• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بنەمای ئازادیی هەر کۆمەڵگایەک، ئازادیی ژنە (حیدە حەمەدی)

زایینی: ٠٩-٠٣-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٢/١٢/١٨ - ١١:٥٨ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بنەمای ئازادیی هەر کۆمەڵگایەک، ئازادیی ژنە (حیدە حەمەدی)
حیدە حەمەدی

ئێمە ژنان لە دار فێربووین کە چۆن لەژێر رێژنەی باران و گلێرەدا بەسەرپێوە بووەستین.


لە هەور فێربووین، بۆ روواندنی گوڵ لە خاکدا، بەسەر تیرەگی چیاکاندا دەرباز بین.


٨ی مارس له راستیدا رۆژی یەکدەنگی و یەکگرتوویی ژنانی تێکۆشەری سەرانسەری جیهان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی رزگاریخوازی و مرۆڤایەتی و پێشکەوتنی کۆمەڵایەتی و ئاشتی و فەوتاندنی هەرچەشنە چەوسانەوە و نایەکسانییه.

رۆژی ٨ی مارسی ١٨٧٥ ژنانی کرێکاری کارگەی رستن و چنینی شاری نیۆیۆرک بە ناڕەزایەتیی دەربڕین سەبارەت بە بارودۆخی گەلێک ناگونجاویی کاری و درێژخایەن‌بوونی ماوەی کار و نزمبوونی رادەی مووچە، راپەڕین. پۆلیس گەلێک دڕندانە پەلاماری کرێکارانی ژنی دا و رێپێوانی ئەوانی خەڵتانی خوێن کرد. سەرەڕای سەرکوتکردنی خوێناویی ئەو راپەڕینە لەلایەن پۆلیسەوە، ساڵانی دواتریش کرێکارانی شاری شیکاگۆ و نیۆیۆرک بەشێوەیەکی بەربڵاو و رێکخراوتر، بە مەبەستی بەرز راگرتنی ئەو رۆژە مێژوویی‌یە، خەباتی خۆیان بەردەوام پەرە پێ دا و سەرەڕای دروشمەکانی پێشوو لەبارەی کۆتایی‌هێنان بە کاری تاقەت پڕووکێن، ئەوجار بۆ هەبوونی مافی دەنگدان بۆ ژنان و پێشگرتن لە بەهرەوەرگرتن لە وزە و کاری منداڵان هاتنەسەر شەقام. ئەوە خاڵێکی گەشاوە لە مێژووی تێکۆشانی ژنان دژی چەوساندنەوە و یاسا ئیستیسمارییەکانی جیهانی سەرمایەداری بوو.


٨ی مارس لە راستیدا هێمایەک لە تێکۆشانی بەردەوام و بێ‌پسانەوەی ژنان دژی زوڵم و بەهرەکێشیی ئابووریی سیاسی، فەرهەنگی و جینسییەتیی مەوجوود لە کۆمەڵگای سەرمایەدارییە. ژنانی کرێکار ئەو رۆژەیان بە ئازار و خوێنی خۆیان بنیات ناوە و بە تێکۆشانی ئاگاهانە و ماندوویی‌نەناسانە خواستەکانیان بە ئامانج گەیاندووە. ژنان بەشێوەی سوننەتی و مێژوویی لە تەواوی کۆمەڵگادا بوونەتە کەرستەی توندوتیژی و هەڵاواردن، بۆیە بە تێکۆشانی بێ‌پسانەوە و رۆشنکردنەوەی بیر و هزری کۆمەڵگا توانیویانە لە ئورووپا ئازادی و مافی یەکسانی هاوشانی پیاوان بۆ خۆیان مسۆگەر بکەن.


مەخابن ژنانی ئێمە هەتا ئێستاش یەخسیر و کۆیلەی یەک ئیدئۆلۆژیی سواو و نیزامێکی دواکەوتووی ئیسلامین. ئەو نیزامە زوڵم و چەوسانەوە بەشێوەی جۆراوجۆر دژ بە ژنان لە کۆمەڵگادا کردووەتە یاسا و گشت بەها و ئەرزیشەکانی نیزامی کۆمەڵایەتیی لەسەر بنەمای کۆیلەتی ژنان و چەوسانەوەی ئەوان و یاسای پیاوسالاری دامەزراندووە. ژنانی کۆمەڵگای ئێمە لە سەرەتایی‌ترین مافی خۆیان، بۆ وێنە مافی ژیان و چۆنییەتیی ژیان و هەستی هەڵبژاردن و خۆشەویستی و مافی ویستن و نەویستن بێبەش کراون. پیاوان خۆیان بە مالیک و خاوەن دەسەڵاتی گیانی ژن و ژیانی ئەوان لە کۆمەڵگادا دەزانن. کوشتن و توندوتیژی بە تایبەت کوشتن لەژێر ناوی پاراستنی نامووس یەکێک لە تایبەتمەندییەکانی زەقی ئەو کۆمەڵگایەیە و قوربانییەکانی ئەو جینایەتە دڕندانەیە لە راستیدا کەسانێکن کەلە بەرامبەر بیر و بۆچوونی دژە ئینسانیی ئەوتۆدا رادەوەستن و گیانی خۆیان بەخت دەکەن.


هەر مرۆڤێکی ئازادیخواز بە لێوردبوونەوەیەکی سەرەتایی لە یاساکانی حاکم لە ئێراندا، لە قووڵایی توندوتیژی ئاشکرا دژی ژنان تێدەگا و پووچی و دژە مرۆ‌ڤبوون و دژە ژنبوونی رێژێمی ئاخووندی بۆ ئاشکرا دەبێ.


دەسەڵاتداران تەنانەت لەسەر درگای هەر قوتابخانەیەکی کچانە، یاسا و دروشمی بە قەولی خۆیان پاراستنی حیجابیان هەڵواسیوە و هەموو رۆژێک یاسا ئیسلامییەکان بەگوێی کچانی گەنجدا بانگ دەدەن و وەبیریان دەخەنەوە. رێژێمی ئاخووندی لە کاتی هاتنەسەرکارییەوە، جلوبەرگ و خۆداپۆشینی بە زۆرەملێ، واتە حیجابی ئیجبارییان بەسەر ژنانی وڵاتەکەماندا سەپاندووە، بۆوەی ژنان کۆیلەتی و سووکی خۆیان هەست پێبکەن و قەبووڵی بکەن.


لە کۆماری ئیسلامیدا بەشی ژنان لە ژیانی کۆمەڵایەتی و بنەماڵەییدا تەنیا دەستڕێژی جینسی، کوژران، لەشفرۆشی، سووک کران، جنێو و بێ‌حوڕمەتی و هەڕەشە بووە. تەنانەت لە کاتی هاوسەرگیریشدا، بنەمای پێکهێنانی ژیانی هاوسەری، رەچاوکردنی رێککەوتنی ماڵی وەک مارەیی و جیهاز و شتگەلی ترە، نەک خۆشەویستی و عەلاقەی مرۆڤەکان و مافی یەکسانیی لە ژیاندا.


ئێمەی ژن بۆ گەیشتن بە ئامانج و هیواکانمان بۆ رزگاری، دەبێ هاودەنگ و بەیەکەوە خەبات بکەین و زنجیری یەخسیری هەزارساڵەی زوڵم و چەوسانەوە و هەڵاواردن کە بە درێژایی مەودای مێژوویە و لە دەست و پێمان هاڵاوە، بپسێنین.


بژی یەکگرتوویی جیهانی ژنان بۆ رزگاری لە هەرچەشنە کۆیلەتییەک


ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.