• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٨ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئێمە و هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامی

زایینی: ١٨-٠١-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٤/١٠/٢٨ - ١٠:١٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئێمە و هەڵبژاردنەکانی کۆماری ئیسلامی
عومەر غوڵامعەلی

"سەردەمی ئێمە سەردەمی پەرەگرتنی دیمۆکراسی، گەشەی کۆمەڵایەتی و ڕزگاریی نەتەوییە."، ئەم ڕستەیە دەتوانین لە بەرنامە یان پڕۆگڕامی زۆربەی ئەو حیزب و ڕێکخراوانە(ئەوانەی خۆیان وەک ڕێکخراوی مۆدێڕن و پێشکەوتنخواز پێناسەدەکەن و جاڕی گەشەپێدانی کۆمەڵایەتی دەدەن) هەڵێنجین.

سێکۆلاریزم و ئاراستەکەی کە جیایی دین لە دەوڵەتە، لە دروشمە زەق و بەرچاوەکانیانن، بەو مانایە کە مزگەوت، دێر، کەنیسە و هەموو پەرستگاکان مینبەر و خەڵوەتگەی دڵان لەگەڵ خودای خۆیانن و تەلارەکانی حکوومەت، سەکۆی دەسەڵات و فەرمانڕەوایی. بەشی هەرە زۆری ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی، چ کورد و نەتەوەکانی دیکە و چ ئەو ڕێکخراوانەی خۆیان وەک حیزبی سەراسەریی وڵات دەناسێنن، سێکۆلاریزمیان وەک بنەمایەکی هەرە گرینگ بۆ گەشەی کۆمەڵایەتی لە گەڵاڵەکانیان بۆ بەڕێوەبردنی وڵاتدا گونجاندووە. دەزانین کە سێکۆلاریزم و ڕێژیمی دینی، ئاویان بە ئاوەڕۆیەکدا ناڕوا و ئەوەی لێ‏دەکەوێتەوە کە کۆماری ئیسلامی و دژبەرانی حکوومەتەکەی لە ٣٦ ساڵ ململانێ‏دا ئەزموونیان کردووە. هەموو ئەو حیزب و ڕێکخراوانە هەر بەو هۆیەوە(دەکرێ هۆکاری دیکەش بوونی هەبێ) لە دەستپێکی دەسەڵاتی "کۆمار"ی ئیسلامییەوە بە تۆمەتی شەڕ لەگەڵ خودا هەڵوەشاوە ڕاگەیەندران و تێکۆشانی سیاسی و کۆمەڵایەتییان قەدەغە کرا. ئەگەر لە موجاهیدینی خەڵکی ئێران و چەند گرووپێکی ئیسلامیی گەڕێین، حیزبە گەورە و جەماوەرییە سەراسەرییەکانی وەک حیزبی توودەی ئێران ، ڕێکخراوی چریکەفیداییەکانی خەڵکی ئێران و..... هۆکاری قەدەغە و سەرکوتیان، پێمل نەبوونیان بە حکوومەتی دینیی "موتڵە‌ق"ی ویلایەتی موتڵەقەی فەقیه بوو. لە کوردستانیش مل نەدانی خەڵکی کوردستان بەو پاوانخوازییەی دامەزرێنەرانی کۆماری ئیسلامی و ویستە نەتەوەیی و دێموکراتیکەکانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، چارە هەرچووە ئەوبارە و،لە تێکۆشانی سیاسی و بەشداریی لە بەڕێوەبردنی ولاتەکەیان بێبەش کران. ئەم تاڵانی دەسەڵاتە لە کوردستان لە کەشێکدا بوو کە لە یەکەم هەڵبژاردنی پاش شۆڕشی گەلانی ئێران بۆ "مەجلیسی شوورا" و بەشداریی کردنی حیزب و ڕێکخراوەکانی کوردستان، کۆماری ئیسلامی و دەست و پێوەندەکانی نەیانتوانی دەنگی متمانە بۆ هیچ نوێنەرێکیان دەستەبەر بکەن. بەڵام پاوانخوازیی ئایینزایی و فەلسەفەی ویلایەتی مۆتڵەقەی فەقیهی خۆمەینی، نە لە ڕێگای دەنگی جەماوەری و هەڵبژاردنەوە، بەڵکوو بەهۆی هێزی لەشکر و شەڕ و داگیرکاری و ئابڵۆقەی ئابووری، کۆمەڵکوژی و دەیان تاوانی ترەوە دەسەڵاتی بەسەر خەڵکی کوردستاندا زاڵکرد و هەموو ئاسەوارێکی ژیانی ئازاد و هەموو ڕوخسارە جوانەکانی پلۆرالیزم، سێکۆلاریزم و پێکەوەژیانی ئایین و ئایینزاکان(کە لەباوەڕی ئەو حیزبانەدا بوون) و ...هتدی، سڕیەوە. ئەوە ڕابردوو نیە کە کتێب و سەرچاوەی مێژوویی بۆ بگەڕێین، هەر ئەوەندە بەسە کە چاوێک بە ئەدەبیات و بڵاوکراوە و ڕاگەیاندنەکانی ڕێکخراوە کوردستانی و ئێرانییەکاندا بگێڕین و لێمان نەگۆڕێ کە سیاسەتی ئەم سیستمە ڕەوتێکی بەردەوامە و ڕیڕەوی خۆی تا ویشک هەڵاتنی سەرچاوەکانی دەپێوێ، ئەو سەرچاوانەی کە یەک لەوان شانۆگەریی هەڵبژاردن بۆ چاوبەستنی بیروڕای جیهانی و خۆڵ کردنە چاوی کۆمەڵانی خەڵکی وڵاتەکەمانە .

ئەم ئاوڕە کورتە لە دۆزی ویلایەتی فەقیه لە وڵاتی بەربەڵای ئێران و دۆخی تێکۆشەر و خەباتکارانی سیاسی لە کوردستان، پرسیارێک دێنێتە ئاراوە؛
ئایا هاندانی کۆمەڵانی خەڵک بۆ بەشداری، یان بەشداری بە هەر بیانوویەک، لە شانۆی هەڵبژاردن لەم سیستمەدا بۆ "پەرەگرتنی دێموکراسی، گەشەی کۆمەڵایەتی و ڕزگاریی نەتەوییە؟" و خەڵوەتگە و تەلارەکان لە جێگای ڕاستەقینەی خۆیانن کە بانگەشەیان بۆ دەکەین؟

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.