• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٩ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٩ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

چما ڕابوون و قۆناخی نوێی خەبات؟

زایینی: ٠٦-٠٤-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠١/١٨ - ٢٠:٠١ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
چما ڕابوون و قۆناخی نوێی خەبات؟
محەممەدساڵح قادری

وه‌ك ئاگادارین ڕۆژ نییه‌ به‌هۆی سیاسه‌تی دوژمنكارانه‌ی ڕرێژیمی كۆماری ئیسلامی، گه‌لی كورد لە ڕۆژهەلاتی کوردستان تووشی گرتن، كوشتن و لە سێداره‌دان ، كه‌وتنه‌ سه‌ر مینی چێندراوی ڕێژیم، مادده‌ هۆشبه‌ره‌كان، بێکاری و هەژاری، گۆشەگیرکردن، ده‌ستدرێژی بۆ سه‌ر كه‌رامه‌تی كچ و ژنی کوردستانیان و زه‌بروزه‌نگی ده‌زگا ئه‌منی و سێخورییه‌كانی ئه‌و ڕێژیمه‌ نه‌بنه‌وه‌. ئەوە وای کردووە کە ئیتر ڕوومه‌تی ژیان و بیرکردنەوەی لە داهاتوو وێنایەکی تراژیک بە خۆیەوە ببینێت، بە شێوەک کە هیچ دەرەتانیك بۆ ژیان نەمێنێت. لە هەمان کاتدا به‌ ورد بوونەوە لە کارنامەی ٣٦ ساڵی ڕابردووی ڕێژیم دەبینین نە لە فەلسەفە و مەنتیقی ولایەتی فەقیهـ و نە لە قانوون و ستراتیژی کۆماری ئیسلامیدا جیا لە كوشتار و سه‌ركوت هیچ مافێیک بۆ نه‌ته‌وه‌ی كورد و پێکهاته‌ نه‌ته‌ویی و ئاینییه‌کانی دیکه رەوا نابینرێت، لەوها باردۆخێک‌دا ئیتر ئەو پرسیارە دێتە ئاراوە ، گه‌لۆ باشترین وه‌ڵام بۆ ئه‌و ڕێژیمه‌ی كه بە ‌وەها عەقلییەتێکی هۆڤانە وه‌ڵامی داوا رەواکانی گەلەکەمان ده‌داته‌وه، چییه؟

لە لایەکی دیکەوە دەبینین سه‌ره‌ڕای هه‌موو پیلان و به‌ربه‌سته‌ ئه‌منی و مه‌ترسییه‌كانی ئه‌و ڕێژیمه‌ له‌ سه‌ر گیانیان، خه‌ڵكی وه‌زاڵه‌هاتووی كوردستان وشیارتر و یه‌كگرتووتر له‌ جاران، بوێرانه‌ له‌ ده‌رفه‌ته‌ جیاجیاكان كه‌ڵك وه‌رده‌گرن و به‌ به‌رزكردنه‌وه‌ی ده‌نگی ناڕه‌زایه‌تی و داكۆكی له‌ مافه‌ مه‌ده‌نی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیان، تابۆی ترس و بێده‌نگی له‌ به‌رامبه‌ر ڕێژیمدا ده‌شكێنن. به‌م شێوه‌یه‌ ده‌بینن خه‌ڵكی كوردستان به‌ خاوه‌ن ده‌ركه‌وتن له‌ ئیراده‌ و ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌یی و نیشتمانیی خۆیان، بڕیاریان داوه‌ چیتر له‌ژێر باری کوێله‌تی، نه‌هامه‌تی و بێ ناسنامه‌ییدا ژیان به‌رێ نه‌كەن و لە پێناو دابینکردنی مافەکانیان، ‌ به‌ خه‌باتی جه‌ماوه‌ری و مه‌ده‌نی، شه‌وه‌زه‌نگی تاریكی و زه‌بروزه‌نگی ئه‌و ڕێژیمه‌ له‌ به‌ر یه‌ك هه‌ڵته‌كێنن .

ئەو ڕاستیە ئەوەمان پێ دەلێ کە زوو یان درەنگ، ڕێژیمی ئێران بەهۆی کەڵەکەبوونی زۆری زوڵم و تاوانکاری له‌ هەڵدێران نزیك دەبێتەوە و گه‌ر هه‌روا در‌ێژه ‌به‌و سیاسه‌تانه‌ی بدات و به‌ره‌و دێموکراتیزه‌کردنی وڵات و قبووڵکردنی شوناسی نەتەوەکانی ئێران هه‌نگاو هه‌ڵنه‌گرێت دوور نیه ‌له‌ داهاتوودا وه‌کو عێراق و سووریه ‌به‌ره‌و پارچه‌بوونیش بڕوات. ڕاستی ئه‌‌و بۆچوونه‌ش لێره‌وه ‌سه‌رچاوه‌ ده‌گرێ که ‌ده‌بینین نەتەوە بندەستەکان ڕۆژ لە دوای ڕۆژ پاڵ دەدەنە شوناس و ناسنامەی خۆیانەوە و ڕزگاری دەکەنە ئاوێنەی وێستەکانیان.

له‌ پێناو وه‌ڵامدانه‌وه‌ به‌و پێویستییه‌ مێژوویی، كۆمه‌ڵایه‌تی و نه‌ته‌وه‌ییه‌، ده‌بینیین حیزبی دێموکرات بۆ شه‌كاوه‌ ڕاگرتنی ئیراده‌ی سەروەری گه‌ل و نیشتمان، لە پەیامی نەورۆزی ئەمسالدا، "دروشمی لێک گرێدانی خەباتی شاخ و شار"ی کردووەتە هەوێنی خه‌باتی ئه‌و قۆناخه‌. له‌م ڕووه‌وه دەبینین حیزبی دێموکرات بە لێکدانەوەیەکی ژیرانەی هەلومەرجەکە ‌ده‌یهه‌وێ گیانێكی تازه ‌ببەخشێتە خەبات لە خۆرهەڵاتی کوردستان، و ئیرادەی گەلی کورد بۆ گێڕانەوەی سەروەریی بکاتە خەمێکی ڕۆژانەی خۆی و بە خاوەن دەرکەوتن لە ڕساڵەتە مێژووییەکەی دێتە مەیدانەوە تاکوو بە کۆمەڵگای کوردی بڵێ کە ئەوان لە بەرەنگاریی داگیرکەر تەنها نین و هەروها بە داگیرکەریش ئەم پەیامە بگەیەنێ کە ئێمە بۆ پارێزگاری لە کەرامەت و مافە مرۆییەکانی گەلی کورد و هاونیشتمانیانی کوردستان، پشت ئەستوور بە هێز و توانای لاوان و کۆمەڵانی خەڵکی کوردستان دەبێنە پارێزڤانی هەموو بەشەکانی ژیانی ئەمڕۆ و داهاتووی گەلەکەمان.

بەو شێوەیە دەبینین حیزبی دێموکرات وه‌ك ئادره‌سی باوه‌ڕپێكراوی خه‌ڵكی كوردستان بەو ڕابوونەی مزگێنیی قۆناخێكی نوێی خه‌بات و به‌رخۆدان دژ به‌ ڕێژیمی تێرۆریستی و دژه‌ مرۆڤی ئێران به‌ خه‌ڵكی نیشتمانپه‌روه‌ری كوردستان و بنه‌ماڵه‌ی سه‌ربه‌رزی شه‌هیدان ڕاگەیاندووە‌. هەر بۆیە پێویستە (ژنان، لاوان، چین و توێژ و پێکهاته‌ جیاوازەکان)، ئەوانەی کە باوەڕیان بە سەروەری، کەرامەتی ئینسانی و ده‌سه‌ڵاتی دێموکراتیک هه‌یه، ئەوانەی ده‌یانهه‌وێ به‌ خۆڕاگری و بەرەنگاری بەرانبەر بە داگیرکەر ژیانێکی ئازاد و به‌خته‌وه‌ریان هه‌بێ، پشتیوانی لە حیزبی دێموکرات بکەن، حیزبێک کە دەیهەوێ بە پاڵپشتی کوردستانیان ئەو ڕابوونە بکاتە هەوێنی قۆناخێکی نوێی خەبات بۆ ئازادی گەلە بندەستەکەمان.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.