دکتر قاسملو، رهبر بزرگ مراحل دشوار

03-05-1386

رحيم رشيدي
ترجمه از کردی: لیلاخ
در روز 22 تیرماه سال 1368 خورشیدی، مصادف با 13 ژوئیه 1989 میلادی، از روز شهادت دکتر قاسملو بدین طرف، توده‌های مبارز و حق‌طلب کردستان، همراه با بخش عظیمی از آزادیخواهان منطقه و دوستان و پشتیبانان احقاق

 حقوق مشروع ملت تحت ستم کرد در هر چهار گوشه‌ی جهان، هر کدام در جا و مکانی، هر شخص و گروهی به فراخور جو حاکم، یاد دکتر عبدالرحمن قاسملو، رهبر کارآمد و فرزانه جنبش کرد جهت دستیابی به حقوق ملی و دمکراسی به همراه عبدالله قادری‌آذر، عضو کمیته‌ی مرکزی حزب دمکرات کردستان ایران و نماینده وقت حزب در اروپا را گرامی داشته و با احترام نقش پیشگامانه آنان را مورد کنکاش قرار می‌دهند.

در حقیقت اگرچه همه این یادمان‌ها از لحاظ مکانی دور از هم برگزار می‌شوند اما همه با هم و همه برای یک هدف و به قصد پاسداشت خاطره و تفکر دکتر قاسملو که اندیشه‌ی ملی‌گرایی، حاکمیت دمکراسی، یکسانی، عدالت‌گستری، اصرار بر آزادیهای اجتماعی و آزادیهای فردی و تأمین حقوق بشر بود ترتیب می‌یابند. و از امواج پرتلاطم عقلانیت و انسان‌محوری باور و دیدگاههای دکتر قاسملو به نیت شکوه‌بخشیدن هرچه بیشتر به مبارزه‌ی آزادیخواهی کرد، برای رسیدن به جامعه‌ای دور از زیردستی و استثمار نهایت بهره را برده و می‌آموزند تا در مسیر پرپیچ و خم انقلابیگری و به پاخواستن، آن را توشه مبارزه‌ای پراگماتیک نموده و با روحیه‌ای والا دشواریها و موانع را به کناری نهاده و با حمایت و همراهی تمام اقشار و گروههای جامعه کردستان به دور از ذلت به سوی پیروزی رهسپار گشته و به سر منزل مقصود برسیم.
اگر دکتر قاسملو در هیأت مبارزی صاحب اراده و متواضع و مردمدوست، زندگی علمی و رفاه و آرامش در دانشگاههای معتبر اروپایی را با زندگی دشوار و مخاطره‌آمیز جابجا نمود، بدون شک در پس چنین تصمیمی تفکرات ژرفی قرار داشت. این عمل نتیجه‌ی برداشت علمی و همه‌جانبه دکتر قاسملو از وضعیت نابسامان ملت کرد و عدم شناخت آن فضای سخت و طاقت‌فرسا بود که پیش از مبارزات دکتر و متأسفانه بعد از مبارزات چندجانبه‌ی چنین رهبر از خودگذشته‌ای، همچنان بر بخش عظیمی از مردم کرد حاکم بوده و تداوم یافته است.
قاسملوی اندیشمند و بی‌همتا در رهبری، برای خوشبختی و سروری ملت کرد با افتخار میدان مبارزه برای تحقق حقوق ملی کرد را برگزید و در راه تأمین سعادت و رفاه یک زندگی‌ شایسته و فراخور شأن انسان امروزی برای اقشار ضعیف نگه داشته شده جامعه کردستان، با تمام توان مبارزه نمود و آگاهانه و مسئولانه تمامی دانش و تجربه ارزشمند و گرانبهای خویش را برای تحقق آن اهداف در طبق اخلاص نهاد و در این راستا ضمن واردکردن مفاهیم مدرن و مترقی بسیاری به حوزه‌ی جنبش ملی ـ دمکراتیک مردم کردستان، به گونه‌ای جدی تلاش نمود تا اینکه بخش چشم‌گیری از این دیدگاهها به عنوان اصولی ثابت درآمد. به طوری که امروز میلیون‌ها انسان آگاهانه به‌مانند پدیده‌ای با ارزش و سرنوشت‌ساز در میدان تلاش و مبارزه خویش آن را به کار می‌گیرند و برای حفظ سیما و درونمایه‌ی پیشرفته و جهان‌پسند مبارزه‌ی آزادیبخش کرد در راه تحقق خواست‌های مشروعش، با دقت و چشمان باز و بدون انحراف از این فرهنگ جاافتاده‌ی انسانی استفاده کرده و مبارزه خویش را به پیش می‌برند.
دکتر قاسملو در زمانی که از نظر اقتصادی سایه‌ی سیستم کشاورزی، دهقانی، دامپروری و بافت فئودالی و عشیره‌گرایی سنتی برجامعه کردستان سنگینی می‌کرد و طیف وسیعی از قواعد اجتماعی آنزمان بر مبنای خون‌بها و انتقامگیری و باورهایی اینچنینی ساختار جامعه کردستان را تشکیل داده و اثر چندانی از مدرنیته در بین نبود، او جسورانه و خلاقانه با تجزیه و تحلیل ژرف و بازخوانش دقیق مناسبات و چگونگی بنیان و بافت جامعه، بدون آنکه سبب دشمن‌تراشی و خونریزی و از هم گسیختگی بافتهای اجتماعی طبقات متکثر مردم شود و بدون آنکه احساس و اعتقادات مردم تحت لوای رادیکالیزم و عواملی از این قبیل جریحه‌دار شود آگاهانه و با صبر و حوصله دیدگاههای نو و پیشرفته بسیاری را به عنوان فرهنگ حاکم در جنبش برحق مردم کردستان جا انداخت. امروز دیگر بر آنهایی که روزگاری مخالف این شیوه بینش و تفکر بودند و این سبک اندیشه را پدیده‌ای کهنه‌پرستانه و بورژوازی می‌دانستند حقانیت نظریات دکتر قاسملو به تمامی مشخص شده است.
اگر امروز بخش چشم‌گیری از جنبش کردستان در جامعه بین‌المللی مورد تکریم قرار می‌گیرد علیرغم اینکه شرایط مساعدی فراهم نیست که مصلحت اکثریت کرد با مراکز و کشورهای قدرتمند با هم گره بخورند، اما صاحب وزن و پرستیژ مخصوص بخود هستند بخش قابل توجهی از این بینش و بهادادنها به هشیاری و فعالیت دیپلماتیک دکتر قاسملوی سردار و صاحب نام برمی‌گردد.
ارزش این کار زمانی به وضوح نمایان می‌گردد که تلاشهای همه‌جانبه‌ی دولت‌های دشمن جنبش کردستان برای مخدوش نمودن حرکت حق‌طلبانه خودمان را ببینیم که با تمامی توان اقتصادی و قدرت نفوذشان، حداقل در این مورد نتوانسته‌اند موفقیتی آنچنانی به دست آورند و چهره پاک و بی‌آلایش جنبش را لکه‌دار نمایند. امروز مبارز و انقلابی کرد به عنوان الگوی شجاعت و آزادیخواهی در دنیا شناخته شده و صاحب احترام مخصوص به‌خود می‌باشد. اینها نتیجه‌ی تلاشهایی می‌باشد که پیش از هرکسی دکتر قاسملو بوجود آورنده و زمینه‌ساز آن بوده‌است، مخالفت با عملیات انتحاری، کشتن ‌اسرا، گروگانگیری و هواپیماربایی و اعمالی از این دست از طرف دکتر قاسملو به شدت مورد مخالفت قرار می‌گرفت و امروزه هم رهروان راه قاسملو در تمامی شرایط بر این مواضع و دیدگاهها مصر بوده و تأکید دارند.
روی دیگر فعالیتهای دکتر قاسملو تلاشهای دیپلماتیکی بوده است که در شرایط حساس دنیای دو قطبی آن روز که پیوندها و مصلحت‌اندیشی‌های اقتصادی کشورها به تمامی سایه خویش را بر سیاست و روابط دولتها با همدیگر حاکم کرده بود به موازات آن با جنگی بزرگ و ویرانگر در بین دو حکومت بعث عراق و جمهوری اسلامی ایران وجود داشت که باعث شده بود لایه‌ای مه‌آلود و کدر جنگ تحمیل شده بر کردستان را بپوشاند، اما او بدون هیچگونه قید و بندی مسأله سیاسی مردم کردستان را از درماندگی و سکون منطقه‌ای رها گردانید و با از خودگذشتگی حقیقت مسأله را افشا نموده و نظر و توجه سازمان‌ها و گروههای مهم بین‌المللی و منطقه‌ای را به سمت مبارزه مردم کردستان جلب نمود که امروز نتیجه و اهمیت روزافزون آن اقدامات به گونه‌ای برجسته‌تر و واضح‌تر نمایان می‌گردند.
به حق باید گفت که امروز هم فرزندان وطن‌پرست کرد و کردستان در سراسر دنیا به طور عام و در کردستان به طور خاص سنگر حق‌طلبی و ذلت‌ناپذیری را خالی نکرده و بخوبی درسها و گفته‌های قاسملو را مشعل فروزان مبارزه در ظلمت‌گاه مطلق و چیره‌گشته نموده‌اند، آنان بدون اینکه راه را به خطا پیمایند در حال پیشروی‌اند و با ایمان به دستیابی به حق و آزادیهای مشروعشان همچنان در سنگر مبارزه استوار ایستاده‌اند.
چه افتخاری از این بالاتر که امروز روشنفکران و عالمان و تحصیلکرده‌گان طبقات مختلف جامعه ایران به طور عام و کردستان به طور خاص شعارها و اندیشه‌های قاسملو را بازگو نموده و در سالگرد شهادت‌اش ضمن پاسداشت خاطره و اندیشه دکتر قاسملو، پیمان وفاداری با مکتب و راه ملی و دمکراسی خواهان‌اش تجدید می‌نمایند و ضمن اصرار بر استواری در تداوم مبارزه، به آنانی "نه" می‌گویند که در این مسیر به پیامدهای دمکراسی و حقوق انسانها گردن نمی‌نهند و به گفته‌ی خودشان بویی از دمکراسی نبرده‌اند. بنابراین لازم است به یاد و افکار دکتر قاسملو که چراغ راه مبارزه‌ی ماست، درود فرستاد.