطر ادامهدادن به ساخت
شهرکهای یهودینشین در نوار غربی رود اردن، تلاش کرد کشورهای عربی را به حمایت از
نشستهای میان المرت، نخستوزیر اسرائیل و محمود عباس، رئیس حکومت خودمختار فلسطین
تشویق نماید. این طرفها بر اساس کنفرانس آناپولیس باید تا پایان امسال به توافق
نهایی در راستای استقرار صلح دست یابند.
موفقیت تلاشهای بوش در این زمینه و تأسیس یک دولت فلسطینی در نتیجهی مذاکرات میان
عباس و المرت تا پایان سال 2008، به مثابهی پیروزی مهم و تاریخی دیگری برای جرج
بوش به حساب میآید که این مهم نیز، زمینههای دخالت رژیم تهران را در فلسطین و
بهطور کلی منطقه محدودتر مینماید. |
