• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

سیاسەتی ئوتریش له هەمبەر رێژیمی ئێراندا، ٢٥ ساڵ پاش تیرۆری ڤییەن (هیوا بەهرامی)

زایینی: ١٣-٠٧-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠٤/٢٢ - ١٦:٤٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سیاسەتی ئوتریش له هەمبەر رێژیمی ئێراندا، ٢٥ ساڵ پاش تیرۆری ڤییەن (هیوا بەهرامی)
هیوا بەهرامی

هەر له سەرەتای هاتنە سەرکاری کۆماری ئیسلامیی ئێران، ئەو رێژیمه شالوودەی تۆڕێکی بەرینی بۆ هەناردەکردنی ئیسلامی سیاسی و پەرەپێدانی تیرۆر پێکهێنا. دەسەڵاتدارانی ئێران بۆ پەرەپێدان به ئێدیۆلۆژییەکەیان کەڵکیان له هەموو ئامرازێک وەرگرتووه و بۆ گەییشتن بە ئامانجەکانیان له ئاستی دونیادا و به تایبەتی له رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، له هیچ جینایەتێک نەسڵەمیونەتەوه.

لە پێناو بەرەپێشچوونی بەرنامەکەیان و بۆ له ناوبردنی دژبەرەکانیان، تیرۆریستەکانی رێژیمی ئێران زۆر کەس و لەوانه نوێنەرانی وڵاتان، خەڵکی سیڤیل و بەتایبەت ئەندام و رێبەرانی پارتەکانی ئوپۆزسیۆنیان کردووەته ئامانج و تیرۆریان کردوون.

٢٥ ساڵ لەمەوپێش شاندێکی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران به سەرپەرستی د. عەبدولڕحمان قاسملوو سکرتێری ئەودەمی حیزبی دێموکرات به هاوڕێیەتیی عەبدوڵڵا قادری ئازەر سەردانی ڤییەنیان کرد، تاکوو بۆ بینینەوەی چارەسەرێکی ئاشتییانە بۆ پرسی کورد له ئێراندا لەگەڵ نوێنەرانی کۆماری ئیسلامیی ئێران وتووێژ بکەن. له کۆتایی دانیشتنەکەدا و له رۆژی ١٣ی ژوولای ١٩٨٩، نوێنەرانی کۆماری ئیسلامیی ئێران ''د. عەبدولڕەحمان قاسملوو، عەبدوڵڵا قادری ئازەر و د. فازڵ رەسووڵ''یان شەهید کردن.

به شەهیدبوونی د. قاسملوو، کوردی ئێران سیاسەتمەدار و کەسایەتییەکی گەورەی له دەست، که باوەڕی قووڵی به چارەسەریی ئاشتییانەی پرسی کورد بوو. دوو کەس له بکوژەکان کەمێک پاش ئەو کارەساته لەلایەن پۆلیسی ئوتریشەوه دەسبەسەر کران. لەگەڵ ئەوەی هەموو بەڵگەکان بەشداریی ئەوانی لەو تیرۆرەدا دەردەخست، نەک تەنیا لەلایەن پۆلیسەوه ئازاد کران، بەڵکوو پۆلیسی ئوتریش هەر دوو تیرۆریستی تاکوو فرۆکەخانەی ڤییەن ئیسکۆرت کرد و بەرەو تارانیان ناردنەوه.

ئەو دەم وەزیری دەرەوه (ئوڵوەیس مۆک) له پارتی دێموکرات مەسیحی و وەزیری ناوخۆ (فرانتس لۆشناک) له پارتی سوسیال دێموکرات هەر چەشنه گوشارێکی تارانیان بۆ ئازادکردنی ئەو تیرۆریستانه رەت دەکردەوه، بەڵام هیچ کات نەیانوت بۆ چی بڕیاری ئازادکردنی دوو کەسیان دا که به باوەڕی پۆلیس و هەموو ئەو بەڵگانەی کەله بەردەستدا بوون، زیاترین گومانیان بۆ ئەنجام دانی ئەو تیرۆره لەسەر بوو!
پاش تیرۆری ڤییەن، پێوەندییه ئابوورییەکانی نێوان ئوتریش و ئێران به شێوەیەکی بەرچاو زیادیان کرد. له ساڵی ١٩٩١دا سێ شاندی گەورەی سیاسی ــ ئابووریی ئوتریش سەردانی ئێرانیان کرد و چەندین گرێبەستی گەورەیان واژۆ کرد. تەنیا لەو ساڵەدا ئاستی پێوەندیی ئابووریی نێوان ئوتریش و ئێران ١٣% بەرزتر بوویەوه. لە هەمان ساڵدا گرووپی دۆستایەتیی پارلمانتارانی ئوتریشی ئێرانی بۆ باشترکردنی ئاستی پێوەندیی نێوان هەردوو وڵات پێک هێنرا. لەو کاتەوه هەتا ئێستا ئوتریش بۆ رێژیمی ئێران وەک پارتنێرێکی جێگای باوەڕ دەور دەبینێت. ئوتریشییەکان وێڕای هەبوونی گەمارۆی بەهێزی ئابووری لەسەر ئێران، ئێستاش ساڵانه به میلیۆنان یۆرۆ لەگەڵ ئێراندا بازرگانی دەکەن.

٢٥ ساڵ پاش تیرۆری ڤییەن، هێشتا دەوڵەت و دەزگای دادی ئوتریش ئامادە نین هیچ بەرپرسیاریەتییەک له روودانی ئەم کارەساته و ئازادکردنی نایاسایی تیرۆریستەکان وە ئەستۆ بگرن. هەتا ئەو کاتەی دەوڵەت و دەزگای دادی ئوتریش ئامادە نەبن له بەرانبەر بکوژانی ١٣ی ژوولای و ئەوانەی ئەو ئەرکەیان پێ سپاردبوون هەنگاوی سیاسی و یاسایی هەڵگرن، نەتەوەی کورد له هەر دەرفەتێکدا و له هەر جێگایەکی پێویستدا دەوڵەتی ئوتریش وەک لایەنێکی بەرپرس له روودانی ئەو جینایەته سامناکه دەناسێنێت. پێوەندیی بەهێز و بەردەوامی نێوان ئوتریش و رێژیمی تیرۆریستپەروەری ئێران له کاتی تیرۆری ڤییەنەوه هەتا ئێستا له ئاستێک دایه که سەرکۆماری ئوتریش سووره لەسەر ئەوەی وەک یەکەم سەرکۆماری ڕۆژئاوا له ماوەی نۆ ساڵی رابردوودا، له داهاتووی نزیکدا سەردانی رێژیمی ئێران بکات. به دڵنیایی‌یەوه نەتەوەی کورد لە هەموو دەرفەت و کات و شوێنی گونجاودا بۆ لە قاودانی سات و سەودای نێوان دەوڵەتی ئوتریش و رێژیمی تاران کەڵک وەر دەگرت.

ئەم بابەته رۆژی ١١ی ژوولای ٢٠١٤ له روژنامەی "Wiener Zeitung"ی ئوتریشدا بڵاو کراوەتەوە.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.