• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٢ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

کاناڵی ئۆستانیی زاگرۆس خزمەت یان بێڕێزی!

زایینی: ٢٢-٠٥-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٣/٠٢ - ١٤:٥٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
کاناڵی ئۆستانیی زاگرۆس خزمەت یان بێڕێزی!
ئاوات ساروج

نزیک بە ١٥ ساڵ دەبێت کە کانڵی دەنگ و ڕەنگی زاگرۆس لە کرماشان میوانی ماڵانە، کە چی زۆر جار ئەم کاناڵە ئۆستانیە کەوتووەتە بەر ڕەخنەی تۆند، هێرشی قەڵەم و گلەیی زۆر کەس کە پێیان وایە ئەم کاناڵە بێجگە لە سووکایەتی و بێ نرخ پیشان دانی زمان، فەرهەنگ و داب و نەریتی کوردی لەم ئۆستانە، هیچ چەشنە خزمەتێکی نەکرووە! دەنگ و ڕەنگی کرماشان پتر لە ٩٠%ی بەرنامەکانی بە زمانی فارسییە و هەر بە ناو کاناڵی زاگرۆسە، هەرچەند پێشتر وەک ڕەخنە و گازندەش گوتراوە؛ دەبا ناوی ئەم کاناڵە ئەلبۆرز بوایە، چوونکە کەمترین بەرنامەی بە زمانی کوردی لە کرماشان هەیە و هەر بە ناو، زاگۆرسە!

نزیک بە ١٠%ی بەرنامەکانی ئەم تیڤییە کە ڕێژیم ناوی''تیڤیی ئۆستانی زاگرۆس'' یان خود شەبەکەی مەحەلیی زاگرۆس ناوزەد کردووە، بێجگە لە زمانی تەنز، پێکەنین و تەنانەت گاڵتە کردن بە زمان و فەرهنگی خەڵک لە دەڤەری کرماشان، زۆر جار شێوەزارەکانی کوردیی لەم ئۆستانە بە شێوەیەکی کارامە تێکەڵ بە زمانی فارسی و هەروەها زمانی دەستکردی فارسیی کرماشانی دەکات کە خۆی بە زمانی کووچە و بازاڕ ناسراوە و هیچ بنەما و بناغەیەکی ئەدەبی، زانستی، زمانی و کولتووریی نیە و وشەگەلێک کە لەم تیڤییە بەکار دێت، نە کوردیە و نە فارسی، کەچی لە لایەن کەسانیکی سەر بە ڕێژیم، مەرکەزگەرا، پان ئیرانیست و ... بە زمانی فارسیی کرمانشاهی دەناسێندریت! وەک ئەوەی کە بێژین زمانی تورکیی تارانی، زمانی فارسیی تەبریزی و..... زمانی تەنز و گاڵتەجاڕی لە دەنگ و ڕەنگی کرماشان هیچ پرەنسیب و بناغەی ئەدەبی و زانستیی نیە و تەنیا خاوەن و هەڵگری بڕێک سووکایەتی بە زمانی کوردی و داب و نەریتی خەڵکە.

بۆ شی کردنەوەی ئەم بابەتە دەڕۆمە نێو ناخی پیلان و پرۆژەی ئاسمیلە کردنی زمان،چاند، فەرهەنگ، داب و نەریت، کەسایەتی و بەگشتی کۆمەڵگەی کوردی لەم دەڤەرە کە گەورەترین شاری کورد نشینی کوردستانە. ورد کردنی وشەی ڕەسەن و دەوڵەمەندی کوردی بە زانا بوون، کردنە بەری جلوبەرگی کوردی لە بەر کەسایەتییەکی کورد کە شاری نەدیوە، نەزان و ناشارستانی و هۆڤ (وەحشی) نیشان دانی کەسی کورد لە بەرنامەیەک، کە خۆی زمانی پێکەنیناوی، گاڵتە جاڕی، نەخوێندەوار، شار و بازاڕ نەدیو،] ڕاستەوخۆ گاڵتە بە گوندنشینان کردن[وەک مرۆڤی پاشکەوتوو کە یەکمجارە دێتە نێو کۆمەڵگە، بەم چەشنە و دەیان سووکایەتی و بێڕێزی کردنی دیکە بە مرۆڤی کورد لە بەرنامەکانی کاناڵی زاگرۆس دەبیندرێت کە بەداخەوە زۆرن ئەو کەسانە کە بە بێ بیرکردنەوە و تێگەیشتن لە پیلان و ئامانجی پشتی پەردەی بەرپرسانی تیڤیی ئۆستان، بۆ ماوەیەکی کورت بەزمێکی پڕ لە پێکەنین بۆ حەسانەوە و دوری لە کێشە و گرفتەکانی ژیان، شەوانە دەبنە میوانی ئەم دوژمنە زمان شیرینە!!

ڕواڵەتی دەنگ و ڕەنگی کرماشان، بۆ پیشان دانی کەسایەتییەکی دز، درۆزن، نەزان، گیرۆدە بە مادەی هۆشبەر، کێشە خوڵقێن و سەیر و نامۆ بۆ کۆمەڵگای پێشکەوتوو و خاوەن شارستانی لەم تیڤیە، وا پیشان دەدات کە کورد ئەم کەسایەتییەی هەیە و ناو ماڵی سادە، ناڕێک، هەڵسوکەوتی پاشکەوتووانە و پر لە نەزانین و جۆک، بۆ خۆی دەبێتە بەزم و بۆ چەندین چرکە سات هەفتانە یان لە هەندیک وەرزدا شەوانە گەرماییەکی سۆزناک و داهاتوو وێرانکەر، دەداتە زۆرینەی کوردەماڵان. لێرەدا کەسی کورد هەست بە خۆ بەکەم بینین، دوور لە شارستانییەت، نەخوێندەوار و دەرکراو لە هەموو چەشنە تکنیک، زانست، فەرهەنگ و تێگەیشتن دەکات، چوونکە ئەو کاتەی هەست بە هەبوون بکات، دەزانێت زۆر ساڵە زۆر بە ڕێز و نرخەوە چۆن هاندراوە بۆ ئاسمیلە بوون و دوور خستنەوە لە هەموو کیان، داب و نەریت و هەست و نیستی خۆی بووە و کاتی بینینەوەی خۆی لە شاری کرماشان، دەبێت قسە کردن بە زمانی دایکی، پۆشینی جل و بەرگی کوردی و ...بۆی عەیب و عار بێت و خۆی بە ڕەنگی فارسێک دەربهێنیت کە خاوەنی تێگەیشتن، زانست، تکنیک و هەموو چەشنە باشەیەکە!!

سیاسەتی نەرمی ئاسمیلاسیۆنی درێژماوە لە لایەن ڕێژیمەوە لە دەنگ و ڕەنگی کرماشان جێبەجێ کراوە و زۆر جار لە لایەن کەسانی ڕۆشنبیر، خاوەن هەست، کوردپەروەر، لێکۆلەر و خوێندکارەوە لەقاو دراوە، کەچی هێشتا شەڕی ڕەوانی، تەبلیغاتی بە ئاسمیلە کردنی یەکجاری، دژایەتی زمان و فەرهنگی کوردی، ورد کردنی کەسایەتیی تاک و کۆمەڵگای کوردی لەم ئۆستانە لە لایەن سیستمی ناوەندگەرا و بە فارسیزمە کردنی تاک و کۆمەڵگای کوردی بە گشتی بەردەوامە و بۆ ڕێژیم تێچووی زۆری هەبووە.

سیاسەتێکی نەرم، بە بێ کوشتن، تیرۆر و لەناو بردنی فیزیکیی تاکی کورد، مێشک، کەسایەتی، ناخ و ناسنامەی مرۆڤی کورد دەبات و کەسێکی بێشۆناس و دوور لە کەسایەتیی ڕاستەقینەی خۆی لە کۆمەڵگادا بەڕەڵڵا دەکات! هاندەرانی ئەم تیڤییە بێشک سەر بە ڕێژیم و زۆریش بە وشیاری و بە پرۆژەیەکی بەهێزەوە شەوانە هەر بە ئاشکرا خۆیان بە ماڵاندا دەکەن و ناخ و هەستی تاکی کورد لە خۆی پووچەڵ دەکەنەوە و کەسایەتییەک دوور لە شوناسی کوردیی خۆی ساز دەکەن، کە کاتی هەست کردن بە ئەم پووچەڵ بوونە بڕێک گران و لە بواری سایکۆلۆژییەوە گرێ، خۆ بەکەم بینین و هەست بە بەتاڵ بوونێک دەکرێت کە ئەوەندە بەسە ئەم تاکە بۆ جارێک لە مەیدانی ئازادیی تاران هەست بە بێشوناسیی خۆی بکات!!

لەقاودانی سیاسەتی چەوت و ئاسمیلە کردنی مرۆڤی کورد لە کرماشان، ئەرکی هەموو مرۆڤدۆست، تێگەیشتوو و تێکۆشەرێکە کە دڵی بۆ نیشتمان، زمان، خاک و کورد بوونی خۆی لێ بدات، چوونکە ئەم شەڕە ڕەوانییە بە بەردەوام بوونی خۆی، کۆمەڵگایەکی بێ شۆناس و تەریک کەوتوو لە هەست و نیستی خۆی پیشان دەدات کە بە ژیانی دوێنێ و پێرێی ئێمە و بۆ پێشینە و دیرۆکمان زۆر نامۆ و تارماییەکی پڕ لە ترس و ماڵوێرانکەریی پێوە دیارە. دوژمنی فارسیزمگەرای ئێران پتر لە هەشتا ساڵە سیاسەتی دوور خستنەوەی تاکی کورد لە خودی خۆی و ڕەسەنایەتی و داب و نەریتی، بەڕێوە دەبات و لە ڕەنگ و دەنگ بگرە هەتا لە ڕێگای خامە، نووسین، پەرتووک و ....تەنانەت بە سازی ناوەندگەرای کەویری کە تینووی هەموو کیانی مرۆڤە، بۆ لەناو بردنی تاک و کۆمەڵگای نەتەوەی کورد، هەڵدەپەڕێت و هەوڵ دەدات زمان و فکر، مێشک و هەستت لێ بە هەرزان بستێنێت. ئەرکی وریا کردنەوە و ڕۆشنگەری بۆ نەهێشتنی ئەم قەیرانە، لە ئەستۆی تاکی ڕۆشنبیر و زانای وڵاتمانە کە دەبێت زوو بە زوو بۆ ئاشکرا کردنی ئەم سیاسەتە نامرۆڤانەیە زانیاری بدرێت و هەرکەسە و بە چەشنیک لێی بەرپرسیار دەبین.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.