• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٨ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

وانەی یەکەمی ڕاسان، شەهید کاوە و شەهید سەرکەوت

زایینی: ٠٩-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/١٩ - ١٥:١٤ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
وانەی یەکەمی ڕاسان، شەهید کاوە و شەهید سەرکەوت
ئارش ساڵح

ڕاسان قوتابخانەیێکی پڕ مانایە. پڕ مانا بەو واتایە کە وانەکانی بە بەرزترین مانا و باشترین شێوە بۆمان ئەڵێتەوە. شەهید کاوە و شەهید سەرکەوت مامۆستایانی یەکەمین وانەی قوتابخانەی ڕاسان بوون. یەکەمین وانەش وانەیێکە لە فەلسەفەی مێژوودا. شەهید کاوە و شەهید سەرکەوت دیسانەوە پێمانیان وتەوە کە لە مێژووددا ئەگەر بمانەوێ چارەنووسی نەتەوەکان پێوەندی بدەین بە هەندێک هۆکارەوە، دەتوانین هەموو ئەو هۆکارانە لە ژێر ناوی بڕیارە سەختەکان ناو بێنین. بۆیە هەموو کاتێک پێوەندیێک لە نێوان بڕیارە دژوارەکان و دەسکەوتە نەتەوایەتییەکان بەدی دەکرێت.

ئەمڕۆ گەلی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان گەیشتۆتە ئاکامێک کە لە بەردەم بڕیارە دژوارەکاندایە. کە دەڵێین ڕۆژهەڵاتی کوردستان دیارە ناچارین مەبەستمان حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران بێت. ئەمە نە لەبەر ئەوەی من حیزبم خۆش دەوێ، بەڵکوو لەبەر ئەوەی لەم ماوەی چەند مانگەی ڕابردوودا بۆ هەموو کەس دەرکەوت کە ڕۆڵی حیزبی دێموکرات لە پێکهێنانی جەرەیان لە ناو کوردستانی ئێران ڕۆڵێکی سەرەکییە. ئەمە ڕۆڵێکە کە وێڕای ڕێز بۆ فرەحیزبی و حیزبایەتی لە ئاکامی جایگاهێکە کە ئەو حیزبە هەیەتی.

ئەمە نەتەنیا فورمولێکە کە بنەمای نەزمی سیاسی لە کوردستانی ئێران پێک دێنێت، بەڵکوو ئاماژەیێکە بۆ ئەوەی کە ئەوە ئەرکی حیزبی دێموکراتە کە لەبەردەم بڕیارە دژوارەکانا ڕاوەستێت. هەر بۆیە شەهیدانی سەرکردەمان مامۆستا سەرکەوت و کاک کاوە بەو شەهیدبوونەی کە هەڵیان بژارد ویستیان لە یەکەمین وانەدا پوتانسیێل و توانایی بەدەنە و ڕێبەری حیزب بۆ ڕووبەڕوو بوونەوە لەگەڵ بڕیارە دژوارەکاندا بەرنە سەرەوە.

لەم وانەیەدا مامۆستاکانمان هەندێ پرەنسیپی گشتیان بۆ ئێمە داڕشت کە لە چوارچێوەی ئەو پرەنسیپانە لە بەردەم بڕیارە دژوارەکانمانا ڕاوەستین.

یەکێک لەو پرەنسیپانە ئەوەیە کە بە هۆی ئەو ڕۆڵە بنەڕەتییەی کە حیزبی دێموکرات لە نەزمی سیاسی لە کوردستانی ئێران هەیەتی، ئەوە ئەرکی ئەو حیزبەیە کە هەنگاو بۆ ئەو بڕیارانە هەڵێنێت و بە کردەوەییان بکات. واتە نەتەنیا خەباتی ڕزگاریخوازی گەلەکەمان لەو بەشە لە کوردستان پێویستی بەوەیە کە حیزبی دیموکرات ئەو هەنگاوانە هەڵێنێت، بەڵکوو کولتووری فرەحیزبی و کارکرد و مانەوەی حیزبەکانی تری کوردستانی ڕۆژهەڵاتیش پێوەندییان بەوەوە هەیە کە حیزبی دێموکرات ئەو بڕیارە دژوارانە بدات.

پرەنسیپێکی تر کە وانەی شەهیدانی سەرکردە پێمان دەڵێتەوە ئەوەیە کە، لەم قۆناغە مێژووییەدا گرینگتر لە مانەوەی تاک ، مانەوەی ڕێکخستنە و گرینگتر لە ڕێکخستن، ڕۆحی نەتەوەیە. ئەوان ئەو وانەیانە بۆ ئێمە وتۆتەوە کە لەم هەلومەرجەدا ڕاسان ئەگەر بە شەهید بوونی تاک بە تاکی ئێمە بووبێت، ئەوا ڕاسانی ڕۆحی نەتەوەییە و ڕاوەستانی دەرکردنی ئەو ڕۆحەیە لەو جەستەیەدا.

بۆیە ئەو پرەنسیپەمان پێویستە هەموو کات لەبەر چاو بێت کە ئەگەرچی ئازاری بڕیارە دژوارەکان گەورترینە، بەڵام ئەمە لە سروشتی ئەو بڕیارانە سەرچاوە دەگرێت و بە هۆی ڕۆڵە مێژووییەکەیانەوەیە کە وایە. بۆ وێنە ئێمەی تاکەکانی کورد کە لەم سەردەمە دەژین دوو بژاردەمان هەیە، یەکەمیان پەنا بۆ عەقڵی ئەبزاری و حەسابگەر بردنە و دانیشتن و بە هیوای گۆڕانکاری بوونە کە ئاکامەکەی دەبێتە ئەوەی کە نەنگی مێژوویی کوشتنی حیزب و نەتەوەکەمان وەئەستۆ دەگرین، یان پەنا بردنە بۆ عەقڵی شۆڕشگێڕ و چێشتنی ئازاری بڕیارە دژوارەکە و بەردەوام کردنی ڕاسانە.

ئەو شەهیدانە دیسانە وانەکەی شەهیدانی شۆڕشی ٤٦ یان بۆمان دووپات کردەوە کە ئەگەر ئەو شەهیدانە تەسلیمی عەقڵی بەهێزی ئەبزاری و مەنتێقی حەسابگەر بوونایا، ئێستا کورد لە کوردستانی ئێراندا بە تەواوی توابووەوە و لە ڕۆحی نەتەوایەتی داماڵڕابوو.

بۆیە زۆر ڕوونە کە لەبەردەم بڕیارێکی دژوارداین، بڕیارێکی پڕ لە ژان و ئێش.

بڕیارێک کە تەنیا گرێدراوی ژیانی خۆمان نیە کە بە ئاسانی بەرپرسایەتییەکەی وەئەستۆ بگرین و مەرگی خۆمان لە باوەش بگرین، بەڵکوو بڕیارێکە کە پێوەندی بە ژیانی هەموومان و مان و نەمانی نەتەوەکەمانەوە هەیە. بۆیە ئەو وانەیە کە ئەو شەهیدانە لە بەردەم ئەو قۆناغە سەختە بۆمان دووپات دەکەنەوە ئەوەیە کە؛ ئەگەر تاک بە تاکی ئێمە یەک لە دوای یەک لە سەر خاکی کوردستان خوێنمان بڕژێت و دوا نارۆنجکی حیزبی دێموکرات بە دەستی دوا پێشمەرگەی بە سەر خۆی دا بتەقێندرێتەوە و بەو شێوە ڕۆح بە جەستەی برینداری ئەو نەتەوە بکرێتەوە، ئەوە زۆر باشترە لەوەی تاک و ڕێکخستن و پێکهاتەیێکمان بۆ بمێنێتەوە کە شەرمەزاری مێژووی گەلێکی لەخاچ‌دراو بێت.

لە کۆتایی‌دا دەمەوێ سەرەتاکەی ئەم وتارە بنووسم کە هێشتمەوە بۆ کۆتایی. ئەویش ئەوەیە کە لە ساتی بینینی هەواڵی شەهید بوونی کاوە و سەرکەوتدا، تا ئەو کاتەی کە توانیم یەکەم کاردانەوەم بۆی هەبێت و تا ئەو کاتەی کە توانیم هەستمەوە سەر پێ، چەند کاتژمێری خایاند. بە تەواوەتی وەکوو جەستەیێکی بێ ڕۆح بووم و هیلاک. چرکە بە چرکەی سەنگەرەکەیان لەو ساتەدا ئەبوو بە یەک کاتژمێری من و دەمخوێندەوە و بە فرمێسک دەمشۆردەوە. هەتا ئەو کاتەی کە لە یەکێک لە دووپاتبوونەوەی ئەو چرکانەدا لێوە بە بزەکانی کاوە پێمی وت؛ ئەوە وانەی ژیان و مەرگی شۆڕشگێڕییە. ئەو وانەیە کە منی هەستاندەوە سەر پێ و هەر ئەو وانەشە کە نەتەوەکەم هەڵدەستێنێتەوە سەر پێ. ئێستا ئیتر ئەو بزە تۆزاویانە نەتەنیا خەمگینم ناکەن، بەڵکوو قیبلەنمایێکن بۆم کە ڕێگاکەمی پێ دەدۆزمەوە.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.