• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢١ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

شەهید محەممەد رەزا پەنبەیی"ئاوارە" (قادر ئەلیاسی)

زایینی: ١٩-٠٤-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠١/٣٠ - ١٦:٢٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
شەهید محەممەد رەزا پەنبەیی
قادر ئەلیاسی

لە ساڵەکانی ١٣٦٠ ــ ١٣٥٨ی هەتاوی و بەرەو سەر کە شەڕی کۆنەپەرستانەی رێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران لە دژی خەڵکی کوردستان بەوپەڕی دڕندەیی‌یەوە درێژەی هەبوو، رۆژ نەبوو شارێک، یان چەند گوند و دەڤەرێکی کوردستان نەکەوێتە بەر هێرشی سپای پاسدارن و ئەرتەش.


لە پەراوێزی سپا و ئەرتەشدا، هێزێکی هەڕەمەکیی دیکە کە ناوی بەسیج بوو، بەشداریی شەڕی دەکرد. ئەم هێزە کە پێکهاتبوو لە مێرمنداڵانی دە ساڵان تا پیری ٧٠ ساڵە، زیاتر لە ژێر تەوژمی هەستی کوێری ئایینیدا و بە هیوای گەیشتن بە بەهەشت، کلیل لە مل، بە بێ ئەوەی شتێک لە فەن و فنوونی شەڕ بزانن، خرابوونە بەرەکانی شەڕەوە. بە دەست پێکردنی شەڕی عێراق، ئێران، لەم هێزە زیاتر بۆ تەقاندنەوەی مەیدانی مین کەڵک وەردەگیرا.


لەو ساڵانەدا، هێزی پێشمەرگەی کوردستان بە ئیمکاناتێکی سەرەتایی‌یەوە، تووشی شەڕێکی نەخوازراو هاتبوو. لە هەندێ شوێن لە شەڕێکی مونەزەم دەچوو، بەڵام لە چەند ناوچەی دیکەدا شەڕی پێشمەرگە چووبووە قۆناغی شەڕی پارتیزانی. هێزی بێستوون کە لە ناوچەکانی کرماشان، کامیاران، ژاوەرۆی سنە و مەریواندا تێکۆشانی هەبوو، پێشەنگی شەڕی پارتیزانی بوو.


لە یەکێک لەو چالاکییانەی هێزی بێستووندا کە رۆژانە لە دەنگی کوردستانی ئێراندا دەخوێنرایەوە، بە دیل گیرانی کۆمەڵێک بەسیجی بوو. یەکێک لەو گەنجە بەسیجییانەی کە تەمەنی لە نێوان ١٦ بۆ ١٧ ساڵدا دەبوو و لە نێو دیلەکاندا دەبینرا، کوڕە کوردێکی خەڵکی قەسری شیرین بوو. ئەو کوڕە ناوی محەممەدڕەزا پەنبەیی بوو. بنەماڵەکەیان بە هۆی شەڕی عێراق، ئێرانەوە هەڵهاتبوون و لە کرماشان گیرسابوونەوە.

8290.jpg
شەهید محەممەدڕەزا پەنبەیی


ئەو دیلانە پاش چەند رۆژ مانەوەیان لە بنکەی پێشمەرگەدا، ئازاد دەکرێن و رێگایان دەدرێ بچنەوە بۆ نێو بنەماڵەکانیان. ئەو گەنجە کوردە(محەممەدڕەزا پەنبەیی)، دەڵێ: " من وام نەدەزانی کە پێشمەرگە ئەوەندە رەفتاری مرۆڤانەیە. بە من و ئەوانیتر وترابوو کە پێشمەرگە، کۆمەڵەخەڵکێکی بێڕەحم و رێگرن. کاریان تەنیا تاڵان و بڕۆ و مرۆڤ کوشتنە. ئێستا کە دەبینم، بە پێچەوانە، ئەوە هێزەکانی کۆماری ئیسلامیین، جینایەت دەخوڵقێنن و خەڵکی کورد بە بێ تاوان دەکوژن، بۆیە ناگەڕێمەوە و ئەگەر وەرم بگرن دەبمە پێشمەرگە".


بەم جۆرە، رەزا دەبێ بە پێشمەرگە و دوای ماوەیەک کە دەبیستێ هێزی داڵەهۆ دامەزراوە و تێکۆشانی لە ناوچەی داڵەهۆ و دەور و بەر هەیە، داوا دەکا بینێرن بۆ ئەو هێزە.


رۆژێک لە بنکەی پێشمەرگەکان دانیشتبووم کە بینیم کۆمەڵێک پێشمەرگە لە هەورامانەوە هاتن بۆ هێزی داڵەهۆ. رەزاشیان لە گەڵ بوو. زۆری نەخایاند، رەزا بوو بە ئاشنایەکی لەبەر دڵان و هاوسەنگەرێکی خوێن شیرینی گشت پێشمەرگەکان. لە گەڵ ئەوەی زۆربەی کات بە رەزا بانگ دەکرا، بەڵام خۆی حەزی دەکرد نازناوی بە "ئاوارە" بانگی کەن. هەندێجار کە بە رەزا بانگمان دەکرد، وەڵامی نەدەدایەوە. هەر کە بە ئاوارە دەمانچڕی، دەست بە جێ، وەڵامی دەداینەوە و بە روویەکی خۆشەوە، دیگوت: " ئەمری داشتین؟"


ئەم لاوە خوێن گەرمە، جوان خاسە کە پرچێکی زەردی هەبوو، بە رەفتار و بە قسە و بە هەلسووکەوتی رۆژانەی چووبووە نێو دڵی هاوسەنگەرانی. بە تایبەت لە گەڵ شەهید سوحبەتوڵڵا میهرابی، زۆربەی کات پێکەوە بوون. شەهید سوحبەت بەرپرسی بەشی دەرمانی بوو. رەزاش حەزی لەو بەشە و کارکردن لە گەڵ سوحبەت دا دەکرد.

8291.jpg
شەهید سوحبەتوڵڵا میهرابی


ئەو بەیانییە (٩/١٢/١٩٨٤ بەرامبەر بە ١٨/٩/١٣٦٣ ی هەتاوی) بوو، رێژیم وەک ئادەتی رۆژانەی دەستی کرد بە تۆپ بارانی بناری بەمۆ، بە تایبەت ئەو شوێنانەی کە بنکەی پێشمەرگەی لێبوو. رەزا و سوحبەت، لە نێو ئەو چادرەدا بوون کە تەرخان کرابوو بۆ بەشی دەرمانی. کاک ئاسۆ محەممەدی کە ئەو رۆژە لە کاتی رووداوەکە لەوێ بووە، دەڵێ: " کاتێ تۆپبارانی رێژیم دەستی پێکرد، پێشمەرگەکانی ئەو بنکەیە، چادرەکانیان بە جێ هێشت و خۆیان گەیاندە کونەبەرد و شوێنی قایم کە تۆپ کەمتر کاری لێدەکرد. لە درێژەی تۆپبارانەکەدا، تۆپێک لە نێوان کونەبەردەکە و چادرەکەی سوحبەت و رەزادا تەقییەوە. دوای نیشتنەوەی تەپ و تۆز، خۆام گەیاندە چادرەکە. دیتمان پریشکێک بەر ملی رەزا کەوتووە و گیانی سپاردووە. سوحبەتیش پریشکێک بەرقاچی کەوتبوو. لەو کاتەدا کە رەزامان لە دەست دابوو، بە پەرۆشەوە دەمانەویست پێش بە خوێن لە بەر چوونی قاچی سوحبەت بگرین. بەڵام سوحبەتی دڵ بریندار، لە بەر خەمی لە دەست دانی رەزا، بۆ ماوەیەک نەیهێشت، برینەکەی بۆ بپێچینەوە."


بەم جۆرە، رەزا شەهید بوو و چووە ریزی کاروانی نەمرانەوە. سوحبەتوڵڵا میهرابی، یار و هاوڕێی شەهید محەممەدڕەزا پەنبەیی"ئاوارە"، ٢٤/٩/١٩٨٥ بەرامبەر بە٢/٧/١٣٦٤ی هەتاوی، لەو کاتەدا پێشمەرگەکانی هێزی داڵەهۆ هێرش دەکەنە سەر موڵگەیەکی رێژیم لە نزیک گوندی سوورمەڕی بناری کێوی بەمۆ، دەکەوێتە بەر دەستڕێژی دوژمن و شەهید دەکرێ.


لە رۆژی ١٠ ی خاکەلێوە، رۆژی شەهیدانی کوردستان، ویستم بەم کورتە نووسراوەیە، سڵاو بنێرم بۆ گیانی پاکی شەهیدانی رێگای رزگاری کوردستان بە گشتی و یادی شەهیدان محەممەدڕەزا پەنبەیی"ئاوارە" و سوحبەتوڵڵا میهرابی بە تایبەتی بەرز و پیرۆز رابگرم.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.