افول امید واهی و ظهور واقع‎بینی سیاسی، تحلیلی کوتاه درباره نمایش انتخابات دور دهم ریاست جمهوری در ایران

31-03-1388

رضا فتح الله‎نژاد
با اعلام نتایج دور دهم انتخابات فرمایشی ریاست جمهوری در ایران، مبارزات مردم ایران در راستای کسب آزادی و دمکراسی، پا به مرحله‎ی نوینی نهاد که می‎توان آنرا افول امید واهی و ظهور واقع‎بینی سیاسی در پی نمایش اینبار انتخابات نامگذاری نمود.

در نمایش اینبار انتخابات در کل شاهد سه مرحله بودیم که تجزيه و تحلیل جداگانه هر مرحله، ما را در تجزیه و تحلیل درست مسائل مربوطه و نیز خوانش صحیح سیر رویدادها یاری‎رسان خواهد بود.
مرحله نخست: تقابل انحصارطلبی، امید واهی و واقع‎بینی سیاسی
در مرحله نخست که شامل ایام پرتب و تاب قبل از روز اخذ رای در 22 خرداد می شود، طرفداران سه موضع اصلی در برابر همدیگر صف آرایی کرده بودند. موضع اول شرکت در انتخابات به قصد لبیک گفتن به فراخوان ولی فقیه به هدف کسب مشروعیت کاذب برای رژیم، تعیین مهره‎ی مورد نظر رهبر رژیم به عنوان رئیس جمهور و روی کارآمدن دولتی در حد شان و منزلت استبدادی و تروریستی کلیت نظام بود. موضع دوم تحریمی‎ها بودند که انتخابات را فرمایشی، صرفا نمایشی جهت کسب مشروعیت برای رژیم استبدادی و ارتجاعی حاکم و گمراه‎سازی مبارزه واقعی در راستای بازگشت حاکمیت به مردم می‎دانستند و بنابراین آنرا به طور گسترده تحریم کردند. موضع سوم را کسانی اتخاذ کرده بودند که مجذوب شعارهای پرطمطراق و گاها نامفهوم دو نامزد به اصطلاح اصلاح‎طلب شدند و به گمان خود جهت ایجاد تحول بر سر صندوقهای اخذ رای حضور یافتند. مواضع اول و دوم را می توان مواضع پایدار و موضع سوم را می توان موضع ناپایدار خواند، چرا که شماری از طرفداران موضع سوم ایستگاه آخر را همان ایستگاه طرفداران موضع اول عنوان می کردند و شماری دیگر هدف نهایی را همانی عنوان می کردند که طرفداران تحریم بر آن تاکید داشتند.
مرحله دوم: روز پایانی تقابل مواضع
اعلام نتایج نمایش انتخابات موجب بهت و حیرت طرفداران هر سه موضع مذکور شد. طبق اعلام وزارت کشور ایران، محمود احمدی نژاد، نامزد انحصارطلبان بیش از 24 میلیون، میرحسین موسوی نامزد اصلی مدعیان اصلاح‎طلبی 13 میلیون و مهدی کروبی همراه با محسن رضایی روی هم رفته حدود یک میلیون رای كسب كردند. بر اساس اعلام همین منبع، شمار شرکت‎کنندگان در این دوره نمایش انتخابات بیش از همه‎ی ادوار قبلی و رقمی حدودا 82% بوده است. پرده‎ی آخر نمایش اعلام آمارهای ساختگی و برنده اعلام کردن نظام جمهوری اسلامی و نامزد مورد نظر ولی فقیه بود. احزاب و سازمانهای اپوزیسیون جمهوری اسلامی هیچکدام ارقام ساختگی مشارکت مردم در این نمایش را قبول نکرده‎اند و بر اساس اخبار موثق از منابع محلی میانگین شرکت مردم نهایتا کمتر از 60% بوده است. همچنین، افزودن دهها میلیون رای ساختگی بر آرای محمود احمدی‎نژاد، اعلام شکست فاحش میرحسین موسوی و تبدیل‎کردن امید واهی طرفداران اصلاحات حکومتی به یاس و نومیدی بود. طیفی که دل به اصلاحات حکومتی توسط نامزدهای مورد تایید دستگاههای انتصابی رژیم خوش کرده بودند، عمیقا سرخورده شده و تجربه کردند که رژیم جمهوری اسلامی حتی مهره‎های وفادار به خود و نظامش را برنمی‎تابد، چه برسد به اینکه یارای تحمل اصلاحات گام به گام را داشته باشد. این مرحله، از سویی تحکیم قدرت تحکم‎آمیز و ارتجاعی طرفداران موضع اول، یعنی انحصارطلبان و از سوی دیگر اثبات حقانیت موضع تحریم و واقع‎بینی سیاسی این طیف را به دنبال داشت. در این میان فریب‎خوردگان اصلاحات حکومتی بیش از هر زمانی بر فریب‎خوردن و منحرف‎شدن خود از مسیر مبارزه واقعی و نیز این امر واقف شدند که جمهوری اسلامی رژیمی اصلاح‎پذیر نیست.
مرحله سوم: واقع‎بینی به جای امید واهی
در این مرحله طرفداران احمدی‎نژاد و سینه‎چاکان ولایت مطلقه فقیه پیروزی تقلب گستاخانه‎ی خود را جشن گرفتند. تحریم‎کنندگان، اثبات قدرت تحریم و بالارفتن سطح واقع‎بینی سیاسی را به مثابه‎ی گامی مستحکم و اساسی در راستای مبارزات آزادیخواهانه و دمکراسی‎طلبانه قملداد کردند. اما طیف سوم، یعنی آنهایی که به خیال تغییر از طریق صندوقهای رای در انتخابات شرکت کرده بودند، دچار شوک تکان‎دهنده‎ای شدند. گمراه‎شدگان اصلاحات حکومتی چنان در جو ساختگی مرحله اول غوطه‎ور شده بودند که فراموش کردند در کشوری زندگی می کنند که حرف آخر را نظامی سرکوبگر و ارتجاعی و دستگاه ولایت فقیه می زند، نه مردم، نه میرحسین موسوی، نه مهدی کروبی و نه کسانی که حوادث اخیر را با حوادث اخیر در زیمباوه مقایسه می‎کردند، غافل از آنکه در زیمباوه انسان حداقل اندک حرمتی دارد اما در ایران نه.
در پی این تقلب بزرگ و سناریوی فریب بزرگ بود که مردمی که از این همه دروغ و فریب به تنگ آمده بودند به خیابانها ریخته و شعار "مرگ بر دیکتاتور"، "مرگ بر این دولت مردم فریب" و در واقع خواست تغییر اساسی رژیم را سر دادند.
فرجام کار گسترش دگرباره‎ی بیش از پیش واقع‎بینی سیاسی است، از این رو دگرباره که قبلا در پی تجربه 8 سال به اصطلاح اصلاحات دوران خاتمی مردم تا حدودی به واقع‎بینی سیاسی گرایش یافته بودند. از این به بعد بخش عمده‎ی کسانی که فریب اصلاحات حکومتی را خوردند با اپوزیسیون جمهوری اسلامی همراستا خواهند شد و بر این اصل صحه خواهند گذاشت که جهت نیل به آرمانهای آزادیخواهانه و دمکراسی‎طلبانه در ابتدا "باید جمهوری اسلامی ساقط گردد".