• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٤ی فێڤریەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٥ی رەشەمەی ١٣٩٦ی هەتاوی  

سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان

زایینی: ١٤-٠٧-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٤/٢٤ - ١٢:٢٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
سلێمان کەڵەشی: ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان
ماڵپەڕی کوردستان میدیا لە پێوەندی لەگەڵ خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لەگەڵ ژمارەیەک لە چالاکانی سیاسی و کەسایەتی ئاکادمیک وتووێژی پێک هێناوە کە دەقەی ئەم وتووێژانە لە ماڵپەڕی کوردستان میدیاوە بڵاو دەکرێتەوە.

ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەم پێوەدنییەدا لەگەل "سلێمان کەڵەشی" چالاکی سیاسی وتووێژێکی لەم بارەیەوە پێک هێناوە.

دەقی وتووێژەکە:

١ـ هێندێک لایەنی کوردی و ئێرانی، دەسپێکردنەوەی قۆناغی نوێی خەبات بە تەکڕەویی حیزبی دێموکرات دەزانن تا چەند ئەو بیر و بۆچوونە ڕاسته؟

دیارە ئەگەر حیزبی دێموکرات توانیبایە هەموو هێز و لایەنەکانی دژبەری کۆماری ئیسلامی لەگەڵ خۆی هەماهەنگ بکا زۆر باش و بە باندۆرتر دەبوو. بەڵام خۆ ناکرێ حیزبێکی شۆڕشگێری وەک حیزبی دێمۆکرات لە هێندێک شێوەی خەبات کەڵک وەرنەگرێ تا هەموو هێزەکان ڕازی بن لە سەر بەڕێوەبردنی؟ پێویستە بێژم بەشێک لەو هێزە ئێرانی و کوردستانیانە هەر باوەڕیان بە خەباتی شێلگیر نەماوە، هەر وەها بەشێکیان هەر دژی خەباتی چەکدارین و خۆیان ئامادە دەکەن بۆ ڕۆژی مەبادا و خۆیان سپاردووە بە قەزا و قەدەر وەک ئەوەی کە لە عێراق ڕووی دا. بەڵام من چاک دەزانم کار و خەباتی چەکداری، یان حزووری پێشمەرگە لە ناوخۆی وڵاتدا کارێکی ئاسان و بچووک نیە، بەڵکوو هێزێکی لە خۆبردوو ، شۆڕشگێر و بە بیر و باوەڕی دەوێ لەو زرۆفە سەختەدا . دوای بیست سال جارێکی دیکە بە چەک بەرەنگاری هێزەکانی کۆماری ئیسلامی بێتەوە. ڕەنگە ئەو کارە بە هەموو هێز و لایەنێک نەکرێ، ئەوەش نە شەرمە و نە عەیب. دیارە ئەم هێز و لایەنانە کە حیزبی دێموکرات لەو خەباتەدا بە تەکڕەوی تاوانبار دەکەن، لە بەر ئەوەی پاساو بۆ خۆیان بهێننەوە بۆ بەشدار نەکردنیان. من ڕێزم هەیە بۆ نەزەری ئەوان هەیە بەڵام ئەوە تەنیا بە پاساوێکی نابەجێ دەزانم و بەس، بەڵام ڕاوەستانی هێزێکی شۆڕشگێر بە هێوای قەزا و قەدەر، یان هەتا هەڵ ومەرج گونجاو دەبێ، ئەوە ئیدی کارێکی پاساوهەڵنەگر و ناشۆڕشگێرانەیە. هێزێکی گۆران خواز وپێشروو دەبێ بۆ خۆی کار بکا تا هەل و مەرجی گونجاو بخولقێنێ. بۆ نموونە، کاتێک پارتی کرێکارانی کۆردستان (پ.ک.ک) لە سالی ۱۹۸٤ بە کەمترین ئێمکانات دەستی کرد بە خەباتی چەکداری دژی حکوومەتی تورکیە کرد کە دەوڵەتی تورکیە ئەندامی ناتۆ و لە لووتکەی هێز خۆی دابوو. بەشی هەرە زۆری هێزو لایەنەکان پێیانوا بوو ئەوە کارێکی خۆکۆژییە و سەرکەوتنی مەحاڵە. کەچی ئەمڕۆ دەبینین وەزعەکە چۆن گۆراوە؟ ڕەنگە هیندێک کەس بڵێن: حکوومەتی تورکیە لە ئێران فەرق دەکا! ئەوە ڕاستە لە بواری سیستەمی حکوومداریدا فەرقییان هەیە. بەڵام له بواری عەسکەری و شەڕ و دڕندەیی فەرقیان نیە، بەڵکوو تورکیە زۆر درەندەتر و دڵ ڕەشترە و ساحیبی ئیمکانات و ئەرتەشێکی پۆشتەوپەرداخ‌ترە. کەوابوو هەر کاتێک هێزێکی خەڵکی و بە ئێرادەی خۆی ئامانج و بەرنامەی ڕێک و پێک، دەتوانێ لە هەمبەری هێزی داگیرکەردا ڕاوەستێ و سەرکەوتن بە دەست بێبێ. ئەوەش هۆکاری ناوێ ، گەلی کورد لە دیرۆکی خۆیدا ئەوەی نیشانی داوە.

٢ـ هۆکاری هەڕەشە و گۆڕەشەی توندی بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران بە دەسپێکردنەوەی خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران چیە؟

بەرپرسانی ڕێژیمی ئێران هەمیشە هەڕەشە و گۆڕەشە لە نەیارەکانی خۆیان دەکەن. ئەگەر بە قسە و هەڕەشە و گۆڕەشەی ئەوان بوایە دەبا هەتا ئێستا چەندین دەوڵەتی سەربەخۆ لە ناوچە و جیهان لە سەر تۆپی زەوی سڕابانەوە. بە نەزەری من ئەم گەف و گۆڕانە نە بە هێزی ئەوانە، بەڵکوو لە ترسانە. ئەوان زۆر چاک دەزانن خەڵکی کوردستان و ئێران لە دەستی زوڵم و زۆرداری و نەبوونی ئازادی و مافی مروڤەوە وەزاڵە هاتوون.

هەر وەها دونیای ئەمڕوش وەک دونیای چەندین، یان هەتا چەند سال پێش ئێستا نیە . هەر حکوومەتێکی دیکتاتۆر چۆنی پێ خۆش بێ ئاوا لەگەڵ خەڵکی خۆی و دەوربەری هەڵسوو کەوت بکا. هەر بۆیەش ئەوان لەو ڕاسانەی حیزبی دێموکراتی کۆردستانی ئێران و یان هەر بزووتنەوەیەکی وەک ئەو دەترسن کە ببێتە دەروازەی ڕاپەرین و دەستێوەردانی نەیارەکانی لە ناوخۆ و دەرەوە. هەر بۆیە بە هەموو شێوەیەک دەیانهەوێ دەنگ و ڕەنگی ڕاسانی حیزبی دێموکرات لە دەستپێک دا نەهێلن و سەرکوت بکەن.

٣ـ ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بۆ پاشگەزکردنەوەی هێرشە نیزامییەکانی ڕێژیمی ئێران بۆ سەر کوردستان دەتوانن چ ڕۆڵێکیان هەبێت؟

من چاک لە مەبەستەکەتان حاڵی نەبووم کە هێرش بۆ سەر کام بەشی کوردستانە . بەڵام ئەگەر مەبەستتان باشووری کوردستان بێ، من پێموانیە ئێران ئەو ڕیسکە بکا و خۆی تووشی شەڕ بکا کە چارەنووسەکەی دیار نەبێ یان بە زیانی خۆی کۆتایی پێ بێ. لە هەر حاڵەتێکدا جیددی بوونی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان دەتوانن هەمیشە بە باندۆر بێ و ئێران ناچار بە پاشەکشە بکا و هەر وەک تا ئێستا چەندین جار ئێران مەجبوور بووە پاشگەز و تەنانەت تەسلیمی ناوەندە نێودەوڵەتییەکان بێ. بەڵام لە بیرمان نەچێ ئەوەش گرێدراوە بە جیددی بوونی ئەو ناوەندانیە.

٤ـ بە گشتی ڕا و بۆچوونی ئێوە لە سەر ڕاسانی حیزبی دێموکرات چیە؟

ئەگەر حیزبێکی وەک حیزبی دێموکرات کە بۆ وەدەست هێنانی ئازادی و دێموکراسی ،بۆ ڕزگارکردنی کورد و کوردستان پێک هاتبێ ، خەبات و ڕاسان نەکا ئەدی دەبێ کار و ئەرکی چیی بێ؟ بەڵام دەبێ حیزبی دێموکرات، وەک حیزبێکی بەرپرس و بە باندۆر هەموو هەوڵی خۆی بدا لەگەڵ حیزب و لایەنە کوردییەکانی ڕۆژهەلات کە بەرەیەکی کوردستانی پێک بێنێ و پێکەوە ئەو ڕاسانە بە ڕێوە بەرن. بە بیر و هزری من ئەگەر حیزبی دێموکرات بتوانێ بەرەیەکی وا لە نێوان ئەو هێز و لایەنانەی کە باوەریان بەوشێوە خەباتە لە کوردستان ماوە پێک بێنێ کاریگەرییەکەی لە ڕاسانەوەی ئێستا کەمتر نابێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٩ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ پرسی رێفراندۆم
ــ لە سەروەری نەتەوەییەوە هەتا کلۆنی بوون
ــ ژن پڕۆسەی ژێر دەستی سیاسەتە؟
  • پرسی رێفراندۆم پرسی رێفراندۆم
    تەنیا رێفراندۆمی دێموکراتیک و واقیعی دوای رووخانی کۆماری ئیسلامی و نووسینی یاسایەکی بنەڕەتی لەسەر ئەساسی پرەنسیپەکانی دێموکراسی و ژیانی ئازاد و یەکسانی هەموو نەتەوەکانی نێو ئێران دەکرێ، کە لەو گشتپرسییەدا ئەو یاسایە بخرێتە دەنگدانەوە و ببێ بە پەیمانی پێکەوە ژیان، نەک ئامرازی پیرۆزکردنی وەهمەکان و شمشێری کوشتاری خەڵک.
  • زستان لە کولتووری کوردەواریدا زستان لە کولتووری کوردەواریدا
    ئەو ڕۆژهەڵاتناس و نووسەرە گەڕیدانەی کە لەبارەی مێژوو، جوگرافیا و فەرهەنگی کورد و کوردستان نووسیویانە، هەموویان لە سەفەرنامەکانی خۆیاندا جەختیان لەسەر زستانی سەخت و تەڕ و تووشیی ناوچە جیاجیاکانی کوردستان کردووە. هەرچەند ئێستا لەژێر کاریگەریی گۆڕانی کەشوهەوای جیهانیدا و بە گەرمدا هاتنی کۆی گۆی زەوی، کەشی کوردستانیش، گۆڕانی بەسەردا هاتووە.
  • عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌ عەبدوڵا حیجاب: هه‌نگاو و سیاسه‌ته‌كانی ڕووحانی هیچ جیاوازییه‌كی له‌گه‌ڵ كرده‌وه‌كانی باقی كاربه‌ده‌سته‌ هه‌ره‌ توندڕه‌وه‌كانی ڕێژیم نه‌بووه‌
    پشتیوانی لە ڕاپەرینی گەلانی ئێران لە دژی ڕێژیمی ئیسلامی ئەو وڵاتە و هەروەها مەسەلەی "بەرجام" دوو تەوەری سەرەکیی یەکەم وتاری ساڵانەی سەرکۆماری ئامریکا بوون, کە بەرچاوترین جیاوازی لە سیاسەتی دەرەکیی ئەو وڵاتە بە نیسبەت ئیدارەی پێشووتری ئامریکا بەهەژمار دێن؛ بۆ شرۆڤەی زیاتری ئەو وتار و سیاسەتە کە هاوکاتە لەگەڵ بەردەوامیی ناڕەزایەتییەکان لە نێوخۆی ئێراندا، سەرنجتان بۆ ئەم وتووێژەی کوردستان لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵا حیجاب، چالاکی سیاسی ڕادەکێشین.
  • خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟ خۆپیشاندانەکان چیمان لێدەخوازن؟
    ئەوەتا دیسان دروشمگەلی وەک مردن بۆ دیکتاتۆر، نەمان بۆ خامنەیی، رێفۆرمخوازان ـ بناژۆخوازان ئیتر بەسە لەگەڵتان سازان( اصلاح طلب، اصولگرا، دیگر تمام است ماجرا) سەری هەڵداوەتەوە. رەنگە سەرکوت و گرتن و لێدان و کوشتن رەوتەکە هەندێ جار کز بکا، بەڵام وەستانی بۆ نییە. ئەگەر شەپکە هێندە بۆ رێژیمی ئاخوندی توندە، ئێمەی کورد دەبێ چی بکەین؟
  • تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا تارماییەکان لەنێو سۆشیال‌میدیادا
    سۆشیال میدیا چ وەک دیاردە و چ وەک دەرفەت زۆر بەستێنی بۆ کۆمەڵگای رۆژهەڵاتی‌نێوەراست خوڵقاندووە.
  • گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه گوڵوەنی، هێمای خۆڕاگری نەتەوەیەکه
    فەرهەنگ هەموو بەها، رەوت و نموونە ڕەفتارییەکانی نێو کۆمەڵگەیەک لەخۆ دەگرێت و وڵات و نەتەوەکان لە یەک جیا دەکات، ئەگەرنا هەموو کۆمەڵگەکانی ئەم جیهانە دەبوو وەکوو یەک بن.
  • ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا ئەدەب لە سیاسەتی بەرپرسانی ڕێژیمدا
    "ئەدەب"، وشەیەکە کە بیسەر یان خوێنەر بە بیستنی چ بە شێوەی "شهودی" و چ بە جۆری "منطقی" کۆمەڵێک نۆرمی پڕ بەهای دەکەوێتە مێشک کە هەر مرۆڤێک بە بوونی ئەو بەهایە، کەسایەتییەکی قورس و جێگەی متمانە پەیدا دەکات و لە لای خەڵکی دیکە وەک مرۆڤێکی باش سەیری دەکرێت و حورمەتی لێدەگیرێت؛ ئەدەب بەنرخترین سەرمایە و میراتی ژیانی مرۆڤایەتییە کە مرۆڤ لەگەڵ ژیانی خۆیدا بە کۆڵی دەکێشێت.
  • ژن و سیاسەت ژن و سیاسەت
    دەرکەی سیاسەت لە ڕێگەی بنەماڵە، قوتابخانە، ڕۆژنامەکان، تەلەفزیۆن و هەروەها ململانێیە سیاسییەکانەوە بە ڕووی تاکدا دەکرێتەوە و تاک لە سەر ڕۆڵی دەوڵەت و دەزگا و دامەزراوەکانی سەر بە دەسەڵات هەرچی زۆرتر ئاگایی پەیدا دەکات. هێنانەکایەی سیستمێکی دێمۆکراتیک لەو وڵاتانەدا کە حکوومەتێکی نادێمۆکرات و سەرکوتکەریان ئەزموون کردووە، ئەنجامەکەی تەنیا بە شکست خواردن و سەرکوت کردن گەیشتووە؛ لەم جۆرە وڵاتانەدا بنەماڵەکان بەردەوام ئەوە بە گوێی منداڵەکانیاندا دەچرپێنن کە کاریان بە سیاسەتەوە نەبێت و بەشداریی تێدا نەکەن، نموونەی بەرچاوی ئەم وڵاتانە و ئەم کۆمەڵگەیانە، کۆمەڵگەی کوردەوارییە.
  • تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت تویتێک کە ترامپ هیچکات ناتوانێ بینێرێت
    لە ٨ی ژانویەدا، "تهران تایمز" راپۆرتی دا، کە بەپێی راپۆرتی بەرپرسی بەشی بەڕێوەبەریی ویشکەساڵی و قەیرانەکان لە دامەزراوەی کەشوهەواناسی ئێراندا، "نزیک بە ٩٦ لە سەدی سەرانسەری ناوچەکانی ئێران بەدەست ئاستی جیاوازی ویشکەساڵی درێژەکێشراوەوە دەناڵێنن".
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    خومەینی لە فتواکەیدا بڕیاری بە هەموو هێزە چەکدارەکانی دا، کە تا کۆتایی هاتنی کێشەی کورد لە کوردستان نەکشێنەوە؛ دوابەدوای ئەم بڕیارە ئایینییە بۆ ڕشتنی خوێنی کورد، کارەساتبارترین قۆناغی شۆڕش لە کوردستان دەستی پێکرد و خەڵک لە شار و گوندی کوردستان کەوتنە بەرپەلاماری هێزە دژی گەلییەکانی ڕێژیم. بە هاتنە ئارای ئەم دۆخەش، گەلی کورد بە ڕێبەرایەتی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ناچار بوو بۆ پاراستنی کەرامەت و شەرافەتی نەتەوەکەی و پارێزگاری کردن لە نیشتمانی ئەهورایی کوردان، دەس بۆ چەک ببات و فازی خەباتی چەکداری دەستی پێکرد.
  • ڕاسان و پێشمەرگە ڕاسان و پێشمەرگە
    لە وەڵامی ئەو داوا و چاوەڕوانیەدایە کە پێگەی دروستی پێشمەرگە لە راساندا دەدۆزرێتەوە: ئامادەبوونی پێشمەرگە لە نێو دڵی خەڵک بۆ ورەدان بە خەبات و پاراستنی خەڵک لە ئاگری ڕێژیم؛ ئەمە ئەرکی نوێی پێشمەرگەی سەردەمی راسانە.
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.