“ME WEKÎ KONGİREYA NETEWEYÊN ÎRANA FEDERAL, PİROJE Û PÊŞNİYAR Jİ BO AMERÎKA Û EWROPAYÊ HEBÛN”

 “Jİ ALİYÊ ME VE TU KOSP Û ASTENGEK Lİ SER RÊYA PŞHATİNA ENİYA KURDİSTANÎ DE NINE”

 Destpêk: Rêzdar Mistefa Hicrî, Sekreterê Giştî yê PDK Îranê, di meha Nîsanê bi merema hinek çalakiyên dîplomatîk û rêxistinî, ji bo derveyî welat sefer kir. Di vê seferê de, kekê Mistefa Hicrî tevî berpirsiyarên dewletî û nûnerên partiyên siyasî ên welatên Amerîka, Firansay,Birîtanyayê, Almaniya û wd... û her wiha nûner û berpirsiyarên gelek rêxistin û navendan hevdîtin hebûye.

 Sekreterê Giştî yê PDK Îranê her di vê seferê de seredana piraniya Komîteyên partiyê li Amerîka û welatên Ewropayê kir û ji nêzîk ve xebat  û çalakiyên Komîteyên PDK Îranê nirxandiye.

Nirxandina rewşa Îranê û Kurdistanê, pirsa binpêkirina mafê mirovan li Îranê, tepeserkirin û çewisandina netweyên bindest, qedexebûna azadiyên siyasî û sivîl û hwd aliyên van pirs û basan bûn ku Sekreterê Giştî yê partiyê di axavtin û hevdîtinên xwe de bal dikişande ser wan û di van waran de helwest û nêrînên PDK Îranê dixiste rojevê.

 Piştî vegeriyana kekê Mistefa Hicrî ji sefera derveyî welat, Sekreteriyeta Partiya  Demokrat Konferanseke çapemeniyê ji bo hêja Mistefa Hicrî pêk anî. Di vê Konferansê de ku roja pêncşem, 27.07.2006’an, hate lidarxistin, nûçegihanên televîzyona “TISHK”, weşanên Kurdistan,Agirî, Lawan, Jinan û Radyo Dengê Kurdistana Îranê û malpera “Kurdistanmedia.com” beşdarî kiribûn.

 Li vir em deqa pirsyarên nûçegihanan û bersivên birêz Mistefa Hicrî dixin ber çavê we xwendevanên hêja:

 Rêzdar kekê Mistefa! Di destpêkê de gelek siaps bona beşdarbûna we di vê konferansa çapemeniyê de. Her wiha îznê dixwazim ji aliyê hevalan ve xêrhatinê bêjme we piştî sefereke çend mehî li Amerîka û Ewropayê û vegeriyana we ji bo Kurdistanê.

 Wekî Yekemîn pirs: Hevdîtinên vê carê yên we li Amerîka û Ewropa tevî berpirsiyarên dewletî û partiyan bi giştî hilgirê çi gotarekê bû? Mijar û aliyên basan çi bûn?    

 Gelek sipasiya we dikim. Di rastî de ew basên ku me di vê seferê de hebûn, ew piroje û  pirs bûn yên ku ji aliyê Deftera  Siyasî ve bi min hatibûn sipartin ku li Amerîka û welatên Edwropa tevî dostên me, partiyên siyasî, nûnerên hikûmetî bînim holê. Derheq rewşa Îranê bi giştî, rewşa Kurdistana Îranê, binpêkirina mafê mirovan di Kurdistanê de, serkuta azadiyan û xwestek û daxwazên neteweyî di Îranê de, bi taybet li ser Kurdên Îranê, eva memûriyetek bû ku bi me hatibû sipartin. Min tevî heyeta Kongireya Netweyên Îrana Federal ji bo vê meremê li Amerîka û Firansayê bi pêkanîna konferansê beşdarî kir, bûna vê çendê ku em dengê xwe bi hev re biguhê xelkê cîhanê, kom û komeleyên Siyasî û dewletan bigihîjînin. Ji bilî vê çendê derheq pirsên partiyê û meseleya Kurdistana Îranê min komek hevdîtinên gelek taybetî tevî wan aliyan hebûn. Eva basek bûye ku me di derheq memûriyeta Deftera Siyasî de encam daye û ez bawer im ku seferek bû ku pêka wext û dem û ew guhertinên ku li deverê û dinyayê de hene, me karî memûriyetek ku ji aliyê Deftera Siyasî ve bi me hatibû sipartin, cî bi cî bikin.

 Rêzdar kekê Mistefa! we tevî şandeke Komeleya Şoreşvan ya Zehmetkêşên Kurdistanê û bi hevrêtiya çend kesayetiyên siyasî û çeleng di warê mafê mirovan de li civînekê ku di yek ji  holên “Congreess” û her wiha “Senate” a Amerîkayê beşdarî kir û we gotar pêşkêş kir. Ji me re bibêjin ev hevdîtin û beşdarbûna we li ser vexwendina tu kes û aliyekê bû, we wekî Sekreterê Giştî yê Partiya Demokrat pişikdarî kiribû yan wek nûnerê Kongireya Neteweyên Îrana Federal? Ji berpirsiyarên Amerîkayî çi kesanek di van civîn  û hevdîtinan de beşdar bûn?

 Vexwendinek ku ji me hatibû kirin ji aliyê rêxistinên Kurdî yên Amerîkayê bû, wan ew civîn bi erê û razîbûna “Congreess” û “Senate”ê pêk anîbûn. Ez wekî nûnerê PDK Îranê di Kongireya Neteweyên Îrana Federal beşdar bûm û min wekî berdevkê PDK Îranê nêrîn û dîtinên PDK Îranê di vê Konferansê de ragehand û di rastî de me hemûyan weke nûnerên KNÎF pirojekt û pêşniyarên wekî hev hebûn, ew jî eva bû ku me ji  bo ragehandin  û medyayên giştî ên cîhanê û li Amerîka û Ewropayê pêşniyara guhertina hikûmeta Îslamî ya Îranê kiriye. Me pêşniyar kiriye ku Komara Îslamî bo hikûmeteke demokratîk û Federal bihê guhertin. Federalîzmek ku tê de neteweyên bindest yê Îranê bikarin hikûmeta hundirîn ya xwe hebin û di rêvebirina hikûmeta giştî di Îranê de bi awayekî wekhev beşdariyê bikin. Armanca me wekî KNÎF û her wiha wekî PDK Îranê, eva bû ku tev neteweyên Îranê bi dilxwaz û hezkirina xwe di Îranê de bimînin û bi awayekî wekhev di hikûmeta Îranê de pişikdar bin. Em li ser vê baweriyê ne ku ev cure hikûmete dikare yekparçebûna Îranê biparêze, berevajî ew propagendeyên ku gelek nûnerên Komara Îslamî ya Îranê yan hinek aliyên Şovînîst wisa dibêjin û difikirin ku pirsa Federalîzmê û mafê neteweyî dê bibe sedema parparbûna Îranê. Me jêve ye ku domkirina sitem, zordarî û bêedaletiyê di Îranê de dê bibe sedema cudabûnê û eleqeyê ji bo cudabûn û kerkerbûna Îranê de bîne rojevê, lê heke neteweyên Îranê bi awayekî wekhev di birêvebirina Îranê de beşdariyê bikin, ew eleqeye dê gelek lawaz û qels bibe.

 Birêz kekê Mistefa di sefera xwe ya ji bo derveyî welat, we tevî Desteya Nûneriya Yekîtiya Ciwanan hevdîtin hebûye. Hûn xebatên Yekîtiya Ciwanan li derveyî welat di warên cur bi cur de çawa dinirxînin?  

 Çalakiyên Yekîtiya Ciwanan li derveyî welat û li wan cihan ku nifûsa Kurdên Îranî û nemaze endam û alîgirên PDK Îranê li wir niştecih in, gelek berçav e. Di vê derheqê de têkoşîna Yekîtiya Ciwanan li welatên Skandînaviyayê pir xuya ye, pêşketinên zaf bi destve anîne û bi rastî ji bo neteweya Kurd  li Kurdistana Îranê û parên din yên Kurdistanê cihê serbilindiyê ne. Tekoşîna vê rêxistina me bi awayekê ye ku di rastî da li nava tev kom û komikan, heta di nava kom û komeleyên Ewropayî de jî bêmînak e. Wekî hûn jî agehdarin Yerkîtiya Ciwanên Demokrat ya Kurdistana Îranê li Swêdê karî bi sedema wan çalakî  û jêhatîbûna ku ji xwe nîşan da, sala borî bûn endamê Yekîtiya Ciwanên Enternasyonalîstê. Di xebat û çalakiyên ku li Swêdê û li herêmên din yên Ewropayê de dimeşin, wan roleke bingehîn heye. Bi taybetî ez dixwazim qala tekoşînekê bikim ku di salvegera bibîranîna şehîd Dr. Qasimlo ya îsal di van rojên çûyî hate lidarxistin, YCDK Îranê roleke gelek bingehîn lîst û zehmetek zaf kişand, ez bi hewce dizanim li vira ve sipasiya ked, zehmet û tekoşîna wan ciwanan bikim. Hindî ku ez her gav diçim wir û têkiliya min bi wan re heye, haydarê xebat û tekoşîna wan in, ew xebatên ku wan hene ji bo me cihê hêvî û dilxweşiyê ye û ez hêvî dikim ku ev ciwanane bikarin bibin bi çeleng û xebatkarên gelek jêhatî yên desthilata Kurdî, rêberiya PDK Îranê û bi vî awayî ku hêja ye bikarin rol û bandora xwe di civakê de bi awayê erênî bilîzin.

 Rêzdar kekê Mistefa, ez ji aliyê Heyeta Birêveber ya Yekîtiya Jinên Demokrat ya Kurdistana Îranê û Desteya Weşana Kovara “Jinan” bixêrhatina we bo nava heval û hevçeperên xwe dikim. Ez hez dikim bi vê pirsê dest pê bikim, bêguman cenabê we di vê seferê de tevî rêxistinên demokratîk hevdîtin hebûye  û di nava wan rêxistinan de, we endam û çalakên jin jî dîtin, xebata wan li derve çawa ye, gelo jinan li derveyî welat wekî rêxistin  heta çiqasê karîne derheq nasandina pirsgirêka neteweya Kurd û pirsgirêka jinan di Komara Îslamî de bi civaka derve rol hebe?

 Yekîtiya Jinan wekî organîzasiyoneke çeleng kar û tekoşîna xwe heye, lê di rastî de ew xebat ku li jinan tê çavnihêrîkirin, ez para halê xwe ne razî me, ez bawer im ku Yekîtiya Jinan divêt ji vê çendê ku heye çelengtir be , ji ber ku em gişt li ser vê baweiryê ne ku ji bilî zilm û zordariya neteweyî, sitema zayendî û zordariya di civakê de jî li ser wan heye, ji bo hemû wana, heke bi rastî tekoşîkeke gelek xuya û bêtir nebin, nikarin li hember wan zilmane xebatê bikin û bikarin civakeke wekhev pêk bînin. Merema min ne eva ye ku li vir Yekîtiya Jinan yan jin tenê dikarin vî karî bikin, xwezayî ye yek ji erkên mêrê demokrat jî eva ye ku di vê xebatê de alîkarê jinan bin, lê di bingeh de divêt jin bi xwe di vî warî de bêtir hevkariyê bikin. Di vê sefera xwe ya dawî de min tevî YJDK Îranê li Norwejê civînek hebû, ji koma ew jinên ku di vê civînê de beşdar bûn, min seh pê kir ku pêka nirxandinek ku min berêji wan hebû, min dît ku ew pêş ketine. Her wiha derheq Yekîtiya Jinan û xebat û çalakiyên wan min bi berpirsiyarên YJDK Îranê li Swêdê re hevdîtin hebû, wan jî ji awayê çalakiyên xwe ku di nava jinan de hene, bo min bas kirin, raporek pêşkêş kirin, serbarê tev van pirsane ku xebat û çalakiyên van jinane di vî warî de dixebitîn, cihê rêz û pêzanînê ye, lê hewce ye careke din em li ser vê yekê tekezê bikin ku xûşkên me derheq zilm û  zordariyek ku li ser wan dimeşe, divêt di gişt waran de tekoşîn û çalakiyên xwe xurt û berfireh bikin. Em wekî PDK Îranê, erk û wezîfa xwe dizanin di vê qadê de alîkarê Yekîtiya Jinan bibin. Min di hemû welatan de û nemaze li welatên Skandînavyayê ku xebatên YJDK Îranê heye, min ji komîteyên partiyê re gotiye ku derheq kar, çalakî û xebatên Yekîtiya Jinan bi wan re alîkariyê bikin û ji tu tiştekê parêzê nekin.

 Rêzdar kekê Mistefa Hicrî salek bi ser damezrandina Kongireya Neteweyên Îrana Federal wekî rêxistineke hevgirtî û ji bo cara yekemîn di dîroka 27 saliya desthilatdariya Komara Îslamî, bi navê nenûerên neteweyên Îranê pêk hat borî. Hûn dikarin ji bo me encama kar û çalakî û xebatên vê Kongireyê di pêvajoya salek xebata wê de bikin? Di asta navneteweyî de ev Kongireye çawa tê wergirtin?   

  Kongireya Netweyên Îrana Federal pêka vê yekê ku heyameke nêzîk bi salekê ye pêk hatiye, pêşketinên baş bidestve aniye û di asta navneteweyî û opozîsyona Îranê de jî baş hatiye naskirin. Di asta navneteweyî de hinek xebatên zaf û xuya hatine kirin, bo mînak yek ji wan eva ye ku KNÎF li Amerîka wekî rêxistineke fermî hatiye tomar  (tescîl) kirin û hemû ew maf û hiqûqên ku organîzasyonekê dikare di welateke wekî Amerîkayê ji bo çalakî û tekoşînêjebe, bidestve anîne. Li  Londonê biryar hatiye girtin bîroyek jê re bihê danîn, bona vê çendê ku heke seredanek ku tê kirin, li wir navendek hebe ku bersivder be. Her wiha ji heyamê 5-6 mehên borî de şandeke KNÎF li Birûkselê, li Parlemantoya Ewropayê bi fermî hatine vexwendin, wan li wir axivî ye, nêrîn û ramanên xwe wekî nûnerên partî û neteweyên xwe gehandine guhê Yekîtiya Ewropayê. Gelek bimicidî û başî KNÎF wegirtine û bi taybetî di vê sefera dawiyê de jî ku me hebû, li “Congreess” û li “Senate”a Amerîka û her wiha li Almaniya û Firansayê KNÎF li wir hizûr hebû  û dîtin  û nêrînên xwe bi guhê rêxistinan bi guhê Ewropî û Amerîkiyan û her wisa ragihandinên giştî yên cîhanê diyar kiriye. Hinek bername hene ku di pêşerojê de hevdîtinên din jî ji bo KNÎF li Almanyayê û her wiha li Îngilistanê jî dubare were lidarxistin. Ez bawer im eva ji bo heyameke kurt yê yek salî ji nasandina rêxistineke siyasî gaveke gelek bimifah û baş bûye, hemûyan hevgirtî nêrîn û dîtinên xwe bas kirine, gotinên xwe kirine, eva giring e ku wekî te qala wê kir, bo cara yekemîn di Îranê de organîzasyonek ji tevahiya neteweyên Îranê pêk tê, xwestek û daxwazî û her wiha derdê dilê wan di nava kom û komeleyên navnetweyî de bas dike. Renge pir caran jî di berê de Ewropî û Amerîkayiyan gelek fikr ji netweyên bindest ên Îranê nekiribe, lê di wê civînê de bi serhejmarî û hejmaran hatiye nîşandan ku neteweyên bindest yên Îranê piraniya nifûsa welat pêk tînin, lewra di pêşeroja Îranê de tu demokrasî û hikûmetek nikare berdewam û payedar be, heke bihê û netweyên bindest ên Îranê li wir rol û mafê wekhev tune bin, eva dengeke gelek demokratîk bû ku yê gihiştiye guhê xelkê cîhanê. Xwezayî ye di nava Opozîsyona Îranê de jî KNÎF gelek baş hatiye naskirin, hinek hene ku daxwaz û xwestekên KNÎF bi rewa û berheq dizanin. Aliyên cur bi cur yên din jî hene ku dijî wan daxwaziyan in ku KNÎF dide xuyakirin, lê eva tu tiştekê ji esla meseleyê ku nasandina KNÎF’ê ye naguherîne. Bi xweşî ve ev kongireya ku di heyamê sala derbasbûyî de pêk hatiye, ji bilî koma nûnerên vê rêxistinê ku di rastî da avakerên vê kongireyê bûn, di dema yek sala çûyî de, çend rêxistin  û civatên din jî tevlî KNÎF bûn. Niha rêxistinên din hene ku name nivîsandine û daxwaz kirine ku di KNÎF de bihên qebûlkirin ku li civîna Şanda Birêveber de ev namane dê bihên ber xwendin û lêkolînê û bersivên hêja dê wan re were dayîn. Heke bi kurtî bixwazim ji we re bibêjim, dikarim vê çendê bibêjim ku Kongireya Neteweyên Îrana Federal ceribandineke gelek baş û serketî bû, hem ji bo opozîsyona neteweyên bindest ên Îranê û her wiha ji bo civaka navneteweyî bona vê çendê ku çêtir tevî netweyên Îranê nasyariyê peyda bikin û ew zilm û zordariyên ku li ser neteweyên Îranê berdewam bûye, çi çaxê hikûmeta Paşayetiyê de û çi di çaxê hikûmeta Komara Îslamî ya Îranê de.

 Kekê Mistefa her wek di bersiva nûçegihanê Agirî de we bi kurtî bas kir ev kongireya ji nûnerên neteweyên Îranê pêk hatiye. Gelo we wekî PDK Îranê ku endameke çeleng û bibandor ya vê Kongireyê ne, bîr ji vê çendê nekiriye ku serbarê beşdarbûna neteweyên Îranê, kongirê berfirehtir bikin û ji hebûna kesayetiyên siyasî, civakî û rêxistinên demokratîk mifahê wergirin?

 Eva mijarek e ku di nava KNÎF de cihê basê ye. Me di KNÎF de bername û programeke siyasî heye ku hatiye îlankirin, ew rêxistin  û organîzasyonên ku dikarin xwe tevî vê bernamê rê bixin, dikarin daxwaza endambûnê bikin.

 Daxwazî li wir dê bikevin ber xwendinê û piştî nirxandinê ji bo endambûna wan, heke tevî mercên wê bernamê rê bikeve, teqez dê were qebûlkirin. Êca eva dikare hem kesayetiyan û him jî rêxistinan di nava xwe de bigire ku wan xwestek û daxwazan dipejirînin. Bingeha wê bernamê jî ji bilî komek azadiyan ku tê de hatine cî kirin, wekî azadiyên jinan, azadiya tex û qatên civakî, pirsên sereke vedigere ser Federalîzmê, Federalîzmek ku di bersiva pirsên berê de min qala wan kir ku em çi cure Federalîzmekê dixwazin. Her rêxistinekê ku bawerî bi rêya çareserkirineke bi awayî hebe, dikare di vê çarçoveyê de xebat û tekoşîna xwe tevî endamên din yên Kongireya Neteweyên Îrana Federal bidomîne û me di vî warî de bername daniye ku KNÎF tevî kom û komele  û rêxistin û saziyên sivîl ku vê çarçovê qebûl dikin, bikeve nava basê, bona vê çendê ku bala wan rabikişîne û ji bo ku ew tevlî KNÎF bibin, gotûbêjê bike.

 Kekê Mistefa, bi boneya hevdehemîn salvegera şehîdbûna Dr. Qasimlo û hevalên wî bi destê dîplomat terorîstên Komara Îslamî, roja 22’ê Pûşperê tevgereke berfireh ya gelî, çi li Kurdistanê û çi li derveyî welat hate lidarxistin. Ez hez dikim nirxandina te di vê derheqê de bizanim  û di vê derheqê de min pirseke din jî ji we heye, ew jî eva ye ku bi vê hincetê ve li Viyena paytexta welatê Otrîşê meş û tevgereke berfireh ji aliyê Kurdên niştecih yên welatên Ewropayê derheq mehkûmkirina wê cinayetê û her wiha xistine rojeva dosya terorkirina Dr. Qasimlo derkete holê û ji berpirsiyarên dewleta Otrîşê xwestin ku ev dosya careke din bihê vekirin. Pirsa min ewa ye, hûn heta çiqasê ev dosyê wate perwendeya terorkirina şehîdên Viyenê, pêvajoya qanûnî ya xwe bidomîne, weke dosya Mîkonosê ku çawa dadgeha Almanya karî serxwebûna xwe biparêze û wê perwendeyê bigihijîne encamê?   

  Pirseke bicî bû. Ez bawer im di kakil û naveroka ew liv û tevgera ku Kurdên Îranê li hundirê Kurdistanê û li derveyî Kurdistanê li ser daxwaza PDK Îranê meşandin, çend peyamên giring tê de hebû ku ez hez dikim li wir qala wan bikim. Ya yekemîn eva ye ku Kurdên hundirê Kurdistanê serbarê vê yekê di bin tundî û dijwarî û dîktatoriya Komara Îslamî de ne û tevî vê çendê ku xwestek û daxwazên netweyî û mafê azadiyê bi awayê herî xurt tê tepeserkirin û her niha jî hejmarek zaf ji girtiyên siyasî di Kurdistanê de li bin îşkenceyên herî hov yên kirêgirtî û rayedarên Komara Îslamî ya Îranê de ne, lê serbarê vî halî jî xelkê Kurd netirsane liv û tevgereke nerazîbûnê ya sivîl xistin rojevê, bona vê çendê ku careke din ji aliyekê nifret û bêzariya xwe ji rejîma Îslamî ya Îranê didin xuyakirin, ji aliyê din ve nîşan didin ku ev tund û tûjî, îşkence û êşandina ku li ser neteweya Kurd heye ne tenê ew bi çok de ne anîne, belkî çelengtir ji her gav di rêya bidestveanîna azadiyê û berevanî ji mafê rewa yê xwe ne û teslîmnabin îşkence û êşandina Komara Îslamî  .

 Bi vê hincetê ve ez hewce dizanim ji aliyê PDK Îranê ve, careke din bi can û dil spas û pêzanîna xwe û partiya me ji bo xelkê emegdar, xebatkar û şoreşvan yên Kurdistanê diyar bikim û vê yekê bibêjim ku ev tevgere hêviyê dide me PDK Îranê û her wiha cihê hêviyê ye ji bo gelê Kurd û neteweyên Îranê, ji aliyeke din ve hevahengiya wê liv û tevgerê li Ewropa di roja 22’yê Pûşpera îsal de li Viyenê û di du rojan dûtir li paytextên welatên Ewropayê ji bo xuyakirina kerb û nerazîbûna xelkê Kurdsitana Îranê derheq zilm û zordariyekên ku li ser gelê Kurd heye û seba terorkirina rêberê mezin û nemir Dr. Qasimlo, di rastî da da ew pêwendiya gelek pîroz e û eva bi xwe peyamek e. Bi nêrîna min peyama wê ya siyasî eva ye ku renge bona zilm û zordariyekê ku li ser gelê Kurd heye, welatê xwe bicî bihêlin, niştecî û derbider bibin, lê vê awareyî û derbideriyê nekarî ye seha neteweyî û ew zilm û zordariya ku li ser xelkê heye, bi taybet xweştevîbûna PDK Îranê û rêberê mezin û navdar yê gelê me şehîd Dr. Qasimlo ji bîra xelkê bibe. Ew pêwendî û hevgirtina ku di liv û tevgera nerazîbûnê ya gel li hundirê Kurdistanê û li derveyî Kurdistanê de hebû, ez bawer im peyama herî rohn ji bo Komara Îslamî ya Îranê û her wiha hemû xelkê dinyayê bû ku gelê Kurd, gelek hişyar e ji bo bidestveanîna mafên rewa yên xwe xebatê bike û goriyan dide û li hember kosp û astengan de serê xwe natewîne.

 Ewa ku daxwaza wan nerazîbûnan, bi taybetî li derve xistine rojeva dosya şehîd Dr. Qasimlo bû, xwezayî ye ew wekî daxwaza gelê Kurd û PDK Îranê ji bo me herdem di rojevê de ye, lê di warê piratîkê de çiqas ev xwestek û daxwazê dê bidestve bihê.

 Ez dixwazim di vê derbarê de vê dozê bînim holê ku dosyayek ku derheq terorkirina Dr. Qasimlo li Viyenê pêk hat, tenê ne dosyayeke cînayî bû, ku di dadgeheke edetî de pêvajoya xwe bidomîne, belkî dosyayeke cînayî siyasî ye û nemaze di vî warî de siyasî ye ku mixabin hikûmeta Otrîşê pêşiya eşkerebûn û ragehandina wê tawana mezin ku li stûyê Komara Îslamî ya Îranê ye digire ew terorîstên ku ev kare encam dane, bi eşkere û xuya Îranî bûn û zivirandina wan ji bo Îranê bi alîkariya hikûmeta wê demê ya Otrîşê, pirseke siyasî ye û heya demekê ku ev pirsa siyasî awayeke din di asta navneteweyî bi xwe ve negire, em ketne berbasa dubare ya vê dosyê hinekê zehmet dizanin. Em hêvîdar in ku di roja xwe de ev dosyaye careke din bikeve rojevê. Lê eva teqez demekê dibe ku Komara Îslamî ya Îranê û civaka navneteweyî, nemaze Ewropa, di rewşekê de bin ku ev xalên berçavgirtî yên bazirganî û ticarî û berjewendiya ku wan bi Îranê re hene nemîne û bixwazin ew dosyaye bi awayekî adîlane di dadgeheke adîlane de bikeve berbas û bêguman encama wê dê bibe mehkûmbûna Komara Îslamî ya Îranê. Wekî ewa ku me di dadgeha Mîkonosê de dît.

 Birêz Mistefa Hicrî! We li Amerîka cuda ji beşdarbûn di civîna “Congreess” û “Senate”a Amerîkayê de, çi hevdîtinên din tevî berpirsiyarên dewletî, kesayetî û saziyan hebûye an ne? Bi raya we ew hevdîtinên we tevî van sazî û rêxistinane û berpirsiyarên partiyan, heya çiqas dikare li ser biryara siyasî ya van welatane, çi li Amerîka û çi li Ewropa bandor di helwestên wan de li dor pirsgirêkan hebe?

 Me li Amerîka zêdetir tevî komeke zaf ji sazî û dezgehên hikûmetî û demokratîk ku di Amerîkayê de zaf in Amerîka bi welatê navend û dezgehên demokratîk hatiye naskirin hevdîtin hebûye ku wan ji bilî rêxistinên hikûmetî yan dem û dezgehên hikûmî bandor û karîgeriya xwe di navendên biryardanê de hene. Me li wan cih û navendane de xwest û daxwazên gelê Kurd û PDK Îranê derheq pirsa Kurd, bizava Kurd û ew zordariyên ku li ser de hene, herweha li ser pêşeroja Îranê bi wan kom û navendane ragihandiye. Eva ku bandora wan daxuyanî û ragehandinane heye çi qasekê ye, siroştî ye ku divêt em li çavnihêr de bin ku di pêşerojê de bandora van bibînin. Lê bêşik hevdîtinên siyasî û şirove û derbirîna bas û meseleyan bi awayeke bi delîl û belgedar ku dikare aliyê hember qanih bike, bi xwe jî dikare bandorek erênî di navenda biryardanê de hebe. Renge tu yek ji me weke opozîsyona Îranî xwe derheq welat yan proseskê biguherin. Lê şirove û analîzên zêdetir derheq van pirs û meseleyan ku ji bo me girîng in û wan re jî zaniyariyên nû têde hebin, dikare li pêşerojê di navendên biryardanê de tesîr hebe ku di rastî de jî erk û karên dîplomasiyê ew e. Eva jî ne tenê her bi dîtina me, PDK Îranê û sazî û dezgehên hikûmetî li Ewropa û Amerîkayê, belkî di dîtingeha dewletan de jî gava ku hevdîtinek siyasî tê pêkanîn, eva nahê wê wateyê ku di vê hevdîtinê de divêt aliyek raya aliyê din bipejirîne, ji ber ku mesele nîqaş û diyalog ji bo dîtina rêçareyan e ku bi qazanc û berjewendiyên her du aliyan de dişkêt.

 Me di vê derbarê de ra û dîtinên xwe bi van navendan dayne eyanê û me raya xwe li ser wê ku Komara Îslamî çawa dikare guhertin bi ser de bihê heya ku gelên Îranê bikarin li bin stem û zordariyê de rizgar bin. Ji bo wê ku cîhan û bi taybet Rojhilata Navîn li destê navenda fitne û têkderiyê ku Îran e, rizgar bibe û Rojhilata Navîn bikare di prosesa demokrasiyê de pêş bikeve, çunku Komara Îslamî bi van belge û giroveyên ku me pêşkêş wan kirine û xelkê cîhanê jî şarezayê wan e, navenda şer û fitne û têkderiyê di Rojhilata Navîn û piştevanê terorîzmê ye, lewre divêt em çi bikin û kîjan rêçareyan li pêş xwe bigirin heya ku bikarin vê kosp û astenga mezin li ser rêya xwe hilgirin daku hemû aliyek bikarin jê mifahê bistînin. Di vê derheqê de ez dikarim bibêjim ku behs û bîr û rayên me bi dîqet hatine guhdarîkirin û di piraniya wan de soz dane ku wan behs û nîqaşane li navendên biryardanê de bînin ziman û xwendinê li ser bikin daku bigihîjin encamekê ku ez hêvîxwazim bi qazancê hemû aliyekê dawî were.

 Birêz Mistefa Hicrî! hûn wekî Sekreterê Giştî yê PDK Îranê, kar û xebatên Yekîtiya Ciwanan ji bo berbipêşde birina bizava gelê kurd heya çi qasekê bibandor dizanin, her wek hûn dizanin Lawan di zaf rê û resm û boneyên taybetî, hizbî û giştî de gelek berbiçav hebûne, bo mînak li 22’ê Pûşpera îsal çi li derveyî welat, çi li hundir û li Îranê de jî rolek berbiçav hebûne û di hemû boneyên din jî rola bingehîn lîstine?

 Rastiyek ku nahê înkarkirin, eva ye ku ciwan di her civakeke demokratîk û pêşketî de dikarin bibin sedema bizvandina liv û prosesa demokratîzasiyon û mafxwaziyê, ji ber wê ku weke para din ji xelkê hin soz û ehdên şexsî û malbatî û ... ninin û dikarin bi awayekî radîkal derkevin meydanê û xwast û daxwazên xelkê xwe bi awayekî demokratîk bînin ziman. Vê yekê em di hemû civakekê de dibînin, bi taybetî di wan civakan de ku stem û zordarî li ser heye, bo mînak di nava Kurdistanê û herwiha di nava van neteweyan de ku bindest in, bizavek tê berçav û dom dike ku pêşengê xebat û guhertinê li dijî dîktatoriyê ye, ku ew jî bizava Ciwanan e. Ku wisan e ciwan di serdemê niha de ji bo xebat li dijî Komara Îslamî a Îranê de dikarin rola herî berbiçav hebin, her wekî heya niha li hundirê Kurdistanê û li derveyî welat de jî nîşan dane. Yekîtiya Ciwanên Demokrat a Kurdistana Îranê bi komek ji lawên kurd yên Kurdistana Îranê karîne van bizavane rê bixin, ber bi pêşde bibin û bigihîjne encamê. Eva li ser rewşa niha ye, lê rola Ciwan ne her hinde ye, belkî ev ciwanane me pê xweş be yan pê nexweş be, ew hikûmet û desthilat pêşerojê ji bo birêvebirina partiyan, civakê û birêveberiya desthilatekê ku li pêşeroja Kurdistanê tê çavnihêrî kirin, pêk were, erk û wezîfeya ciwanan gelek ji wê zêdetir e ku niha di liv û bizaveke nerazîbûnê de pişikdariyê din, rêxistinê dikim û ber bi pêşde dibin.

 Di rastî de karkirin li ser ciwan ji bo pêşerojê gelek xwezayî û heta sermayedanîn li ser wan e. Divêt ciwan zêdetir cehdê bikin heya ku xwe perwerde bikin ji bo îdarekirina pêşeroja welat.

 Her çiqas ciwan bo îdarekirina hikûmetê bêtir bihên  perwerdekirin, em wekî kurd zêdetir dikarin bi pêşerojê hêvîdar bin, çunku rêveberên hikûmeta pêşerojê û nifşên pêşerojê ger bi başî nehên perwerdekirin dubare me dê hewcehî bi aliyên din hebe. Lewre perwerdebûna ciwanan di hemû warên siyasî, teknîkî, xizmetkirin û wd... gelek giring e û em hêvîxwaz in her wekî Ciwanan heya îro nîşan dane cehdê bikin, bêtir perwerde bibin. Eva gotina me ye, erk û wezîfa me wekî Partiya Demokrata Kurdistana Îranê li dor vê meselê eva ye ku çi ji destê me tê, bikin û min jêve ye ku di vê derheqê de Partiya Demokrat [Xemsarî] nekiriye. Lê karîn û şiyana PDK Îranê ji bo vê meremê ne bes e, çunku mixabin em partiyek in ku bi ne yasayî hatine nasîn, hûn jî bi xwe dizanin ku tekoşîna me li hundirê Îranê û Kurdistanê de bi awaykî eşkere hatiye qedexekirin. Ew ciwanên ku hest bi pêwendiya wan tevî PDK Îranê û YCDK Îranê bihê kirin, bi tundî tên çavdêrî û kontrol kirin. Lewre ciwan bi xwe divêt çalak û xebatkar bin û li wan cihên ku tê de dijîn, îmkanatên perwerdebûna xwe misoger bikin, bi taybet ciwanên ku li Ewropa û Amerîkayê de dijîn, îmkanatên wan bêtir in. Di vê derheqê de ez pêşniyar dikim ku careke din ciwanên me bi taybet li derveyî welat bêtir li dora Yekîtiya Ciwanên Demokrat a Kurdistana Îranê kom bibin, ji bo ku bi awayekî rêxistinî û organîzasyon bikarin bername û projektên xwe ku ji wan re hewce ne, di warê perwerdebûn û organîzekirina bizav û hereketên nerazîbûnê nemzae li hundirê Kurdistana Îranê de û têkilî girtin bi ciwanên Kurdistana Îranê re bikarin bandor û karayiyeke zêdetir hebin. Çunku em dizanin ku serdemê niha, serdemê organîzasyonê ye, serdemê partîtiyê ye, partî, sazî û girûp in ku dikarin civakê ber bi pêşde bibin, kesek her çiqas jêhatî, karîn û şiyaneke zaf hebe, her yek kes e û nikare bizaveke wiha çavnihêrkirî birê bixe. Lê dema ku ev karîn, vejen û şiyanane bi taybetî di nava ciwanan de li dora hev kom bibin, dikare tevger û livek gelek berîn û berfirehtir ji bizava ku heya îro bi prosesa demokrasî û mafxwaziya Kurdistana Îranê bi xelkê hatiye dayîn, be.

 Birêz Mistefa Hicrî! we di hevdîtina xwe bi kesayetiyên siyasî re ku çend ji wan jin bûn û bi awayekê ku berpirsyarî di welatê xwe de hebûne. Başe di van hevdîtinan de serbarê baskirin li ser pirsa neteweyî a Kurd di Kurdistana Îranê û pêpes kirin û tepeserkariyên Komara Îsalamî li hundir û serberdayî li asta navnetweyî de, ew berpirsiyar bi taybetî berpirsyarên jin, heya çi qasekê tevî pêpeskirin û kedxwariya jinan di Îranê de nasyar bûn? Kakila pirsyara min eva ye ku we di bas û qalên xwe de tu îşareyek bi bêparî û binpêkirina mafê jinan di Kurdistana Îran û Îranê de dikir?

 Mixabin bêparî û kedxweriya jinan di Kurdistana Îranê de ewqas zeq û berçav e ku tu rêxistineke siyasî, kesayetî û bîr û rayek cuda û pêşketinxwaz, nikare wê bêpariyê nebîne. Gava ku vê bêpariyê dibîne, bêguman hizir ji rêçare û çaraseriya wan dike ku yan bêparî her nemîne yan jî kêm bike. Di vê derheqê de komek rêxistinên berevanî ji mafê jinan di Kurdistanê de hene ku me bi wan re pêwendî, rûniştin û şêwirmendî hebûye, ji bo wê ku me wek PDK Îranê û nûnerên Yekîtiya Jinên  Demokrat ya  Kurdistanê bi wan re hevahengî hebe, ji bo ku hemû bi hev re bikarin ew karên ku ji destên me tên, bi karîn û îmkana xwe pêş xwe bigirin, ji bo wê çendê ku em alîkariyê ji bo prosesa wekheviya mafê jinan di civak û malbatê de bikin divêt derbarê de şêwirmendiyeke zaf hatiye kirin.

 Kekê Mistefa Hicrî! li dema sefera we ji bo derveyî welat, Kurdên Îranê bûne xwediyê kanalake televîzyonî bi navê “TISHK”. Demek dirêj bû ku Kurdên Îranê ji ber asîmîlasyon, zordarî û ji ber nebûna xebat û çalakiyên demokratîk nedikarîn ku terîbûneke azad hebin û niha Tîşk Tv yê bûye tirîbûn Kurdên Îranê. Hûn wekî Partiya Demokrat çawa pêşwaziyê ji vê televîzyonê dikin. Bi raya ve divêt program û bernamên wê ji bo nasandina doza gelê Kurd li Kurdistana Îranê çawa bin? Ji bo eşkerekirin û şermezarkirina ew zordariya ku li ser neteweya Kurd û bi taybet neteweyên din yên Îranê heye, divêt çawa erk û rola  xwe bilîze?

 Belê, meseleya avabûna televîzyona Tîşk yek ji wan kanalane bû ku hate nava dezgehên ragihandinên giştî yên Kurd di Îranê de. Min  jêve ye ku bo gelê Kurd serkeftineke mezin bû, çunku me di Kurdistanê de herçiqas ragihandinên giştî hebin ku bikare rastbêjane, neynûkek ji rengvedana zulm û stemên ku li ser gelê Kurd dimeşin û propagendeyên Komara Îslamî a Îranê û buxtan û tawanên ku ji tevgera gelê Kurd dide, dikare gavan hilgire, dê bikare xelkê Kurd hişyartir û bizanetir bike. Televîzyona Tîşk di vê derheqê de gavek nû bû ku cihê keyfxweşiyê ji bo hemû aliyekê ye, û xelkê Kurd li Kurdistana Îranê de jî pêşwaziyeke baş ji dest pê bûna vê televîzyona nû kirine. Diyare weşana Tîşkê vê gavê di qonaxa test’ê de ye, lewre renge kêmasî jî hebin, lê siroştî ye dê li pêşerojê de programên  xwe dest pê bike û bêguman dê baştir, pir kakil û bi ser û bertir bernameyên xwe bidomîne. Eva ku em weke PDK Îranê û renge xelkê Kurd jî çavnihêriyê wê bikin, eva ye ku divêt televîzyonek rastbêj be, taybet ne di xizmeta partiyekê de be, ji ber ku televîzyonek be ku hilgirê xwast û daxwazên gelê Kurd bi giştî be û bikare deriyeke azad bi rêya xelkê Kurd veke. Di vê televîzyonê de divêt tex û qatên cur bi cur yên civakê bikarin gotinên xwe, nêrînên xwe bigihîjne guhê xelkê Îranê û cîhanê weke ciwan, jin, xwendekar, karker, bazarî, rewşenbîr û wd... ku evane hin tişt in ku divêt televîzyona Tîşk li berçav bigre. Ez hêvîxwaz im ku di programên xwe de serkeftî be û bikare ew çavnihêriya ku  xelkê Kurd di Kurdistana Îranê de ji vê kanalê hene bi başî  bicih bîne.

 Birêz Mistefa Hicrî, kekê Ebdula Muhtedî, Sekreterê Giştî yê Komeleya Şoreşger ya Zehmetkêşên Kurdistana Îranê, tevî hetfenameya “Aso” li Silêmaniyê wiha dipeyive: “PDK Îranê bû sebeba ku me di seredana xwe ya derveyî welat û Amerîkayê de, destkevteke wisan berçav bi dest nexist”. Cudahiyan di navbera bîr û rayên we de li ser çi bû? Min pê xweş e ku derheq pirsa pêkanîna Eniya Kurdistanî ku îro di rojeva Kurdistanê de ye, pirsyarekê bikim. Her birêz Muhtedî bû ku di hevpeyvîna xwe de tevî “Rojhelat Tv” de, hemû astengên li ser pêkhatina eniya han dixe stûyê PDK Îranê û Komelê jê paqij dike, helwesta  dawiyê ya PDK Îranê derheq eniya Kurdistanî çî ye?

 Derheq seredana Amerîkayê hemû hevdîtinên xwe yên ku qirar bû tevî Komelê û endamên din yên  Kongireya Neteweyên Îrana Federal, pêk bihên, me pêk anîn. Piştre him Komelê û him PDK Îranê weke xwe hevdîtinên taybetî bi xwe hebûn. Tevî  hin dezgehên hikûmetî û yên din. Ez ne bawer im û nizanim hevdîtinên taybetî yên Komelê tevî kê û li kuderê bûne, lê derheq pirsa hevdîtinên min, ez li ser vê baweriyê me ku ne tenê destkevtên me kêm û ne berçav nebûne, belkî me karî destkevtên gelek baş û berçav jî bidestve bînin. Li ser Eniya Kurdistanî jî me li mêj de gotiye û dê careke din jî bibêjin, PDK Îranê ji bo pêkanîna hevdengiyekê di navbera rêxistinên opozîsyona Îranî yên ku di nava xelkê Kurdistanê de hatine naskirin, derbasbûyiyeke xebatê ji gelê Kurd re hene û serbixwe ne, tu asteng û kospek çi nine ji bo civîn û baskirinê tevî yek yeke wan li ser bernameyekê bo danîna her cure hevbendiya bi hev re, di vê derheqê de çi pirsgirêkek ji aliyê me weke PDK Îranê ve tune ye. Berhema dawiyê ya civîn û baskirinên me jî di payîza sala borî de bû ku hemû rêxistinên han û Komeleya Şoreşger ya Zehmetkêşên Kurdistana Îranê jî li hev kirin û qirar danîn ku li cihekê bicivin, lê dîsan her ewên ku nehatin ser qirarê xwe û xwe parastin li hatina civînan, nûnerên Komeleya Zehmetkêşan bûn ku hetanî niha jî eşkere nekirine ku ji ber çi di wê civînê de ne amade bûne. Lê belê eva ne tişteke veşartî ye, em hazir in biaxivin û gotûbêjn  bikin û tu astengek ji aliyê me de nine.

 Kekê Mistefa, cenabê we di sefera xwe ya ji bo Ewropa û Amerîkayê de, beşdariya çendîn Konferansan kir û bi hin rêxistin û kesayetiyên Ewropayî û Amerîkayî re civîn pêkanîn. Niha Ewropayî û Amerîkayî û nemaze Ewropayî çawan mêzeyî pirsa Kurd dikin, bi taybet piştî wan guhertinên berfireh ku paş 11’ê Septamberê li Rojhilata Navîn de hatine holê?

 Pirsyareke bicih e, ji ber ku di vê seferê de ku nemaze Ewropayî hertim ligel pirsên bazirganî tevî Komara Îslamî de berbirû bûn û di vê derheqê de çavê xwe ji zaf pirsan niqandine, weke binpêkirina mafê mirovan ji aliyê Komara  Îslamî, serkutkirina azadiyan. YE’ê gelek caran tenê bi derkirina daxuyaniyan qenaet kiriye û Komara Îslamî  mehkûm kiriye, lê em dibînin ku tu guhertin bi boneya mehkûmkirinên han jî li ser Komara Îslamî de nehatine. Ev pirsa ku niha di rojevê de ye û dikare weke guhertin bihê dîtin, eva ye ku heke pirseke din ku di rojevê de ye ne tenê pirsa mafê mirovan, belkî Komara Îslamî dest avêtiye pirosêsekê ku Ewropayê dixe metirsiyê, eva jî pirsa pirojeya Etomî ya  Îranê ye. Di vê derbarê de Ewropa haydar bûye û guhertinek ku di basên wan de tê dîtin, eva ye ku niha qala pêkanîna guhertinê di Komara Îslamî de dikin. Berê xetera ku di bidestveanîna çekên Etomî li Îranê de ji wan re ev qas berçav nebû, ji ber ku li ser wê yekê bibawer nebûn. Ji ber vê çendê bû ku piraniya gotûbêjên wan di çarçoveya mehkûmkirina Komara Îslamî de bûye ku pirosesa han ku min îşare pê kir, ne ji xelkê Îranê re destkevtek hebûye û ne Komara Îslamî jî seba vê pirsê ketiye bin zextê. Lê pirojeya Etomî ku îro hatiye holê, bi rastî Ewropa aniye ser vê baweriyê ku hikûmeta han, hikûmetek e ku divêt hizrek ji bo guherîna wê bikeve ber bas.

 Ji bo ku bikarin xwe ji dest metirsiyên ku di rojên pêşde tên dîtin, rizgar bikin, nikarin tenê bi pirsa gotûbêja rexnegirane û daxuyaniya YE’ê piştrast bin. Her eva jî zêdetir hevkariyê dike ku Ewropayî pitir li ser pirsa demokrasî û guhertineke demokratîk li Îranê de bifikirin. Dema ku li pirsa han dinihêrin, bê guman eva jî tê bîra wan ku hêzên ku dixwazin li rêya pirosêsa demokratîk ve guhertinan li Îranê de pêk bînin, Kî ne?... bê guman Kurd di rêza yekemîn de tê dîtin û PDK Îranê jî bi salan e ku tevî van kom û komeleyan, dam û dezgehên hikûmetî, “NGO”yan, kesayetî rojnamevan, û ragihandinên Ewropayî di gotûbêjan de bûye û ev tirsên ku Ewropa îro hest pê dike, me li mêjde ragihandibûn. Mixabin gotinên ku me berê gotibûn, niha hêdî hêdî digîjne vê rastiyê ku heke çekên Etomî yên Îranê ji gelê Kurd û bi giştî netweyên din û xelkê  Îranê re cihê metirsiyê ne, du hind jî ji Ewropayiyan re bixeter in. Niha hişyar bûne û ji nû ve qala pirsgirêkê dikin, ji ber ku di rastî de mijara sereke ya armanca pirojeya Etomî ya Îranê ji bo bidestveanîna çekên Etomî, xelkê Îranê nine, çimkî xerceke zaf li xizîneya xelkê Îranê, ji wê pirsê re tê xerckirin, lê xeterên wê zêdetir bo Ewropayê û cîhana derve ne. Bo me weke gelê Kurd û neteweyên din yên Îranê, eva ku di rojevê de ye û girîng e, binpêkirina mafê mirov û wekheviyê di Îranê de ye ku em jê re hewl didin. Niha wan her du pirsên han destê hev girtine, pirsa Kurd yan em bibêjin pirsa demokrasiyê li Îranê de zêdetir bo Ewropayiyan girîng e, lewre hin guhertinên nû tên dîtin. Merema me ne eva ye ku em hemû hêviyên xwe girêdayî bi wan guhertian bihêlin, lê divêt îşare bi hin rastiyan jî bihê kirin, her ew hinde ku bo yekem car sekreterê Giştî yê PDK Îranê  tevî Wezareta karên Derve ya Firansa hevdîtinan pêk tîne, Parlemana Firansa îznê dide ku tevî karbidestên wî welatî konferans bihên lidarxistin û nûnerên Neteweyên Îrana Federal li wir de qala guhertinê di hikûmetê de dikin, rê û çare tên detnîşankirin, di cihê xwe de dergehek e, dergehek biçûk ku ez bawer im dê dergehên din jî li pey vebin.

 Birêz Hicrî, bê guman cenabê te li duyemîn seredana xwe ya derveyî welêt de, hevdîtin tevî nûnerên partî û rêxistinên seranserî yên Îranê hebûne, me dixwest bizanin gelo piştî guhertinên herêma Rojhilata Navîn, di dîtingeha wan partî û rêxistinên han derheq gel û pirsa Kurd, nemaze PDK Îranê de, guhertinek tê dîtin yan na? Di vê derbarê de hez dikim di bin tîrêja wê bîr û rayê de pirsyara xwe bikim ku dibînim piştî derbazbûna sal û nîvekê li ser avabûna Kongireya Neteweyên Îrana Federal de, tu yek ji wan partî û rêxistinên siyasî yên seranserî, Kongireya han bi fermî nas nekirine û tevî qewareya han nehatine gotûbêjên rasterast û berbirû nebûne tevî wan du gotarane, gotara neteweyên bindest ku dixwazin mafê çarenivîsa xwe di çarçoveya Îraneke demokratîk de bi destve bînin û gotara hêzên Nasyonalîst, Şovînîst û Îslamî tevî Çepgir û tundrewan ku dema qala neteweyan tê kirin, dikevine eniyeke hevbeş di bin yekîtiya welat, hûn encama wê pirsê çawan dinirxînin?  

 Pirsyara te pir balkêş bû, nemaze di wê derbarê de ku pirsa diyarîkirina çarenivîsa neteweyan, Federalîzmê mijarek e ku yê bûye pirsa rojevê û di rastî de ne tiştek e ku tu aliyek bikare xwe lê biparêze. Weke ku me berê got, pirsa Federalîzmê bi awayê ku ketiye ber bas, ji aliyê me û Kongireya Neteweyên Îrana Federal ve, pirsek e ku desthilatê dide neteweyên bindest, bêşik ji desthilata navendî tê kêmkirin. Ji bo vê armancê diyalog aniye holê. Bi bawera min du hizr di vê diyalogê de hatine holê, aliyek ku niha jî weke berê difikire û wiha dizane ku dikarin weke pêş de pirsa mafxwaziyê bi serkut, tund û tûjî, girtin, kuştin û buxtan kirin bi pirosesa azadîxwaziya neteweyên Îranê, serkut bikin û domê bidin hikûmeta zulm û zoriyê. Eva hizreke kevin e ku ji bilî rê û çareyên pêşîn ku heya niha ne tenê di Îranê de, belkî li welatên derdor û seranserê cîhanê de bêencam maye, tu hizr û rêyek din ji bo çareserkirina pirsê nahê bîra wan. Ditirsin ji parvebûna Îranê, lê şûna vê çendê ku bifikirin çi rêyekê peyda bikin û çi rêçareyekê pêşniyar bikin ji bo ku Îran rastî dabeşbûnê nehê, divegerin serdemê borî, anku tu rêyeke wan tu nine ji bo serdemê niha, bê guman him di Îranê û him li her ciheke din de, ev hizra wan dê bêencam bimîne û ser nakeve. Ji ber ku guhertin bi ser cîhanê de hatiye, heke pêşde xelk teslîmê serkut û tund û tûjiyê dibû û deng jê der nediket, hişyariya neteweyî ya parek ji xelkê di asteke bilind de nebû û Komara Îslamî ya Îranê û hikûmetên pêşîn dikarin bi hin dirûşm û gotinan wan bixapînin, niha devran guheriye, devrana pêywendî (ragihandin) a bilez kelebîn e, xelk li hemû guhertinên cîhanê agehdar in. Ku xelkê Îranê nemaze gelê Kurd li Kurdistana Îranê de jî tevî wan in. Xelkê kurd dizanin ku çi sitemek derheq wan de tê kirin, dizanin dost û dijminê wan kê ne, ji ber wê çendê jî li rewşa heyîn nerazî ne û nabe dom pê bihê dan. Di bersiva pirsiyarên pêşîn de  min got ku kurdên Îranê ev yek eyan kirine ku li hember serkut û tund û tûjiyê de teslîm nabin, belkî dê xebata xwe bidomînin.

 Li hember wê destekê de, desteyeke din jî heye ku tevî wê çendê ku em bibêjin hizra yekparçemayîna Îranê heye û nigeran in ku Îran bihê parvekirin, desttêverdadana bîhanî û hin pirsên din weke hişyariya netweyî û bi giştî dizanin ku xelk vê rewşê qebûl nake, di vê fikrê de ne ku çi rê û çareyeke din peyda bikin. Ev di nava rêxistinên opozîsyonê, neteweyên Îranê, heta di hindurê Îranê û parek ji dem û dezgehên hikûmetê de jî  hene, lê di rastî de parek ji wan heta niha jî nevêrin wan pirsan bas bikin. Bi qasê ku ez agehdar im di Îranê de aliyê kêm du sal e ku pirsa Federalîzmê heye û ketiye holê, heke şaş nebim du salan berî niha bû yekem car nûnerên neteweyên Îranê yên Kurd, Azerî û hin neteweyên din li Zanîngeha Zencanê de civiyan û di dormêzeke eşkere de bas ji pirsa federalîzmê û mafê neteweyan kirin. Piştre hinek ronakbîrên Îranê niha li ser vê pirsê bas dikin, weke rê û çareyekê ji bo ku bikarin Îranê bi awyeke yekparçe rabigirin û rê û çareyekê ji bo ku bikarin Îranê awayeke yekparçe rabigirin û di rewşa ku niha tê de ye,  rizgar bikin. Di vê derheqê de eva ku we îşare pê kir rast e, hizra nû û nûxwaziyê ramana serdem ji bo peydakirina rêyên çareseriya kirîz û dorpêçên ku Komara Îslamî ya Îranê ketiye nav de, ji bo rizgarbûn  li rewşa han, hizra nû, rêçareyeke nû heye û ew jî pejirandina mafê netweyên Îranê ye di sîstemeke Demokratîk de, lê aliyên kevneperest di hizra şer û serkutkirina zêdetir de ne ku Komara Îslamî ya Îranê, çepgira serberedayî û Îslama Tundrew di vê çarçoveyê de cih digirin. Ez bi xwe li ser wê baweriyê me ku hizra kevin mehkûm bi ji nav çûnê ye û dê ji holê rabe. Kêm û zêde tecrûbeya welatên derdorê bi awayeke eşkere ew yek ji me re eyan kiriye û di rastî de kevneperestên Îranê e bivêt li vê rewşê şîretan wergirtiban. Encama herî zindî rewşa Kurdên Îraqê bû, hemû dizanin ku di salên derbasbûyî de çawan rastî enfal, jînosayd, kêmyabaran û wêrankirina bajar û gundan hatibûn û bi hezaran tekoşerên wan hatin kuştin yan jî di binê zîndanan de rizîn, lê berhema wê yekê bû neman  û ji navçûna rejîmê. Li Efxanistanê, seranserê herêmê û welatên herêma Kendava Fars de jî tê dîtin ku çawan hizra dengdanê jinan re hatiye dan û dikarin beşdarî hilbijartinan bin, renge eva pêvajoyeke hêdî û li serxwe be, lê dide xuyakirin ku hizra nû hêdî hêdî li ser hizra kevin zal dibe. Mixabin kevneperestên Îranê bi tu awayekê neamade ne rastiyan bibînin. Bi hizra minn pirosêsa ku ew pêşniyar dikin mehkûmê têkçûnê ye. Xelkê Îranê dê bi ser keve û li gor xwestekên xwe dê hikûmetê ava bikin û her wek berê û bi hikmê dîrokê, kevneperst mehkûm bi ji navçûnê. Ji ber ku serdem, mirov, hewcehî û di encam de rêyên çareserkirinê jî guhertin bi ser de hatiye. Nabe hizra sed salan berî niha bînî û çareseriya daxwazên xelkê pê bikî, heke ev kar bihê kirin, berhema wê rewşek e ku di Komara Îslamî ya Îranê de çêbûye. Komara Îslamî bi xwe jî baş agehdar e û dizane rastî kirîz û dorpêçan bûye û nikare çareser bike.

 Kekê Mistefa, renge pirsyara min a niha hinekê li mijara Konferansa me dûr bikeve, lê yek ji wan pirsan e ku îro bi rastî ciwanên Îranê ji dest wê dinalin. Îtiyadê bi awayekî berfireh di nava  ciwanên Îranê de cih girtiye, anko em dikarin bibêjin li Kurdistanê de bi giştî, radeyeke zaf ciwan tûşî vê berçaviyê bûne, cenabê te weke Sekreterê Giştî yê PDK Îranê ku ji gelê Kurd li Kurdistana Îranê re partiyeke pêşeng e, di wê derbarê de çi bîr û rayek heye?

 Ev berçaviya ku we niha qala wê  kir, ji bo me û hemû xelkê Kurd û Îranê cihê kul û heyfê ye, ji ber ku dema bas li pirsa îtiyadê tê kirin, ji vê çendê ku hejmareke berçav ciwanên kurd pê ve dinalin, warê nerihetî û dilêşiyê hemû kesê digre. Her ciwaneke Kurd di malbatekê de motad dibe, hemû malbat jî pê re mijûl û nerihet e. Lewre em dikarin, bibêjin ku beşeke yekcar zaf ji nifûsa Îranê û Kurdistana Îranê bi vî awayî bendewarê pirsa îtiyadê ne û ji ber dinalin ku heta niha jî nekarîne ji radeya vê êş û janê kêm bikin, belkî mixabin li hin cihan de ev êş  û jan berfirehtir jî bûye. Eva vedigere ser wan piresgirêkan ku hebûna Komara Îslamî ya Îranê ji xelkê re pêk anîne. Pirsa îtiyadê jî weke pirsên bêkariyê, gendeliyê û gelek derdên din di civakê de netîce û encama rasterast ya Komara Îslamî li Îranê de ye. Em nikarin vê pirsê bawer bikin ku heta Komara Îsalamî di Îranê de xwedî desthilatê be, bikarin pirsa îtiyadê di Îran û Kurdistanê de çareser bikin. Ji ber ku sebebê wan berçaviyane Komara Îslamî ye. Weke min di bersiva pirsyara pêşîn de îşare pê kir, sîstemeke kevin û paşvemayî ye ku tu rêyekê ji bo çareserkirina pirsgirêkên welêt tu nine û roj bo rojê kirîz zêdetir dibin. Heke hikûmeta han dom hebe, divêt ku di rojên pêşde em çavnihêrê kirîzên din jî bin ku damana xelkê Îranê û Kurdistanê digirin. Lewma ez rê û çareya bingehîn wiha dibînim ku tev gelê Îranê  û Kurdistanê yek bigirin ji bo veguhertina hikûmeta Komara Îslamî ya Îranê û avakirina hikûmetekê ku hilbijartî û dilxwazê xelkê be. Ji bo ku bikare derdê xelkê çareser bike. Bi raya min eva baştirîn û rêya herî mimkin e û xêncî vê tu rêyeke din ez bi rast nizanim.

 Peyama we ji ciwanan re çi ye?

 Tenê ez dikarim spasya kar û xebata wan li Kurdistanê de bikim û ji wan re bibêjim her bijin ku li hember Komara Îslamî ya Îranê de wiha xebatê didomînin. Ez bawer im ku wan rêya rast girtine pêşiya xwe, rêya çareseriyeke şaristanî û hemdem girtine beriya xwe. Bi raya min parek ji wê xebata ciwanan vedigere ser wan rêyên çareseriyê ku me di pirsyara  berê de qala wan kir, ev jî gihîştin e bi vê baweriyê ku bi hebûna Komara Îslamî derd û elemên ciwanan bi dawî nahên. Lewma yê dest avêtine xebatekê ku mil bi milê PDK Îranê û xebatkarên din yên gelê Kurd li Kurdistana Îranê de ku bikarin ji bo guhertina Komara Îslamî di civaka Îranê de bi bandor bin.

 Ez pêşniyar dikim ku berdewam bin li ser rêya xwe. Her weke berê ku li serkutkirina Komara Îslamî netirsiyane, dîsan netirs û payedar bimînin û me hemûyan dê bigihîjine wê çarenivîsê ku em dixwazin bi xwe diyarî bikin.

 Rêzdar Hicrî, her wek di bersiva kekê Mehdî, nûçegihanê Radyo Dengê Kurdistana Îranê de te îşare pê kir, welatên Ewropa û Amerîkayê guhertin bi ser helwesta xwe li hember Îranê de anîne, lê em dibînin bernameyên Etomî yên Îranê di asta navneteweyî de gelek cihê şik û gumanê ne. Rexneyeke tund li ser endamên dayîmî yên Konseya Ewlekariya NY heye ku  ew helwesteke micid û yekgirtî li ser Komara Îslamî ya Îranê de nagirin, hûn sedema vê çendê di çi de dibînin ku Rûsiya û Çîn tevî dewletên din hevdeng nabin bo cezadana Komara Îslamî ku biryareke yekgirtî û yekdeng hebe?

 Di pirsyarên berê de min îşare pê kir ku li pirojeya Etomî de armanc bidestveanîna çekên Etomî ye û eva jî li rastî de ji bo Ewropa, Amerîka û hemû cîhanê eşkere bûye ku cihê tirsê ye û lê ditirsin. Lewma jî derheq vê pirsê ne xemsar in û ev bizava yekdest ku niha YE’ê tevî Çîn û Rûsiyayê, hemû bi hev re ji Komara Îslamî dixwazin ku dest ji pirojeyên Etomî yên xwe berde, ji wan metirsiyane tê çareser kirin. Ez bawer im tişteke gelek aqilane ye ku hemû bi hev re xebatê bikin ji bo ku Komara Îslamî li rêya diyalog û gotûbêjê de bihê ser vê baweriyê û dest ji pirojeya han berde, heta ku bikare ji wan îmtiyazan ku YE’ê pêşniyar kirine, behrê werbigire. Ji ber ku heya rêya diyalogê hebe, ji bo çareserkirina pirsgirêkan, tund û tûjiyê ne aqilane ye. Bi hizra min Ewropa û Rûsiya û Çîn jî li pirosêsa han de heta dawiyê dê tevî Amerîkayê bin.  Ji ber vê çendê ku hemû ew rêyên ku hêvîdar in dê bikarin dli rêya gotûbêjê de pirsa han çareser bikin, bicerbînin. Lê ez ne bawer im piştî ceribandina hemûyan, heke Komara Îslamî bersiva nerênî bide ku bi hizra min bersiv her NA ye, her wiha dest li ser destê hev danên û tu karekê nekin.

 Kekê Mistefa, her weke we bas kir, analîza te eva ye ku Komara Îslamî bê guman dengeke nerênî dê bide bersiva civaka navneteweyî. Heke bihê dewleta Îranê ji aliyê dewletên mezin yên cîhanê û NY bikeve ber dorpêçkirin yan  hisara aborî, siyasî û heta qala êrîşa leşkerî jî heye, helwesta we weke PDK Îranê di vê derheqê de  çî ye?

 Tişteke xwezayî ye ku em tevî çi cure dorpêçkirinekê de ninin ku zextê li ser gelê Îranê jî vê hindê ku heya zêdetir bike, belku her zextek hebe, divêt bikeve ser milê Komara Îslamî, di vê derheqê de ez her vê hindê dizanim ku Ewropa û Amerîka mijûlê lêkolîn û lihevdanê ne ku heke Komara Îslamî bersiva nerênî bide, ew çi bikin. Heke dorpêçkirina aborî dikin, çi bikin ku zext nekeve ser xelkê Îranê. Eva aliyeke pirsê ye û aliyê din jî êrîşa leşkerî ye ku di rastî de min hest pê nekiriye ku derkeve holê, ji ber ku êrîşa leşkerî pirsgirêkên zaf him ji bo hêzên bîhanî ku heke êrîşê bikin, him ji xelkê Îranê re pêk tîne.

 Birêz Hicrî, em careke din sipasiya te  dikin ku te dema xwe da me û di vê Konferansa çapemeniyê de beşdar bûyî.

 Ez jî gelek sipasiya we dikim ji bo amadebûna we di vê hevpeyvînê de.