Erfan Rehnimûn

Eger em bixwazin li ser jiyan û xebata Dr. Seîd Şerefkendî bas û vekolînê bikin, ya baştir eva han e ku em jiyana pir ji xebat û şanaziya wî bikin du Beş. Pişka yekê, ji bo wan salên jiyana wî vedigire ku hêjî nebubûye endamê Partiya Demokrat û pişka duyê, piştî hatin bo nava refên Partiya Demokrat û endam bûna wî di wê partiyê da.Pişka yekem ya jiyana wî kesayetiyê mezin li sala 1316'an ya Rojî (1937'ê Zayînî), dest pê diket û hetanî sala 1352’an, yê Rojî (1973'ê Zayînî) didome û ev pişke li jiyana wî bi serhev 36 salan berdewam dike. Dr. Seîd di wê heyamê da bi terzê fermî endamê Partiya

Demokrata Kurdistanê nebûye. Belê ji ber ku di malbateke welatparêz da çavên xwe vekiribûn  û her wisan demên zarokatiya wî hevdemê hilbûna yekemîn çexmaqa serketin û azadiyê – anku avakirina Komara Kurdistanê - bû, hezkerê ax û gel û welat bûye pişkeke giring û bê veqetiyane pênase û hebûna wî. Lê bîranînên serdemê zarokatiyê bi bîranînên xweş û zîvî nehatibûne pêçavtin, ji ber ku her di heyameke kurt da Komara Kurdistanê hate hiloşandin. Dr. Seîd birayê Şair (helbestvan) û nivîskarê mezin yê Kurd, Mamosta Hejar e ku bandora wî li ser kesayetiya Dr. Seîd hebûye.

Sedemên han bandoreke berçav li ser kesayetî û hizr û bîra Dr. Seîd hebûn û bibûne binaseya wê hindê ku jiyana giranbiha yê xwe ji bo rizgarî û azadiya netewa xwe mizext bike. Serdemê piştî teribandina Komara Kurdistanê, serdemê tepeserkirina bizava neteweyî û demokratîk a gelê Kurd li Kurdistana Îranê bûye û pişkeke berçav ji şoreşvan û azadîxwazên demokrat neçar bûne koçberê xurbetê û Kurdistana Îraqê bin. Dr. Seîd di wî serdemî da rêya xwandinê hilbijart ku li sala 1338'ê Rojî (1959) li "Danişseraya Alî Tehranê" lîsansa Kîmiyayê wergirt, ji bo xizmetkirin bi Kurdistanê bi zanîna xwe vegeriya Kurdistanê û heya sala 1344e Rojî (1965) li bajarê Urmiyê û Mehabadê mijûlê wezîfa mamostayetiyê(wane bêjiyê) bû. Di wî heyamî da Dr. Seîd û hevalên wî ji bo xurtkirina qasê zanistî ya xwandevarên Kurd bê westiyan  dixebitîn û her ev hewl û cehdene bûne sedema wê ku hejmareke berçav ji xwandevanan ku heya wê demê bêwêne bû di zanîngehan da bihên wergirtin. Her eva han jî bûye sedema wê ku "Sawak"(dezgeha ajanê ya rejîma Şah) bitirse, ji ber ku karbidestên rijîmê bi  başî dizanin ku eger xurtên gel şiyar bibin û çeka zanistê hilbigirin, qet naçine bin barê zulm û zordariyê da, “Sawak” ji ber wê ku wê şemala ronahîker ji xwandevanên Kud bistîne, Dr. Seîd û hijmarek ji mamostayên dilsoj bo bajarên dine yên Îranê dûr êxistin. Belê Dr. Seîd gelek bi başî bi  giringiya çeka zanist û fêrbûnê hesiya bû, lewma sala 1351'ê Rojî (1972yê Zayînî) bo domandina  xwandinê çû Parîsê.

Li Parîsê, jiyan û xebat Dr. Seîd vezivrîneke çarenivîsaz û kûr bi xwe ve dît. Ev vezivrîne jî nasiyariya wî tevî rêberê zanayê Partiya Demokrat, Dr. Qasimlo bû. Her di hevdîtineke kurt da, kesayetiya Dr. Seîd ji Dr. Qasimlo re xuya bû û pêşniyar jê kir bibe endamê Partiya Demokrat a Kurdistanê. Li wir jiyana Dr. Seîd diçe qunaxeke girîng û pişka duyê ji jiyan û xebata wî dest pê dike.

Dr. Seîd li sala 1355'ê Rojî (1979) dukturaya kîmyaya Analîzê werdigire û mîna mamostayê zankoyê li Zanîngeha "Terbiyet Muellimi Tehranê" dest bi xizmetê dike. Pêş vegeriyana Dr. Seîd ji bo Îranê dibe pêwendiya nevbera Dr. Qasimlo û endamen limêjîn yên partiyê li hendirê welat.

Piştî serkevtina şoreşa gelên Îranê di sala 1358'ê Rojî (1979)’an, de dibe endamê Şêwirmendê Kumîta Navendî û piştî wê wekî endamê Komîteya Navendî tê hilbijartin û berpirsiyariya Kumîteya Partiyê li Tehranê dikeve ser milên wî û li sala 1359’e Rojî da ji bo karê hergavî ji aliyê rêberatiya partiyê ve ji bo Kurdistanê tê bangkirin û li pilînoma sala 1359’ê da bi endamê Deftera Siyasî tê hilbijartin. Dr. Seîd li ber lêzanîn û jêhatiya xwe di kongireyên 5,6,7,8 û 9 ê da wekî endamê Deftera Siyasî dirêjî bi xerbat û têkoşînê dide û ji sala 1365’e Rojî (1986’e Zayînî) ve heya dema şehîd bûna Dr. Qasimlo, wekî Cihgirê Sekreterê Giştî yê partiyê di xizmeta partî û gelê xwe da bûye.

Tu kesek nikare haşayê ji nexşê giring û çarenivîssazyê Dr. Qasimlo di rêberatiya Partiya Demokrat û xebata rizgarîxwaziya gelê Kurd da biket. Lewma piştî şehîdbûnê, berpirsiyariya dîrokî û dijwar ya partiyê dikeve ser milên Dr. Seîd. Dr. Qasimlo di rewşekî dijwar da şehîd bû û hinek kes û alî perîşanê çarenivîsa partî û tevgerê bûn û dilê dijminan bi ji nav çûna partiyê xweş bibû. Lewma Dr. Seîd di şiroveyeke dîrokî da îşare bi wê astenga mezin kir û çawaniya dirêjedana wê rêya seqem û dijwar û her wisan pir ji şanazî dest nîşan kir û got: Rastî eva hane ku şehîdbûna Dr. Qasimlo, Sekreterê Giştî û Ebdulayê Qadirî, endamê jêhatî yê Kumîteya Navendî û nûnerê partiyê li Ewropa, derbeke mezin bû ku ji bizava şoreşavanî û demokratîk ya Kurdistana Îranê ket. Belê di demê tûşbûna her bûyerekê da - xweş an nexweş – pirsa herî girîng dijkiryarek e ku li hemberî wê qewimînê tê nîşandan. Eva jî rast ev xala bingehîn e ku îro li dijkiryara dirêjederên rêya azadî û demokrasiyê li Îranê û nemaze xelkê Kurdistana Îranê û xebatkarên Partiya Demokrat bi metodeke jêhat tê nîşandan. Ji ber ku dijkiryara hogirên azadî û xebatkarên rêya mafê mirovan ji bilî eyankirina hevderdiya dilsozane û pir ji seh û nîşandana piştîvaniyeke berfireh û yekparçe ji xebatkarên partê û haydana wan ji bo domdana rêya Dr. Qasimlo, tişteke din nebûye.

Dr. Seîd derbarê qahîmiya reh û rîşala Partiya Demokrat di nava xelkê Kurd de dibêje: “Partiya Demokart a Kurdistana Îranê êdî dareke sitûre û rêha xwe di nava kûrahiya axê da kutaye û riherên wê belav bûne. Lewma bi hilkirina reşe bayekê naşkêt û birîna her çiqên wê jî her çiqas mezin û pan be, nikare ji xurtbûnê û bergirtinê biêxe.

Piştî şehîdbûna Dr. Qasimlo, berpirsiyariya xurt kirin, wireya pêşmergeyan dikeve ser milên Dr. Seîd û di çend hevokên şoreşvanî da ku baweriya kûr ya wî bi şoreşê nîşan dide, dibêje: "Rijîma Melayan, bi eşkere gelên Îranê ji bo meydana şer û xebatê bang dike û niha jî maye ser me ku em kengî (çi çaxekê) û çawan ji hêza neşikên xwe tama têkçûn û herifînê jê bidene tamkirin.

Dr. Seîd bawereke kûr bi hêza bê bin ya civatên xelkê hebû û li ser wê bawerê bû ku Partiya Demokrat, Partiya civatên xelkê Kurdistanê ye. Lewra her ku berpirsiyariya dijwara rêberayetiya Partiyê kete stûyê wî, ehd û soz da civatên xelkê ku dirêjederê rêya Dr. Qasimlo û rêya sor ya şehîdan be û heya serketin an şehîdbûnê dest ji wê rêya pîroz hilnagire. Lewma bi eşkere digot: " Bi hewce dizanim di wê rewşa zirav û dîrokî de careke din we xelkê bi şeref û azadîxwaz yê seranserê Îranê û nemaze xelkê Kurdistanê erxayin bikim ku em xebatkarên demokrat, Partiya şehîdan, ev wezîfa giran ku ketiye ser milên me, me hajê heye û bi hay jê bûn ve me biryara yekcarî daye ku em gişt hêz û karîna xwe ji bo domandina rêya Dr. Qasimlo mizext bikin, yanî rêya xebata bê westiyane di pêxema azadî û demokrasî û mafê mirovan de heya ku di wê rêyê da – ku rêya sor ya şehîda ye – an emê serkevin, an bi şanazî ve mîna şehîdên ezîz yên xwe, emê serê xwe danên.

Dr. Seîd wezîfa xwe di yekem pêngav da gelek bi başî rêve bir û nehêla wireya Pêşmergeyan û xelkê Kurdistanê lewaz be. Duyemîn pêngava dîrokî ya wî firmolekirina rêya pir ji rûmet ya Dr. Qasimlo bû. Di vî warî da digot: "Eger em bixwazin gişt dersên Dr. Qasimlo di dersekê da kurt bikin, ev ders eva han e  ku bala me ji bo aliyê hêza me bi xwe rakêşa û em têgehandin ku em bi xwe ve piştrast bibin û pişta hevdu bigirin, em dibin xwediyê hêzeke mezin ku dikare kolêxê zordaran bilerizîne û berhingarê mirinê bike."

Dr. Seîd dirûşma "Qasimlo Qasimlo rêya te dirêje heye" êxiste ser devê lawên şoreşvan û ev dirûşme bûye pilatforma lawên bi seh û şoreşvan yên Kurdistanê. Piştî wê ku Dr. Seîd bi serkevtî ve ji wê rewşa zirav ya dîrokî derbaz bû, cehd kir ku zaniyariyeke zêdatir bide endamên partiyê û civatên xelkê Kurdistanê. Yek ji wan dersan, nasîna zêdetir ya Rijîma Melayan bû, rijîma ku her gav hewl dide civatên xelkê bixapîne û her rojê bi terzeke dirûşmên xapêner didan. Lewma di vî warî da digot: "Em dikarin bi yek mana Rijîma Melayan bi rijîma "qise û dirûşman" nav bibin. Rijîma ku di wê derheqê de pîvana bingehîn ya wê ji bo karlêhatiyê pêkhatiye ji "qise kirin û dirûşm danê", kakila axaftinên wê jî giringiyekî wisan nine. Tiştê giring şekl û terzê axaftinê ye, bi terzekê ku bikare bi hêsanî seha guhdarên mend û sava bihejîne û bala wan rakêşe heya wî demî ku hêdî hêdî kakila betal ya wan axaftinan eyan dibe. Îcar axaftineke din û dirûşmekî nû û . . . hwd. !!!

Dr. Seîd ji bo baştir nasandina Partiya Demokrat, Partiya rastîn ji Partiya çewt cuda dikir û bal dikişande ser daxwazên xelkê ji bo partekê ku xwe bi aleva bidestveanîna daxwazên xelkê bizane û derheq wê digot: "Partiyeke rastîn, an partiyeke xelkî mîna Partiya Demokrat, pêdvî ye ji aliyekê hizr û raman û pejnên xwe bibe nava xelkê û biryarên xwe ji xelkê re şirove bike, ji aliyê din hizrên xelkê û bîr û raya giştî li ser pêvajoya tevgerê û her wisan li ser biryar û kirinên partiyê werbigire û ji xwe re bikete rênima ku amraza wê jî "rêxistin"e."

Dr. Seîd mirovekî reşmêze nebû, belkî bawereke kûr bi pêvajoya geşkirin û hildana dîrokê hebû. Dr. Seîd li ser wê bawerê bû ku pêvajoya dîroka mirovayetiyê berev wekhevî û birayetiyê diçe pêş û divê bawerê bi wê hindê were anîn ku ev pêvajoye cardin berev paş venagere û roj bo rojê xebata gelên mafxwaz bo azadî û wekheviyê zêdetir xurt dibe û piştevaniya gelên dine yên cîhanê berev aliyê xwe radikêşe. Lewma bi xatircemî ve digot: "Lêrênînek ji dîroka mirovan nîşan dide ku mirov roj bo rojê berev pileya bilind a mirovatî û wekhevî û biratiyê diçe pêş, helbet li ser rêya pêvajoya bê mînak ya mirovan berev pileya bilind a mirovanetiyê, asteng û girêpêçkên mîna Hîtler û Hizbulahiyên îro ya Îranê gelek in. Belê xebata bêrawestiyan ya gelên mafxwaz ji bo azadî û wekheviyê roj bo rojê pitir biratî yanî hevderdî û piştevaniya gelên din yên cîhanê berev aliyê xwe radikêşe, bê şik di encamê da serdikeve û dispîlîna bingehîn ya mafê mirovan yanî azadî û wekhevî her rojê zêdetir ji roja berê di cîhanê da cihgir dibe. Giring eva han e ku cîhan êdî berev paş venakêşe, pêvanoya we - çiqas hevrîşe girêpêçkan bibe – her berev pêş diçe.