• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٠ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٣٠ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

دۆخی ناڕوونی سامان نەسیم و ٥ زیندانیی دیکەی کوردی مەحکووم بە ئیعدام

زایینی: ١٩-٠٢-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٣/١١/٣٠ - ١١:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
دۆخی ناڕوونی سامان نەسیم و ٥ زیندانیی دیکەی کوردی مەحکووم بە ئیعدام
کوردستان میدیا: چارەنووسی سامان نەسیم و ٥ زیندانی سیاسیی کوردی دیکەی زیندانی ناوەندیی ئورمیە دوای راگواستنیان بۆ ژووری تاکەکەسی لە بارودۆخێکی ناروون دایە.


بەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، سامان نەسیم زیندانیی سیاسیی کوردی مەحکووم بە ئیعدام دوانیوەڕۆی رۆژی چوارشەممە رێکەوتی ٢٩ی رێبەندانی ١٣٩٣ی هەتاوی، وێڕای ٥ زیندانیی سیاسیی کوردی مەحکووم بە ئیعدام بە ناوەکانی "یوونس ئاقایات، حەبیبووڵڵا ئەفشاری، عەلی ئەفشاری، سیروان نژاوی و ئیبراهیم شاپوری لەلایەن بەرپرسانی زیندانەوە بۆ ژووری تاکەکەسیی زیندانی ئورمیە راگواستراون.

راگواستنی ئەو زیندانییە سیاسییە کوردەی مەحکووم بە ئیعدام لە حاڵێکدایە کە "سامان نەسیم" لە بەرەبەری بەڕێوەچوونی حووکمەکەی دایە و بە وتەی عەزیز موژدەیی، پارێزەی ناوبراو قەرار بووە کە رۆژی پێنج‌شەممە رێکەوتی ٣٠ی رێبەندانی ١٣٩٣ی هەتاوی حوکمی ئیعدامەکەی بەڕێوە بچێت و سپای پاسداران و بەرپرسانی زیندانی ئورمیە لەسەر بەڕێوەچوونی حووکمی ئیعدامی سامان نەسیم لە کاتی دیاریکراودا پێداگرییان دەکرد.

بەپێی ئەو راپۆرتە و بەپێی ماڵپەڕی کوردستان میدیا، بنەماڵەی سامان نەسیم شەوی رابردوویان لەبەرانبەر زیندانی ناوەندیی ئورمیە تێپەڕ کردووە و داوایان کردووە کە لە دۆخی کوڕەکەیان ئاگادر ببنەوە بەڵام بەرپرسانی زیندانی لە پێدانی زانیاری لە چارەنووسی سامان نەسیم خۆیان بواردووە و بە بنەماڵەی ناوبراویان راگەیاندووە کە بۆ ئاگادار بوونەوە کە دۆخی کوڕەکەیان سەردانی دادگا بکەن.

بەپێی ئەو راپۆرتە رۆژی پێنجشەممە رێکەوتی ٣٠ی رێبەندانی ١٣٩٣ی هەتاوی، دوای نەبوونی زانیاری کە دۆخی سامان نەسیم لە زیندانی ئورمیە بنەماڵەی ناوبراو سەردانی بەشی بەڕێوەچوونی حووکمەکانی دادگایان کردووە و داوایان کردووە لە چارەنووسی کوڕەکەیان ئاگاداریان بکەنەوە.

رۆژی رابردوو بە پشتیوانیی هەمەلایەنە لە سامان نەسیم، لە یەک رۆژ پێش بەڕێوەچوونی حوکمی ئیعدامەکەی، یەکیەتی ئوروپا، کۆمیسێری مافی مرۆڤی ئاڵمان، هەواڵنێرانی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان بۆ دۆخی مافی مرۆڤ لە ئێران و ئیعدامە بان یاساییەکان، دەوڵەتی نورویژ و رێکخراوی داکۆکیکار لە مافی مرۆڤی کوردستان بە دەرکردنی بەیاننامەیەک داوایان لە رێژیمی ئیسلامیی ئێران کرد لە ئیعدامی سامان نەسیم خۆ ببوێرێت.
بەپێی ئەو راپۆرتە لە بەرەبەری بەڕێوەچوونی حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم یەکیەتیی ئورووپا بە بڵاوکردنەوەی پەیامێک رایگەیاند: "ئێمە داوا لە بەرپرسانی ئێرانی دەکەین کە پابەند بە یاسا نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ بێت و بەپێی ئەو یاسایانە کە ئیعدامی مێرمنداڵان بە پێشلکاری لانیکەمی ستانداردە نێودەوڵەتییەکان ناو دەبات نجووڵێتەوە و حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم و هیچ تاکێکی مێرمنداڵ و تاوانبار بەڕێوە نەبات".

لەو پەیوەندییەدا کۆمیسێری مافی مرۆڤی دەوڵەتی ئاڵمان بە بڵاوکردنەوەی بیاننامەیەک سەرەڕای ئەوەیکە داوای لە رێژیمی ئێران کردووە کە حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم رابگرێت، رایگەیاندووە کە هەر دوو کۆنڤانسیۆنی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان لە بواری مافی منداڵان و رێکەوتنە نێودەوڵەتییەکانی مافی مەدەنی و سیاسی کە دەوڵەتی ئێرانیش قەبووڵی کردووە حوکمی ئیعدامی کەسانی ژێر تەمەنی یاسایی لەو وڵاتە رابگرێت.

رۆژی رابردوو سەبارەت بە ئەگەری کە سێدارەدانی سامان نەسیم دوای راگواستنی بۆ ژووری تاکەکەسیی ئورمیە سلیل شتی، سەرۆکی رێکخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی جارێکی دیکە لەسەر پێویستی پشتیوانی لە سامان نەسیم و راگرتنی حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم جەختی کردەوە.

12113.jpg

هەروەها بەپێی ئەو داواکارییانە کە لە رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان کرابوو ئەحمەد شەهد و کریستۆف هینز هەواڵنێرانی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ دۆخی مافی مرۆڤ لە ئێراندا و ئیعدامی بان یاسایی، لە بەیاننامەیەکی هاوبەشدا داوایان لە رێژیمی ئێران کردبوو کە ئیعدامی سامان نەسیم، زیندانیی سیاسیی کورد رابگرێت.

لەو پەیوەندییەدا دوابەداوای ناڕەزایەتییەکانی ناوەندەکانی مافی مرۆڤ لە ئەگەری بەڕێوەچوونی ئیعدامی سامان نەسیم، وێگر سترومەن، سکرتێری گشتیی وەزارەتی دەرەوەی نورویژ کە بۆ دانوستانەکان چووبووە تاران نیگەرانیی دەوڵەتی نورویژی سەبارەت بە ژمارەی باڵای ئیعدامەکان لە ئێراندا دەربڕی و داوای کرد حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم رابگرێت.

لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان، کەمپەینی نێونەتەوەیی مافی مرۆڤ لە ئێران، فێدراسیۆنی نێودەوڵەتی کۆمەڵگاکانی مافی مرۆڤ، کۆمەڵگای داکۆکیکار ل ەمافی مرۆڤ لە ئێران (LDDHI)، کانوونی داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ (DHRC) و چەندین رێکخراو و ناوەندی داکۆکیکاری مافی مرۆڤ و هەروەها چەندین چالاکی سیاسی، مەدەنی و مافی مرۆڤی کورد و ئێرانی، نیسبەت بە بەڕێوەچوونی حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم ناڕەزایەتیان دەربڕیوە و داوایان کرد کە ئەو حوکمە بەڕێوە نەچێت.
داواکاریی هەمە لایەنەی چالاکانی مافی مرۆڤ و رێکخراو و ناوەندەکانی داکۆکیکاری مافی مرۆڤی نێودەوڵەتی و هەواڵنێرانی بێ‌سنوور و هەروەها یەکیەتیی ئورووپا، دەوڵەتی نورویژ و کۆمیسێری مافی مرۆڤی ئاڵمان و سەرۆکی رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی و ویژدانی ئاگای کۆمەڵگای جیهانی بۆ راگرتنی حوکمی ئیعدامی سامان نەسیم لە حاڵێکدایە کە ژمارەیەک بەکار هێنەری تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان و بەتایبەت لە پۆستەکانی کانالی بی.بی.سی لە فەیسبووکدا (B.B.C in Facebook) هەڵوێستی رەگەزپەرەستانەیان گرتبوو و داوایان کردبوو کە ئەو لاوە کوردە لە سێدارە بدرێت.

بەکارهێنەرانی رەگەز پەرەستی قەومی فارس (راسیست) لە نووسراوەکانی خۆیاندا سەرەرای هێرش بۆ سەر رێکخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی داوایان کردبوو کە"سامان نەسیم" بە هۆی ئەندامەتی لە یەکێک حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەکانی رێژیمی ئیسلامیی ئێران ئیعدام بکرێت.

ماڵپەڕی کوردستان میدیا، لە راپۆرتێکدا بەم جۆرە رادەگەێنێت کە دوای راگواستنی سامان نەسیم بۆ ژووری تاکەکەسی زیندانی ئورمیە لە چارەنووسی سامان نەسیم و ٥ زیندانی سیاسیی کوردی دیکە هیچ زانیاریەک لەبەر دەستدا نییە و لە ئەگەری هەر چەشنە زانیارییەک لە چارەنووسی و دۆخی ئەو زیندانییە سیاسییە کوردانەی مەحکووم بە ئێعدام رای گشتی ئاگادار دەکاتەوە.

ئاویەر. ت
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.