• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٨ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٧ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

ژیلا موستەئجێر: ژنان وەکوو نیوەی کۆمەڵگا لەم قۆناغە چارەنووس‌سازەی ڕۆژهەڵاتدا بڕیاریان داوە بەو پەڕی هەست بە بەرپرسیارەتی بەشداری لە خەبات بکەن

زایینی: ١٠-٠٨-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٥/٢٠ - ١٢:٤٧ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ژیلا موستەئجێر: ژنان وەکوو نیوەی کۆمەڵگا لەم قۆناغە چارەنووس‌سازەی ڕۆژهەڵاتدا بڕیاریان داوە  بەو پەڕی هەست بە بەرپرسیارەتی بەشداری لە خەبات بکەن
ماڵپەڕی کوردستان میدیا لە پێوەندی لەگەڵ خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، لەگەڵ ژمارەیەک لە چالاکانی سیاسی و کەسایەتی ئاکادمیک وتووێژی پێک هێناوە کە دەقەی ئەم وتووێژانە لە ماڵپەڕی کوردستان میدیاوە بڵاو دەکرێتەوە.

ماڵپەڕی کوردستان میدیا لەم پێوەندییەدا لەگەل "ژیلا موستەئجێر" چالاکی ژنان لەم بارەیەوە پێک هێناوە.

دەقی وتووێژەکە:

١ـ ڕای ئێوە لە سەر کاریگەریی ژنان لەم ڕاسانە نوێیە حیزبی دێموکراتدا چیە؟

ژنان وەکوو نیوەی کۆمەڵگا لەم قۆناغە چارەنووس‌سازەی ڕۆژهەڵاتدا بڕیاریان داوە بەو پەڕی هەست بە بەرپرسیارەتی بەشداری لە خەبات بکەن و بە درووشمی "تا ئازادی چ دەبێ بلا ببێ" هاتوونەتە مەیدان و دڵنیام ئەم خەباتە دەتوانێ باشترین دەسکەوتەکانی بۆ کۆمەڵگای ڕۆژهەڵات دەبێ.

ژنان دەتوانن بە زووترین کات باشترین کاریگەری لە سەر بزووتنەوە کۆمەڵایەتی و سیاسییەکان دانێن، دەبێ زیاتر لە پێش پەیوەست بە کاروباری سیاسی و نیزامی بن و لە هەموو دەرفەتەکان کەڵک وەر بگرن و هەموو شوێن و ئامرازێک بکەنە مەتەرێزێک بۆ بەشداری لە ڕاسان و لەم ڕێگەوە بەرگری لە مافە زەوتکراوەکانی خۆیان بکەن.

٢ـ خەبات لە کوردستانی ڕۆژهەڵات، دژواریی تایبەتی خۆی هەیە و بەشداریی ژنان لەم خەباتەدا جێگای تایبەتی خۆی دەبێ، بۆ جێبەجێ‌کردنی ئەو بەشداریە دەبێ چی بکرێ؟

ئەوەیکە لە مێژووی ئەحزابی کوردی ڕۆژهەڵاتی کوردستان بە گشتی و تایبەتیتر لە حیزبی دێموکراتدا تا ئێستا دەرکەوتووە، گرینگییەکی زۆر بە هێزی ژنان و کچان دراوە و لە دنیایی ئەورۆشدا ناتوانین لە کاریگەربوونی توانا و بیری شۆرشگێرانەی ژنان کەڵک وەر نەگرین و ژنان بخەینە پەرواوێزەوە و ڕوونتر ئەوەیە کە دوایی ڕەخساندنی هەل و ئامادەکردنی بەستێنی دەرخستنی ئەو تواناییانە، ئەرکی قورسی جێبەجێ‌کردن تەنها و تەنها دەکەوێتە ئەستۆی خودی ژنان و خۆمان دەبێ بەرپرسانە و بەو شێوەیە کە شیاوی ڕاسان و خەباتی نوێی حیزبی دێموکراتە، بجوڵێنەوە و بە بڕوای من چ پێشتر و چ لە دەستپێکی ڕاسانی نوێی حیزبی دێموکرات بارودۆخەکە بۆ ئەو مەبەستە ئامادە بووە و ئامادە کراوە و پێویستە ژنانیش بە باشی پێشوازی لێ بکەن و بە پەیوەستبوون بە ڕیزەکانی دێموکرات، قۆناغێکی نوێ لە جۆری خەبات و تێکۆشانی خۆیان هەڵبدەنەوە و بۆ دەستەبەر کردنی مافە سیاسی، نەتەوەیی و کۆمەڵایەتیەکانیان هاوشان لەگەڵ پیاوانی تێکۆشەری نەتەوەکەمان تێبکۆشن .

٣ـ ئایا ڕوانین و ئاواتەکانی ژنانی کورد دەکرێ لەگەڵ خەباتی نەتەوەیی دێموکراتیک و بەتایبەت لەگەل ڕاسانی حیزبی دێموکراتدا گرێ بدرێ؟

حیزبی دێموکرات ئاڵا هەڵگری بزوتنەوە و خەباتێکی ئینسانی و ڕزگاریخوازانەیە کە ئەم ڕاسانەش هەر لە سەر هەمان بناغە و بنچینە بوژاوەتەوە و لەو کاتە لە زەماندا ناتوانین بەهیچ شێوەیەک و بە هیچ بیانوویەک پرسەکانی تایبەت بە ژنان لە بیری خۆمان ببەینەووە و چارەسەری بۆ ئەم پرسانە هەڵگرین بۆ قۆناخێکی دیکە، بە ڕوونی دیارە کە پرسی ژنان لە واقعی خۆیدا پرسێکی مرۆییە و دەبێ هاوکات لە گەڵ دەستپێکی ئەم ڕاسان و وەگڕخستنی ئەم خەباتە نوێیە جێگە و پێگەی خۆی بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی قورس و قایمتر بکات.

وەک چۆن خەباتی ڕزگاریخوازی نەتەوەیی بۆ ژنان بووەتە دەغدەغە و ژنان شان‌بەشانی پیاوان لە خەباتە چەکداری و مەدەنیەکاندا هەوڵی بۆ دەدەن و ڕۆڵی خۆیان دەگێرن، دەبێت پیاوانیش لەم پرسە خۆیان گێل نەکەن و هاوکات لەگەڵ هەوڵی بێ وچان بۆ ڕزگاریی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، کێشەکانی تایبەت بە ژنانیش چارەسەر بکرێت و دوانەخرێت بۆ دوارۆژێکی ناروون.

بە دڵنیاییەوە ئەم ڕاسانە دەتوانێ هەموو وزەیەک بۆ گەیشتن بۆ ئامانجێکی ئینسانی کۆ کاتەوە دەوری یەک.

٤ـ بە گشتی ڕا و بۆچوونی ئێوە لە سەر ڕاسانی حیزبی دێموکرات چیە؟

یەکێک لە باشترین تایبەتمەندیەکانی ڕاسانی نوێی حیزبی دێموکرات کات و زەمانی ڕاگەیاندننی ئەم خەباتەیە. لەوەها کاتێکدا کە بارودۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەوپەڕی شپرزەیی دایە و ئەگەری ئەوە هەیە کە سنوری وڵاتانی ناوچەکە بگۆڕدرێ، هەروەها لە ناوخۆی ئێراندا بارودۆخی ئابووری، کۆمەڵایەتی و سیاسی و ئەمنییەتی لە خراپترین حاڵەتی خۆی دایە و بەردەوام و ڕۆژانە شاهیدی پێشێلکاریی ئاشکرای مافە سەرەتاییەکانی خەڵکین، بێ گومان خەڵکی ڕۆژهەڵات پێویستی بە ڕزگاریدەرێک هەیە کە توانایی ئەوەی هەبێ بە باشترین شێوە لەم ئالۆزیانە کەڵک وەر بگرێ و نا مومکینەکان، مومکین بکات. بە خۆشییەوە حیزبی دێموکرات بە بڕیاری مێژوویی و چارەنوس‌سازی خۆی، هیوای درووستکردنی داهاتوویەکی گەشی به گەڕانەوە بۆ ناو خەڵک دا. بۆیە بۆمان دەرکەوت ئەم راسان و خەباتە چاوی زۆری لەسەرەو

بە بروای من ئەم راسانە باشترین درەفەتە بۆ گۆرینی پتانسیەلەکان بۆ سەرکەوتن، ئەحزابی ڕۆژهەڵات دەتوانن بەیەکگرتوویی هێزە چەکدارەکانیان و گەیشتن بە ڕوانگەیەکی سیاسی هاوبەش لە بەرابەر دوژمندا شانسی سەرکەوتنی خۆیان ببەنە سەرەوە.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.