• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆ پەکەکە ئەم خیانەتە نەتەوەیی‌یەی دیکەشی ئەنجام دا؟ (شەریف هەژاری)

زایینی: ٢٧-٠٥-٢٠١٥ - هەتاوی: ١٣٩٤/٠٣/٠٦ - ١٢:٤٦ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆ پەکەکە ئەم خیانەتە نەتەوەیی‌یەی دیکەشی ئەنجام دا؟ (شەریف هەژاری)
ئاشکرایە مێژووی پەکەکە لێوانلێوە لە گرێدراوی بە داگیرکەرانی کوردستانەوە، هەر لە رێککەوتننامەی نێوان ئۆجەلان و حافیز ئەسەد کە ئۆجەلان بە ئیمزای خودی خۆی خاکی کوردستانی سووریای رەت کردەوە و بۆ حافیز ئەسەدی یاداشت کرد: کە کوردەکانی سووریا لە ناو سووریادا میوانن و لە بنچینەدا کوردی تورکیان و بە کۆچ و رەو لە سووریادا گیرساونەتەوە، هەتا ئەگات بە هاوکارییەکانی نێوان پەکەکە و رێژێمی سەدام حوسێن و ''بەپێی دۆکۆمێنتەکان'' پەکەکە رۆڵی سیخوڕیان هەبووە لە پێدانی زانیاری لەسەر پارتی و یەکیەتی بە رێژێمی سەدام، هەر ئەو هۆکارە بنەڕەتییە و چەندین هۆکاری‌تری خۆسەپاندنیان لە باشووری کوردستان و منداڵ دزین و چەندانی‌تر بوونە هۆی روودانی جەنگی نێوان پارتی و یەکیەتی لە زەمەنی جیاوازدا لە دژی پەکەکە. دیارە بۆ ئەو بوارەش باشترین زانیاری ئەتوانرێت بەدەست بهێنرێت لە بەلاغەکانی فەرماندەیی گشتی یەکیەتی کەلە شەڕەکانی دژ بە پەکەکە دەرئەکرا کەلە نووسینی تایبەتیی خودی مام جەلال بوون و زۆر زانیارییان لەسەر پێوەندییە تلیاکی و سیخوڕییەکانی سەرکردەکانی پەکەکەی تێدا دەخرایەڕوو، هەروەها بیروڕا و نووسینەکانی هەریەک لە "نەوشیروان مستەفا، جەوهەر نامیق سالم، سامیی عبدالڕەحمان و فەلەکەدین کاکەیی" لە سەردەمەکانی جەنگی پەکەکە دژ بە پارتی و یەکیەتی زۆر سوودمەند ئەبن بۆ ناسینی پەکەکە و سیخوڕییەکانی و خۆسەپاندیان لە باشووری کوردستاندا.

لە سەروبەندی گیرانی ئۆجەلان و دوای ئەوەی پەکەکە رووەو قەندیل هات، لەو کاتەوە رێککەوتنێکی ستراتیژیی نێوان پەکەکە و ئێران هەیە کە پەکەکە جووڵانەوەی خۆرهەڵاتی کوردستان خامۆش بکات لە بەرامبەریشدا ئیران هەموو هاوکارییەکی سەربازیی و ئیعلامی پەکەکە بکات. لەوەتەی پەکەکە بووەتە داردەستی کۆماری سێدارەی ئێران ئەوا ئێران زۆر کاری سەیر و سەمەرەی بەسەرا سەپاندوون کە نەک هەر لە چوارجێوەی خیانەتی نەتەوەیی تێپەڕ ئەکات بگرە ئەبنە پرچ رنینەەوە و شین کردن و سینەزەنی بۆ ساڵیادی کوژرانی حوسێن، یەک لەو نموونانەش بەیاننامەی ساڵی پاری بژاک ــ پەکەکە بوو کە بۆ ساڵیادی کوژرانی حوسێنی کوڕی عەلی بڵاویان کردبووەوە کە تێیدا ئاماژەیان بەوە دابوو: "حوسێن یەکەم شۆڕشی مرۆڤایەتیی رابەرایەتی کردووە و بە خامۆش کردنی شۆڕشەکەشی ئەوا یەکەم دەستەی شۆڕشگێڕانی سەر زەوی خوێنین کرابوون و پێویستە درێژە بەو شۆرشە بدرێ''!!

بە درێژایی رێککەوتنی نێوان ئێران ــ پەکەکە، یان راست‌تر بڵێم: گرێدراوی پەکەکە بۆ ئێران ئەوا پەکەکە دژایەتیی سەرەکی نەک هەر جووڵانەوەی کوردی خۆرهەڵاتی کردووە، بگرە دژایەتیی هەموو هێزە ناتەباکانی سیاسەتی کۆماری ئیسلامیی ئێرانیشی لە ناوچەکەدا کردووە، بەتایبەت دژایەتیی پارتی کە هێزێکە زیاتر لە ئەمریکاوە نزیکە و هەروەها لە ئیستاداشدا وا دەرەکەوێ کە بە ئیعازی ئێران ئەوا پەکەکە شەمەندەفەری بەکرێگیراوی خۆی بۆ دژایەتی بزووتنەوەی گۆڕانیش بخاتەڕوو بەتایبەت لەو ساتانەی کە نزیکبوونەوەی زیاتری نێوان گۆڕان و پارتی بەدی ئەکرێ ئەوا ئیعازی ئێران لەسەر پەکەکەش زیاتر ئەبێت، لە ستراتیژیشدا زیاتر ئەم راستییانە ئاراستەیان دەرەکەوێ!! سەیر ئەوەیە دەزگای ئیتلاعاتی ئێران هێندە کاری کردووەتە سەر رێکخستنەکان و سیاسەتی پەکەکە کە پەکەکە لە سێ ساڵی رابردووەوە نەک هەر بڕوای بە دەوڵەتی نەتەوە نەماوە، بگرە هەوڵی بە کانتۆنکردنی کەرکووک و سنجاریشی دا و راستەوخۆش ئەو کارەی بە ئەمری ئێران بوو کە بەسەریدا فەرز کرا، بەڵام بە گورزی هێزەکانی باشوور و ''تا رادەیەک!'' یەکگرتووییان ئەوا پەکەکە نەیتوانی ئەو سیاسەتە داگیرکارییەی کۆماری ئیسلامیی ئیران لە باشووری کوردستاندا ئەنجام بدات.

هاوکارییەکانی ئێران بۆ پەکەکە لە رووی پروپاگەندەی راگەیاندنیشەوە بە جۆرێکە کە مامۆستای زانکۆ هەیە بۆ یەک بابەت کە لەسەر پەکەکە ئەینووسێت ئەوا زیاتر لە ٣٠٠ هەزار وەرەگرێت، گۆڤاری تایبەت و بڵاوکراوەی تایبەتیش هەیە کە ئەم کارانە لە باشووری کوردستاندا ئەنجام دەدەن، بۆ بەدواداچوونیشتان بۆ ئەم باسە ئەوا لەو مامۆستایانەی زانکۆ ورد بنەوە کەلە باشووری کوردستاندا پڕوپاگەندە بۆ پەکەکە ئەکەن، ئەو کات بە ویژدانەوە بە راستییەکان ئەگەن.

زیاتر لەمانەش، لەم ئان و ساتەدا کە پەکەکە خەباتی چەکداریی خۆی لە باکووری کوردستاندا کۆتایی پێ هێناوە و لە داواکاریی دەوڵەتی نەتەوە چووەتەوە و ئاشبەتاڵێکی سپی کردووە، ئەوا پرسیار ئەوەیە: مانەوەی هێزی چەکداری پەکەکە لە ناو پاسگاکانی سپای پاسداراندا بۆ چ ئامانجێکە!؟ تەراتێنی فەرماندەکانی پاسداران بۆ قەندیل و بە پاسگاکردنی لووتکە سەختەکانی ئەو زنجیرە شاخانە جگە لە ئامانجی خامۆش کردنی جووڵانەوەی خۆرهەڵاتی کوردستان ئەوا مەترسیداریش ئەبێت لە ئەگەری راگەیاندنی سەربەخۆیی باشووری کوردستانیشدا ئەوا ئێران لە رێی پەکەکەوە هەڕەشەکانی توندتر بکاتەوە لەسەر ئاسایشی نەتەوەیی باشووری کوردستان و قۆناغی بە پراکتیزەکردنی هەڕەشەکانی بکاتە دیفاکتۆ. باشە پرسیار ئەوەیە پەکەکە کە لەگەڵ تورکیادا لە قۆناغی چارەسەری دایە ئیتر ئەم شەڕە بۆ کۆماری کوردکوژی ئیسلامیی ئێران ئەکات!؟

لە هەموو ئەمانەش سەیرتر: ئەمڕۆ پەکەکە خیانەتێکی زۆر روونی نەتەوەیی بە هاوئاهەنگیی سپای پاسداران دژ بە گەلی کورد لە خۆرهەڵاتی کوردستان بەتایبەت و هەموو کوردێکی شەرەفمەند ئەنجامدا، کە ئەویش بە تێکەڵاوکردنی هێزەکانی خۆیی و سوپای پاسداران ‌چەند پێشمەرگەیەکی حیزبی دێموکراتییان شەهید و بریندار کرد، شایەنی نرخاندنە کە حیزبی دێوکرات یەکێکن لە رێزدارترین حیزبە نەتەوەیی‌یەکانی کورد کە تا ئێستاش تاکە حیزبی کوردین کە لە هەموو قۆناغە هەلبەز و دابەزەکانی مێژووەکەیاندا بە هیچ خیانەتێکی نەتەوەییەوە دژ بە پارچەکانی کوردستان تێوە نەگلاون و خاوەنی سەرمایەی رێبەرانی سەنگینی وەک ''پێشەوا قازی محەممەد و بیرمەندی بێ هاوتای کورد شەهید قاسملوو و شەهید شەرەفکەندی''ن، دەی باشە پەکە جگە لە خیانەتێکی زۆر ئاشکرای نەتەوەیی کە بە فەرمانی ئێران کارێکی وایان ئەنجام دا ئەوا چ بیانوویەک هەڵ دەگرێ و تاکەی گوێ لەم کارە خیانەتکارییانەیان کپ بکەین و نەتەوەیی بوونمان لە ئاست راستییەکاندا ئاوەڵا نەکەینەوە!؟

پێویستە رووناکبیرانی باشووری کوردستان ویژدان و راستگۆیی‌یان بخەنە گەڕ ئەگەر پەکەکە بە تێکەڵاو بوونی سپای پاسداران دژ بە جووڵانەوەی کورد لە خۆرهەڵاتدا بووەستنەوە ئەوا بۆ هیچ هەڵوێستێکتان نییە!؟ کە دیارە مێژوو هەڵوێستی نەتەوەیی و خۆ-خامۆشکردن لە یاد ناکات و ئاگری تێکەڵاوی پەکەکە و سپای پاسداران لە قۆناغی‌تردا ئەیبینین کە بەرۆکی باشووری کوردستانیش ئەگرێتەوە.

وەک وترا، پەکەکە هیچ بیانوویەکیان بۆ ئەم کارانەیان جگە لە هاوکاریکردنی هێزەکانی ئێران بوونی نییە، زۆرینەی ئەگەرەکانیش وا دێتەوە کە هەتا پەکەکە و سپای پاسداران تێکەڵ بن ئەوا بە قازانجی حیزبی دێموکرات و جووڵانەوەی کورد لە خۆرهەڵاتدا دەشکێتەوە و پێویستە حیزبی دێموکرات سوور بێت لەسەر بەردەوامیی هەڵگیرسانی جووڵانەوەی چەکداری و بەهێزترکردنی خەباتی سیاسی و دیپلۆماسیی خۆیان هەتا گەیشتن بە مافەکانی نەتەوەکەمان لە خۆرهەڵاتی کوردستاندا، هەموو کوردێکی شەرەفمەندی نەتەوەییش پشتیوانییان ئەکا، ئەیڵیمەوە: سەیرە و روونیشە کە پەکەکە بوونەتە پارێزەری سپای پاسداران.!!

لە راستییدا لە رووی سیاسییەوە لە ئێستادا هیچ جیاوازییەک نییە لە نێوان ''حیزبوڵڵای لوبنان و هادی عامری حەشدی شیعیی و پەکەکەی جەمیل بایک"دا، دەزگای ئیتلاعاتی ئێران بە تەواوی لە شانەکانی پەکەکەدا بە دریژایی ئەم چەند ساڵەی دوایی خۆیان روواندووە، هەر بۆیە ئەم سێ گرووپە ''حیزبوڵڵای لوبنان و هادی عامری حەشدی شیعیی و پەکەکەی جەمیل بایک" لە ناو ووڵاتەکانیان و لە ناوچەکەشدا دژی هەموو جۆرە فرەیی و پرنسیپەکانی دێموکراسین و هەموو ئەجێندایەکیان پێکانی سیاسەتی هێژموون و بڵاوکردنەوەی شیعەی دوانزە ئیمامیی کۆماری ئیسلامیی ئێرانن و فەقەت.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".