• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢١ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٢ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

دوکتور قاسملوو، بیرمەندە شۆڕشگێڕەکە (شەریف هەژاری)

زایینی: ٢٩-٠٦-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠٤/٠٨ - ١٧:٤١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دوکتور قاسملوو، بیرمەندە شۆڕشگێڕەکە (شەریف هەژاری)
شەریف هەژاری

ماوەیەکى دیکە (١٣/٠٧/١٩٨٩) ساڵیادى تیرۆرکردنى یەکێک لە دانسقەترین رێبەرانى کورد، د. عەبدولڕەحمان قاسملوویە، هەڵسەنگاندن و شیکارى لەسەر تێزە سیاسییەکانى قاسملوو، دیپلۆماسیەتیى قاسملوو، ئەخلاق و مۆرالى قاسملوو، زمانەوانیی قاسملوو، ئەدیبى و شیعرناسى لاى قاسملوو بە مشتومڕ و لێکدانەوەى بەڵگەدارى ورد ئەبێت کە توێژەر و راڤەکار پاشخوانى زانستیى لەسەر زانستەکانى "فەلسەفەى سیاسی و دیپلۆماسى، مێژوو و زمانزانیى" بە مێتۆدى وردبوونەوەى شیکارى و مشتومڕەوە هەبێ و بتوانێ جیابەجیا تەواوى تایبەتمەندییەکانى قاسملوو بخاتەڕوو، بۆیە نووسینێکى وا خۆى لە چەندین تێزى دوکتۆرادا ئەبینێتەوە و منیش نامەوێت لەم وتارەمدا زۆر بنووسم، بەڵکوو ئەمەوێت ئاماژە بە چەند خاڵێک بکەم کە بەلاى خۆمەوە و لە ئەزموونى نووسین و کتێب لە بارەى شۆڕش و شۆڕشگێڕانى رۆژهەڵاتى کوردستانەوە وا ئەزانم خاڵگەلێکى نوێن و ئامادەشم لەگەڵ هەر بەڕێزێک کە پسپۆڕى مێژوو بێت و لە هەر یەکێک لە زانکۆکانى کوردستاندا بێت سمینارى زانستى ساز بکەم و خاڵەکانى ئەم بابەتەم بسەلمێنم، بۆ خۆشم لە زانکۆى سلێمانیم و هەر پسپۆڕێکى مێژوو ئەم خاڵانە بە گەورەکردن ئەزانێت، یان سەرنجى لەسەریان هەیە و ئامادەیى تێدا هەیە بۆ مشتومڕى زیاتر، ئەتوانێت بفەرموێت لە زانکۆى سلێمانیدا بەخۆشحاڵییەوە لە سمینارێکى زانستىدا دیبەیتى چڕ و وردى لە بارەوە ئەکەین، چونکە من پێم وایە ئیتر پێویستییەکى سەرەکییە کە لە زانکۆکانماندا پێشبڕکێى زانستى لەسەر ئایدیا نوێیەکان بهێنینە کایەوە، بۆ ئەوەى چ مێژوومان و چ رێبەرانى رابردووى کورد هەڵسەنگاندنى تەواو زانستییان بە دوور لە ئایدیاى حیزبى بۆ بکرێت.

ئەو تایبەتمەندییە دەگمەنى و دانسقانەى کەلە کەسیەتیى د عەبدولڕەحمان قاسموودا هەبووە و تا ئێستا هەندێک لەو تایبەتمەندییانە لە ئاستى جیهاندا لە هیچ رێبەرێکدا نەبووە و هەندێکیشى تەواو دانسقەن لە ئاست رێبەرانى کورد و جیهانى رۆژهەڵاتدا:

١ ــ "قاسملوو" تاکە رێبەر بووە لەسەر زەوىدا و تاکە نەفەرى یەکەمى حیزبێک بووە لە ئاست تەواوى نەفەرى یەکەم و سەرکردەى یەکەمى حیزبەکانى وڵاتاندا لە جیهاندا کە زیاتر لە "١٠" زمانى زانیبێت، زمانەکانیش (فەڕەنسى، ئینگلیزى، رووسى، عەرەبى، فارسى، تورکى، چێکى، سلۆڤاکى، ئازەرى، کوردى) بوون.
روونە کەلە ناو کورددا هیچ رێبەرێک نەبووە کە ١٠ زمانى زیندووى جیهان بزانێت، بەڵام قاسملوو زانیوویەتى، وەک ئەوەى کە خۆشم ماستەرم لە: "ستراتیژیی بەریتانیا لە ئەمەریکا لە زانکۆى لەندەن"دا هەیە و ئاشناى مێژووى ئورووپا و ئەمریکا و بزاووتە شۆڕشگێڕییەکانیانم و بە دیقەتەوە کەسایەتىی نەفەرى یەکەمى شۆڕشەکانیانم هەڵسەنگاندووە، ئەوا بۆم دەرکەوتووە و ئەشى سەلمێنم، کە قاسملوو تاکە نەفەرى یەکەمى حیزبێک بووە لە ئاست تەواوى سەرۆکى یەکەمى وڵاتان و رێبەرانى یەکەمى پارتە سیاسییەکان لە جیهاندا کە ١٠ زمانى زانیبێت.

٢ ــ لە رووى هەڵسوکەوتى کۆمەڵایەتی و هەڵچوونەوە، قاسملوو تاکە رێبەرێک بووە لە کورد و بە گشتیش لە جیهانى رۆژهەڵاتدا کە بۆ ماوەى نزیک بە ٢٠ ساڵ (١٩٧٠ ــ ١٩٨٩)، رێبەرایەتىی جووڵانەوەیەکى شۆڕشگێڕیى بەهێزى کردبێت کە جووڵانەوەى رۆژهەڵات لە سەردەمى قاسملوودا بە بڕشتر بوو لە ئێستا، ئەوا تاکە رێبەرى کورد و جیهانى رۆژهەڵات بووە کە "جنێو و وشەى ناپەسندى کۆمەڵایەتى"ی هەرگیز بۆ هیچ یەکێک لە نەیارەکانى بەکارنەهێناوە، لە کاتێکدا بە سەدان وتارى جۆشدەرى نەتەوەیى هەیە لە شەڕەکاندا دژ بە دەسەڵاتى داگیرکەرى ئێران، بەڵام قاسملوو تاکە رێبەرێک بووە کە ئەتەکێتى گفتوگۆ و لێدوان و وتارە حەماسییەکانى زۆر بە ئەدەبانە بووە و وتارەکانى لە سەخترین ساتى شەڕەکانیشدا بە دووربووە لە هەر جۆرە بەکارهێنانێکى وشەى نەشیاوى کۆمەڵایەتى.

٣ ــ قاسملوو پێچەوانەى رێبەرانى دیکەى کورد زۆر دژى "فەردپەرستى لە ناو حیزبەکان"دا بوو، هەر بۆیە قاسملوو تاکە رێبەرى کورد بووە کە هەڵواسینى وێنەکانى و شیعار و هوتافدانى "بژى قاسملوو"ى لە نێو ریزەکانى حیزبەکەیدا قەدەغەکردبوو کە بۆ سەلماندنى ئەم تایبەتمەندییە ناوازەیەى قاسملووش بە سەدان ڤیدیۆ و دێکۆمێنتى بەردەست هەن. بەلاى قاسملوەوە نرخ و بەهاى "گشت" هەمیشە لە پێشتردا بووە هەتا هى "تاک"، با ئەو تاکەش "سەرکردە" بووبێ! ئەمەشى تەنیا لە پێناوى نرخگەڕاندنەوە بۆ "گشت ئەندامان" دادەنا و قاسملوو پێى وابوو "بونیادنانى کۆمەڵگایەکى تەندروست بە خۆبەزلزانین و خۆپەرستییەوە بنیادنانرێ، بەڵکوو بە شەرعیەتدان بۆ گشت کۆمەڵگا بنیاد ئەنرێ".

٤ ــ لە رووى خیانەتى نەتەوەییەوە، قاسملوو تاکە رێبەرى کورد بووە کەلە پاش ساڵانى ١٩٧٠ وەک نەفەرى یەکەمى حیزبێک لە مەیدانى سیاسەتدا بووبێ هەتا ١٩٨٩، کە دەکاتە نزیک بە ٢٠ ساڵ، سەرکردایەتى جووڵانەوەى چەکداریی دژ بە رێژێمى ئێران، کەچى بە هیچ جۆرە خیانەتێکى نەتەوەییەوە تێوە نەگلاوە! بەتایبەت هەموو بەڵگە مێژوویی‌یەکان گەواهیدەرى ئەو راستییەن کەلە سەردەمى قاسملوودا "هیچ کوردێک بۆ رێژیمێکى داگیرکەر نەکوژرا و تیرۆر نەکرا" لەلایەن حیزبەکەى قاسملوەوە، ئەمە سەرەڕاى ئەوەى قاسملوو هێندە زانایانە و لێزانانە سیاسەتى ئەکرد کە هەرگیز بە زیانگەیاندن بە جووڵانەوەى شۆڕشگێڕى بەشەکانى دیکەى کوردستان (باشوور، باکوور و رۆژئاوا) نەدەشکایەوە و هیچ خەیانەتێکى نەتەوەیى بەردەست لە تەواوى ژیانى قاسملوودا ناتوانین بەدەست بێنین.

٥ ــ قاسملوو تاکە رێبەرى سیاسیى کوردە کە تواناى داهێنانى تێزى سیاسیى هەبووە و ئەشتوانم بڵێم کە" تاکە بیرمەندێکى سیاسیى کوردە"، ئەو کۆمەڵە تێزەى کە قاسملوو هێناویەتیە نێو کایەى سیاسەتەوە، یان داهێنانێکى نوێى لە جێ‌بەجێ‌کردنیاندا خستووەتەڕوو بریتین لە: (سەربەخۆیى بڕیاردان، ئەخلاق لەسیاسەتدا، بەرپرسیاریەتى، دێموکراسیى راستەقینە، سوسیالیزمى دێموکراتیک) کە ئەگەر بە وردى لێى بتوێژینەوە ئەوا بۆمان دەرئەکەوێ کە تێزەکانى تاچەندێک پڕبایەخن بۆ کۆمەڵگاکانى مرۆڤایەتى. بۆ نموونە ئەگەر بە کورتى لە تێزەکانى فەیلەسووفێکى وەک "ماکیاڤێلی" و بیرمەندێکى وەک ''قاسملوو'' بڕوانین، ئەوا قورسایى تێزەکانى قاسملوومان بۆ ئەسەلمێ کە یەکەمیان "ماکیاڤێلى" وەک نموونەى فەیلەسوفێکى سیاسى لە تێزەکانیدا "مۆراڵ" لە کایەى سیاسیدا ون ئەکا، دووەمیشیان "قاسملوو" وەک بیرمەندێکى سیاسى لە تیۆریاکانیدا "مرۆڤگەرایى" و مۆراڵ دەکاتە پێوەرى جووڵە و تایبەتمەندیى مرۆڤى سیاسەتوان. ئەم مشتومڕە ئەیەوێ زیاتر لێکدانەوە و شیکارى لە نێوان تێزەکانى ئەو دوو بیرمەندەدا لەسەر بکرێ، وەلێ بە شارەزایى دەقیق لە تێز و نووسینەکانى هەردوولایان و هەڵسەنگاندنى بێلایەنانەوە.

ئەم خاڵانەى کە خستمەڕوو بە دوورن لە هەر سۆز و عاتیفەیەک بۆ نەتەوەکەم کە نەتەوەى کوردە، یان لانى کەم بۆ رێبەرێکى نەتەوەى کورد کە "قاسملوو"ە، بەڵکوو بە دیقەتەوە ئەم تایبەتمەندییانەم لە خوێندنەوەى تێزەکانى قاسملوو و بەراوردکردن لەگەڵ رێبەرانى جیهان و کورددا ئەنجامم دا، هەر پێشنیار و رەخنەیەکیش لەسەر ئەم بابەتەم هەبێ، سوپاس بۆ هەر بەڕێزێک کەلە رێى فەیسبووکەوە پێم بگەیەنێت.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.