• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ئێران، دیكتاتۆری نێوخۆی و ناسەقامگیریی دەرەكی

زایینی: ٠٥-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/١٥ - ١٤:٢٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئێران، دیكتاتۆری نێوخۆی و ناسەقامگیریی دەرەكی
مستەفا هیجری

حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران (حدكا) كە زیاتر لە ٧٠ ساڵ خەبات و ئەزموونی سیاسیی هەیە، لەم ماوەیەدا دەستی بە خەباتێكی نوێ كردوە بۆ بەدیهێنان ستراتژیی دیمۆكراسی و مافی چارەنووس بۆ كوردانی ئێران.

لەم پەیوەندییەدا هێزەكانی پێشمەرگەی ئێمە ناردراونەتەوەو بەشدارییەكی بەهێزیان هەیە لە هەموو ناوچەكانی كوردستانی ئێران.لە ماوەی دوو حەوتووی رابردوودا، پێكدادانی قورس لە نێوان سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی و پێشمەرگەكانی حدكا لە ناوچە جۆراوجۆرەكانی كورستان روویداوە كە تێدا دەیان كەس لە هێزەكانی سوپای پاسداران و لە نێویاندا ئەفسەرە پایەبەرزەكانی كوژراون یان بریندار بوونە.

ئێستا حدكا بە درێژایی سنووریی ئێران و عێراق بارەگای هەیە كە راهێنان و رێكخستنی نیزامی بەو گەنجانە دەكات كە بە ریزەكانمان پەیوەست بوونە.خەباتی ئەمجارە لە چەند رەهەندێكەوە لە خەباتە چەكدارییەكانی پێشووتر جیاوازە، بۆ نموونە هاوشانی حدكا رێكخراوەكانی دیكەش وەكو یەكیەتی ژنانی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران وەگەڕكەوتوون.

لە چوارچێوەی ئەم خەباتەدا، حیزب هێزە كۆمەڵایەتییە جۆراوجۆرەكانی لە نێوخۆی كوردستانی ئێراندا رێكخستوەتەوە و ئامادەیكردوون بۆ بەرەنگابوونەوەی ستەمەكانی رێژیم. چالاكانی مەدەنی لەگەڵ هێزەكانی پێشمەرگە لە بەرەیەكی گشتگیردا كار ئەكەن بۆ بەدیهێنانی گۆڕانكارییەكی ریشەیی لە كوردستانی ئێران كە بە رۆژهەڵاتی كوردستان دەناسرێ.

حدكا رێبەری ئەم خەباتە دەكات لە ئێران و بە ئەركی ئەخلاقی خۆی دەزانی كە پشتیوانی لە بزووتنەوە نەتەوەییەكانی دیكە بكات. ئەمەش هۆكاری سەرەكییە لەوەی كە حدكا بەشداربوو لە دامەزراندنی كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدرال كە چەترێكە بۆ كۆكردنەوە و هاوكاری لەگەڵ عەرەب، ئازەریی، بەلووچ، توركمەن و رێكخستنە كوردییەكانی دیكە.

گومانی تێدا نیە كە داهاتووی بزووتنەوە نەتەوەییەكانی ئێران وەكو كورد، عەرەبی، تورك و بەلووچ دواهاتی گرینگی بۆ جیهان دەبێت. ئەم خەباتە تەنیا رێگایەكە كە دەكرێ هاوكات بەرەوڕووی دیكتاتۆری نێوخۆیی و رۆڵە نێونەتەوەییە تێكدەرانەكەی بیتەوە.

ئێمە لە حدكا پشتیوانی لە هەر هەوڵێك دەكەین كە بەرگریی بكات لە دەسپێڕاگەیشتنی ئێران بە هەر جۆرە چەكێكی كۆمەڵكوژ، چونكە حكومەتی ئێران لە ماوەی چەند دەیەی رابردوودا سەلماندوویەتی كە كورد و گرووپە ئیتنیكیەكانی دیكە دەبنە یەكەم قوربانی ئەم جۆر چەكانە.

دەسەڵاتدارانی ئێران هەرگیز دوو دڵ نەبوونە لە بەكارهێنانی هەر چەشنە ئامرازێك كە لە بەردەستیاندا بێت بۆ كوشت و بڕی كەمایەتییەكانی نێو ئێران.

نزیكەی سالێك دوای رێكەوتنی ناوكی ئێران، ئەوە زیاتر روونە كە تاكو ئێستا تاران بەردەوامە لە دروستكردنی هەڕەشەی جیدی لەسەر سەقامگیریی ناوچەكە و ئاشتی جیهان. هەوڵەكانی ئێران بۆ سەپاندنی هەژموونی خۆی لەسەر ناوچەكە یارمەتیدەربوە بۆ گەشەی تیرۆریزم و دوژمنایەتی. ئێران تاكو ئێستاش گەورەترین پشتیوانی تیرۆریزمە و سەرچاوەی سەرەكی ئاژاوەیە لە ناوچەكە. لە هەمان كاتدا لە نێوخۆی ئێراندا، لەسێدارەدانی چالاكانی سیاسی بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر بەرزبوەتەوە و ئازارو ئەزیەتی نەتەوەكان و ئاینەكان زیادی كردوە. بارودۆخی كەمایەتییە نەتەوەیی، ئاینی و جیندەرییەكان زۆر خراپە و رێژیم لە هەوڵدایە تاكو گرووپە جۆراوجۆرەكانی نێوخۆی ئێران لەنێوببات؛ ئەمەش لە رێگای سەركوتی وەحشیانە و سانسۆری دژبەرانەوە.

خۆ بە بەرزتر زانینی (supremacism) شیعەی فارسی هۆكاری سەرەكییە دەستێوەردانەكانی ئێرانە لە ناوچەكە و تاكو كاتێك ئەم رێژیمە بوونی هەبێت، ئاشتی و سەقامگیریی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوونی نابێت.

ئێرانییەكان زیاتر لە سەدەیەكە بەهۆی ئەم خۆ بە بەرزتر زانینەوەئازار دەچێژن وئەمە سەرچاوەی بەردەوامی دیكتاتۆریی بوە لە ئێرانی هاوچەرخدا. ئەمەش تەوەرێكی گرینگە كە پەیوەندیی هەیە لە نێوان دوو گرفتی سەرەكی ئێران كە بەردەوام بەرهەم دێنەوە؛ دیكتاتۆری لە نێوخۆ و ناسەقامگیریی دەرەوە. لەبەر ئەوە، ئێمە لەو باوەڕەداین كە خەباتی ئێرانییەكان بۆ كۆتایهێنان بەو خۆ بە بەرزتر زانینە و دەوڵەتی ناوەندگەرا، دەتوانێ كلیلێك بێت بۆ كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لە تێڕوانینیان بۆ بەرەورووبوونەوەی ئەو هەڕەشانەی كە ئێران دەیكاتە سەر ئاشتی نێونەتەوەیی و بەتایبەتی سەقامگیریی ناوچەكە.

بەم شێوەیە، ئەوەی كە ئێران مەترسیدار دەكات، بەناچاریی جۆری ئەو چەكانە نیە كە لەبەردەستی دایە، بەڵكو زیاتر لەوە فراوانخوازیی و تۆتالیتاریزمە، دوو بەریانی تێكئاڵاو كە لە خۆ بەرزتر زانینی شیعەی فارسی یەوە سەرچاوە دەگرێت. بۆیە ئێمە لەو باوەڕەداین كە لە گەڕانیان بەدوای رێگایەكی باشتر بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشانەی كە لەلایەن ئێرانەوە دەكرێتە سەر سەقامگیریی ناوچەكە، پێویستە كۆمەڵگای نێونەتەوەیی و هێزە ناوچەییەكان فرە كولتوور بوونی ئێران وەكو راستییەك لەبەرچاو بگرن. پرسی سەرەكی نەتەوەكانی دێمۆكراسییە و خەباتیان دژی كۆماری ئیسلامی ئێران كلیلی وەرچەرخانی ئێرانە لە وڵاتێكی سەركێشەوە بۆ دامەزراوەیەكی ئاشتیخواز لە رێگای سیستەمێكی كۆنترۆڵ و هاوسەنگیی.

بە كورتی، ئێمە پێمان وایە كە هاوپەیوەندییەكی ستراتژیك هەیە لە نێوان خواستەكانی نەتەوەكانی نێو ئێران و ئەكتەرە سەرەكییەكانی ناوچە كە دەتوانن نەزمێكی نوێ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدیبێنن كە ببێتە بنەمای ئەمنیەتی جێگیر و ئاشتی بەردەوام.

سەرچاوە: ئورشەلیم پۆست
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".