Mistefa Hicrî

Hizbayetî pêkhatî ye ji kar û tekoşîna bikom ji bo gihîştin bi armanceke hevbeş. Bi vî awayî qebûlkirina endambûn di partiyekê de hez û xwestekek taybetî (şexsî) ye. Kesek yan hin kes bidestveanîna hêvî û xweziyên xwe di çarçoveya partî yan girûpekê de bi mimkun dizanin û têde dibin endam, lê di pêvajoya kar û tekoşîna wê partiyê de hin kes mandî dibin, dighîjin wê qenaetê ku armanca wan

di vê çarçoveyê de bicî nahên, pirsên şexsî weke parastina vêc û berjewendiyên takekes, taqim û gellek mijarên din dibin sedema veqetiyan û cudabûna kesekî/ê yan hin kesan ji girûpekê û pêkanîna hin girûp û destekên din û dubarebûna wê proseyê. Dibe ku ev kombûn û veqetiyan di şekl, armanc, dem û cih de bi hev re biferq û cuda bin, lê ev cudahî tiştek li kakil û cewhera pirsê naguherîne, ew jî cudabûn e.

Bê guman hemû veqetiyanek jî – heke heta di navbera du kesan de jî be – êş, elem û ziyan û xisarên xwe hene û renge jî ku berhemên baş jî lê bikevin, îca ew berhem dikaribe ji bo kes yan taqimeke/î biçûk be an pêşketina xebat û tekoşînê bi qazancê netewe yan welatekê jê bikeve. Ewa ku endamên malbatekê bi hev re ji bo bexteweriya malbata xwe kar bikin û hemû hewl û cehda xwe di pêxema hevgirtin û tebahiya endamên malbatê de bidin, xwezî û hêviyek e, lê dema ku kesek an hin kes di malbatê de dibin sedema vê çendê ku ew malbat ne tenê nikarin ji bo bextiyariya malbatê bixebitin. Belku arîşe û dubendî di nava wan de – îca bi her sedemekê be – digihîje astekê ku jiyana tevan têk dide, cudabûn û veqetiyan dibe takereya çareseriyê. Lewra encama wê cudabûnê tenê encamên nerênî nîn in, belkî dikare encamên erênî jî têde hebin. Li vir pirsek qut dibe, ew jî eva ye ku: Gelo rêyek heye ku em encamên neyînî ên wan cudabûnane kêm bikin? Basa vê nivîsarê bersiva wê pirsê li dîtin û nêrîna qazanc û berjewendiya giştî dide, ne berjewendiya tak an girûpek biçûk, ji ber ku pirr caran heye ku ev du berjewendiyene ne tenê bi hev re ne hevterîb û hevhêl in, belku li dijî hev in.

Hemû ew hevwelatiyên kurd ku di temenê min de ne û di nav refên xebatkarên siyasî de bûne yan dîroka partiyên siyasî ên Kurdistanê xwendibin, haydarê dehan cudabûnan di nava partiyên hemû parçeyên Kurdistanê de ne. Heke em lênêrînekê bi ser xebata partiyên Kurdistana Îranê bikin, ew rastiye hemû ber çavê me. Encama piraniya herî zêde a wan cudabûnan, arîşe û hevrikiya aliyan tevî hev bûye û beşek girîng ji sedemên van pirsgirêkane jî vedigere bo wê çendê ku aliyê veqetiyayî berevajî azîn û usûlên naskirî û nivîsandî, xwe bi xwediyê bingehîn ê wê partiyê dizane ku bicî hêlaye. Mînaka wê berçavî (diyarde)iya xirab bila ez her ji Partiya Demokrat bas bikim.

Piştî serkevtina şoreşa gelên Îranê di sala 1979’an de û piştî kongreya çaran û di bin bandora Partiya Tude de, taqimek ji Partiya Demokrat cuda dibin û bi navê “Partiya Demokrat ya Kurdistana Îranê – Pêrewên Kongreya Çaran” diçine çepera rejîma Komara Îslamî û berbirûyê Partiya Demokrat dibin. Her çiqas beşek ji pirsgirêkên partiyê bi wê girûpê re vedigere bo hevçeperbûna wan tevî rejîmê, lê pareke din ji bo wî nav û nasnavî dizivire ku di rastî de bi neheqî li ser xwe danîbûn. Di wê demê de, rêberiya Partiya Demokrat rêzoke biryarek li dijî wê taqimê der kir û di encamê de bi hev re ketin dijberîkirinê. Beşek ji delîl û sedemên Partiya Demokrat derbarê navê wan eva bû ku kêmaniyek ji rêberiya hilbijartî a kongreya 4’an (7 kes ji tevaya endamên rêberiyê) ku di kongreyê de amade bûn û deng dane, niha ku Partiya Demokrat bicî dihêlin, çi din Partiya Demokrat nîn in, ji ber ku Partiya Demokrat bi piraniya rêberî  bername û pêrewa xwe a hundirîn li ser cihê xwe ye. Lewra taqima veqetiyayî ne xwediyê berheqî û  nemeşrûiyeta wî nav û nasnavî ne.

Piştî derbazbûna çend salên din û îcar di Kongreya 8’an a partiyê de, careke din heman senaryo bi hinek ferq û cudahiyan di bîr û nêrînan de dubare dibe. Bi vî awayî ku kêmaniyek din ku li pey kongreya 4’an tevî partiyê man û nav û navnîşanê Partiya Demokrat ji bo taqima cudabûyî a kongreya çaran bi nerewa û  neheq dizanîn û di biryardana li dijî wan de beşdar bûn, karê wan yê nerewa kirin û navê xwe danîn “Partiya Demokrat ya Kurdistana Îranê – Rêberiya Şoreşger” ku mixabin ew jî bûye sedema derd, elem û azareke zaf û dîrokekî tal.

Lê ya balkêştir ji van du cudabûnan, veqetiyana sêyem di Partiya Demokrat de bû ku di 15.09.1385 (06.11.2006)’an de rû da. Lewra dibêjim balkêştir, ji ber ku dînamîka liv û tevgera vê cudabûnê bi destê kesekê ve bû ku li her du veqetiyanên berê tevî Partiya Demokrat ma û di rêza wan biryarbidestan de bû ku biryara li dijî aliyên cudabûyî der dikir, ji ber vê yekê ku navê xwe danîbûn Partiya Demokrat û encama wan birayaran jî ron û eşkere bû ku bû sedema çi, ku çi vê carê bi xwe kete rêza wan kesên ku Partiya Demokrat bicî hêlan, lê niha xwe bi Partiya Demokrat dizane û bi hevbîrên xwe re dest bi ser wî navî de girtine. Bi wê wateyê ku ew karê ku di du qonaxên derbasbûyî de bi nerewa û neyasayî dizanîn û her wilo jî bû, her wî karî ji xwe re yasayî û heq dizanin. Mixabin vê carê jî ev karê neheq gellek pirsgirêk û kêşe di nav Partiya Demokrat û taqima cudabûyî de pêk anîne. Ji bo çareserkirina wan li vir em dê bi kurtî qala wan arîşe û pirsgirêkan bikin, çunkî Partiya Demokrat li ser vê baweriyê ye ku heke cudabûna vê carê weke carên berê gellek xisar û ziyan di şûnde hebûne, bila em zirar û ziyanên aloziya navbera partiyê û wî alî û qebeheta cudabûnê jî kêmtir bikin. Weke gotineke pêşiyan a kurdewarî ku dibêje: “Zirar ji nîvê jî vegere, her qazanc e”.[1]

Girifta vê yek naviyê eva ye ku:

1.Xelkê dixapîne û ji wan re nahên cudakirin. Nimûneya herî nû a wan qelbkirinê, şaşkirina Partiya Komunîst a Fransayê bû, çaxekê ku nûnerê Taqima Mela Hesen Restigar bi navê Partiya Demokrat ve daxwaza peyama piştgiriyê ji bo kongreya xwe ji wan kiribûn. Ji bilî vê yekê, rojekê hevrêyek partiya me di peyameke telefonî de ji min re got ku rojnameya ‘KURDISTAN’  ya her du aliyan digihîje destê min, lê tenê bi dîtina wêneyên nava rojnameyê ez dizanim kîjan rojname ya we kîjana ye! Bi rastî heke kesek wêneyan jî nas neke, divêt çi bike? Yan heke hat û yek ji wan helwesteke siyasî ya çewt û şaş girt, an karek xelet kir, çima ew şaşî û çewtî bi ser her duyan de bişkê? û… .

2.Li gor Pêrewa Hundirîn a Partiya Demokrat, ew nav ji bo wê partiyê hatiye diyarîkirin. Pêrewek ku di çend kongreyên berê û yek ji wan kongreya herî dawî (kongreya 13)’an de hatiye pejirandin. Di wê kongreyê de endamên kongrê bi aliyê cudabûyî ve jî deng jê re daye û heta kesek jî li dijî wî navî nesekiniye. Ew kongre kongreyek qanûnî bûye, ji ber ku pêka yasaya partiyê pêk hatiye, ew qanûna ku li dema desthilata taqima veqetiyayî – ku beriya kongreya 13’an piraniya rêberiya partiyê di destê wan de bû – hatiye pejirandin, lewra wan jî tevî endamên din ên kongreyê deng bi meşrûiyet û berheqiya kongrê dane.

Bi vê sedemê, demekê kêmaniyek ji endamên Komîteya Navendî – (6 kes ji 23 kes) – cuda dibin, ne Partiya Demokrat e.

3.Her ji ber van sedemane û gellek yên din ku ji ber dirêjnebûna gotarê, ez li baskirina wan xwe diparêzim, destbiserdegirtina navê Partiya Demokrat ji aliyê wê girûpê ve yê bûye sedema vê çendê ku têkiliya navbera wan duyan sar bibe. Eva di demekê de ye ku heya niha pirr warên fikrî û dîrokî ku me bi hev re hebûne, dikaribe helqa pêwendiya navbera me xurt û bihêz bike. Diyar e ew nave her eva nîn e ku pêwendiyên sar di navbeyan me de pêk aniye, belkî dikare bibe kosp û astengek li ser rêya bi hev re alîkarîkirin û nêzîkbûna me tevî hêzên din yên siyasî ên Kurdên Opozîsyona Îranê, ku ji niha ve renge bêtir ji berê hevkarî û ji hev nêzîkbûna wan hewce be.

Divê niha ji bo her yek li Kadro, Pêşmerge û endamên rêberiya aliyê cudabûyî ev pirse derkeve holê ku gelo hilgirtina wê kospê bi diyarîkirina naveke din xizmetê bi tevgera Kurd û pêşdeçûna wan du aliyan dike, yan biîsrabûn û pêçeqandina demargirjane li ser parastin wî navî? Her di vê derbarê de eva jî cihê pirsê ye ku bi çi tiştekê re diyar û xuya dibe ku heke navê xwe kirin bi Partiya Democrat, bi rastî dê bibin Partiya Demokrat? Ewa nîn e ku her du taqimên berê jî nebûn.

Lewra em li ser vê baweriyê ne ku çêtir bû her li roja piştî cudabûna xwe naveke din ji xwe re diyarî kiriban, ji bo ku ew tundî û girjiyên di vê midehê hatine pêş, pêk nehatiban, lê bila niha jî çavê me ji pêşerojê re be û em li benda vê yekê bin di kongreyekê de ku van zûyane tê lidarxistin, vê astengê li ser rêyê rakin. Em agahdarê vê çendê jî hene ku hin kes li rêberî û bedeneya wê taqimê hene ku ewa ku lê difikirin, hesta tolhildan, demargirjî û tund û tûjî ye. Lê em hêvîdar in ku şîrove, berhevdan û berjewendiya tevgera me bi ser tengfikirîn û teskdîtina wê beşê de zal be û encama kongreyê di vî warî de ji bo rakirin û nehêlana wê kosp û astengê alîkar be, nemaze ku di beşek ji daxuyaniyekê de ku bi boneya dawîhatina Pilînoma xwe ku bervara 03.11.2007’an li ser de ye, nivîsandine, “… di vê raporê de [armanc raporek e ku pêşkêşî Pilînomê hatiye kirin] girîngiya taybetî bi hewcehiya ji hev nêzîkbûn û hevgirtina navbera hêz û rêxistinên Opozîsyona Komara Îslamî di asta Rojhilatê Kurdistanê û Îranê de hatibû dayîn … .” her di vê derheqê de li ciheke din a heman daxuyaniyê de hatiye: “Raporê qala xwestek û çavnihêriyên endamên partiyê bi taybetî û xelkê Rojhilatê Kurdistanê bi giştî ji partiya me û hêz û rêxistinên din ên nav tevgera Kurdistanê kiribû ku hewildan ji bo pêkanîna hevgirtinekê di navbera wan rêxistinan de yek ji wan e.”

Xezelwera 1386

Eva nivîsara mahane ya Sekreterê Giştî yê PDK Îranê ye ku di malpera www.sikirter.org de hatiye weşandin.