• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٤ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

گڕکانی گەل

زایینی: ٢٢-٠٢-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٤/١٢/٠٣ - ١١:٣٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
گڕکانی گەل
کەریم پەرویزی

ساڵی ١٣٧٧ی هەتاوی، لە زستاندا دوای ئەوەی سەرۆکی رێکخراوێکی کوردیان لە بەشێکی دیکەی کوردستان دەسبەسەر کرد و بە شێوەیەیک لە راگەیاندنەکانەوە نمایشیان کرد کە سووکایەتی بە کورد و خەباتی کورد بوو و هەموو نەتەوەی کورد هەستیان بە ئەوپەڕی ستمەلێکراوی خۆیان کرد، لە کوردستانی رۆژهەڵاتدا دژ بەو دەسبەسەرکردنە و سووکایەتی بە هەستی نەتەوەییە خۆپیشاندانیان کرد.

لە خۆپیشاندانەکانی رەشەمەی ١٣٧٧ی هەتاوی، واتە ١٩٩٩ی زاییندا، ئەوە ژمارەیەک گەنجی هەڵچوو و بزۆز نەبوون کە رژابوونە سەرشەقام بەڵکوو هەستی بریندارکراوی نەتەوەیەک بوو کە لە تلویزیۆنەکانەوە سووکایەتیی بە بیرو ناسنامەی نەتەوەیی بینی و تەواوی ئێش و ئازارەکانی دەیەکانی رابردوو کە لە لایەن دەسەڵاتە جۆربەجۆرەکانەوە لە ئێران و عێراق و تورکیە و سووریە بە دژی کرابوون وەبیر هاتەوە و لە یەک وێنەی دەسبەسەرکراویی سەرۆکی رێکخراوێکدا خۆیی بە دیلی و سووکایەتی پێکراوی بینیەوە و نەیتوانی لە ماڵەوە دابنیشێ و هاتە نێوەڕاستی گۆڕەپانی شار.

نەتەوەی کورد لە کوردستانی رۆژهەڵات، لە زۆر بڕگەی مێژووییدا سەلماندویە و دووپاتە و چەندپاتەی کردۆتەوە کە لەگەڵ ئازارەکانی برا و خوشکەکانی لە بەشەکانی دیکەدا ئازار دەکێشێ و لە خۆشی و سەرکەوتنەکانی ئەواندا شایی دەکا و شایی بەخۆیە. کاتێک کە لە ١٩٩١دا دوای راپەڕین، ئەرتەشی سەددام هێرشی کردەوە بۆ کوردستان و کورد لە کوردستانی باشوور بە کۆڕەو بەرەو رۆژهەڵات ئاوارە بوون، ئەوە نەتەوەی کورد لە شار و گوندەکانی کوردستان بوون کە خانوو و نانەکەیان لەگەڵ میوانە ئاوارەکانیان دابەش کرد، هەرچەند دواتر هەندێک لە بەرپرسانی ئەوان هەر سپاسی میوانداریی کۆماری سێدارەی ئیسلامییان دەکرد!

یان لە چەسپاندنی فیدرالیزم لە باشوور دا لەگەڵ براو خوشکەکانیان هەڵپەڕین و شاییان کرد، لە ماڵوێرانی و ئاوارەیی شەنگالدا بە پیری کورد لە باشوور هاتنەوە، لە هێرشی تیرۆریستان بۆ کۆبانێدا تا ناو کۆبانێش چوون بۆ بەرگەری لە خاک و نەتەوەکەیان، لە ئاوارەبوونی خەڵکی جەلەولا و خانەقین و گەرمیاندا لە ژێر هێرشی داعشدا بەباوەشی ئاوەڵاوە یارمەتیی برا و خوشکەکانیان دا، هەرچەند لە رووداوانەدا لە لایەن هەندێک کەسەوە سپاسی سپای پاسدارانی سەرکوتکەری خەڵک و کۆماری سێدارە کرا!

ساڵی ١٣٧٧ی هەتاویش کە خەڵکی کوردستانی رۆژهەڵات خۆپیشاندانیان کرد و دوایە رێرەوی خۆپشاندانیان بەرەو دژایەتیی کۆماری ئیسلامی گۆڕی، دامودەزگای داپڵۆسێنەری ئیسلامیی تاران، ئەوەی دڕندەیی لەدەستیان دەهات بە دژی خەڵك کردیان، بەتایبەت لە ٣ی رەشەمەی ١٣٧٧ لە سنەدا و لە ورمێ و دەوروبەری زانکۆی ورمێدا، خۆپیشاندانی خەڵک بە گولە و ئاگر و ئاسن وەڵام درایەوە و دەیان کەس بێسەروشوێن کران کە ئێشتاشی لەگەڵ بێ بنەماڵەکانیان نازانن چییان لێ بەسەر هات.

٣ی رەشەمە رۆژی دەربڕینی رقی پیرۆزی خەڵک لە ستەمکاری بوو و ستەمکاران بە کوشتار بەرەوڕویان بوونەوە، بەڵام بەداخەوە کە دووبارە ئەو هەستە نەتەوییە لە لایەن رێکخراوێکی دیارەوە بە باشی وەر نەگیرا و گوترا کە ئەوە دەستی ئیمپریالیزم و سەهیۆنیزمی لە پشت بووە!

زۆرجار و بە درێژایی مێژوو دەسەڵاتدارانی سەرکوتکەر هەوڵی بێدەنگ کردنی چەوساوەکانیان داوە و بەتایبەت بە نیسبەت نەتەوەی کوردەوە دوای دابەشبوونی ئەم خاک و نەتەوەیە بە سەر چەند وڵاتدا، حاکمانی تاران و بەغدا و دەمشق و ئانکارا وایان نواندوە کە تازە کورد بووە بە تۆز و بەدەم باوە لە مێژوودا ون بووە. وایان نواندوە کە توانیویانە کە کوردستان بە چۆکدا بێنن و بوونی سیاسیی نەتەوی کورد بسڕنەوە و ئەوپەڕەکەی لە گۆرانی و هەڵپەڕکێدا بمێنێتەوە! بەڵام نەتەوەی کورد دووبارە و دووبارە، لە ناکاودا بە راسان و راپەڕینی نەتەوەیی وا دوژمنانی تووشی سەرسووڕمان کردوە کە تا چەندین ساڵ لە حەپەساویدا ماونەتەوە کە "ئەمە بۆ وای لێ هات؟".

رۆژی ٣ی رەشەمەی ١٣٧٧ی هەتاوی لەو رۆژە مێژوویانە بوو کە دوژمنانی کورد و کۆماری سێدارەی ئیسلامی ئێستاشی لەگەڵدا بێ بە حەپەساوی و سەرسووڕمانەوە لێی دەڕوانن، چونکە نەتەوەی بەئیرادە و شۆڕشگێڕی کورد بەوانە ناسڕێتەوە و دەنگی بۆ هەتاهەتایە کپ ناکرێ. وەکوو گڕکانێکە کە لەناکاودا کڵپە دەکا و مێژوو دەخولقێنێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.