ضرورت اهمیت دادن بیشتر به زبان مادری

15-12-1388

شفیع روشنی ترجمه: لیلاخ

روز دوم اسفندماه (21 فوریه) به عنوان روز جهانی زبان مادری از سوی سازمان ملل متحد نامگذاری شده است. آنچه که در اینجا می‎خواهیم از آن سخن بگوییم، چرایی و علل تعیین این روز به عنوان "روز زبان مادری" نیست، بلکه تفاوتهای پاسداشت این مناسبت طی امسال و سالهای پیش است.
این مسئله قابل انکار نیست که زبان کلیدی‎ترین و مهمترین ابزار بیان و ایجاد رابطه فیمابین انسانهاست، بنابراین همه‎ی دولتها موظفند که در صیانت از زبان مادری سهل‎انگاری ننموده و این حق طبیعی را برای مردمان ساکن در کشورشان مشروع بشمارند و در قانون اساسی کشورشان آن را بگنجانند، همچنین ضمن اجرای آن، زمینه‎ی

 لازم را فراهم سازند که تمامی افراد حق آن را داشته باشند به زبان مادری خویش تکلم نموده و بخوانند و بنویسند.
در کشورهای دموکرات و مترقی این حق مثل سایر حقوق دیگر انسان مورد پذیرش قرار گرفته و به عنوان حق طبیعی و خدشه‎ناپذیر هر فرد و ملتی نگریسته شده و به آن بها داده می‎شود. لیکن در سیستم‎های واپسگرا و دیکتاتوری درست بالعکس کشورهای دموکرات، نه تنها احترامی نسبت به حقوق بشر قائل نمی‎شوند بلکه حقوقشان که زبان مادری از جمله‎ی آنهاست، نقض شده و به غیر از ملت حاکم، ملتهای دیگر امکان آن را ندارند که به زبان مادری خویش تحصیل نمایند. جمهوری اسلامی نماد این قبیل حکومتهاست.
ایران کشوری کثیرالملله است و هر کدام از این ملتها نیز صاحب تاریخ، فرهنگ و زبان مختص خویش‎اند، اما تحت لوای سیستم استبدادی جمهوری اسلامی به غیر از ملت فارس، ملتهای دیگر ایران، حق خواندن و نوشتن به زبان مادری خویش را ندارند. بنابراین جنبش‎های سیاسی و فرهنگی این ملتها و از جمله آنان جنبش حق‎طلب ملت کرد و حزب دمکرات کردستان ایران ضمن افشای نقض حقوق بشر از سوی جمهوری اسلامی، علیه این سیاست نیز مبارزه می‎کنند.
در ادامه‎ی این مبارزه و با هدف اهمیت‎دهی به زبان مادری، امسال نیروهای سیاسی و مبارز، مراکز و سازمانهای فرهنگی ـ ادبی و صنفی ایرانی و کردستانی با احساس مسئولیت بیشتر از سالیان گذشته به استقبال این روز رفته و با انتشار بیانیه، نگارش مقاله، ترتیب دادن گفتگو در رسانه‎های جمعی خویش از مردم درخواست نمودند که بدین مناسبت فعالیت تبلیغی و راهپیمایی برگزار نمایند.
مردم کردستان در داخل و خارج کشور با فعالیت‎های تبلیغی، نوشتن شعار و راهپیمایی و پخش تراکت‎های مرتبط با زبان مادری و تظاهرات اعتراضی در کشورهای غربی، روز جهانی زبان مادری را گرامی داشته و سیاست جمهوری اسلامی را در خصوص عدم رعایت حق طبیعی ملتهای ایران و بخصوص زبان مادری، محکوم و رسوا نمودند.
چهارحزب کردستانی ـ حزب دمکرات کردستان ایران، کومله‎ی کردستان ایران، سازمان خبات کردستان ایران و حزب آزادی کردستان طی بیانیه‎ی مشترکی که به مناسبت 21 فوریه، روز زبان مادری منتشر کرده‎اند، نوشته‎اند: "اهمیت دادن به زبان مادری به منزله‎ی اهمیت دادن و حمایت از تنوع زبانی و فرهنگی و در حقیقت، بیانگر حرمت نهادن به شخصیت‎ تمامی انسانها بدون قائل شدن تبعیض میان آنان است.چرا که بدون تردید زبان یکی از بنیان‎های هویتی بشر بوده و بی‎توجهی به آن به معنای به حاشیه‎راندن انسان‎ها و عدم استفاده از این سرمایه‎ی مهم انسانی است".
همچنین در بیانیه‎ی چهار حزب مذکور که خطاب آن مردم آزادیخواه، معلمان مدارس و آموزشگاهها، جوانان و دانش‎آموزان و دانشجویان در داخل و خارج کشور است، آمده است که: "... به منظور نشان دادن یکپارچگی ملت کرد در بیان اعتراض بر حق خود علیه تداوم این ظلم آشکار، خواهان آنیم که در روز دوم اسفندماه، روز جهانی زبان مادری ..." فعالیتهای مختلفی انجام گیرد.
مردم کردستان، تشکیلات مخفی احزاب و از جمله اعضا و هواداران حزب دمکرات کردستان ایران در داخل کشور، به فراخوان این چهارحزب جواب مثبت داده و با نوشتن شعار و پخش تراکتهای خاص این روز، در مکانهای عمومی شهرها و روستاهای کردستان، مطالبات مشروع و طبیعی خویش را مطرح ساخته بودند. بدین مناسبت در شهرهای بوکان، سنندج، ارومیه، پاوه، مریوان، شویشه، کامیاران، پیرانشهر، مهاباد و ... فعالیت‎های مختلفی انجام گرفته بود. مکان فعالیتها بیشتر مدارس و مکانهای عمومی را در بر گرفته بود.
همچنین در خارج از کشور نیز، اعضای احزاب کردستان ایران و کردهای ساکن در کشورهای غربی و اعضای ملتهای دیگر ایران، با انجام تظاهرات و ابراز نارضایتی، سیاست به حاشیه راندن "زبان" به عنوان یکی از مهمترین شناسه‎ها و مؤلفه‎های ملت بودن را از سوی حاکمان جمهوری اسلامی رسوا و محکوم نمودند. همچنین در ایران بطور خاص با برگزاری سمینار و گردهمایی‎های مختلف، از اهمیت زبان به عنوان بنیان هویت انسانی بحث کرده و همزمان نیز "روز جهانی زبان مادری" را گرامی داشته و هم سیاست جمهوری اسلامی را در خصوص "نقض خواندن و نوشتن به زبان مادری" را افشا کرده‎اند.
بدین مناسبت چندین سازمان صنفی، فرهنگی، ادبی کردستان، آذری و نمایندگان سایر ملتهای ایران با انتشار بیانیه‎هایی، ضمن توضیح اهمیت و لزوم بهادهی به زبان مادری، سیاست جمهوری اسلامی را محکوم کرده‎اند. بخشی از این سازمانها عبارتند از: کنگره‎ی ملیتهای ایران فدرال، اتحادیه جوانان، زنان و دانشجویان دمکرات کردستان ایران، اتحادیه صنفی معلمان کردستان ایران، مرکز فرهنگی ادبی و هنری "ویژان"، زنان کومله‎ی زحمتکشان کردستان ایران، جنبش فدرال دمکرات آذربایجان، بنیاد زبان و فرهنگ آذربایجان ایران با حمایت خانه‎ی کرد در کانادا و ...
قابل ذکر است که این سازمانها و مراکز با محکوم کردن سیاست زبان‎کشی شوینیسم اقتدار طلب و ضد خلقی ایران، ضمن برملا نمودن واقعیت‎های موجود در اینباره، هشدار داده‎اند که اجرای این سیاست از سوی جمهوری اسلامی به طور سیستماتیک علیه ملتهای کرد، ترک، بلوچ، عرب، ترکمن، لر و... ادامه دارد.
لازم به یادآوری است که زمامداران جمهوری اسلامی طی سه دهه‎ی گذشته، مانع اصلی شکوفایی و غنای زبان و فرهنگ ملیتهای ایران و منجمله ملت کرد بوده‎اند. رژیم با ممانعت از انتشار یا اینکه توقیف نشریات مختلف به زبان مادری ملتهای ایران، همچنین با تعطیل کردن کلاس‎ها و آموزشگاههای زبان کردی، بازداشت و زندانی کردن معلمان، دانشجویان، روزنامه‎نگاران، فعالان سیاسی، فرهنگی و ادبی و ... حقوق اکثریت مردم ایران را پایمال کرده و می‎کند.
تاریخ سه دهه‎ی گذشته نشان داده است تا وقتی که جمهوری اسلامی در ایران بر اریکه‎ی قدرت باشد این سیاست ادامه خواهد داشت بنابراین ضروریست همه‎ی افراد و ملتهای ایران ضمن بهادهی بیشتر به زبان و فرهنگ ملی‎اشان، علیه این سیاست و مجموع سیاست‎های انحرافی جمهوری اسلامی، از مبارزه دست نکشیده و مصمم‎‎تر و متحد‎تر از قبل جهت تحقق آرمانهای مشروع مردم تحت ستم خویش بکوشند.

منبع:‌روزنامه "کوردستان"، شماره  528