فارسی       Kurdî

ده‌سپێک    هه‌واڵ   سیاسی   ئه‌ده‌ب‌وهونه‌ر   هزر   مافی‌مرۆڤ    کۆمه‌ڵایه‌تی   به‌ڵگه‌نامه‌کان    سکرتێری‌گشتی    په‌رتووک    پێوه‌ندی

رێبه‌رانی شه‌هید

پێشه‌وا قازی‌

دوكتور قاسملوو

دوكتور شه‌ره‌فکه‌ندی

 

ژماره‌ی نوێی كوردستان

ئۆرگانی كومیته‌ی ناوه‌ندیی

حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران

 

ژماره‌ی نوێی دنیای منداڵان

پاشكۆی كوردستان

 

سایته‌کانی دیکه

:: ده‌فته‌ری نوێنه‌رایه‌تیی حیزب له ده‌ره‌وه

:: كۆنگره‌ی‌ نه‌ته‌وه‌كانی‌ ئێرانی‌ فیدرال

:: سایتی سکرتێری گشتیی حیزب

:: سایتی یه‌كیه‌تیی ژنان

:: سایتی ته‌له‌فزیۆنی‌ تیشك (TISHK TV)

::  یه‌كیه‌تیی‌ خوێندكارانی‌ دێموكرات

:: سایتی یه‌کیه‌تیی لاوان

:: ئاژانسی هه‌واڵنێری كوردستان مێدیا

.:: کۆمه‌ڵایه‌تی ::.

 

ژنی کورد و چاره‌نووسی گه‌له‌که‌ی

 

14-09-1386

گه‌لاوێژ موحه‌ممه‌دی

نوروێژ

کوردستان له‌مێژه‌ وه‌ک سه‌نگه‌ری ئازادی ناسراوه‌ و له‌م ده‌وره‌ پیرۆزه‌دا هیچ کات و ساتێک سه‌ری بۆ زۆردار و سته‌م‌و چه‌وسانه‌وه‌ شۆڕنه‌كردۆته‌وه‌‌
خه‌ڵکی‌ خاوه‌ن ئیراده‌ و به‌ بیرو باوه‌ڕ و شۆڕشگێڕی کوردستان له‌ زۆر قۆناغ دا ڕاپه‌ڕینی گه‌وره‌یان ئه‌نجام داوه‌ و به‌ ژن و پیاوه‌ وه‌ به‌گژ داگیرکه‌ران و په‌لامارده‌رانی کوردستان دا چوونه‌ته‌وه‌ و بۆ رزگاریی نه‌ته‌وه‌ و خاکی کوردستان له‌ خۆبردووی و فیداکارییان له‌خۆ نیشان داوه‌ و شانازیی زۆریان خوڵقاندووه‌ ، لاپه‌ڕه‌كانی‌ مێژوو شاهیدی تۆمارکردنی خه‌بات و چالاکییه‌کانیانن.
خه‌ڵکی کوردستان به‌ پێی ئه‌و سته‌مه‌ مێژوویی‌یه‌ی‌ که‌ لێی کراوه‌ سروشتێكی‌ ئازادیخوازانه‌ و خاوه‌ن هه‌ڵو‌ێستی هه‌بووه‌ و هه‌ر به‌ پێی‌ ئه‌م سروشته‌ش بۆ نه‌هێشتنی ده‌سه‌ڵاتی سه‌رکوتکه‌ران و کۆنه‌په‌ره‌ستان پێشه‌نگ بووه‌ و ئێستاش هه‌ر پێشه‌نگه‌‌.
گه‌ر چاو له‌ لاپه‌ڕه‌ زێڕینه‌کانی خه‌باتی گه‌لی کورد‌ بکه‌ین گه‌لێکی ئازادیخواز و دژی چه‌وسانه‌وه‌ و زوڵم و زۆر بووه‌ و هه‌رکات‌ هه‌و ڵی داوه‌ بیر و بۆچوونی له‌ گه‌ڵ ره‌وتی سه‌رده‌م دا رێک بخات، به‌ تایبه‌ت له‌ بواری یه‌کسانیی کۆمه‌ڵایه‌تی و له‌ پیوه‌ندی له‌ گه‌ڵ ژنان دا ده‌توانین بڵێین به‌ نیسبه‌ت ناوچه‌کانی تری رۆژهه‌ڵاتی نێوه‌ڕاسته‌وه‌‌ له‌ ‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ به‌رابه‌ریی نێوان ژن و پیاو له‌سه‌ر ئه‌ساسێکی پێشکه‌وتوو دامه‌زراوه‌ و له‌ گه‌ڵ ره‌وته‌ پێشکه‌وتووه‌کانی سه‌رده‌م دا رۆیشتووه.‌ هه‌رچه‌نده‌ کوردستان ناوچه‌یه‌کی دواکه‌وتوو له‌ ناو وڵاتانی دواکه‌وتوودا بووه‌ و هه‌رکات‌ له‌ لایه‌ن شوینیستانی‌ دراوسێ هه‌‌وڵ‌ دراوه‌ که‌ خه‌ڵکی کورد گیرۆده‌ی داب و نه‌ریتی کۆن و دواکه‌وتوو بن و له‌ دواکه‌وتوییدا بمێننه‌وه‌ و پێش نه‌که‌ون، که‌زۆر جار له‌ ئاکامدا زاڵ بوونی ئه‌م داب ونه‌ریتانه‌ به‌ سه‌ر خه‌ڵکی کوردستان دا،هه‌ڵویستی خراپ و ناروونی‌ له‌ په‌یوه‌ندی له‌گه‌ڵ ژنان دا لێكه‌وتۆته‌وه‌. سروشتییه‌ که‌ ژنانی کوردستانیش که‌م و زۆر له‌ به‌شێک له‌ و نابه‌رابه‌رییانه‌ی که‌ له‌ په‌یوه‌ندیی نێوان ژن و پیاو دا به‌رچاو ده‌که‌ون بێ به‌ش نه‌بوون .
به‌ڵام حاشاهه‌ڵنه‌گره‌‌ که‌ ژنی کورد سه‌ره‌ڕای هه‌مووی ئه‌وانه‌ش تاراده‌یه‌ک ئازادیی هه‌بووه‌ و هیچ کات وه‌ک که‌ره‌سه‌یه‌کی بی ده‌سه‌ڵات له‌ ماڵدا دانه‌نیشتووه و‌ له‌ هه‌موو بواره‌کانی ژیان دا له‌ کشتوكاڵه‌وه‌ بگره‌ تا بواری به‌رهه‌مهێنان وکار له‌ دامه‌زراوه‌ گشتییه‌کان و هتد.... شان به‌شانی پیاوان ، سه‌ره‌ڕای‌ ئه‌رکی ماڵ و په‌روه‌رده‌ کردنی مناڵ ره‌نجی زۆری کێشاوه‌و‌ ده‌توانین بڵیین که‌ ژنان له‌ ئیداره‌ی کۆمه‌ڵی کورده‌واریدا به‌شدارییان له‌ پیاوان كه‌متر نه‌بووه‌.
له‌ مه‌یدانی‌ خه‌بات‌دا، ژنی کورد له‌ ناو هه‌موو تاڵی و ناخۆشییه‌کانی ژیان دا قووربانی داوه‌ و به‌شێکی گه‌وره‌ی مه‌رگه‌سات و نه‌هامه‌تییه‌کانی به‌ر که‌وتووه‌ ، له‌ هه‌ر په‌لاماردانێکی کوردستان دا یه‌که‌م گیانبه‌ختی ئه‌و په‌لامار و ده‌ستدریژی و جه‌رگسووتاوی و ماڵ لێ شێواوییه‌ ژن بووه‌ .
ژنی کورد جگه‌ له‌ زوڵمی کۆمه‌ڵایه‌تی، زوڵم و زۆری نه‌ته‌وه‌ییشی‌ له‌سه‌ر بووه‌ و ئاسه‌واری قورس و برینی قووڵ و به‌سۆی‌ له‌ ده‌روونی دا جێ هێشتووه‌.
هه‌ر بۆیه‌ ژنانی کورد له‌ کوردستان‌دا هیچ کات له خه‌بات بۆ‌ رزگاری و چاره‌نووسی گه‌له‌که‌یان‌دا بێ لایه‌ن نه‌بوون و هه‌ر کاتیک شۆڕشێکی ئازادیخوازی له‌ وڵات به‌ تایبه‌تی له‌ کوردستان سه‌ری هه‌ڵ دابێ ، پێشه‌نگی ئه‌و شوڕشه‌ بوون و به‌شدارییان له‌ راپه‌ڕینه‌كان و خه‌باتی رامیاری و چه‌کداری، به‌ نهێنی و به‌ ئاشکرا ‌ و له‌ یارمه‌تیدان به‌ پێشمه‌رگه‌ و شۆڕشگێڕان و تێکۆشه‌رانی رێگای رزگاری قه‌ت که‌مته‌رخه‌مییان نه‌کردووه‌.
ژنانی رووناكبیری‌ کورد ئه‌زانن بۆچی خه‌بات ئه‌که‌ن و چیان ده‌وێ‌. ژنانی کورد له‌ لایه‌ک ده‌یانه‌وێ‌ گه‌له‌که‌یان له‌ ژێر باری چه‌وسانه‌وه‌ی داگیرکه‌ر رزگاری بێ و وه‌ک گه‌لێکی خاوه‌ن که‌سایه‌تی و ناسنامه‌ بناسرێ و له‌ لایه‌کی دیکه‌ش ژنانی کورد ئازادیی خۆیان ده‌وێ.
چوونکه‌ ئه‌وان باش ئه‌وه‌ ده‌زانن که‌ کاتێک گه‌له‌که‌یان له‌ سته‌م رزگاری بێ، گه‌یشتن به‌ ماف و ئازادییه‌کانیان مسۆگه‌ر ده‌بێ، به‌ڵام کاتێک گه‌له‌که‌یان له‌ژێر سته‌م و چه‌وسانه‌وه‌ دایه‌ ئه‌وانیش به‌ شێکی چه‌وساوه‌ی ئه‌و گه‌له‌ن.
هه‌ر بۆیه‌ بۆ‌ گه‌یشتن به‌م ئامانجه‌،‌ ژنانی کورد دوو به‌ره‌یان بۆ خه‌بات هه‌ڵبژاردووه‌، یه‌که‌م خه‌بات بۆ ئازادی و سه‌رکه‌وتنی گه‌له‌که‌یان که‌ ژنان له‌وبه‌ره‌یه‌دا له‌گه‌ڵ پیاوان له‌ خه‌باتێکی سیاسی و شۆڕشگێڕانه‌‌دا به‌شدار بوون که‌ له‌ لایه‌ن که‌سانی ئازادیخوازی ناو کۆمه‌ڵگای کوردستان رێنوینی ده‌کرێن. له‌و به‌ره‌یه‌دا وه‌ک کورد خه‌باتیان کردووه‌و خه‌بات ده‌که‌ن و ته‌نیا قازانج و به‌رژه‌وه‌ندیی گه‌له‌که‌یان له‌ به‌رچاو بووه‌، چوونکه‌ سه‌لماندوویانه‌ راده‌ی پێشکه‌وتن و سه‌رکه‌وتنی کۆمه‌ڵگای‌ مرۆڤایه‌تی له‌ بواره‌کانی رامیاری، کۆمه‌لایه‌تی، ئابووری و فه‌رهه‌نگی دا به‌ راده‌ی به‌شداریی ژنان له‌ خه‌بات دا به‌ستراوه‌ته‌وه‌ چوونکه‌ له‌ هه‌ر کۆمه‌ڵگایه‌ک‌دا ئه‌گه‌ر نیوه‌ی کۆمه‌ڵ له‌ مه‌یدان دا نه‌بێ ئه‌و کۆمه‌ڵگایه‌ قه‌ت ناتوانێ‌ پێشکه‌وتوو و به‌خته‌وه‌ر بێ .
به‌ره‌ی دووهه‌می خه‌باتی ژنانی کورد له‌ خه‌بات بۆ وه‌ده‌ستهێنانی‌ ماف و ئازادییه‌کانی ژنان و پێکهێنانی ئاڵوگۆڕ له‌ کۆمه‌ڵگادا به‌ قازانجی ژنان بووه‌. که‌به‌ هه‌وڵ‌و تێکۆشانی خۆیان رێگای رزگاری و گه‌یشتن به‌ مافه‌ره‌واکانیان مسۆگه‌ر بکه‌ن . له‌سه‌ره‌تای هه‌رشۆڕشێک‌ دا بینراوه‌ وه‌ بیستوومانه‌ ژنانی کورد چۆن له‌ به‌رامبه‌ر مافه‌ پێشێلکراوه‌کانی کورد دا به‌ خۆراگری و فیداکاری و له‌خۆبردوویی یه‌وه‌ هاتوونه‌ته‌ مه‌یدان و شاهیدی خه‌باته‌کانیان بووین که‌فیداکاری و دلسۆزی و به‌په‌رۆشیی ژنانی کورد له‌چ ئاستێکی به‌رزدایه‌؟
نموونه‌ی ئه‌ و شێره‌ ژنانه‌ی که‌ به‌ ئازایه‌تی و لێهاتوویی خۆیان پیلانی دوژمنیان پووچه‌ڵ كردۆته‌وه‌ وهاوکار و رێنوین و رێ نیشانده‌ری‌ پێشمه‌رگه‌ بوون و له‌ کاتی ته‌نگانه‌و له‌ ژێر ره‌هێڵه‌ی‌ تۆپ و خۆمپاره‌‌ بارانی په‌لاما‌رده‌رانی کوردستان دا خوارده‌مه‌نی و جلوبه‌رگ و ته‌قه‌مه‌نییان گه‌یاندۆته‌ پێشمه‌رگه‌ و نه‌یان هێشتووه‌ رۆڵه‌کانیان به‌رانبه‌ر دوژمنی دڵڕه‌ق و پڕ له‌ قین تووشی برسێتی و تینویه‌تی ببن،زۆره‌.
یادیان به‌رزو پیرۆز بێ که‌ زۆرجار له‌وپێناوه‌دا گیانیان كردۆته‌ قووربانی و تێکه‌ڵ به‌کاروانی شه‌هیدان بوون یان که‌وتوونه‌ به‌ر ده‌ستی دوژمنان و تووشی ئازار و ئه‌شکه‌نجه‌ و ده‌ستدرێژی بوون.
که‌م نین ئه‌وشێره‌ ژنانه‌ی که‌‌ شان به‌ شانی پێشمه‌رگه‌ له‌سه‌نگه‌ری خه‌بات و تێکۆشان دا سه‌نگه‌ر به‌سه‌نگه‌ر و دۆڵ به‌دۆڵی شارو گونده‌کانی کوردستانیان نه‌پێوابێ و له‌ پێناو ئازادیی گه‌له‌که‌یان دا ئازاریان نه‌ کیشابێ و شه‌هید نه‌بووبن.
که‌م نین ئه‌م شێره‌ ژنانه‌ی به‌شانازییه‌وه‌ کوڕ و کچ و هاوسه‌ری ژیانیان ‌ له‌ گه‌رمه‌ی‌ خه‌بات و به‌ربه‌ره‌کانێ‌ دژی داگیركه‌رانی‌ کوردستان‌دا ناردۆته‌‌ ریزی شۆڕشگێڕان و بۆ خۆیان به‌رپرسایه‌تیی په‌روه‌رده‌کردنی منداڵه‌کانیان له‌ئه‌ستۆ گرتووه‌ و یان تووشی جه‌رگسووتان و ماڵوێرانی و ده‌ربه‌ده‌ری هاتوون.

 

.:: ئه‌م لاپه‌ڕه‌یه بۆ هاوڕێکه‌تان ئی‌مه‌یل بکه‌ن::.

 

ئی‌مه‌یلی خۆتان :  

 

ئی‌مه‌یلی هاوڕێکه‌تان  

 

 

ده‌سپێک | هه‌واڵ |  سیاسی |  ئه‌ده‌ب‌وهونه‌ر |  هزر | مافی‌مرۆڤ |  کۆمه‌ڵایه‌تی |  به‌ڵگه‌نامه‌کان |  سکرتێری‌گشتی |  په‌رتووک |  پێوه‌ندی

دابین‌كردنی‌ مافه‌ نه‌ته‌وایه‌تی‌یه‌کانی گه‌لی‌ كورد له‌ چوارچێوه‌ی ئێرانێکی دێموكراتیكی‌ فیدراڵی‌ دا

  یه‌کشه‌ممه، ۱۶‌ی پوو‌شپه‌ڕی ۱۳۸۷ی هه‌تاوی