مصطفی هجری: به تأسیس دولت کردی باور دارم

31-02-1388

مصاحبه‎گر: عزیز شیخانی
آنچه در ذیل می‎آید متن مصاحبه‏ی آقای مصطفی هجری، دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران است. آقای هجری در این مصاحبه به تشریح موانع موجود بر سر راه عدم دسترسی کردها به حق تعیین سرنوشت می‏پردازد و می‏گوید: عوامل داخلی نقش منفی بزرگی در عدم موفقیت کرد ایفا نموده‏اند.
سوال: دیدگاه و نظر شما درباره‏ی حق تعیین سرنوشت ملت کرد چیست؟
هجری: تعیین سرنوشت حق طبیعی هر ملت و از جمله کردها است. منظور این است که هر ملتی می‏بایستی از این حق برخوردار باشد که چگونگی سیستم اداره‏ی کشورش را تعیین کند، روش‏های زندگی، رفتار، سیاست و... خود را برگزیند.

سوال: چه عواملی موجب عدم پیروزی ملت کرد درجریان تأمین حق تعیین سرنوشتش شده‏اند؟
هجری: عوامل بسیاری وجود دارد و در اینجا امکان تشریح مفصل آن عوامل نیست، اما اگر بخواهیم به‏طور خلاصه بدان بپردازیم، من آنها را به دو بخش تقسیم می‏کنم:
الف) عوامل خارجی: این مهمترین عامل عدم موفقیت ملت کرد در دستیابی‏اش به حق تعیین سرنوشت است. سلطه‏ی حکومتهای اشغالگر بر بخشی از کردستان که تحت حاکمیت آنها قرار دارند، همچون سلطه‏ی حکومت جمهوری اسلامی بر مردم کرد در کردستان ایران، حتی سلطه‏ی هر یک از آن حکومتها بر کردهای ساکن سایر بخشهای کردستان، همانند سلطه‏ی حکومتهای ترکیه و ایران بر کردستان عراق بر این روند تأثیرگذار بوده است.
سیاست بین‎المللی نیروهای صلاحیتدار برای حفظ منافع خودشان بر یاری‎رساندن به حکومتهای استیلاطلب و انحصارطلب حاکم بر کردها مبتنی بوده است.
ب) پس از عوامل خارجی، عوامل داخلی نیز نقش منفی بزرگی در عدم موفقیت ملت کرد داشته‎اند، احتمالاً مهمترین عامل در این قسمت از بدو امر تاکنون، استیلای احساسات به جای تجزیه و تحلیل و منطق در رفتار و عملکردهای ملت کرد بوده باشد. چنانچه نگاهی گذرا به تاریخ جنبش‎های خونین و شکست‎خورده‎ی خویش بیاندازیم، اثرات منفی این عامل به وضوح نمایان است. احساسات مذهبی، عشیره‎ای، ساده و بی آلایش بودن کرد که بسیاری از اوقات دوست و دشمن خود را درست تفکیک نکرده است و لذا نتوانسته است با هر یک از آنها رفتاری مناسب و عقلانی داشته باشد، جنگ‎های خونین داخلی از دیرباز تاکنون و غیره همگی ریشه در احساساتی‎بودن ملت کرد دارند.
سوال: گذشته‎ی مبارزات ملت کرد را چگونه ارزیابی می‎کنید؟
هجری: چنانچه از موارد ضعفی که در گذشته‎ی مبارزاتی ما وجود داشته است و در پاسخ پرسش قبلی بدان پرداختم، بگذریم، به نظر من مبارزات ملت کرد، مبارزاتی مشروع بوده است و اگر اکنون و به دنبال سپری‎شدن نزدیک به یک سده، اشغالگران کردستان در سیاست خود مبنی بر امحای ملت کرد موفق نشده‎اند، یکی از دلایل آن به آنهمه جانفشانی و از خودگذشتگی‎ای برمی‎گردد که در برابر اشغالگران از خود نشان داده‎اند.
سوال: دیدگاه شما در باره‎ی دولتها و ملتهای سلطه‎گر در ایران، ترکیه، سوریه و عراق چگونه است؟
هجری: دولتها و ملتهای سلطه‎گر در این چهار کشور، ساختاری دیکتاتور و انحصارطلب دارند و حاضر نیستند در حاکمیتی که در اختیار خود دارند، هیچ ملت دیگری و از جمله ملت کرد را سهیم گردانند. بنابراین می‎توانم بگویم ملت کرد هنوز مبارزات طولانی علیه آنها در پیش دارد.
سوال: راه حل مسئله‎ی ملت کرد از دیدگاه شما چیست؟
هجری: چنانچه آرزوها و رویاها را به کناری نهیم و واقعیتها و نیروی خود را معیار بگیریم، به‎نظر من راه حل مسئله‎ی کرد در عصر کنونی عبارت از این است که کردها در کشورهایی که ساکن آنها هستند، در چهارچوب آن کشورها از حکومت منطقه‎ای خود برخوردار باشند.
سوال: چقدر معتقد و امیداوار به تأسیس دولت کردی هستید؟
هجری: به تأسیس دولت کردی باور دارم، اما فکر نمی‎کنم در کوتاه‎مدت ممکن باشد.
سوال: کرد در میدان دیپلماسی و روابط بین‎الملل از چه جایگاه و مکانی برخوردار است؟
هجری: از جایگاه مستحکمی برخوردار نیست. با این وجود می‎توانم بگویم که در سالهای اخیر و به یمن ارتباطات سریع و به‎ویژه متعاقب تأسیس حکومت اقلیم کردستان در عراق، ملت کرد بیشتر شناخته شده و بیشتر توانسته صدای مظلومیت خود را به گوش جهانیان برساند. علیرغم همه‎ی اینها، ملت کرد از لحاظ دیپلماسی در نقطه‎ی سرآغاز قرار دارد.
سوال: نظر شما درباره‎ی زبان استاندارد کردی و چشم‎انداز ایجاد زبان استاندارد چیست؟
هجری: هر ملتی به وجود زبان استاندار نیازمند است، اما ملت کرد تا دارای حکومت نباشد، بسی دشوار است که بتواند زبان استاندار ایجاد کند.
سوال: جایگاه و مقام احزاب کردی را در صحنه‎ی امروز کردستان چگونه ارزیابی می‎کنید؟
هجری: علیرغم اینکه انتقادات فراوانی بر احزاب کردی وارد است، اما به نظر من احزاب به‎طور کلی از جایگاه ویژه‏ای در جامعه برخوردارند.
سوال: نظر شما در باره‎ی تأسیس مرکز ارتباطات و نمایندگی ملت کرد در جهان خارج چیست؟ شرایط کرد و کردستان، بنیانهای سیاسی در کردستان و تحولات جهان تا چه اندازه در جهت پیشبرد اندیشه‎های شما عمل می‎کنند؟
هجری: تأسیس مرکز ارتباطات و نمایندگی یکدست ملت کرد در خارج از کشور، امری بسیار مثبت و مثمرثمر خواهد بود. ملت کرد در خارج از کشور می‎تواند چنین موسسه‎ای را بنیاد نهد، اما این امر مستلزم همکاری و کمک‎ همه‎ی جریانات می‎باشد.