• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢١ی ئاوریلی ٢٠١٨ی زایینی - ٠١ی بانەمەڕی ١٣٩٧ی هەتاوی  

ئێران، دیكتاتۆری نێوخۆی و ناسەقامگیریی دەرەكی

زایینی: ٠٥-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/١٥ - ١٤:٢٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ئێران، دیكتاتۆری نێوخۆی و ناسەقامگیریی دەرەكی
مستەفا هیجری

حیزبی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران (حدكا) كە زیاتر لە ٧٠ ساڵ خەبات و ئەزموونی سیاسیی هەیە، لەم ماوەیەدا دەستی بە خەباتێكی نوێ كردوە بۆ بەدیهێنان ستراتژیی دیمۆكراسی و مافی چارەنووس بۆ كوردانی ئێران.

لەم پەیوەندییەدا هێزەكانی پێشمەرگەی ئێمە ناردراونەتەوەو بەشدارییەكی بەهێزیان هەیە لە هەموو ناوچەكانی كوردستانی ئێران.لە ماوەی دوو حەوتووی رابردوودا، پێكدادانی قورس لە نێوان سوپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامی و پێشمەرگەكانی حدكا لە ناوچە جۆراوجۆرەكانی كورستان روویداوە كە تێدا دەیان كەس لە هێزەكانی سوپای پاسداران و لە نێویاندا ئەفسەرە پایەبەرزەكانی كوژراون یان بریندار بوونە.

ئێستا حدكا بە درێژایی سنووریی ئێران و عێراق بارەگای هەیە كە راهێنان و رێكخستنی نیزامی بەو گەنجانە دەكات كە بە ریزەكانمان پەیوەست بوونە.خەباتی ئەمجارە لە چەند رەهەندێكەوە لە خەباتە چەكدارییەكانی پێشووتر جیاوازە، بۆ نموونە هاوشانی حدكا رێكخراوەكانی دیكەش وەكو یەكیەتی ژنانی دێمۆكراتی كوردستانی ئێران وەگەڕكەوتوون.

لە چوارچێوەی ئەم خەباتەدا، حیزب هێزە كۆمەڵایەتییە جۆراوجۆرەكانی لە نێوخۆی كوردستانی ئێراندا رێكخستوەتەوە و ئامادەیكردوون بۆ بەرەنگابوونەوەی ستەمەكانی رێژیم. چالاكانی مەدەنی لەگەڵ هێزەكانی پێشمەرگە لە بەرەیەكی گشتگیردا كار ئەكەن بۆ بەدیهێنانی گۆڕانكارییەكی ریشەیی لە كوردستانی ئێران كە بە رۆژهەڵاتی كوردستان دەناسرێ.

حدكا رێبەری ئەم خەباتە دەكات لە ئێران و بە ئەركی ئەخلاقی خۆی دەزانی كە پشتیوانی لە بزووتنەوە نەتەوەییەكانی دیكە بكات. ئەمەش هۆكاری سەرەكییە لەوەی كە حدكا بەشداربوو لە دامەزراندنی كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فیدرال كە چەترێكە بۆ كۆكردنەوە و هاوكاری لەگەڵ عەرەب، ئازەریی، بەلووچ، توركمەن و رێكخستنە كوردییەكانی دیكە.

گومانی تێدا نیە كە داهاتووی بزووتنەوە نەتەوەییەكانی ئێران وەكو كورد، عەرەبی، تورك و بەلووچ دواهاتی گرینگی بۆ جیهان دەبێت. ئەم خەباتە تەنیا رێگایەكە كە دەكرێ هاوكات بەرەوڕووی دیكتاتۆری نێوخۆیی و رۆڵە نێونەتەوەییە تێكدەرانەكەی بیتەوە.

ئێمە لە حدكا پشتیوانی لە هەر هەوڵێك دەكەین كە بەرگریی بكات لە دەسپێڕاگەیشتنی ئێران بە هەر جۆرە چەكێكی كۆمەڵكوژ، چونكە حكومەتی ئێران لە ماوەی چەند دەیەی رابردوودا سەلماندوویەتی كە كورد و گرووپە ئیتنیكیەكانی دیكە دەبنە یەكەم قوربانی ئەم جۆر چەكانە.

دەسەڵاتدارانی ئێران هەرگیز دوو دڵ نەبوونە لە بەكارهێنانی هەر چەشنە ئامرازێك كە لە بەردەستیاندا بێت بۆ كوشت و بڕی كەمایەتییەكانی نێو ئێران.

نزیكەی سالێك دوای رێكەوتنی ناوكی ئێران، ئەوە زیاتر روونە كە تاكو ئێستا تاران بەردەوامە لە دروستكردنی هەڕەشەی جیدی لەسەر سەقامگیریی ناوچەكە و ئاشتی جیهان. هەوڵەكانی ئێران بۆ سەپاندنی هەژموونی خۆی لەسەر ناوچەكە یارمەتیدەربوە بۆ گەشەی تیرۆریزم و دوژمنایەتی. ئێران تاكو ئێستاش گەورەترین پشتیوانی تیرۆریزمە و سەرچاوەی سەرەكی ئاژاوەیە لە ناوچەكە. لە هەمان كاتدا لە نێوخۆی ئێراندا، لەسێدارەدانی چالاكانی سیاسی بەشێوەیەكی سەرسوڕهێنەر بەرزبوەتەوە و ئازارو ئەزیەتی نەتەوەكان و ئاینەكان زیادی كردوە. بارودۆخی كەمایەتییە نەتەوەیی، ئاینی و جیندەرییەكان زۆر خراپە و رێژیم لە هەوڵدایە تاكو گرووپە جۆراوجۆرەكانی نێوخۆی ئێران لەنێوببات؛ ئەمەش لە رێگای سەركوتی وەحشیانە و سانسۆری دژبەرانەوە.

خۆ بە بەرزتر زانینی (supremacism) شیعەی فارسی هۆكاری سەرەكییە دەستێوەردانەكانی ئێرانە لە ناوچەكە و تاكو كاتێك ئەم رێژیمە بوونی هەبێت، ئاشتی و سەقامگیریی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بوونی نابێت.

ئێرانییەكان زیاتر لە سەدەیەكە بەهۆی ئەم خۆ بە بەرزتر زانینەوەئازار دەچێژن وئەمە سەرچاوەی بەردەوامی دیكتاتۆریی بوە لە ئێرانی هاوچەرخدا. ئەمەش تەوەرێكی گرینگە كە پەیوەندیی هەیە لە نێوان دوو گرفتی سەرەكی ئێران كە بەردەوام بەرهەم دێنەوە؛ دیكتاتۆری لە نێوخۆ و ناسەقامگیریی دەرەوە. لەبەر ئەوە، ئێمە لەو باوەڕەداین كە خەباتی ئێرانییەكان بۆ كۆتایهێنان بەو خۆ بە بەرزتر زانینە و دەوڵەتی ناوەندگەرا، دەتوانێ كلیلێك بێت بۆ كۆمەڵگای نێودەوڵەتی لە تێڕوانینیان بۆ بەرەورووبوونەوەی ئەو هەڕەشانەی كە ئێران دەیكاتە سەر ئاشتی نێونەتەوەیی و بەتایبەتی سەقامگیریی ناوچەكە.

بەم شێوەیە، ئەوەی كە ئێران مەترسیدار دەكات، بەناچاریی جۆری ئەو چەكانە نیە كە لەبەردەستی دایە، بەڵكو زیاتر لەوە فراوانخوازیی و تۆتالیتاریزمە، دوو بەریانی تێكئاڵاو كە لە خۆ بەرزتر زانینی شیعەی فارسی یەوە سەرچاوە دەگرێت. بۆیە ئێمە لەو باوەڕەداین كە لە گەڕانیان بەدوای رێگایەكی باشتر بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو هەڕەشانەی كە لەلایەن ئێرانەوە دەكرێتە سەر سەقامگیریی ناوچەكە، پێویستە كۆمەڵگای نێونەتەوەیی و هێزە ناوچەییەكان فرە كولتوور بوونی ئێران وەكو راستییەك لەبەرچاو بگرن. پرسی سەرەكی نەتەوەكانی دێمۆكراسییە و خەباتیان دژی كۆماری ئیسلامی ئێران كلیلی وەرچەرخانی ئێرانە لە وڵاتێكی سەركێشەوە بۆ دامەزراوەیەكی ئاشتیخواز لە رێگای سیستەمێكی كۆنترۆڵ و هاوسەنگیی.

بە كورتی، ئێمە پێمان وایە كە هاوپەیوەندییەكی ستراتژیك هەیە لە نێوان خواستەكانی نەتەوەكانی نێو ئێران و ئەكتەرە سەرەكییەكانی ناوچە كە دەتوانن نەزمێكی نوێ لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدیبێنن كە ببێتە بنەمای ئەمنیەتی جێگیر و ئاشتی بەردەوام.

سەرچاوە: ئورشەلیم پۆست
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٢٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
ــ تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
ــ کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
ــ د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
  • ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات ئەدەبیاتی کوردی و کۆماری جیهانیی ئەدەبیات
    مێژووی سەرهەڵدانی ئەدەبی جیهانی لەلایەن پاسکال کازانۆڤا لە کتێبی کۆماری جیهانیی ئەدەبیات(ز١٣٩٢) سێ رەوتی فۆرم، گەشەسەندن و رەوتی کێبڕکێی نێودەوڵەتی لەخۆ گرتووە و هەر رەوتێکی لەگەڵ گۆڕانکاریی بنەڕەتی لە سەرهەڵدان و پەرەسەندنی زمانە رەسەنەکانی ئەورووپا لێکداوەتەوە و مانای کردۆتەوە.
  • د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت د.سەربەست نەبی: دەریای سپی بە هەناسەی ڕووسیه دەژمێردرێت
    مەسەلەی عەفرین جودایە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە؛ ئەجێندای سیاسیی گەورە لە پشت ئەو هێرشە هەبوو، بۆیە ئەورووپا ئامادە بوو هێرش بکات، بەڵام بۆ عەفرین نا.
  • کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر کۆڵبەر یان کۆڵنەدەر
    ئەوەیکە لە گۆشە و کەناری وڵاتدا هێندێک خەمخۆری لەلایەن خەڵک یان خەڵکانێکدا دەبیندرێ یان هێندێک پێشکەوتن لە چەند بواری جیاجیادا دێتە ئاراوە، ئەوە هیممەت و بەرخۆدانی خەڵکە لە بەرامبەر کۆنەپەرەستی رێژیم و بە هیچ شێوەیەک پەیوەندی بە رێژیمەوە نییە .
  • \ "هوزمانەوەن" نمونەی بەرچاوی له نێوبردنی سروشتی کوردستان
    کاتێک ئێمه دەڵێین حکوومەته داگیرکەرەکانی کوردستان به بەرنامەیەکی داڕێژراو، سەرەکیترین سەرچاوەی ژیانی نەتەوەی کوردیان کردووەتە ئامانجی هێرشەکەیان، تەنیا له ڕووی هەستی خۆشەویستی خاک و کوردبوونەوە نییه، بەڵکوو لەم ڕاستایه‌دا بەڵگه ئەوەنده زۆره که تەنیا لێکوڵینەوەیەکی کورت دەتوانێ زۆر شت ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەداخەوه لەم بوارەشدا ئێمەی کورد کەمکارییەکی ئێجگار زۆرمان کردووه.
  • دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە دوژمنانی ئازادی چ ڕەوتە فیکرییەکیان بەدڵە
    ئەگەر ئاوڕێک لە مێژووی فەلسەفە و زۆربەی زانستە فیکرییەکان بدرێتەوە، هێندێ خاڵ بەرچاو دەکەوێت، کە وڵامی زۆربەی قەیرانە هزرییەکان دەدرێتەوە. ئەگەر لە بابەتێکدا دوو لایەن و هێڵی فیکری جیاواز دەکەونە ململانێیەوە، ئاکامەکەی یان دەبێتە هۆی بەزینی یەکیان، یان دەبێتە هۆی سەرهەڵدانی فکرێکی سێهەم کە ڕەنگە دڵخوازی هیچ لایەکیان نەبێت، بەڵام کۆتاییهێنەری ململانێیەکانە.
  • تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە تارمایی لە چاویلکەی فاشیزمەوە
    بنەماییترین تایبەتمەندییەکانی فاشیزم بریتییە لە پیرۆزمەندیی پەتی و سەرۆکێکی بێ هەڵە. لەلای فاشیستەکان ئەوەی هەمیشە وەک داردەست ئاپۆرەی پێ کۆنترۆڵ دەکرێ، تارماییەکی تۆقێنەرە کە بەپێی هەڵکەوتەیەکی تایبەت ئەم تارماییە لە شێوازی دوژمن، لایەن یان ئەگەرێک خۆی دەردەخات.
  • نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی نان، ئازادی، کەرامەتی ئینسانی
    مرۆڤێك كه له هەژاریدا ڕاگیراوه، مرۆڤێك كه نكۆڵی له ناسنامه ئێتنیكی، ئایینی یان نەتەوەییەكەی دەكرێ یان دەكەوێته بەر تەوژمی سیاسەتی تواندنەوه و سووكایەتی پێكردن یان لەژێر ستەمی جنسیدا دەژی، مرۆڤێكه كه كەرامەتی لێ زەوت كراوه.
  • شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن شەریف هەژاری: کورد خۆی دەرفەتەکان وەک پێویست ناقۆزێتەوە. بەشێک لە ھێزەکوردییەکان بوونەتە داردەستی ئێران و بە بێ ھیچ شەرمێک، فەرمانەکانی جێبەجێ ئەکەن
    گۆڕانکارییەکانی ناو کابینەی ترامپ و کاریگەرییان لە سەر سیاسەت و رووداوەکانی ناوچە، تەوەری گفتوگۆی ئەم ژمارەیەی رۆژنامەی کوردستانە لەگەڵ شەریف هەژاری، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی سلێمانی، کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران
    لە دوو بابەتی پێشوودا، "شەڕی ئێران و ئیسرائیل"و بەشی یەکەمی "پاژنەی ئاشیلی ڕێژیمی ئێران"، هێڵی بەهێزی ڕێژیمی تاران (دەرەوەی سنوورەکان و کەڵک وەرگرتن لە ملیشیا و لایەنگرە شێعەکانی لە وڵاتانی ناوچە) و خاڵی لاوازی ئەو ڕێژیمە (خەڵکی ناڕازی و وەزاڵەهاتووی نێو شارەکانی ئێران) خرایە بەر باس و لێک درایەوە.
  • بێستوون، شوێنی خودای خوداکان بێستوون، شوێنی خودای خوداکان
    شاری بێستوون، یەکێک له شارەکانی کرماشانه که له باکووری رۆژهەڵاتی ئەو گەورەشاره جێگای خۆش کردووه و له سەر رێگای کرماشان - هەمەدان که سەردەمانێک پێتەختی ئیمپراتوری کوردان بوو، هەڵکەوتووه.
  • مانیفێستی ڕزگاری مانیفێستی ڕزگاری
    هەتا لاپەڕەکانی مێژووی کورد زیاتر هەڵدەدەینەوە، تابلۆی تراژێدیای کورد زیاتر دەردەکەوێت. لە پەنای ئەم تابلۆیە سەربوردەی قارەمانیەتی، فیداکاری، کاریگەری بلیمەت و ڕێبەرەکانمان لەسەر زیندوو مانەوەی کورد وەکوو نەتەوە زۆر ڕوونە. لە لایەک پرسیاری بۆچی تا ئێستا سەرنەکەوتووین دەبێتە خۆرەی مێشک، لە لایەک جێ داخە بۆچی ئەم ڕێبەرە زانا و لێهاتووانە بە ڕادەی پێویست لە لایەن تاکی کورد بەرجەستە نەکراون.
  • پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان پەیامی کۆمیسیۆنی کۆمەڵایەتی حیزبی دێموکرات بەبۆنەی ٧١ەمین ساڵیادی لەسێدارەدرانی پێشەوا قازی محەممەد و ڕۆژی شەهیدانی کوردستان
    ئەوان کۆتاییان بە کۆمار هێنا، بەڵام نەیانزانی ئامانجەکانی کۆمار و گیانفیدایی ڕێبەرەکانی، چ بەهایەکی مەزنن و چۆن بۆ نەوەکانی داهاتوو دەگوازرێنەوە، دوای حەفتاو یەک ساڵ لەو ڕووداوە، داستانی مەرگی سەربەرزانەی پێشەوا، هێشتا خاوەنی بەهێزترین وانەی خۆنەویستی، خەڵکویستی، ئازادیخوازی و سەرفرازییە و ئەوینێکی بەهێزیشە بۆ بە چۆکداهێنانی هەموو مەترسی و ناخۆشییەکان.
  • سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە سووکایەتی، ئامرازی تواندنەوە
    لە وڵاتێکدا کە چەند کەلتوور و نەتەوە و ئایینی جیاواز دەژین، حکوومەتی دەسەڵاتدار لەگەڵ هەڕەشە و دەرفەتی جۆربەجۆر بەرەوڕوویە؛ لەو جۆرە وڵاتانەدا، بەهۆی چەندنەتەوەیی و چەندکولتووری و پێکهاتەی ئاڵۆزی کۆمەڵگاوە، ژیانی کۆمەڵایەتی - سیاسی و هەروەها ئیدارەکردنی حکوومەت و دابەشکردنی دەسەڵات و سامان و ئیمتیازەکان لە نێو خەڵکدا ئەرکێکی ئاڵۆز و پڕمەترسییە، کە هەرجۆرە هەنگاو و کردارێک کە نیشان لە هەڵاواردن و بێبەشکردنی کەس و کەسانێک و پێکهاتەیەک بدا، دەبێتە هۆکارێک بۆ رووخانی ئێعتمادی خەڵک بەرامبەر بە دەسەڵاتدار و حکوومەت.
  • پانۆڕامای ساڵ پانۆڕامای ساڵ
    خوێنەرانی خۆشەویست، ڕۆژنامەی کوردستان وەک نەریتی ساڵانە لە دوایین ژمارەی ساڵدا پوختەیەک لە ڕووداو و هەواڵە گرینگە حیزبییەکانی ساڵ دەخاتە بەر دیدی ئێوەی ئازیز؛ لێرەدا بەشێک لەم هەواڵ و ڕووداوانە دەخەینە بەر چاوی ئێوەی هێژا: