• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

به‌هۆی خه‌مساردیی رێژیم، پاش ٢٥ ساڵ کارەساتی سه‌رده‌شت هێشتا قوربانی ده‌دات

زایینی: ٢٥-٠٦-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠٤/٠٥ - ١٠:٤١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
به‌هۆی خه‌مساردیی رێژیم، پاش ٢٥ ساڵ کارەساتی سه‌رده‌شت هێشتا قوربانی ده‌دات
کوردستان میدیا: کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شت له‌لایه‌ن رێژیمی به‌عسی رووخاوه‌وه‌، ئاسه‌واری نه‌رێنیی بۆ دانیشوانی ئه‌و شاره‌ و نه‌وه‌کانی داهاتوو به‌جێ هێشتوه‌.


شاری سه‌رده‌شت یه‌کێک له‌ شاره‌ سنوورییه‌کانی پارێزگای "ورمێ"یە که‌ به‌ حه‌شیمه‌تی ١٠٥ هه‌زار و ٥٦٩ که‌سه‌،‌ له‌ شه‌ڕی هه‌شت ساڵەی نێوان عێراق و ئێران، یه‌ک له‌و شارانه‌ بوو که‌ که‌وته‌ به‌ر چه‌کی شیمیایی و جیا له‌و هه‌موو قوربانییه‌، ئێستاش پاش بیست و پێنج ساڵ کاریگه‌رییه‌ سروشتی و مرۆییه‌کانی ئه‌و چه‌که‌ له‌سه‌ر ناوچه‌که‌ و دانیشتوانی ماوه‌ و به‌ وته‌ی به‌رپرسانی ئه‌نجومه‌نی به‌رگری له‌ مافی به‌رکه‌وتوانی چه‌کی شیمایی سه‌رده‌شت و ده‌بیری حقووقیی ئه‌و ئه‌نجومه‌نه‌ و دوو که‌س له‌ به‌رکه‌وتوان، لایه‌نه‌ پێوه‌ندیداره‌کانی رێژیمی ئێران نه ‌ته‌نیا هاوکاری و یارمه‌تیده‌ری برینداران نین، به‌ڵکوو رێگرن له‌به‌رده‌م ده‌سته‌به‌ر بوونی ماف و داخوازییه‌کانیان.


هێشتا ئه‌گه‌ری شیمیایی نه‌ته‌قیو له‌ سه‌رده‌شت بوونی هه‌یه‌

له‌ رێکه‌وتی ١٣ی پووشپه‌ڕی ١٣٩٠ی هه‌تاوی، بۆمبێکی کیمیایی نه‌ته‌قیو له‌ شاری سه‌رده‌شت دۆزرایه‌وه‌ و ده‌ست له‌ جێ راپۆرتی له‌لایه‌ن ئه‌نجومه‌نی به‌رگری له‌ مافی بریندارانی کیمیایی سه‌رده‌شت، راده‌ستی لاهه‌ و ره‌هه‌نده‌ مه‌ترسیداره‌کانی ئه‌و بۆمبه‌ له‌لایه‌ن کارناسانی ئه‌و رێکخراوه‌وه‌ تاوتوێ کرا و لەلایەن کارناسانی رێکخراوی پێشگیری لە چەکە کیمیاوییەکان پووچەڵ کرایەوە.


پاش دۆزینه‌وه‌ی ئه‌م بۆمبه، هه‌بوونی بۆمبی نه‌ته‌قیو له‌ شاری سه‌رده‌شت دوور له‌ چاوه‌ڕوانیی خه‌ڵک نه‌بوو، به‌ڵام به‌ هۆی خه‌مساردیی به‌رپرسان، هه‌تا ئێستاش هیچ کرده‌وه‌یه‌ک له‌مه‌ڕ دۆزینه‌وه‌ و پووچه‌ڵ کردنه‌وه‌ی بۆمبی کیمیایی دیکه‌ له‌و شاره‌دا ئه‌نجام نه‌دراوه.


هه‌بوونی ئه‌و بۆمبانه‌ زیان به‌ سروشتیش ده‌گه‌یه‌نێت و ئه‌گه‌ری ئه‌وه‌ هه‌یه‌ سازوکاری ژینگه‌ هه‌ڵبووه‌شێنێته‌وه‌ و خاک و سروشتی ده‌وروبه‌ری خۆی تێکه‌ڵ به‌ ماده‌ی کیمیاوییەکان بکات.


توێژه‌رێکی مێژووی به‌کارهێنانی چه‌کی کیمیاوی، له‌ ناوچه‌کانی شه‌ڕ دۆزینه‌وه‌ی به‌ دوور له‌ چاوه‌ڕوانی نازانێت.


کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شت هێشتا قوربانی ده‌دات

ساڵانه‌ چه‌ندین که‌س له‌ بریندارانی کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شت به‌ هۆی نه‌بوونی چاودێریی تایبه‌ت، نه‌بوونی ئیمکاناتی پێویست له‌ شاری سه‌رده‌شت و پارێزگاکانی کوردستان، خه‌مساردیی لێپرسراوانی پێوه‌ندیداری رێژیمی ئیسلامیی ئیران و ... هتد، گیان له‌ده‌ست ده‌ده‌ن.



پاش تێپه‌ڕ بوونی ٢٥ ساڵ له‌ کاره‌ساتی ٧ی پووشپه‌ڕی ساڵی ١٣٦٦ی هه‌تاوی، ساڵانه‌ شاهیدی گیان له‌ده‌ست دانی کیمیایی لێدراوانی شاری سه‌رده‌شت ده‌بین که‌ له‌ سه‌ره‌تایی‌ترین ماف و ئیمکاناتی پزیشکی و خزمه‌تگوزاری بێ‌به‌رین.


زیاتر له‌ ١٦٠٠ که‌م ئه‌ندام و ٨ هه‌زار برینداری کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شت له‌و شاره‌دا ده‌ژین که‌له‌ نه‌خۆشخانه‌ و ئیمکاناتی پزیشکی بێ‌به‌شن.


ئێستاش پاش ٢٥ ساڵ هێشتا ٨٥%ی بریندارانی کیمیایی سه‌ردشت نه‌ناسێنراون.


به‌گوێره‌ی ئاماره‌ فه‌رمییه‌کانی رێکخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان، ناوی ٥ هه‌زار که‌س وه‌کوو برینداری کیمیایی سه‌رده‌شت تۆمار کراوه، به‌ڵام رێژیمی ئێران ئه‌و ئاماره‌ ٨ هه‌زار که‌س له‌ قه‌ڵه‌م ده‌دات و سه‌ره‌رای ئه‌وه‌ش رێژیمی ئێران ته‌نیا پاڵپشتی له كه‌متر له‌ ١٥٠٠ که‌س له‌و بریندارانه‌ له‌ ناوه‌نده‌کانی که‌م ئه‌ندامان و مانگی سوور ده‌کات.


زیاتر له‌ ١٠ ساڵه‌ به‌ هه‌وڵ و تێکۆشانی خه‌ڵکی سه‌رده‌شت، رێکخراوێکی ناحکوومی به‌ ناوی ئه‌نجومه‌نی به‌رگری له‌ مافی بریندارانی کیمیایی بارانی سه‌رده‌شت پێکهاتووه، که‌ سه‌ره‌ڕای کۆکردنه‌وه‌ی هاریکارییه‌کانی خه‌ڵک بۆ ده‌رمانی برینداران و كه‌م‌ئه‌ندامانی کیمیایی، به‌دواداچوون بۆ مافی پێشێل کراوی ئه‌وان له‌ کۆمه‌ڵگا نێوخۆیی و نێوده‌وڵه‌تییه‌کان ده‌کات.


رێژیمی ئێران پێشگیری له‌ به‌ڕێوه‌چوونی یادی کیمیایی بارانی سه‌رده‌شت ده‌کات

که‌متر له‌ چه‌ند رۆژ بۆ ٧ی پووشپه‌ڕ نه‌ماوه. چه‌ند ساڵێکه‌ که‌ ئه‌نجومه‌نه‌کانی کیمیایی شاری سه‌رده‌شت به‌ هۆی نه‌دانی مۆڵه‌ت له‌لایه‌ن رێژیمی ئیسلامی ئێرانه‌وه‌، ساڵـڕۆژی کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شتیان به‌ڕێوه‌ نه‌بردووه‌ و ته‌نانه‌ت ساڵی رابردووش ئیزنی بڵاو کردنه‌وه‌ی به‌یاننامه‌یان پی نه‌داون.


ئه‌مساڵیش هیچ وه‌ڵامێک له‌سه‌ر داخوازیی ئه‌نجومه‌نی به‌رگری له‌ قوربیانی کیمیایی بارانی شاری سه‌رده‌شت له‌مه‌ڕ به‌ڕیوه‌ بردنی رێوڕه‌سم به‌و بۆنه‌وه، له‌لایه‌ن لیپرسراوانی رێژیمه‌وه‌ نه‌دراوه‌ته‌وه.


بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: