• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

وتووێژی ماڵپه‌ڕی کوردستان میدیا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز "فاتمه‌ عوسمانی" چالاکی ژنان

زایینی: ٠٥-٠٤-٢٠١٢ - هەتاوی: ١٣٩١/٠١/١٦ - ٠١:٠٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
وتووێژی ماڵپه‌ڕی کوردستان میدیا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز
وتووێژی ماڵپه‌ڕی کوردستان میدیا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز "فاتمه‌ عوسمانی" چالاکی ژنان

بابه‌تی وتووێژ: 8ی مارس، رۆژی جیهانیی ژنان

ک/مـــــــــیدیا: به‌پێی راپۆرتێک که‌ رێکخراوی نه‌ته‌وه‌ یه‌کگرتووه‌کان بڵاوی کردۆ‌ته‌وه‌ ئاستی به‌شداریی ژنان له‌ کاروباره‌ سیاسییه‌کاندا له‌ ئاستێکی زۆر نزم دایه‌، له‌م پێوه‌ندییه‌دا ئێوه‌ ئاستی به‌شداریی ژنان له‌ کاروباری سیاسیدا چۆن لێک ده‌ده‌نه‌وه‌ و هۆکاره‌کانی ئه‌م پرسه‌ چین؟

ف.عوسمانی: ئه‌وه‌ راسته‌ که‌ ئاستی به‌شداریی ژنان له‌ کاروباری سیاسی هه‌تا ئێستاش که‌مه، به‌ڵام ئه‌و ئاسته‌ نزمه‌ بۆ هێندێک هۆکاری مێژوویی و دواتر بۆ هێندێک هۆکاری هه‌نووکه‌یی کۆمه‌ڵگاکان

ده‌گه‌ڕێته‌وه‌، ئێمه‌ش ده‌زانین به‌ درێژایی مێژوو ده‌سه‌ڵات و سیاسه‌ت له‌ ده‌ست پیاودا بووه و‌ بنه‌ما سیاسییه‌کانیش له‌سه‌ر ده‌ستی پیاو داڕێژراون و ژنان له‌ په‌راوێزدا بوون. ده‌توانین بڵێین که‌ به‌شداریی ژنان له‌ بواره‌ کۆمه‌ڵایه‌تی و ئابوورییه‌کانیشدا ئه‌گه‌ر هه‌بووبێ به‌ شێوه‌یه‌کی تاکه‌که‌سی بووه‌، بۆیه‌ به‌شداریی ژنان له‌و بواره‌شدا زۆر شوێندانه‌ر نه‌بووه‌. له‌ بواری سیاسیدا راسته‌ به‌شدارییان نزم بووه‌ به‌ڵام خۆدیتنه‌وه‌ی ژنان له‌ دونیای سیاسه‌تدا و سیاسه‌ت کردن به‌ شێوه‌ی پیاوان ئه‌و کولتووه‌ که‌ ئاماژه‌م پێکرد به‌ ته‌واوه‌تی پیاو سالار، زۆر زه‌حمه‌ت ده‌نوێنێ، ئه‌وه‌ش وا له‌ ژنان ده‌کا که‌ که‌متر له‌و بواره‌دا کار بکه‌ن و هه‌وڵ ده‌ده‌ن له‌ بواری کۆمه‌ڵایه‌تی و ئه‌و بوارانه‌ی که‌ رێگر که‌متره‌ کار بکه‌ن. من پێم وایه‌ به‌شداریی راسته‌وخۆ له‌ سیاسه‌تدا پێویستیی به‌ هێندێک تایبه‌تمه‌ندی هه‌یه‌ که‌ هه‌رچه‌ند له‌وانه‌یه‌ له‌ زۆر ژن ئه‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ به‌ دی بکرێت، به‌ڵام به‌ هۆی بارودۆخی سیاسیی وڵاتان و یاسا به‌رکاره‌کانی ده‌گۆڕێ هه‌ندێ جار به‌شداریی ژنان له‌ سیاسه‌تدا ده‌گه‌یه‌نێته‌ که‌مترین ئاست. له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا له‌و ده‌یه‌ی دواییدا ژنان له‌ سه‌رتاسه‌ری جیهان هه‌وڵ ده‌ده‌ن زیاتر له‌ بواری سیاسیدا به‌شدار بن، چونکه‌ پێیان وایه‌ هه‌تا له‌ سیاسه‌تی وڵاته‌که‌یاندا به‌شدار نه‌بن کاریگه‌رییان له‌سه‌ر سیاسه‌تی وڵاته‌که‌یان نا‌بێ و له‌و رێگه‌یه‌شه‌وه‌ له‌ ده‌سه‌ڵات و ناوه‌نده‌کانی بـڕیارداندا به‌شدار نه‌بن ناتوانن به‌شێوه‌یه‌کی گشتی یارمه‌تیده‌ری ده‌سته‌به‌ر کردنی مافه‌ ئینسانییه‌کانیان بین.

ک/مــــــــیدیا: ئایا هه‌وڵه‌کانی ژنان له‌ ماوه‌ی ساڵانی رابردوودا، وه‌ک که‌مپه‌ینی یه‌ک میلیۆن واژۆ، توانیویانه‌ رێگه‌ بۆ به‌شداریی ژنان له‌ کاروباری سیاسی له‌ ئێراندا بکه‌نه‌وه‌؟

ف. عوسمانی: ئه‌وه‌ی که‌ پیویسته‌ له‌سه‌ره‌تادا ئاماژه‌ی پێ بکه‌م ئه‌وه‌یه‌ که‌ یاسای بنه‌ره‌تی له‌ ئێراندا به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ک رێگره‌ له‌به‌ر ده‌م به‌شداریی ژنان له‌ سیاسه‌تدا به‌تایبه‌تی له‌ وه‌رگرتنی پۆسته‌ سه‌ره‌کییه‌کانی ده‌سه‌ڵات كه تایبه‌ت ده‌کا به‌ پیاوان و به‌و شێوه‌یه‌ له‌ نێوه‌ڕۆکدا ژنان ته‌نها ئه‌و ده‌نگده‌رانه‌ن که‌ پیاوانی پێ هه‌ڵده‌نژێرن، به‌و تایبه‌تمه‌ندییه‌ که‌ له‌ هه‌ڵبژاردنی رێژیمی ئیسلامیی دایه‌ ده‌توانم بڵێم که‌ ژنان ئه‌و رۆڵه‌ش له‌ فه‌زایه‌کی دێموکراتیکدا بگێڕن، که‌مپه‌ینی یه‌ک میلیۆن واژۆش ده‌بینین که‌ هه‌موو خواسته‌کانی،خواستی مه‌ده‌نیی ژنانه‌ نه‌ک خواستی سیاسی، بۆیه‌ ئه‌و که‌مپه‌ینه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی که‌ ئامانج و نیوه‌ڕۆکی پۆزه‌تیڤیشی هه‌یه‌ به‌ڵام به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ خواسته‌ مه‌ده‌نییه‌کانی ژنان له‌ خۆ ده‌گرێ و هه‌روه‌ها له رێژیمی ئیسلامیی ئێراندا مه‌تره‌ح ده‌کرێ، که‌ واته‌ نه‌ک ناتوانێ ئاستی به‌شداریی ژنان له‌ سیاسه‌تدا به‌رز بکاته‌وه‌ به‌ڵکوو ناتوانی خواسته‌ مه‌ده‌نییه‌کانی ژنانی ئێرانیش ده‌سته‌به‌ر بکات. واته‌ به‌و یاسا توندوتیژانه‌ی رێژیمی ئیسلامیی ئێران هه‌ر پرۆژه‌یه‌ک، به‌ هه‌ر ئامانجێک بێ ئاکام ده‌مێنێته‌وه.


ک/مـــــــــیدیا: به‌شداریی ژنان له‌ کاروباری سیاسی و به‌ڕێوه‌به‌رییه‌کانی وڵاتدا، چه‌نده‌ پێوه‌ندیی به‌ داخراوی سیستم و چه‌نده‌ بۆ خودی ژنان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟، ئایا ژنانی ئێرانی خۆیان له‌ ئاست ئه‌م پرسانه‌دا که‌مته‌رخه‌م نه‌بوون؟

ف. عوسمانی: هه‌ر وه‌ک باسم کرد داخواری سیستمی سیاسیی هه‌ر وڵاتێک له‌ هۆکاری رێگری به‌شداریی ژنان له‌ سیاسه‌ت دایه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ی له‌ کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ و هه‌موو کۆمه‌ڵگا رۆژهه‌ڵاتییه‌کاندا یه‌کێک له‌ هۆکاره‌کانی داخراوی کولتوور و داب و نه‌ریتی دواکه‌وتووی ئه‌و کۆمه‌ڵگایانه‌یه‌، ئه‌وه‌ راستییه‌کی حاشا هه‌ڵنه‌گره‌ که‌ روانگه‌ی کۆمه‌ڵگای ئێمه‌ سه‌باره‌ت به‌ به‌شداریی ژنان له‌ بواری کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و ... هتد زۆر دواکه‌وتوانه‌یه‌ بۆیه‌ ژنان دوو رێگری به‌هێزیان له‌ به‌رده‌م دایه‌، داخراویی سیاسی و داخراویی کولتوور. بۆیه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو هه‌وڵه‌کانیان که‌متر توانیویانه‌ رێگای به‌شداریی خۆیان له‌و بوارانه‌دا به‌ شیوه‌ی به‌ربڵاو بکه‌نه‌وه‌ که‌ واته‌ به‌شداریی که‌می ژنان له‌ بواری سیاسه‌تدا له‌به‌ر ئه‌و رێگرانه‌یه‌ نه‌ک له‌ که‌مته‌رخه‌می و تێنه‌گه‌یشتنی ژنان له‌ مافه‌ ئینسانییه‌کان.

ک/مـــــــــیدیا: ده‌بێت ژنانی ئێرانی چ بکه‌ن، چ رێکار و رێگه‌یه‌ک بگرنه ‌به‌ر هه‌تا بتوانن ئاستی به‌شداری سیاسیی خۆیان له‌ وڵاتدا زیاتر بکه‌ن؟

ف. عوسمانی: ئه‌وه‌ی که‌ بۆ هه‌موان روون و ئاشکرایه‌ ئه‌وه‌یه‌ که‌ ته‌نیا به‌ گۆڕانی یاساکانی رێژیمی ئیسلامیی ئێران، ژنان ده‌توانن له‌ سیاسه‌تدا به‌شدار بن و ئه‌وه‌ش ده‌زانین له‌ هه‌وڵه‌ مه‌ده‌نییه‌کان ژنان بۆ کردنه‌وه‌ی فه‌زایه‌کی نیوه‌ کراوه‌ له‌ رێژیمی ئیسلامیدا له‌گه‌ڵ توندوتیژی و داخستنی ناوه‌نده‌کانیان به‌ره‌وروون، که‌ واته هه‌وڵه‌کانی ژنان نه‌ک هه‌ر له‌ بواری سیاسیدا به‌ڵکوو له‌ هه‌موو بواره‌کاندا رووبه‌رووی هه‌ره‌سهێنان ده‌بینه‌وه‌ که‌ ته‌نیا دوای رێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران و دامه‌زراندنی سیستمێکی دێموکراتیک له‌ ئێراندا ژنان ده‌توانن زیاتر له‌ بواری سیاسه‌تدا به‌شدار بن.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".