• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٣ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

راگەیەندراوی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران بە بۆنەی بەڕێوەچوونی هەشتەمین پلینیۆمی كۆمیتەی ناوەندی

زایینی: ٢١-١٠-٢٠١٤ - هەتاوی: ١٣٩٣/٠٧/٢٩ - ١٣:١٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
راگەیەندراوی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران بە بۆنەی بەڕێوەچوونی هەشتەمین پلینیۆمی كۆمیتەی ناوەندی
کوردستان میدیا: دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بەبۆنەی کۆتایی‌هاتنی هەشتەمین پلینیۆمی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکرات، راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە.


دەقی ئەم راگەیەندراوە بەم چەشنەیە:

هەشتەمین پلینیۆمی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، هەڵبژێردراوی كۆنگرەی پازدەهەمی حیزب ساعت ٩ی بەیانیی رۆژی شەممە ٢٦ی رەزبەری ساڵی ١٣٩٣ی هەتاوی بەرانبەر بە ١٨ی ئۆكتۆبری ٢٠١٤ی زایینی بە ئامادە بوونی ئەندامانی ئەسڵی ‌و ئەندامانی جێگری كۆمیتەی ناوەندی دەستی پێكرد ‌و پاش سێ رۆژ كاری بەردەوام پاشنیوەڕۆی ر‌وژی دووشەممە ٢٨ی رەزبەر كۆتایی بە كارەكانی هێنا.

هەشتەمین پلینیۆمی كۆمیتەی ناوەندی لە حاڵێكدا بەڕێوە چوو كە چەند رۆژ پێشتر لە رۆژانی سێ‌شەممە ‌و چوار شەممە ٢١ و ٢٢ی رەزبەر سمینارێكی تایبەت بە هەڵسەنگاندنی كار‌وتێكۆشان، سیاسەت ‌و هەڵویستەكانی حیزب لە ماوەی دوو ساڵی رابردوودا كە پێشتر هەیئەتی ئامادەكاری بۆ دیاری كرا بوو، بە بەشداری ئەندامانی رێبەری‌ و نوێنەرانی كادر‌ و پێشمەرگە ‌و ژمارەیەك كەسایەتی سیاسی بەڕێوە چوو بوو، لەو سمینارەدا راو بۆچوون‌ و پێشنیارەكانی بەشدارانی سیمینار هاتبوونە گۆڕێ ‌و لەلایەن هەیئەتی ئامادەكاری سیمینار بۆ باس ‌و تاوتوێ كردن لە پلنیۆمدا گەڵاڵە كرا بوون.

پلینیۆم بە خولەکێک بە بێ دەنگی وستان بۆ رێزگرتن لە گیانی پاكی شەهیدانی كوردستان دەستی پێكرد. پاش پەسندكردنی دەستووری كاری پلنیۆم بەڕێز مستەفا هیجری سكرتێری گشتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لێكدانەوەیەكی گشتگیری لەسەر مەسەلە جۆراجۆرەكان پێشكەش بە پلینیۆم كرد.

لە لێكدانەوەی سكرتێری گشتی ‌و لە پێوەندی لەگەڵ ئێران ‌و كۆماری ئیسلامی ئێراندا ئاماژەی بەوە كرا بوو كە بە دوای هێرشی دەوڵەتی ئیسلامی (داعش) بۆ موسل ‌و شكانی سوپای عێراق لەو ناوچەیە ‌و دەست بەسەردا گیرانی بەشێك لە وڵاتی عێراق لەلایەن دەوڵەتی ئیسلامییەوە كۆماری ئیسلامی ئێران تێكۆشا بە بەشداری خۆی لە شەڕی ناوچەكانی مەخموور‌ و ئازادكردنی ئامرلی ‌و ئامادەبوونی لە بەرەكانی شەڕی جەلەولا ‌و ... نفووزی خۆی لە عێراق لە پێشوو زیاتر بكا ‌و شوێن لەسەر رەوتی كێشە ‌و پرسە سیاسییەكانی عێراق بەكردەوە دابنێ. لە پەنا ئەوەشدا هەوڵی ئاسایی كردنەوەی لەگەڵ عەرەبستان داو دەرەتانێكی لەبارتری بۆ حوسییەكان لە یەمەن رەخساند تا لەو وڵاتەدا بەشداری دەسەڵات بن. بەو حاڵەش كاتێك ئیئتلافێكی نێونەتەوەیی لە دژی دەوڵەتی ئیسلامی ( داعش) پێكهات كە بەر بە كردار‌ و رەفتاری دژە مرۆڤانە‌و پێشڕەویەكانی ئەم چەكدارانە بگرن، بەشێكی ز‌وری ئەندامانی ئەو ئیتیلافە دژایەتی خۆیان بە بوونی كۆماری ئیسلامی لەو چوارچێوەیەدا راگەیاند، لە نێو ئەو لایەنەدا میرنشینەكانی لێواری كەنداوی فارس، توركیە‌ و چەند وڵاتێكی رۆژئاوایی دەبینرێن، لە ئاكامدا، كۆماری ئیسلامی لەو ئیتلافەدا رێگەی پێ نەدرا. ئەو هەڵوێستە بۆ كۆماری ئیسلامی ئێران وەك بە هێند نەگرتن ‌و دوورەپەرێز راگرتن بە ئەژمار دەهات. جگە لەوە كۆماری ئیسلامی ئێران بە پێكهاتنی حكوومەتی یەكگرتووی فەلەستین بە سەرۆكایەتی مەحموود عەباس كە ئەگەر بە تەواوی سەر بگرێ نفووزی كۆماری ئیسلامیی ئێران لەو شوێنەش بەرەو لاوازی دەبا. كونتروڵی زیاتری سنوورەكانی غەزە لەلایەن میسرەوە كە دەرەتانی ناردنی چەك‌وچۆڵ ‌و تەقەمەنی لە رێژیمی كۆماری ئیسلامی بۆ غەززە بەرتەسك دەكاتەوە لە پەنا دابەزینی پێوەندیەكانی سودان لەگەڵ كۆماری ئیسلامی دەوری ئەو رێژیمە لە ناوچە بە پێچەوانەی عێراق كەم دەكاتەوە.

پێوەندیەكانی كۆماری ئیسلامی ئێران ‌و توركیەش بە تایبەت پاش موافقەتی ئەو وڵاتە بۆ هێرش بۆ سەر تیرۆریستەكان ‌و سنوور بەزاندنی سوپاكەی بەرەو عێراق ‌و سووریە، بەرەو ئاڵۆزی چووە، بە كورتی ئەگەر نفوزی كۆماری ئیسلامی لە عێراقدا زیاتر بووە لە شوێنەكانی دیكە بەرە‌و لاوازی چووە.

لەبەشێكی دیكەی لێكدانەوەكەی سكرتێری گشتیدا ئاماژە بە كێشە ئەتومیەكەی كۆماری ئیسلامی لەگەڵ وڵاتانی ١+٥ كرا بوو كە تا ئێستاش ‌و پاش ئەم هەموو دانیشتنانە هەروا بە چارەسەر نەكراوی ماوەتەوە‌و، گۆمان لەسەر ئەو بەرنامەیە هەر لە جێی خۆیەتی. لێكدانەوە كە پڕژا بووە سەر زیادبوونی رێژەی ئیعدامەكان ‌و گرتن ‌و راونانی خەڵك لە ئێران ‌و ئەو مەودا زۆرەی لە نێوان بەڵێنی‌ و كردەوەكانی رۆحانی دیتراون بە تایبەت لەباری پێشێلكردنی مافی مرۆڤ ‌و ئابووری ‌و ژیانی دژواری خەڵك. لە بواری لە ژێرپێنانی مافی مرۆڤ لە راپۆرتەكەدا ئاماژە كرا بو بە دوایین راپۆرتی ئەحمەد شەهید نوێنەری رێكخراوی مافی مرۆڤی نەتەوە یەكگرتووەكان لەسەر ئێران ‌و راپۆرتی بانكی‌مون سكرتێری گشتی نەتەوە یەكگرتووەكان لەو پێوەندییەدا.

لە لێكدانەوەكەی سكرتێری گشتیدا ئاماژە بە هەڵبژاردنەكانی توركیە ‌و سەركەوتنی AKP لەو هەڵبژاردنانەدا كرابوو ‌و شوێندانەری ئاكامی ئەو هەڵبژاردنە دەست نیشان كرا بوو، هەروەها ئاماژەی بە سیاسەت‌و هەڵویست‌ و مەرجەكانی توركیە بۆ بەشداری لە شەڕێ ( داعش) كرابوو كە تا رادەیەك نیگەرانی بۆ رۆژئاواییەكان پێكهێنا بوو بەو حاڵەش هیوای ئەو خواسترا بوو كە كیشەكانی ئەم دوایییانەی توركیە ‌و مەسەلەی كوردستانی رۆژئاوا شوێنی نەرێنی لەسەر رەوتی ئاشتی ‌و چارەسەری مەسەلەی كورد لەو وڵاتەدا نەنێ‌.

لێكدانەوەكە باسی لە وەزعی هەرێمی كوردستان ‌و ئەو شەڕەی بەرەوەرووی بۆەتەوە‌و ئەو كێشە ‌و گرفتە چارەسەر نەكراوانەی كە بەغدا بۆی پێكهێناوە ‌و گرفتی زیاتر لە یەک و نیو میلیون ئاوارەی كرد بوو، پلینیۆم راگەیاندنی ئامادەیی حیزب بۆ شەڕی دژی (داعش) ‌و پشتیوانی لە هەرێمی كوردستانی بەرز نرخاند ‌و پشتیوانی كەم وێنەی وڵاتانی رۆژئاوایی لە هەرێم بە خاڵێكی ئەرێنی بۆ هەرێمی كوردستان‌ و د‌وزی كورد بە گشتی دانا.

سووریە ‌و وەزعی كورد لەو وڵاتە ‌و بەتایبەت هێرش بۆ سەر كوبانی بڕگەیەكی دیكەی لێكدانەوەكە بوو. لەو پێوەندیەدا پلنیۆم وێڕای دووپات كردنەوەی پشتیوانیی خۆی بۆ خەڵكی كوبانی، بەرخۆدانی خەڵك ‌و هێزەكانی بەرهەڵستكار لە كوبانی بە دژی هێرشی داعش بۆ ئەو ناوچەیە بەرز نرخاند‌و بە خۆڕاگرییەكی شایانی ستایشی زانی‌و ئاواتی ئەوەی خواست كە هێزە سیاسییەكانی كوردستانی رۆژئاوا لەو هەل‌ومەرجە ناسكەدا لە هەوڵی یەكگرتن ‌و بەیەكەوە بووندا سەركەوتوو بن. لێكدانەوەكە بە گشتی پاش باسێكی تەسەل لەلایەن بەشدارانی پلینیۆمەوە دەوڵەمەنتر ‌و پەسند كرا.

بڕگەیەكی دیكەی كاری پلینیۆم تەرخان كرابوو بۆ تاوتوێ كردنی نەزەرات‌ و پێشنیاراتی سمینار‌ و هەروەها وەزعی كوردستانی ئێران‌ و كار ‌و تێكۆشانی دوو ساڵەی حیزب لە هەموو ئۆرگانەكانیدا ، لەو بەشەدا وێڕای ئاماژە بە درێژەی سەركوت ‌و چوونەسەری رێژەی ئیعدامەكان، زەبر‌وزەنگ لەسەر چالاكانی مەدەنی ‌و چۆنییەتی هەل‌ومەرجی نێوخۆ، كار‌وتێكۆشانی هەركام لە ئۆرگانەكانی حیزب بە جیا، بە سرنجدان بە را‌وبۆچوونی سمینارەكە كەوتنە بەرباس ‌و دەست نیشان كردنی كەم‌وكووڕیەكان ‌و هەڵسەنگاندنی ئەو پێشنیارانەی كە بۆ چالاكتر بوون ‌و شوێندانەری زیاتری حیزب لە رەوتی بزووتنەوەدا خرابوونە بەر چاوی پلنیۆم، بەشدارانی پلێنیۆم وێڕای بە هێندگرتن ‌و گرینگی‌دانی تایبەت بەو پێشنیارانە، رێگای دروست ‌و شیاوی بۆ دەستنیشان كردن.

پلینیۆم لە پێوەندی لەگەڵ خۆپیشاندانەكانی خەڵك لە كوردستانی رۆژهەڵات بۆ پشتیوانی لە كۆبانێ ‌و ناردنی یارمەتی مرۆڤی بۆ ئاوارەكانی هەر دوو پارچەی كوردستان لە باشوور ‌و رۆژئاوای بەرز نرخاند ‌و وێڕای دەستخۆشی لە پێكهێنەران ‌و بەشداری خەڵك، ئەو خۆپیشاندانانەی بە نیشانەی دەربڕینی هەستی نەتەوایەتی كوردی رۆژهەڵات دانا بەتایبەت كە سەرەڕای فشار ‌و هەوڵی رێژیم بۆ ئامانجداركردنی ئەو خۆپیشاندانانە‌ و هەماهەنگ كردنیان لەگەڵ سیاسەتەكانی خۆی رێگا نەدرا ئەو هەستە خاوێن‌و بێخەوشەی خەڵك بە لاڕێیدا ببرێ.

پلینیۆم لە بڕگەیەكی دیكەی كارەكانیدا چەند بابەتێكی پێوەندیدار بە ئەركە حیزبی ‌و نەتەوایەتییەكان ‌و وەزعی ئۆپۆزسیۆنی ئێران ‌و پێویستی هاوخەباتی هێزە سیاسییەكانی كوردستانی ئێرانی خستە بەرباس‌ و بۆ هەركام بە تایبەتمەندی خۆیانەوە راسپاردەی پێویستی دەستنیشان كرد.
بەمجۆرە پلنیۆم پاش سێ رۆژ كار ‌و بە ئەنجام گەیاندنی دەستووری كاری پلینیۆم، دوای نیوەڕۆی رۆژی دووشەممە ٢٨ی رەزبەر كۆتایی بە كاەركانی هێنا.

حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران
دەفتەری سیاسی
٢٩ی رەزبەری ساڵی ١٣٩٣ی هەتاوی
٢١ی ئۆکتۆبری ساڵی ٢٠١٤ی زایینی


بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.