• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٨ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

حیزبی دێموکرات و لێک‌گرێدراویی کورد

زایینی: ١٨-٠٨-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٥/٢٨ - ١٩:٣٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
حیزبی دێموکرات و لێک‌گرێدراویی کورد
مەنسوور عەزیزی

بزووتنەوە و دەوڵەتەکانی ناوچە:

بزووتنەوە سیاسی، کۆمەڵایەتی و سەربازییەکانی ناوچەکە، لە ماوەی چەند دەیەی ڕابردوودا بە زۆر قۆناغی جیاجیادا تێپەڕیون. لەو ماوەیەدا لە وڵاتانی تورکیە، ئێران، عێراق و سووریە، زۆر دەسەڵات هاتوونەتە سەرکار و ڕۆیشتوون.

ئابووریی وڵات، هێزی سەربازی و کایەکردن لە ئاستی نێودەوڵەتی‌دا، هەردەم بەدەست هێزێک یان لایەنێکەوە بووە و کردوونیەتی بە سوتەمەنییەک بۆ دەسەڵاتەکەی، و بەکاری‌هێناون بۆ گەیشتن بە مەرامەکانی خۆی. واتە قەت نەبووە دەسەڵاتێک بیەوێ خۆی تەرخان بکات بۆ خزمەت بە ویستە مرۆییەکانی کۆمەڵگە و داهاتوویەک دروست بکات کە ئارامی و ئۆقرەیی تێدا مسۆگەر بکرێ. هەرکام لەو دەسەڵاتانە، ئەو سەردەمەی کە خۆیانی تێدا بوون و هەروەها ئێستا و داهاتووی ئەو وڵاتانەشیان، نەک هەر لە بواری ئابوورییەوە فەلەج کردووە، بگرە لە بواری ڕەوانیشەوە بۆ چەند نەسڵی دیکە، کاریگەریی ئەو شەپۆلە پڕ لە کێشە و گرێ‌وگۆڵانەی دەستکردی خۆیانیان، هەروا بۆ ناوچەکە بەجێهێشتووە.
دەیان ساڵ لە مێژووی وڵاتێکی پێشکەوتوودا، ئاکامەکەی ئەوەیە کە ئەو وڵاتە ئارامی و ئۆقرەیی لە کۆمەڵگەکەیدا بناغەیی کردووە، باخچەی ساوایانی ئەو وڵاتە، یەکەم بنکەی بارهێنانی چەند نەسڵی دوور لە کەمایەسییە ئابووری و زانستییەکانە و لەمڕۆشدا چاوی بڕیوەتە دەسکەوتی زانستی و تیکنۆلۆژیی زیاتر و ڕوونتر چاوی خستۆتەسەر جیهانی پاش ئەم قۆناغەی ئێستامان و هەڵسەنگاندن دەکات بۆ چۆنیەتی پێشخستنی ژیانی پاش قۆناغی مۆدێڕنیتە.

ئەوە لە کاتێکدایە کە ئەو باسە بۆ وڵاتانی پاشکەوتوو ئاوا نیە، و ئەبینین ئەو وڵاتانە ڕاست بەو خێراییەی پێشکەوتنی وڵاتانی پێشکەوتوو، بەرەو پاشەوە گەڕاونەتەوە و لە بواری هزرییەوە بە هەزاران ساڵ بۆ دواوە هاتوونەتەوە. ئەمەش وادەکات لە بوارە جیاجیاکاندا، ئەوان تووشی دوگمی و پاراودۆکس ببنەوە و نەتوانن هاوشانی کۆمەڵگە پێشکەوتووەکان، خۆیان پێناسە بکەن.

کورد لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاست:

کورد نەتەوەیەکی کراوەیە کە بەپێی سروشتی ئاو و خاکەکەی، بەردەوام لایەنگری ئارامی و پێکەوەژیانە و قەت لە مێژووی خۆیدا هێرشی نەکردۆتە سەر نەتەوەیەکی دراوسێ و لە هەموو ئەو ساڵانەشدا، هێرش‌کردنە سەر کوردستانیشی بەرپەرچ داوەتەوە و سەری بۆ داگیرکەرانی نیشتمانەکەی نەوی نەکردووە. ئەم گەلە حەزی لە شایی و ژیانە و بە کەمترین ئامرازەکانی ژیانەوە، هەوڵی داوە گەر تەنانەت لە شاخەکانیش بووە، بوونێکی ئارام و دوور لە کێشە بۆ خۆی دروست بکات.

هەڵکەوتی جوغرافیایی کوردستان، بەپیت بوون و دەوڵەمەند بوونی کوردستان، لە بواری کانگا ژێرزەوینییە جیاجیاکانەوە، هەردەم وای کردووە نەتوانێ خۆی لە کێشەکان بەدوور بگرێ و تووشی کاولکاری بۆتەوە.

دین، کێشە نەتەوەییەکان و فاشیزمی نەتەوەی باڵادەست و سنووری نێوان دەسەڵاتەکان، هەر لە دێرزەمانەوە تا ئەوڕۆ، هۆکاری سەرەکی بوون بۆ ئەوەی ئەم ئاو و خاکە، چرکەیەکیش ئارامی بە خۆیەوە نەبینێ.

لەگەڵ ئەو هەموو پاڵەپەستۆیانەش، لە مێژووی کورددا، بەڵگەیەک بەدی ناکرێ کە بیسەلمێنێ ئەم گەلە لایەنگری شەڕ و ماڵوێرانی بووبێ، و هێرشی کردبێتە سەر وڵاتی خەڵکی دیکە.

چارەنووسی نەتەوەی کورد پێکەوە گرێ‌دراوە، و قەت بەشێک لەم وڵاتە دابەشکراوە، ناتوانێ هەست بە ئۆقرەیی بکات، تا ئەو کاتەی هەموو بەشەکانی دیکەی ئەم وڵاتە، لە ئارامی‌دا نەژین. ئێستا دەبینین باشووری کوردستان دەسەڵاتێکی نیمچە سەربەخۆی هەیە، و لە زۆر بواردا لەسەر پێی خۆی ڕاوەستاوە. بەڵام لە ڕاستی‌دا ئاسایشی نەتەوەیی ئەو بەشە لە کوردستان، بە بێ دانانی بناغەی بەهێز بۆ ڕزگار بوونی سێ بەشەکەی دیکە، لە درێژخایەندا تووشی هەرەس دەبێتەوە.
ئێمە بە سەرنجدان بە مێژوو، دەبینین لەگەڵ ئەوەی ڕێکەوتننامەی ١١ی ئازاری ١٩٧٠ی زایینی لە نێوان دەسەڵاتی ناوەندیی ئەو سەردەمەی عێراق و بزووتنەوەی کورد لە باشوور واژوو کرا، بە سووکە ڕێکەوتننامەیەکی دیکەی دەسەڵاتی ئەودەمی عێراق، لەگەڵ دەسەڵاتێک لە دەرەوەی سنوورەکانی خۆی(ئێران) هەڵوەشایەوە، و شۆڕشی کورد تووشی نسکۆیەکی گەورە هات. کەواتە ئەمە بۆمان دەسەلمێنێ کە بەشێکی کوردستان ناتوانێ بە ڕێکەوتننامەیەک لەگەڵ وڵاتێکی داگیرکەری بەشێکی دیکەی کوردستان، یان ئەو بەشەی کە ئەوی داگیرکردووە، پاڵی لێ‌بداتەوە و پێی‌ وابێ ئیدی هەموو شتێک ئەمان و ئەمانە و لەخەم ڕەخساوە.

بە پێچەوانەی ئەو بیرە، بەشێکی کوردستان و بزووتنەوەکەی، ئەبێ لە باتیی ڕێکەوتن لە گەڵ یەکێک لەو دەسەڵاتانە، لە ڕێگەی حیزبەکانیانەوە ڕێکەوتن لەگەڵ ئەو بەشەکانی دیکەی کوردستاندا بکات، بۆ ئەوەی بۆخۆشی تووشی هەرەسهێنان نەبێتەوە. ڕاست لێرەدایە کە ئاسایشی نەتەوەیی ئەو بەشە لە کوردستان ئەچەسپێ و تووشی داڕمان نابێ.

گەر سەرنجی بزووتنەوەکانی کورد بدەین لە مێژوودا، ئەوەمان بەڕوونی بۆ دەردەکەوێ کە؛ بزووتنەوەیەک لە بەشێک لە کوردستان لە کاتێکدا سەرکەوتووتر بووە، کە لەو فاکتە سەرەکییە کەڵکی وەرگرتووە.

کورد لە هەر چوارپارچەی کوردستان، چارەنووسیان پێکەوە گرێ‌دراوە و هیچ گومان لەوەدا نیە، کە ڕاوەستانی شۆڕشی بەشێک لە کوردستان لەبەر بەشێکی دیکەی، نەک هەر قازانج بەو بەشە ئازادە ناگەیەنێ، بگرە دەبێتە خاڵێکی هەرە سەرەکی بۆ، سەرەتا دەستەمۆ بوونی حیزبەکانی ئەو بەشە لە کوردستان لە دەستی ڕێژیمەکانی دراوسێی ئەو بەشە و دواتر داڕووخانی لە نێو خۆیدا و پاشان بەهیچ بوونەوەی هەموو دەسکەوتەکانی، کە لە کوردیدا ئاوا پێناسەی ئەم حاڵەتە دەکەن: " هەموو ڕیسەکەی لێ دەبێتەوە خوری".

کاراکتری بزووتنەوەی کورد:

بەپێچەوانەی ئەو هەموو دەسەڵات و بیرۆکە فاشیستییانەی لە ڕۆژهەڵاتی نێوەڕاستدا هاتوونەتە سەر کار و ڕۆشتوون و جیهانێکی دواکەوتوویان لە دوای خۆیان بەجێهێشتووە، کورد ڕوونتر بناغەکانی بزووتنەوەکەی خۆی داڕشتووە و لانیکەم لە سەردەمی شۆڕشی شێخ عوبەیدوڵڵای نەهرییەوە، گەر قامکی بخەینە سەر، لە هێڵە سەرەکییە مرۆڤایەتییەکان لای‌نەداوە و قەت دەمارگرژانە نەجووڵاوەتەوە، و هەر ڕۆژەو گوتارێکی سیاسیی بە دەمامکێکی نادیاری کۆنەپارێزی و داگیرکاری و تیرۆر و تۆقاندنەوە نەخستۆتە ڕۆژەڤ، و بگرە ڕێگەیەکی دروستی لەو هەموو ماوەیەدا بۆخۆی دیاری کردووە و پێیدا تێپەڕێوە.

حیزبی دێموکرات وەک نموونەیەک:

حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران، ئەو دیاردە کۆمەڵایەتی‌_سیاسییەیە، کە حەفتاویەک ساڵ پێش ئێستا، بە خوێندنەوەیەک کە بۆ دۆزی کوردی هەبووە دامەزراوە، و لەڕاستیدا لەگەڵ ئەوەی کە ئەو هەموو ساڵانە تێپەڕیون لە مێژووی دامەزرانی، ئێستاش، زۆر لەو هەشت مادەی ڕاگەیەندراوی یەکەم ساتی دامەرزاندنی، نەک هەر دوور نەکەوتۆتەوە، بگرە زیاتر هەر ئەو خاڵانەی شی کردۆتەوە و هەر لەو ڕاستایەدا دەوڵەمەندتری کردوون و هەنووکەش، زیاتر لە یەکەم ڕۆژی ڕاگەیاندنی خۆی، خاوەن نفووزە و ڕیشەی ئەم حیزبە ئێستا هەموو ڕۆژهەڵاتی کوردستانی بە شێوەی کردەیی، و هەموو کوردستانیشی بە شێوەی مەعنەوی گرتۆتەوە.

کۆماری ئیسلامیی ئێران و ڕاسانی حیزبی دێموکرات:

لەم ساڵانەی دواییدا و تەنانەت پێش هاتنی داعشیش، ڕێژیمی ئێران هیچ سنوورێکی لە ناوچەکەدا نەهێشت و بۆ پاراستنی بەرژەوەندییەکانی خۆی، کۆمەڵێک پێتەختی لە ناوچەکە ئاڵۆز کرد و باڵی بەسەردا کێشان. سنووری ئاوی، زەوینی و ئاسمانیی ئەو وڵاتانەی بەزاند و لە لایەکی دیکەوە، لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، کەوتۆتە شەڕ لە دژی هەموو بەها سیاسی و مرۆییەکان.

ڕێژیمی ئێران بۆ پاراستنی تەنانەت تاکە مەرقەدێکی ئیمامزادەیەکی شێعە لە وڵاتێک، ئامادەیە هەموو ئەو وڵاتە کاول بکرێ و سنوور هیچ مانایەکی نییە بۆی. کەچی ئێستا کە کار دەگاتە ڕاسانی حیزبی دێموکرات، ئەو دەسەڵاتە لەپووچ گەورەکراوە، باسی سنوور دەکات و داوا لە هەرێمی کوردستان دەکات سنوورەکان بپارێزێ.

هەر ئێستاشی لەگەڵ بێ، ئەو ڕێژیمە هەر لەو بەشە لە کوردستان، دەیان بنکەی سیخوڕیی وەک حوسەینییە و کۆنسولگەرییەکانی داناوە و کەی پێی خۆش بووە، تیرۆری وەڕێ خستووە و کەی پێی باش بووە، ئاژاوەی دروست کردووە بۆ ئەو بەشە لە کوردستان، و هەموو هەوڵێکی داوە کاولکاری و ترس و تۆقان و چەند بەرەکی دروست بکات.

پرسیار لیرەدا ئەوەیە، کە ئایا؛ ئەگەر حیزبی دێموکراتیش ڕاسانەکەی ڕاوەستێنێ، ئەو ڕێژیمە واز لە دەستێوەردان و بەرژەوەندییەکانی خۆی هەڵدەگرێ لە باشووری کوردستان؟ ئایا بنە و بارەگا سیخوڕییەکانی خڕ دەکاتەوە و ئیدی دەستێوەردان ناکات لەو بەشە؟ ئایا ڕێژیمی ئێران ناردنی مادەی هۆشبەر بۆ ئەو بەشە لە کوردستان و مەوادی خۆراکیی ماوە بەسەرچوو، و دەیان شتی دیکەی پیس و پۆخڵ ڕادەگرێت و ناهێڵێ بێنە نێو هەرێم؟ ئایا ڕێژیمی ئێران واز دێنێ لە هاندانی "حەشدی شەعبی"، لە دژی هەرێم و ئایا واز دێنێ لەوەی کە دژی سەربەخۆیی هەرێمی کوردستان بێ، و چیدی "داعش"ی دیکەی لەدژ نەجووڵێنێ؟!

بێگومان وەڵامی هەموو ئەو پرسیارانە، نەخێرە! کەواتە هیچ ڕێکەوتنێک لە نێوان ڕێژیمی ئێران و باشووری کوردستان، سەرناگرێ و لە بنەڕەتدا پێک نایەت. ڕێژیمی ئێران بە چاوێکی زۆر نزمەوە چاو لە دەسەڵاتی باشووری کوردستان دەکات، و ئێستاش هەروەک "باکووری عێراق"، شارە مەرزییەکان و کوردەکانی شارەکانی باکووری عێراق و ...هتد، ناویان دێنێ و هەر بەو چاوەوە چاو لە دەسەڵاتی کوردی دەکات، و نرخی پووشێکی بۆ دانانێ و ئەیەوێ "ئامرانە" بەسەریدا زاڵ بێ.

ئێرانییەکان لەم چەند ساڵەی دوایی‌دا، دروشمێکیان هەڵگرتووە کە زیرەکانە بووە، ئەویش ئەوەیە کە دەڵێن: بۆ ئەوەی سبەی لە کرماشان و تاران و ئیسفەهان، شەڕی دوژمن نەکەین، ئەبێ شەڕەکە بگوازینەوە بۆ وڵاتانی دیکەی ناوچەکە، و لەوێ شەڕی ئەوان بکەین.

من پێموایە ئێستا کاتی ئەوە هاتووە، سەرکردایەتیی باشووری کوردستان، ئەو دروشمە بە هەند وەرگرێ و پێش لەوەی ڕێژیمی ئێران لە هەولێر شەڕیان پێ بفرۆشێ، و "حشد الشعبی" بێنێتە سەریان، و ڕێگەی سەربەخۆییان لێ دابخات، ئەوان ئەو جەنگە ببەنە نێو ماڵی ڕێژیمی ئێران و بە کردەوە، هەوڵدان بۆ گەیشتنی کورد بە مافەکانی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان، بخەنە نێو ستراتیژیی خۆیان و هەوڵی بۆ بدەن.

هەر هەمان سیاسەت لەپێوەندی لەگەڵ حیزبەکانی دیکەی هەر چوارپارچەی کوردستانیش پێویستە، و تەنیا لە وەها حاڵەتێکدایە کە ئەو گرێ‌دراوییە، ئەبێتە ئامرازی بنەڕەتی بۆ سەرکەوتنی یەکجاریی کورد لە ئاستی نێوخۆیی و نێودەوڵەتیدا.

ناوەڕۆکی ئەم بابەتە را و تێبینیی نووسەرە و ماڵپەڕی کوردستان میدیا لێی بەرپرسیار نییە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.