• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٧ی مەیی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٦ی جۆزەردانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان

زایینی: ١٤-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/٢٤ - ١٢:٢٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان
ماڵپەڕی کوردستان میدیا لە پێوەندی لەگەڵ خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لەگەڵ ژمارەیەک لە چالاکانی سیاسی و کەسایەتی ئاکادمیک وتووێژی پێک هێناوە کە دەقەی ئەم وتووێژانە لە ماڵپەڕی کوردستان میدیاوە بڵاو دەکرێتەوە.

ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەم پێوەدنییەدا لەگەل "سلێمان کەڵەشی" چالاکی سیاسی وتووێژێکی لەم بارەیەوە پێک هێناوە.

دەقی وتووێژەکە:

١ـ هێندێک لایەنی کوردی و ئێرانی، دەسپێکردنەوەی قۆناغی نوێی خەبات بە تەکڕەویی حیزبی دێموکرات دەزانن تا چەند ئەو بیر و بۆچوونە ڕاسته؟

دیارە ئەگەر حیزبی دێموکرات توانیبایە هەموو هێز و لایەنەکانی دژبەری کۆماری ئیسلامی لەگەڵ خۆی هەماهەنگ بکا زۆر باش و بە باندۆرتر دەبوو. بەڵام خۆ ناکرێ حیزبێکی شۆڕشگێری وەک حیزبی دێمۆکرات لە هێندێک شێوەی خەبات کەڵک وەرنەگرێ تا هەموو هێزەکان ڕازی بن لە سەر بەڕێوەبردنی؟ پێویستە بێژم بەشێک لەو هێزە ئێرانی و کوردستانیانە هەر باوەڕیان بە خەباتی شێلگیر نەماوە، هەر وەها بەشێکیان هەر دژی خەباتی چەکدارین و خۆیان ئامادە دەکەن بۆ ڕۆژی مەبادا و خۆیان سپاردووە بە قەزا و قەدەر وەک ئەوەی کە لە عێراق ڕووی دا. بەڵام من چاک دەزانم کار و خەباتی چەکداری، یان حزووری پێشمەرگە لە ناوخۆی وڵاتدا کارێکی ئاسان و بچووک نیە، بەڵکوو هێزێکی لە خۆبردوو ، شۆڕشگێر و بە بیر و باوەڕی دەوێ لەو زرۆفە سەختەدا . دوای بیست سال جارێکی دیکە بە چەک بەرەنگاری هێزەکانی کۆماری ئیسلامی بێتەوە. ڕەنگە ئەو کارە بە هەموو هێز و لایەنێک نەکرێ، ئەوەش نە شەرمە و نە عەیب. دیارە ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان. من ڕێزم هەیە بۆ نەزەری ئەوان هەیە بەڵام ئەوە تەنیا بە پاساوێکی نابەجێ دەزانم و بەس، بەڵام ڕاوەستانی هێزێکی شۆڕشگێر بە هێوای قەزا و قەدەر، یان هەتا هەڵ ومەرج گونجاو دەبێ، ئەوە ئیدی کارێکی پاساوهەڵنەگر و ناشۆڕشگێرانەیە. هێزێکی گۆران خواز وپێشروو دەبێ بۆ خۆی کار بکا تا هەل و مەرجی گونجاو بخولقێنێ. بۆ نموونە، کاتێک پارتی کرێکارانی کۆردستان (پ.ک.ک) لە سالی ۱۹۸٤ بە کەمترین ئێمکانات دەستی کرد بە خەباتی چەکداری دژی حکوومەتی تورکیە کرد کە دەوڵەتی تورکیە ئەندامی ناتۆ و لە لووتکەی هێز خۆی دابوو. بەشی هەرە زۆری هێزو لایەنەکان پێیانوا بوو ئەوە کارێکی خۆکۆژییە و سەرکەوتنی مەحاڵە. کەچی ئەمڕۆ دەبینین وەزعەکە چۆن گۆراوە؟ ڕەنگە هیندێک کەس بڵێن: حکوومەتی تورکیە لە ئێران فەرق دەکا! ئەوە ڕاستە لە بواری سیستەمی حکوومداریدا فەرقییان هەیە. بەڵام له بواری عەسکەری و شەڕ و دڕندەیی فەرقیان نیە، بەڵکوو تورکیە زۆر درەندەتر و دڵ ڕەشترە و ساحیبی ئیمکانات و ئەرتەشێکی پۆشتەوپەرداخ‌ترە. کەوابوو هەر کاتێک هێزێکی خەڵکی و بە ئێرادەی خۆی ئامانج و بەرنامەی ڕێک و پێک، دەتوانێ لە هەمبەری هێزی داگیرکەردا ڕاوەستێ و سەرکەوتن بە دەست بێبێ. ئەوەش هۆکاری ناوێ ، گەلی کورد لە دیرۆکی خۆیدا ئەوەی نیشانی داوە.

٢ـ هۆکاری هەڕەشە و گۆڕەشەی توندی بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران بە دەسپێکردنەوەی خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران چیە؟

بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران هەمیشە هەڕەشە و گۆڕەشە لە نەیارەکانی خۆیان دەکەن. ئەگەر بە قسە و هەڕەشە و گۆڕەشەی ئەوان بوایە دەبا هەتا ئێستا چەندین دەوڵەتی سەربەخۆ لە ناوچە و جیهان لە سەر تۆپی زەوی سڕابانەوە. بە نەزەری من ئەم گەف و گۆڕانە نە بە هێزی ئەوانە، بەڵکوو لە ترسانە. ئەوان زۆر چاک دەزانن خەڵکی کوردستان و ئێران لە دەستی زوڵم و زۆرداری و نەبوونی ئازادی و مافی مروڤەوە وەزاڵە هاتوون.

هەر وەها دونیای ئەمڕوش وەک دونیای چەندین، یان هەتا چەند سال پێش ئێستا نیە . هەر حکوومەتێکی دیکتاتۆر چۆنی پێ خۆش بێ ئاوا لەگەڵ خەڵکی خۆی و دەوربەری هەڵسوو کەوت بکا. هەر بۆیەش ئەوان لەو ڕاسانەی حیزبی دێموکراتی کۆردستانی ئێران و یان هەر بزووتنەوەیەکی وەک ئەو دەترسن کە ببێتە دەروازەی ڕاپەرین و دەستێوەردانی نەیارەکانی لە ناوخۆ و دەرەوە. هەر بۆیە بە هەموو شێوەیەک دەیانهەوێ دەنگ و ڕەنگی ڕاسانی حیزبی دێموکرات لە دەستپێک دا نەهێلن و سەرکوت بکەن.

٣ـ ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بۆ پاشگەزکردنەوەی هێرشە نیزامییەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ سەر کوردستان دەتوانن چ ڕۆڵێکیان هەبێت؟

من چاک لە مەبەستەکەتان حاڵی نەبووم کە هێرش بۆ سەر کام بەشی کوردستانە . بەڵام ئەگەر مەبەستتان باشووری کوردستان بێ، من پێموانیە ئێران ئەو ڕیسکە بکا و خۆی تووشی شەڕ بکا کە چارەنووسەکەی دیار نەبێ یان بە زیانی خۆی کۆتایی پێ بێ. لە هەر حاڵەتێکدا جیددی بوونی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان دەتوانن هەمیشە بە باندۆر بێ و ئێران ناچار بە پاشەکشە بکا و هەر وەک تا ئێستا چەندین جار ئێران مەجبوور بووە پاشگەز و تەنانەت تەسلیمی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بێ. بەڵام لە بیرمان نەچێ ئەوەش گرێدراوە بە جیددی بوونی ئەو ناوەندانیە.

٤ـ بە گشتی ڕا و بۆچوونی ئێوە لە سەر ڕاسانی حیزبی دێموکرات چیە؟

ئەگەر حیزبێکی وەک حیزبی دێموکرات کە بۆ وەدەست هێنانی ئازادی و دێموکراسی ،بۆ ڕزگارکردنی کورد و کوردستان پێک هاتبێ ، خەبات و ڕاسان نەکا ئەدی دەبێ کار و ئەرکی چیی بێ؟ بەڵام دەبێ حیزبی دێموکرات، وەک حیزبێکی بەرپرس و بە باندۆر هەموو هەوڵی خۆی بدا لەگەڵ حیزب و لایەنە کوردییەکانی ڕۆژهەلات کە بەرەیەکی کوردستانی پێک بێنێ و پێکەوە ئەو ڕاسانە بە ڕێوە بەرن. بە بیر و هزری من ئەگەر حیزبی دێموکرات بتوانێ بەرەیەکی وا لە نێوان ئەو هێز و لایەنانەی کە باوەریان بەوشێوە خەباتە لە کوردستان ماوە پێک بێنێ کاریگەرییەکەی لە ڕاسانەوەی ئێستا کەمتر نابێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠١ لەم ژمارەیەدا:

ــ کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانەی بەلارێ‌دا چوون
ــ لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
ــ ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
ــ ژێستی سیاسی و خەباتکاری
  • هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو هەڵبژاردن لە ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، ئەزموونێكی ئەزموون كراو
    یەكەم: ئەوەی كە كۆڵەكە ڕووخاوەكانی ئابووری و سیاسی نۆژن كەنەوە تا شانۆگەریی هەڵبژاردنێكی هێمن و بێ‌كێشە وە پشت سەر بنێن.
  • کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست کورد فاکتەرى یەکلاکەرەوە لە ئاڵۆزییەکانى ڕۆژهەڵاتى نێوەڕاست
    لەبەرچاوگرتنى ئەو هەنگاوانە بۆ دەستەبەرکردنى مافى کورد پێویستە و زۆر ڕوونە ئەگەر خۆمان پێشقەدەم نەبین لە کار کردن لە ئاراستەى ئەو ستراتیژییە، سەرکەوتنى کاتى یا بانگەشەى ڕاگەیاندن ناتوانن داهاتوویەکى ڕوون بۆ کورد دابین بکەن.
  • پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌ پەرویز ڕەحیم قادر: ڕاسان، پێویستی به‌ هاتنه‌ئارای عه‌قڵیه‌تێكی فره‌ڕه‌هه‌ند و نوێ و مۆدێڕنه‌
    یه‌كێك له‌ كێشه‌كانی كورد نه‌بوونی یه‌كگرتووییه‌كی عه‌ینی له‌ چوارچێوه‌ی ده‌سه‌ڵات، دامه‌زراوه‌ یاخود ڕێكخراوێكی سه‌راسه‌ری بووه‌. له‌ ڕاستیدا ئه‌مه‌ش بۆ نه‌بوونی ڕه‌گه‌زه‌ مۆدێڕنه‌ ناسنامه‌ییه‌كان(مادی و نامادی) ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ له‌و سه‌رده‌مه‌دا كه‌ درێژكراوه‌ی میژووی سیاسی-كولتووری و كۆمه‌ڵایه‌تی بارودۆخی كورد/كوردستان بووه‌ له‌ هه‌موو به‌شه‌كاندا، به‌تایبه‌ت له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.
  • سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟ سەرۆک کۆمارێکی کۆیلە یان تەداروکاتچی؟ بە چ نرخێک؟
    ڕۆمییەکان لە نیوان کۆیلەکان و بەکرێگیراواندا جیاوازی دادەنێن و بە گوێرەی بیر و باوەڕی ئەوان، کۆیلە کە کەرەستەیەکە، لە نووسینی وەسیەتنامە بێ‌بەشە و ناتوانێ وەک شاهێد لە دۆسیەیەکدا شاهێدی بدات یان سکاڵا تۆمار بکات، بەڵام ئەگەر سەرپێچییەک بکات یان یاسایەک بخاتە ژێ پێ، دەبێ سزا بدرێ.
  • ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک ئابووری چەکی دەستی بەربژێرەکان بۆ فریودانی خەڵک
    ڕۆژنامەی کەیهان لە ژمارەی چەند ڕۆژ پێشی خۆیدا ڕایگەیاند؛ کەسانێک لە گوند و شار و شارۆچکە بێبەش کراوەکانی ئێراندا، هەڕەشەیان لە خەڵکی بێ‌دەرەتان و کەم‌داهات و هەژار کردووە کە ئەگەر دەنگ بە ڕۆحانی نەدەن بوودجە و یارانەکانتان لێ دەبڕین.
  • کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون کۆماری ئیسلامی – حەتمیەتی لە ناوچوون
    ستراتیژی ئیدارەدانی نێوخۆییان بۆ جڵەوگیرکردنی کۆمەڵگا لەسەر دوو بنەمای سەرەکی خۆی دەبینێتەوە، یەکەم : سیاسەتی زەبر و زەنگ و تێرۆری دەوڵەتی. دووەم : کارکردن لەسەر ستراتیژێکی پەروەردەیی زەمینەساز بۆ بێ‌ئاگاکردن و جڵەوگیرکردن و دەستەمۆکردنی کۆمەڵگا لەڕێگای خستنەگەڕی فاکتەرە فەرهەنگی و ئابوورییەکان.
  • لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی لە دیکتاتۆری‌دا پەروەردە کەرەستەیەکە بۆ ژێردەستەیی
    لە کۆماری ئیسلامی‌دا بەناو "پەروەردەی ئیسلامی"یان بەرز کردوەتەوە، هەموو شتێکیان بەستووەتەوە بەو تەوەرە لە بەر ئەوەی تەنیا بە خەڵکی بسەلمێن کە "وەلی فەقیهـ"، نوێنەری خودایە لە سەر زەوی.
  • کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون کورتە وەڵامێک بۆ ئەو کەسە ئاکادمییانە کە بە لارێ‌دا چوون
    ڕەنگە بەئەنجام گەیشتنی ئەم پڕۆسە ماوەیەکی زەمەنیی زۆری پێویست بێت کە بە ئاکام گەیشتنی زۆر ئەستەم دەبێت، بەڵام لە ئاکامدا بیر و هزری داگیرکەر تووشی ڕەپاڵدان (فرافکنی) دەبێت کە تەنانەت خۆیشی لە تەنیایی خۆیدا ناتوانێت کارە ناڕەواکەی ڕۆژی یەکەمی خۆی بە ناڕەوا بزانێت!!!
  • ژێستی سیاسی و خەباتکاری ژێستی سیاسی و خەباتکاری
    ئەم جۆرە سیمایانە کە ڕەنگە لێرە و لەوێ نموونەیان پەیدا ببێ، دەیانەوێ هەم لە ئاسوودەیی کایەکردن لە چوارچێوەی ڕێژیم بەشدار بن و هەم سیمای خەباتکارییان هەبێ، کە لە ڕاستیدا بوونەوەرێکن کە سیمای خەباتیان پێ ناشیرین دەکرێ و لە کاتی هەڵهاتنی هەتاوی ئازادی‌دا دۆڕاوییان زیاتر دەردەکەوێ.
  • ‌ئامانجی ئێمە ‌ئامانجی ئێمە
    ئەم قەڵایە کە حیزبی دێموکراتی کوردستان دایمەزراند و بناغەی دانا، ٧٠ ساڵە کە بەپێوەیە و نەک مەترسیی ڕووخانی لەسەر نیە، بەڵکوو لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژ و مانگ و ساڵدا، پتەوتر و قایمتر لە جاران، دەبێ بە قەڵای بەرخۆدانی ڕووناکبیری و هزری و چاوی وشیار و تیژی کۆمەڵگای کوردستان.
  • ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم ئەمریکای ترامپ و دیکتاتۆرەکانی سەردەم
    سەرەڕای تێپه‌ڕبوونی ماوەیەکى کورت لە ده‌سه‌ڵاتداریی ترامپ، پەیوەندیی نێوان ئەمریکا و دیکتاتۆرەکانی سەردەم زۆر ئاڵۆز بووە و تەنانەت زۆر لایەن كاتژمێری سفری ده‌ستپێكی شەڕی جیهانی کە لایەکی ئەمریکا بێت، ڕادەگەینن. ئەو جیاوازییەکی زۆری لەگەڵ حکوومەتی پێشووی ئۆباما هەیە کە خه‌ڵاتی نۆبێلی ئاشتیی وه‌رگرتبوو، بەڵام زۆر کێشەی چارەسه‌ر نەکراوی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا بەجێهشت.
  • تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا تاوتوێ کردنی هەڵبژاردن لە چەند پرسیاردا
    بابەتی هەڵبژاردن وەک چەمکێک کە لە دەسەڵاتێکی دێموکراتیکەوە، چۆتە نێو کۆماری ئیسلامی و هەر وەها بوونی دوو باڵی جیاواز لە پێكهاتەی سیاسی ڕێژیمدا، وای کردووە، کە لە ئێراندا هەم کۆمەڵگا و هەم لایەنە سیاسییەکانی دەرەوەی پێکهاتەی ڕێژیم لە هەڵوێست گرتن، لەسەر هەڵبژاردن تووشی جۆرێک دڕدۆنگی و ڕاڕایی بێن، و دەرئەنجامی ئەو ڕاڕا بوونەش، دەبێتە ئاوێک و دەچێتە ئاشێ کۆماری ئیسلامییەوە.
  • ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌ ڕۆستەم جەهانگیری: کورد بە بێ پارێزگاکانی ورمێ، کرماشان و ئیلام جەستەیەکی كه‌مئه‌ندامه‌
    کاتێک ئێمه باسی "ستەمی نەتەوەیی" دەکەین، ئاماژه به مێژوویەکی زۆرتر له ٢٥٠٠ساڵ لێوانلێو له داگیرکاری، ژینۆساید، ئاسمیلاسیۆن، داگیرکەر،چەوساندنەوه، هەڵداشتن، زیندان و له‌نێوبردنی ژینگەی نه‌ته‌وه‌یه‌ك دەکەین که وێڕای ئەو هەموو جینایەته، مێژوویه‌کی لێوانلێو له بەرخۆدان و شۆڕشی بۆ مانەوە و به‌دەستهێنانی ژیانێکی ئینسانی و سەروەریی سیاسی له بازنەی جوگرافیای خۆیدا تۆمار کردووه.
  • دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟ دەنگ‌دان بۆ بەردەوامیی ڕاووڕووت و جینایەت؟
    بۆ شی کردنەوەی وەڵامی ئەو دوو پرسیارە سەرەکییە، پێویستە کە لە پێشدا بە کورتی لە سەر مانای هەندێک کۆنسێپتی سەرەکی کە لەو وتارەدا بە کار دەبردرێن، ڕاوەستین؛ بۆ نموونە: دێموکراسی، هەڵبژاردن، بەشداری کردن، سیستمی تەواویەتخواز، تێۆلۆژی.