• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٥ی سێپتامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٠٣ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان

زایینی: ١٤-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/٢٤ - ١٢:٢٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان
ماڵپەڕی کوردستان میدیا لە پێوەندی لەگەڵ خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لەگەڵ ژمارەیەک لە چالاکانی سیاسی و کەسایەتی ئاکادمیک وتووێژی پێک هێناوە کە دەقەی ئەم وتووێژانە لە ماڵپەڕی کوردستان میدیاوە بڵاو دەکرێتەوە.

ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەم پێوەدنییەدا لەگەل "سلێمان کەڵەشی" چالاکی سیاسی وتووێژێکی لەم بارەیەوە پێک هێناوە.

دەقی وتووێژەکە:

١ـ هێندێک لایەنی کوردی و ئێرانی، دەسپێکردنەوەی قۆناغی نوێی خەبات بە تەکڕەویی حیزبی دێموکرات دەزانن تا چەند ئەو بیر و بۆچوونە ڕاسته؟

دیارە ئەگەر حیزبی دێموکرات توانیبایە هەموو هێز و لایەنەکانی دژبەری کۆماری ئیسلامی لەگەڵ خۆی هەماهەنگ بکا زۆر باش و بە باندۆرتر دەبوو. بەڵام خۆ ناکرێ حیزبێکی شۆڕشگێری وەک حیزبی دێمۆکرات لە هێندێک شێوەی خەبات کەڵک وەرنەگرێ تا هەموو هێزەکان ڕازی بن لە سەر بەڕێوەبردنی؟ پێویستە بێژم بەشێک لەو هێزە ئێرانی و کوردستانیانە هەر باوەڕیان بە خەباتی شێلگیر نەماوە، هەر وەها بەشێکیان هەر دژی خەباتی چەکدارین و خۆیان ئامادە دەکەن بۆ ڕۆژی مەبادا و خۆیان سپاردووە بە قەزا و قەدەر وەک ئەوەی کە لە عێراق ڕووی دا. بەڵام من چاک دەزانم کار و خەباتی چەکداری، یان حزووری پێشمەرگە لە ناوخۆی وڵاتدا کارێکی ئاسان و بچووک نیە، بەڵکوو هێزێکی لە خۆبردوو ، شۆڕشگێر و بە بیر و باوەڕی دەوێ لەو زرۆفە سەختەدا . دوای بیست سال جارێکی دیکە بە چەک بەرەنگاری هێزەکانی کۆماری ئیسلامی بێتەوە. ڕەنگە ئەو کارە بە هەموو هێز و لایەنێک نەکرێ، ئەوەش نە شەرمە و نە عەیب. دیارە ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان. من ڕێزم هەیە بۆ نەزەری ئەوان هەیە بەڵام ئەوە تەنیا بە پاساوێکی نابەجێ دەزانم و بەس، بەڵام ڕاوەستانی هێزێکی شۆڕشگێر بە هێوای قەزا و قەدەر، یان هەتا هەڵ ومەرج گونجاو دەبێ، ئەوە ئیدی کارێکی پاساوهەڵنەگر و ناشۆڕشگێرانەیە. هێزێکی گۆران خواز وپێشروو دەبێ بۆ خۆی کار بکا تا هەل و مەرجی گونجاو بخولقێنێ. بۆ نموونە، کاتێک پارتی کرێکارانی کۆردستان (پ.ک.ک) لە سالی ۱۹۸٤ بە کەمترین ئێمکانات دەستی کرد بە خەباتی چەکداری دژی حکوومەتی تورکیە کرد کە دەوڵەتی تورکیە ئەندامی ناتۆ و لە لووتکەی هێز خۆی دابوو. بەشی هەرە زۆری هێزو لایەنەکان پێیانوا بوو ئەوە کارێکی خۆکۆژییە و سەرکەوتنی مەحاڵە. کەچی ئەمڕۆ دەبینین وەزعەکە چۆن گۆراوە؟ ڕەنگە هیندێک کەس بڵێن: حکوومەتی تورکیە لە ئێران فەرق دەکا! ئەوە ڕاستە لە بواری سیستەمی حکوومداریدا فەرقییان هەیە. بەڵام له بواری عەسکەری و شەڕ و دڕندەیی فەرقیان نیە، بەڵکوو تورکیە زۆر درەندەتر و دڵ ڕەشترە و ساحیبی ئیمکانات و ئەرتەشێکی پۆشتەوپەرداخ‌ترە. کەوابوو هەر کاتێک هێزێکی خەڵکی و بە ئێرادەی خۆی ئامانج و بەرنامەی ڕێک و پێک، دەتوانێ لە هەمبەری هێزی داگیرکەردا ڕاوەستێ و سەرکەوتن بە دەست بێبێ. ئەوەش هۆکاری ناوێ ، گەلی کورد لە دیرۆکی خۆیدا ئەوەی نیشانی داوە.

٢ـ هۆکاری هەڕەشە و گۆڕەشەی توندی بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران بە دەسپێکردنەوەی خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران چیە؟

بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران هەمیشە هەڕەشە و گۆڕەشە لە نەیارەکانی خۆیان دەکەن. ئەگەر بە قسە و هەڕەشە و گۆڕەشەی ئەوان بوایە دەبا هەتا ئێستا چەندین دەوڵەتی سەربەخۆ لە ناوچە و جیهان لە سەر تۆپی زەوی سڕابانەوە. بە نەزەری من ئەم گەف و گۆڕانە نە بە هێزی ئەوانە، بەڵکوو لە ترسانە. ئەوان زۆر چاک دەزانن خەڵکی کوردستان و ئێران لە دەستی زوڵم و زۆرداری و نەبوونی ئازادی و مافی مروڤەوە وەزاڵە هاتوون.

هەر وەها دونیای ئەمڕوش وەک دونیای چەندین، یان هەتا چەند سال پێش ئێستا نیە . هەر حکوومەتێکی دیکتاتۆر چۆنی پێ خۆش بێ ئاوا لەگەڵ خەڵکی خۆی و دەوربەری هەڵسوو کەوت بکا. هەر بۆیەش ئەوان لەو ڕاسانەی حیزبی دێموکراتی کۆردستانی ئێران و یان هەر بزووتنەوەیەکی وەک ئەو دەترسن کە ببێتە دەروازەی ڕاپەرین و دەستێوەردانی نەیارەکانی لە ناوخۆ و دەرەوە. هەر بۆیە بە هەموو شێوەیەک دەیانهەوێ دەنگ و ڕەنگی ڕاسانی حیزبی دێموکرات لە دەستپێک دا نەهێلن و سەرکوت بکەن.

٣ـ ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بۆ پاشگەزکردنەوەی هێرشە نیزامییەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ سەر کوردستان دەتوانن چ ڕۆڵێکیان هەبێت؟

من چاک لە مەبەستەکەتان حاڵی نەبووم کە هێرش بۆ سەر کام بەشی کوردستانە . بەڵام ئەگەر مەبەستتان باشووری کوردستان بێ، من پێموانیە ئێران ئەو ڕیسکە بکا و خۆی تووشی شەڕ بکا کە چارەنووسەکەی دیار نەبێ یان بە زیانی خۆی کۆتایی پێ بێ. لە هەر حاڵەتێکدا جیددی بوونی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان دەتوانن هەمیشە بە باندۆر بێ و ئێران ناچار بە پاشەکشە بکا و هەر وەک تا ئێستا چەندین جار ئێران مەجبوور بووە پاشگەز و تەنانەت تەسلیمی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بێ. بەڵام لە بیرمان نەچێ ئەوەش گرێدراوە بە جیددی بوونی ئەو ناوەندانیە.

٤ـ بە گشتی ڕا و بۆچوونی ئێوە لە سەر ڕاسانی حیزبی دێموکرات چیە؟

ئەگەر حیزبێکی وەک حیزبی دێموکرات کە بۆ وەدەست هێنانی ئازادی و دێموکراسی ،بۆ ڕزگارکردنی کورد و کوردستان پێک هاتبێ ، خەبات و ڕاسان نەکا ئەدی دەبێ کار و ئەرکی چیی بێ؟ بەڵام دەبێ حیزبی دێموکرات، وەک حیزبێکی بەرپرس و بە باندۆر هەموو هەوڵی خۆی بدا لەگەڵ حیزب و لایەنە کوردییەکانی ڕۆژهەلات کە بەرەیەکی کوردستانی پێک بێنێ و پێکەوە ئەو ڕاسانە بە ڕێوە بەرن. بە بیر و هزری من ئەگەر حیزبی دێموکرات بتوانێ بەرەیەکی وا لە نێوان ئەو هێز و لایەنانەی کە باوەریان بەوشێوە خەباتە لە کوردستان ماوە پێک بێنێ کاریگەرییەکەی لە ڕاسانەوەی ئێستا کەمتر نابێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ شەرەفکەندی و ڕاسان
ــ دەوڵەتی کوردستان، کیانێک بۆ ژیانی سەربەست
ــ مستەفا هیجری: ئیرادەی خەڵکی کورد لە باشوور وەک بەشەکانی دیکە بۆ ئێمە جێگای ڕێزە
ــ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.
  • شەرەفکەندی و ڕاسان شەرەفکەندی و ڕاسان
    ڕاسان هەڵقووڵاوی بیر و ڕێبازی قاسملوو و شەرەفکەندییە. ئەمساڵ کە یادی دوکتۆر شەرەفکەندی دەکەینەوە، لە جێگای خۆیدایە بە خوێندنەوەی دەقەکانی سەردەمی شاخ لە کتێبی "‌هەڵبژاردەیەک لە وتارەکانی سادق شەرەفکەندی (١٣٦٨-١٣٦٢)" بنەما فکری و سیاسییەکانی ڕاسان بخەینە ڕوو.
  • مستەفا هیجری: ئیرادەی خەڵکی کورد لە باشوور وەک بەشەکانی دیکە بۆ ئێمە جێگای ڕێزە مستەفا هیجری: ئیرادەی خەڵکی کورد لە باشوور وەک بەشەکانی دیکە بۆ ئێمە جێگای ڕێزە
    بەختەوەرین لە دەرفەتێکی مێژوویی، لە خەباتی سەد ساڵەی کورد لە هەموو بەشەکاندا، جارێکی دیکە دەرفەتێک هاتووەتە پێش بۆ بەشێک لە کوردستان، دانیشتوانی باشوور کە دەتوانن لە چەند رۆژی داهاتوودا دەنگ بدەن بۆ دیاریکردنی مافی چارەنووسی خۆیان.
  • دەقی قسەکانی \ دەقی قسەکانی "مستەفا هیجری" سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لە ڕێوڕەسمی ٢٦ی خەرمانانی ١٣٩٦ی هەتاوی
    ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی لەڕێگای دەوڵەتی ئەوکاتەی ئاڵمان و تەنانەت هەڕەشەکردن لە قازی دادگا هەموو هەوڵی خۆیدا کە لانیکەم ڕێژیم بە تاوانبار نەزانرێت، بەڵام قازییەکانی دادگا بە هیچ جۆرێک نەچوونە ژێرباری هەڕەشەکان و زۆر بەجورئەتەوە، دوای چوارساڵ بەدواداچوون و لێکۆڵینەوە، حوکمی دادگایان ڕاگەیاند، حوکمێک کە نە کۆماری ئیسلامی و نە دنیا چاوەڕوانی نەدەکرد.
  • دەوڵەتی کوردستان، کیانێک بۆ ژیانی سەربەست دەوڵەتی کوردستان، کیانێک بۆ ژیانی سەربەست
    بەواتایەکی تر گەر نەتزانی هەنگاوەکانت چەندە گرینگن، بە رووخساری دوژمنانتدا بزانە کە چەندەی لێ نیگەرانن!
  • کاوە بەهرامی: ڕاسان هێمای خەباتی ڕۆژهەڵاتە و رێژیم بە گەورەترین مەترسی بۆ سەر مانەوەی خۆی دەزانێ کاوە بەهرامی: ڕاسان هێمای خەباتی ڕۆژهەڵاتە و رێژیم بە گەورەترین مەترسی بۆ سەر مانەوەی خۆی دەزانێ
    چالاکانی سیاسی لەو باوەڕەدان، ناوەندە ئەمنییەکان و سوپای پاسداران لە ماوەی چەندین ساڵی رابردوودا بە بەڕێوەبردنی مانۆڕ و میلیتاریزە کردنی ناوچە کوردنشینەکانی ئێران، ویستوویانە سیمایەکی نائەمن لە ناوچە کوردنشینەکان نیشان بدەن و بەو هۆیەشەوە هەتا ئێستا بە شێوەی پلان بۆداڕێژراو پیشیان بە گەشە سەندنی ئابووری ناوچە کوردنشینەکان گرتووە.
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    ته‌نز یه‌کێک له شێوازە کاریگه‌رەکانی ئاخاوتنی ئه‌دەبی و هونه‌رییه. ئه‌م شێوازه ئاخاوتنه یه‌کێک له لقەکانی ئه‌دەبیاتی ڕەخنه‌گرانه و کۆمەڵایه‌تییانه‌ به ئه‌ژمار دێت.
  • خاکی سووتاو وەک تاکتیک یان ستراتێژی؟ خاکی سووتاو وەک تاکتیک یان ستراتێژی؟
    تێکدانی سرووشتی کوردستان بەمەبەستی تێکدانی ژیانی خەڵک و دەربەدەرکردنیان دەکرێ؛ بۆیە دەبێ ئەو سیاسەتە چەپەڵ و گەماڕەی داگیرکەران هەرچی زیاتر لەقاو بدرێ و پێش بەو وێرانکارییە بگیردرێ. ئەو سیاسەت و پیلانانەی دوژمن لە پێش هەموو شتێکدا دژی زاگۆن و کونوانسیۆنەکانی نەتەوەیەکگرتووەکان و بەتایبەتی کونوانسیۆنی مافی مرۆڤە.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە سەدەی سێیەمی کۆچیدا کرماشان لە چوارچێوەی دەسەڵاتی "سەفارییەکان"دا بووە، بەڵام گرووپێک لە شیعە کوردەکانی کرماشان بەناوی "حەسەنویە" (حکوومەتی ئالی حەسەنویە)یان دامەزراندووە کە نزیکەی نیو سەدە لەوێ دەسەڵاتیان هەبووە.
  • سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامی بۆ ڕەخساندنی دۆخی ئانۆمی لە كوردستان سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامی بۆ ڕەخساندنی دۆخی ئانۆمی لە كوردستان
    ئەگەر ڕێگای ئەوەشمان پێ بدرێت كە بتوانین وەك گریمانەیەك سیاسەت لە دەرەوەی پانتایی كۆمەڵایەتی دابنین بۆ ئەوەی بتوانین پەیوەندی نێوان ئەم دووانە لە ئاستی ئانۆمیدا شی بكەینەوە، پێویستە بڵێین دوای هەر گۆڕانێكی بناغەیی لە كۆمەڵگا نۆڕم و بەها كۆمەڵایەتییەكان بە شێوەیەكی بنچینەیی دەگۆڕێن و نۆڕم و بەهای كۆمەڵایەتی نوێ جێگایان دەگرنەوە.
  • سەرنجێک لە بایەخ و دیاردە مودێڕنەکان لە ئێراندا سەرنجێک لە بایەخ و دیاردە مودێڕنەکان لە ئێراندا
    ئەوە حاشاهەڵنەگرە کە کۆمەڵگەی مەدەنیش وەک زۆرینەی بەها ئەوڕۆییەکان چەمکێکە کە لەسەر دیاردەیەکی بەرهەست و عەینی لە نێودڵی کۆمەڵگەی رۆژئاوایی هاتووەتە دەر.
  • توتالیتاریزم وكۆمەڵگا توتالیتاریزم وكۆمەڵگا
    هەربۆیە ئیدی ڕێبەر دەبێتە ئەفسانە و بەقەولی "ئینیا تسیۆسیلۆنێ" كە لە كتێبی مەكتەبی دیكتاتۆرەكان‌دا دەڵێ: «ڕێبەر دەبێتە ئەفسانەی تاكی خۆبە زلزان .» جارێك دەبێتە "سێبەری خودا" و جارێك دەبێتە "نوێنەرو جێبەجێكاری فەرمانی خودا".