• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٧ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٥ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

مستەفا هیجری: ئەوەی كە حیزبی دێموکرات دەیكات بڕیاری خۆیەتی

زایینی: ٠٨-٠٩-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٦/١٨ - ١٧:٥٠ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
مستەفا هیجری: ئەوەی كە حیزبی دێموکرات دەیكات بڕیاری خۆیەتی
کوردستان میدیا: ماڵپەڕی ئاوێنە وتووێژێکی لەگەڵ مستەفا هیجری، سكرتێری گشتیی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران پێکهێناوە و باس لەوە دەکات کە "ئەگەر پارتی، یان یەکیەتی، یان هەر هێزێكی كورد لە خەباتی بەشێکی كوردستاندا یارمەتی بدات، بە بۆچوونی من سەروەرییه".

دەقی وتووێژەکە بەم چەشنەیە:

ئاوێنه‌: بەڕێزت زمانی عەرەبی دەزانی؟

مستەفا هیجری: بۆ خوێندنەوە دەیخوێنمەوە، بەڵام لە قسەكردندا زۆر خراپم، ڕاستە لە ئێران كاتی خوێندن عەرەبیمان دەخوێند، بەڵام قسەمان پێ نەدەكرد، بۆیە فێری قسەكردن نەبوین.

ئاوێنه‌: كە وایە كاتێك لەگەڵ وەفدی عەرەبستانی سعوودیە دانیشتوون، چۆن قسەت كردووە؟

مستەفا هیجری: من نە لەگەڵ وەفدی عەرەبستانی سعوودیە، نە لەگەڵ وەفدی هیچ وڵاتێكیتر دانەنیشتووم، ئەوەی لە ڕاگەیاندنەكاندا باس دەكرێت ساز كراوە، لە لایەن هەندێك كەس ‌و لایەنەوە ئەو هەواڵانە ساز كراون، كە دەیانهەوێت بایەخی كار و تێكۆشانی حیزبی دێموكرات‌ و خەباتی كورد لە خۆرهەڵات كەم بكەنەوە و وەهای نیشان بدەن، كە كار و تێكۆشانەكانی حیزبی دێموکرات بەتایبەتی لەم یەک دوو ساڵەی ڕابردودا، كاریگەری لایەنێکی دیكەیە، كە ئێستا كۆماری ئیسلامیی ئێران زیاتر باس لە عەرەبستانی سعوودیە دەكات، پێش ئەو ڕوودانەش هەمیشە كۆماری ئیسلامی باسی لەوە كردوە، كە ئێمە سەر بە ئامریکا و ئیسرائیلن، یان هەر لایەنێک كە بەخەیاڵ بە دوژمنی خۆی دەزانێت، ئێمە دەبەستێتەوە بەو دوژمنایەتییەوە، دەنا سەرجەم بەرنامەكانی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران، جا باش بێت یان خراپ، ئیرادەی خودی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێرانە و لە سەر ویست‌ و داخوازی زۆربەی خەڵكی كوردە لەكوردستانی ڕۆژهەڵاتدا بەڕێوە دەچێت، جا هەر لایەنێک پێی خۆش بوبێت، یان پێیناخۆش بوبێت، هیچ كاریگەرییەكی لە سەر ئیرادە و بڕیاری حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران نەكردوە.

ئاوێنه‌: باس لە كۆبونەوەی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران لەگەڵ عەرەبستانی سعوودیە و توركیە و پارتی دەكرێت لە هەولێر، تەنانەت باس لەوە دەكرێت، كە دانیشتنەكانی ئێوە هاوكات بووە لەگەڵ هێرشی پێشمەرگەكانی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران بۆ سەر پایەگەكانی کۆماری ئیسلامی ئێران؟

مستەفا هیجری: ئەو قسانە سەرجەمیان دروستكراون، هەتا ئەو بەرنامەیەی كە ئێستا حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران لە ناوخۆی وڵات بەڕێوەی دەبات، بڕیارێک نییە كە ئێستا درابێت، بەڵكو لە سەرەتای ساڵی ٢٠١٥ەوە ئەو بڕیارە دراوە، كە حیزبی دێموکرات پێشمەرگەكانی بنێرێتەوە بۆ ناوخۆی وڵات، دیارە بەشێکیان گەڕاونەتەوە، بڕیارەكەمان ئەوەبوە، كە ئەگەر هێزەكانی كۆماری ئیسلامی هێرش نەكەنە سەر پێشمەرگەكان، پێشمەرگەكانیش هێرش ناكەنە سەریان، بۆ نموونە ساڵی پار تێكهەڵچوونێک ڕووی نەدا، ئەمساڵیش لە درێژەی ئەو بەرنامەیەدا، پێشمەرگەكان لە جەولەدا بوون، كۆماری ئیسلامی هێرشی كردوە، پێشمەرگەش بەرگری كردووە، سەرەنجام ئەو شەڕ و تێكهەڵچوونانە ڕووی دا، پەیوەندی بەهیچ كەسێک نە لە كوردستانی عێراق، نە لە دەرەوەی كوردستانی عێراق نەبوە.

ئاوێنه‌: ئەگەر وایە، بۆچی ئێستا ئەو پرسیارانە دەوروژێنرێت، كە كۆبونەوەتان بوە لەگەڵ ئەو هێزانە، گوایە ئەو شەڕانە پەیوەندی هەیە بە ململانێكانی عەرەبستانی سعوودیە و كۆماری ئیسلامیی ئێران لە ناوچەكەدا، لە هەمانكاتدا حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران لە لایەن عەرەبستانی سعوودیە و توركیەوە، وەكو كارتێكی فشار لە سەر کۆماری ئیسلامی بەكار هاتووە؟

مستەفا هیجری: ڕەنگه بەشێکی بگەڕێتەوە بۆ ئەوەی، كە لە ناوچەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا دەستێوەردان هەیە لە لایەن وڵاتانی زلهێزی ناوچەكە و دەرەوە، هەمویان خەریكی جۆرێک لە شەڕی لە جیاتی شوێنیترن لە لایەن گرووپ ‌و دەستە و حیزبەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، ڕەنگە بۆچونەكە لەوەوە سەرچاو بگرێت، كە ئەو حەرەكەتەی حیزبی دێموکراتیش لە پەیوەندی لەگەڵ سیاسەتێكی وەهادا بێت، بۆ نموونە عەرەبستانی سعوودی كە نێوانیان لەگەڵ ئێران ناخۆشە بەڕێوەی دەبات، وەك ئاماژەم پێدا، سەرجەمیان سازكراوە كە بنچینەكەی لە لایەن كۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە دروستبووە، لە لایەن ئەوانەوە بڵاو بووەتەوە، ڕەنگە هەندێک هێزیش باوەڕیان بەوە كردبێت.

ئاوێنه‌: مەبەستت لەكام هێزانەیە؟

مستەفا هیجری: وەكو ئەو هێزانەی لە كوردستانی عێراق دابەش بوون، بەشێکیان خۆی بە نزیكی توركیه دەزانێت، بەشێک خۆی بەنزیكی ئێران دەزانێت، لە ئەنجامدا ئەوانەی خۆیان بە نزیكی ئێران دەزانن، زۆرتر باوەڕیان بەو قسانە كردووە.

ئاوێنه‌: مەبەستت یەکیەتیی نیشتمانی كوردستان ‌و بزوتنەوەی گۆڕانە؟

مستەفا هیجری: ئەوانە و كۆمەڵێک كەس‌ و لایەنیتریش، وەكوو یەكگرتوو كۆمەڵی ئیسلامی، كە لە واقیعدا دەیانهەوێت بیخەنە پاڵ پارتی، چونكە بۆ خۆیان لەگەڵ پارتی ناڕێكن‌ ‌و ناسازێن، بۆیە هەر یەكێكیان دەیهەوێت قسە ساز بكات لە دژی ئەویتر، لە هەمانكاتدا پێویستە ئەوە بڵێم ئەگەر پارتی، یان یەکیەتی، یان هەر هێزێكی كورد لەخەباتی بەشێکی كوردستاندا یارمەتی بدات، بە بۆچوونی من سەروەرییە، نەك خاڵێكی لاواز بێت، بەپێچەوانەوە ئەوە ئەركی كوردە لە هەمو بەشەكاندا، هەر چەندە هەتا ئەم ساتە هیچ كام لەو هێزانە بە (یەکیەتی، پارتی… هتد)ەوە، هیچ یارمەتییەكی ئێمەیان نەداوە.

ئاوێنه‌: واته‌ ئەو سەروەرییەیان بۆ خۆیان تۆمار نەكردوە؟

مستەفا هیجری: بەداخەوە بە بۆچوونی من تۆماریان نەكردوە، ئێمە لە مێژوودا شاهیدی ئەو خاڵە بەرجەستانە بوین، بۆ نموونە ئەو كاتەی كە یەکیەتیی نیشتمانی وەكو هێزی پشتیوان یارمەتی حیزبی دێموکراتیدا لە دژی حكومەتی كۆماری ئیسلامی، پێموایە ئەوە لە مێژووی جوڵانەوەی كورددا، وەكو خاڵێكی زۆر درەوشاوە دەمێنێتەوە، ئومێدەوار بوم ئەو خاڵانە زۆر بونایە، هیوام دەخواست پارتی‌ و یەکیەتی ‌و حكوومەتی هەرێم بە گشتی یارمەتیدەری حیزبی دێموکرات بونایە لە دژی كۆماری ئیسلامیی ئێران، لە كاتێكدا كۆماری ئیسلامی تەنها دژی حیزبی دێموکرات‌ و جوڵانەوەی كورد لە خۆرهەڵات نییە، بەڵكو دژی جوڵانەوەی كوردە لەهەمو جێگەیەكی دونیادا، دژی دێموكراسی‌ و ئازادییە، لە بەرئەوە من بە شانازی دەزانم، كە هێزێكی كوردی لەو هەلومەرجەدا یارمەتی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران بدات لە خەباتەكەیدا. ئێمە جەولەیەكمان دەست پێكردووە لەگەڵ هێزەكانی باشوور، لەگەڵ چەند لایەن دانیشتنمان هەبوە، ئەو بابەتانەمان ڕوون كردووەتەوە، وەڵامی پرسیارەكانمان داوەتەوە، بڕیارە دانیشتن لەگەڵ چەند لایەنێکیتریش بكرێت، داوامان لە هەموو هێزە سیاسییەكانی كوردستانی باشوور كردووە بۆ دانیشتن، لە كاتێكدا لەگەڵ زۆریان دانیشتنمان كردووە و لە داهاتوشدا بەردەوام دەبێت.

ئاوێنه‌: بۆچی چالاكییەكانی ئەم دەورەی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران ‌و پێشمەرگەكانی كەوتە مانگی حوزەیرانەوە، مەبەستم ئەوەیە كە ئەو كاتە چالاكییەكانتان زۆر چڕ كردەوە، بۆ چونێک هەیە كە ئەوە هاوكاتە لەگەڵ ئەو هێرشانەی، كە حەرەكەی عەدل لەناوچەی ئەهواز و بلوچستان بە پشتیوانیی پاكستان ‌و عەرەبستانی سعوودیە كردویەتە سەر بارەگاكانی کۆماری ئیسلامی؟

مستەفا هیجری: ئەو حەرەكەتانەی كە لە ناوچەكانی بلوچستان ‌و ئەهواز هەیە، حەرەكەتێكی زۆر ڕێكوپێک نییە، حەرەكەتی نهێنی ‌و ژێربەژێر دەكرێتە سەر بنكەیەک، یان كەسێک لە كەسایەتییەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران ‌و تێرۆر دەكرێت، ئێمە لەگەڵ هەندێک لە ڕێكخراوەكانی بەلووچ لەكۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فێدڕاڵ هاوپەیمانین، بەڵام بەرنامەی عەسكەریمان لەگەڵ ئەوان هیچ هەماهەنگییەكی نەبووە، ئەوەی كە ڕووی داوە، بەو شێوەیەی كە تۆ ئاماژەت پێكرد، شتێكی بە ڕێكەوت بو.

ئاوێنه‌: گوایە ئێوە چەكتان لە پارتی دێموکراتی كوردستان وەرگرتوە، واتا پارتی حیزبی ئێوە دەجوڵێنێت، ئایا پارتی ئەوەندە ئیمكانی هەیە حیزبی دێموکرات بجوڵێێت؟

مستەفا هیجری: من پێموایە ئەو كەسانەی، كە ئاگاداری مێژووی حیزبی دێموکراتن، باش دەزانن حیزبی دێموکرات ئەو هێزە نییە، كە لایەنێک بیجوڵێنێت، ڕەنگە ئێمە لەداهاتوودا لە درێژەی ئەو جوڵەیەدا هاوپەیمان پەیدا بكەین ‌و یارمەتیشمان بدەن، بەڵام ئەوە مانای ئەوە نییە، حیزبی دێموکرات لایەنێک دەیجوڵێنێت‌ و شەڕ یان ئاشتی پێ دەكات، ئەوەی كە حیزبی دێموکرات دەیكات بڕیاری خۆیەتی لە ڕوی لێكدانەوە، ڕەنگە ڕۆژێک هەڵە بكات، بەڵام بڕیاری خۆی بەڕێوە دەبات.

ئاوێنه‌: باشە بۆچی هێندە فۆكوس دەخرێتە سەر ئەو پەیوەندییەی ئێوە و پارتی دێموکراتی كوردستان، ئایا شتێكی ئاسایی نییە، ئەگەر پەیوەندیتان هەبێت، یان بۆچی هێندە گەورە دەكرێت؟

مستەفا هیجری: ئێمە پەیوەندیمان لەگەڵ پارتی دێموکراتی كوردستان هەیە، بەهەمانشێوەی ئەو پەیوەندییەی كە لەگەڵ یەکیەتی نیشتمانی ‌و گۆڕان هەمانە، بەڵام كێشەیەک كە لێرەدا هەیە، كێشەی نێوان ڕێكخراوەكانی كوردی باشوورە، كە تاوانەكەی دەكەوێتە سەر ئێمە و هەموو خەڵكی كورد هەتا بەو كوردانەی كە لەناوخۆی باشووری كوردستان ‌و لەدەرەوەن، بۆیە ئەگەر لایەنێک ئەو گومانە دروست بكات، كە پارتی دێموکرات ئەو كارە دەكات، لایەنەكەی دیكە بەبێ ئەوەی زۆر بیر بكاتەوە، تۆمەتبار كردنەكە قبوڵ دەكات، بەپێچەوانەشی ڕاستە، واتا بە بۆچونی من لێكدانەوەی خەڵكی كورد لە باشوور، لە ڕوی واقیع ‌و لێکدانەوە نییە، بەڵكو زیاتر لە ڕووی دەستەبەندی ‌و گرووپ بەندییەكە، كە لەو ناوچەیەدا سازبووە، كە بووەتە هۆی تێكچوونی بارودۆخی باشووری كوردستان، هەروەها كاریگەری نەرێنی خۆی لە سەر هێزەكانی دیكەی كورد لە بەشەكانی دیكەدا داناوە.

ئاوێنه‌: ئایا حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران، هەست ناكات بە جۆرێک لە جۆرەكان دەبێتە بەشێک لە ململانێی نێوان هێزەكانی باشوور، یان بە جۆرێک لە جۆرەكان لەو ململانێیە تێوە دەگلێنرێت؟

مستەفا هیجری: ئێمە بەشێک لە هیچ لایەنێک نین، بەڵام ڕەنگە قسەیەک، بڕیارێک یان كردەوەیەكمان لە بەرژەوەندی لایەنێکدا بڕیاری لێ بدرێت، ئەوەش مانای ئەوە نییە، كە ئێمە لەگەڵ ئەو لایەنەین، ئێمە لە دژی كۆماری ئیسلامیی ئێران خەبات دەكەین بەپێی توانا و ئیمكاناتی خۆمان، ئایا ئەو خەباتەی كە ئێمە دەیكەین، لە بەرژەوەندی سیاسەتی پارتی، یان یەکیەتییە ئەوە بۆ ئێمە گرینگ نییە، گرینگ ئەوەیە ئێمە بەبڕیاری خۆمان كارەكانمان دەبەینە پێش.

ئاوێنه‌: كەواتە لەو شەڕانە چیتان بەدەستهێنا، جگە لەوەی شەهیدێكی زۆرتاندا و گلەیی ‌و ڕەخنەیەكی زۆرتان لێكرا؟

مستەفا هیجری: كاتێك هێزێک بڕیار دەدات بۆ خەبات، دەبێت ئامانجێكی زۆر بەرزی لەبەرچاو بێت‌ و بۆ ئەو ئامانجانە هەوڵ بدات، لە ڕاستای گەیشتن بەو ئامانجانەدا، بێگومان هەندێک پێیان خۆشە، هەندێک پێیان ناخۆشە، هەندێک زەرەرمەند دەبن، هەندێک بەقازانجی دەزانن، بۆیە هەر كەسێک لەو ڕاستاییەدا بیر و بۆچونی خۆی دەردەبڕێت، بەڵام بەبۆچونی من، لەو بڕیارەدا كە حیزبی دێموکرات ماوەی دوو ساڵە جێبەجێی دەكات، دەسكەوتی سیاسی زۆر گەورەی بەدەست هێناوە. لەلایەک خەڵكی كوردی لە كوردستانی ئێران لەو نائومێدییە هێناوەتە دەرەوە، پێشوازییەكی زۆر گەرم لە حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران هەیە، بەتایبەتی لەناو گەنجەكاندا، كە لەناوخۆی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا، هەروەها بەهاتنیان بۆ ڕیزی پێشمەرگایەتی، یارمەتیدەرێكی زۆری حیزبی دێموکرات بوون، ئێستا ژمارەیەكی بەرچاو لەو پێشمەرگانەی كە پێشتر ڕۆیشتبوونە دەرەوە گەڕاونەتەوە و هاتونەتەوە ڕیزی پێشمەرگە، هەتا نەفەرێک لەوانەی كە گەڕابووەوە شەهید بو لە ناوچەی شنۆ، ئەوە هێز و گڕ و تینێكی زۆر بەرچاوی داوە بە حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران، لەناوخۆ و لە دەرەوە خەڵكی ئومێدەوار كردووە.

لە لایەكی ترەوە پلانێكی كۆماری ئیسلامیمان پوچەڵ كردەوە، لەگەڵ ئەوەی ساڵەهایە باس لەوە دەكات، كە ئەوانە نەماون‌ و هیچ كاریگەرییەكیان نییە لە ئێراندا، نیشانماندان كە حیزبی دێموکرات هێشتا هەر هێزە، بانگەشەی كۆماری ئیسلامی بەتایبەت لە پەیوەندی لەگەڵ ئەوەدا، كە دەیهەوێت ئەوە نیشانبدان، كە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست تەنها ئاگر و ئاسنی لێ دەبارێت نائەمنە، ئێران بووەتە دوڕگه‌ی ئارامش، دەعوەتی كۆمپانیا گەورە و زەبەلاحەكانی دەكرد، تاكو بێن ‌و سەرمایەكانیان لە ئێراندا بەكاربهێنن، بۆ ئەوەی ئابورییەكەی ببوژێتەوە، ئێمە ئەو پەیامەماندا بە دونیا دا، كە كۆماری ئیسلامی ئەو دوڕگه‌ ئارامه‌ نییە، بۆ سەرمایەگوزاری نابێت، ئەمنیەتی سەرمایەگوزاری لەو وڵاتەدا نییە، بۆ وڵاتانی ناوچەكەمان ڕوون كردەوە، كە كۆماری ئیسلامیی ئێران ئەو هێزە نییە، كە خۆی پێناسەی خۆی دەكات ‌و كەس ناتوانێت لە سنورەكانی تێپەڕێت، كۆماری ئیسلامی ساڵەها بانگەواز دەكات كە سنورەكانی وەها قایم كردووە و بەكەرەستەی ئیلیكتریكی ‌و پایەگا، كە چۆڵەكە ناتوانێت لێی تێپەڕێت، ئێمە نیشانماندا كە دەتوانین لە سنورەكانی تێپەڕین ‌و دەتوانین بچین لە قوڵایی خاكی كوردستاندا، دژی هێزەكانی ڕژێم خەبات بكەین، هەتا فەرماندەی زۆر سەرووی سپای پاسداران لەو تێكهەڵچوونانەدا كوژرا، ژمارەیەكی زۆر لە ئەندامی سپای پاسداران كوژران، واتا ئێمە هەموو تەون‌ و بەستەكانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانمان پوچەڵ كردەوە، بە جۆرێک كە كۆماری ئیسلامی چاوەڕوانی ئەوەی نەدەكرد، بۆیە لە فەرماندەكانی هەرە سەرەوەی سپای پاسدارانەوە، هەتا وتارخوێنەكانی نوێژی هەینی، باسیان لەو مەسەلەیە كردووە، وەزیری به‌رگری بانگ كرا بۆ پەرلەمان‌ و دەستەكەی ئاشکرا کرا، ئەوانە دەستكەوتێكی زۆر گەورەن بۆ حیزبی دێموکرات‌ و جوڵانەوەی كورد لە كوردستانی ئێراندا، بێ گومان لەو پێناوەدا شەهیدیش دەبێت، حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران هەر ئەو شەهیدانەی نییە، بەڵكو بە هەزاران شەهیدیمان لە دەست داوە.

ئاوێنه‌: لە چالاكییەكانی ئەم دواییانەدا چەند شەهیدتان داوە؟

مستەفا هیجری: لەو چالاكییانەدا ٩ شەهیدمان داوە.

ئاوێنه‌: هەندێك سەرچاوەی ئەمنی باس لەوە دەكەن، كە ئێوە ٣٩ شەهیدتان داوە؟

مستەفا هیجری: نەخێر، ئەوە ڕاست نییە.

ئاوێنه‌: بەدوای ئەو چالاكییانەی كە كردوتانە، ژمارەی هاتنی هێزی گەنجان بۆ ناو ڕیزەكانی حیزبی دێموکرات زۆرتر و زیاتر بووە؟

مستەفا هیجری: زۆر زیاتر بووە، لە كاتێكدا ئەوە یەكێک لە ئامانجەكانمان بووە، لە هەمانكاتدا شارەكانی ناوخۆی وڵات، واتە تەشكیلاتی حیزب، سەرجەمیان ئامادەگیان دەربڕیوە، كە یارمەتیدەری پێشمەرگەن، هەر لەو تێكهەڵچوونانەش كە لە ناوچەكانی مەریوان، شنۆ و مهاباد هاتەپێش، بەشێکی سەرەكی كارەكانی ئێمە، ئەو ئەندامانە كردویانە، پێشمەرگە لە بەرزترین ئاستدا بو. جگە لەوە پێویستە ئاماژە بەوە بكەم، كە ئەوە جوڵەیەكی گشتی خستووەتە ناو خەڵكی كوردستان، ئەگەر دیقەتتان دابێت، لە سەرەتای بەهاری ئەمساڵدا كوژرانی كۆمەڵێک ئەندامانی بەرپرسی كۆماری ئیسلامیی ئێران، ئاگر بەربوون لە هێندێك لە دام و دەزگاكان، كە ماوە ماوە ڕودەدات، ئەوانە ورەیەكی تایبەتییان داوە بەخەڵك، كە خەڵك خەریكە بۆ خۆی جڵەوی خەباتەكە دەگرێتە دەست، حیزبی دێموکرات وەكو ڕێكخەری ئەو جوڵانەوەیە كار دەكات.

ئاوێنه‌: ئایا ئێوە بۆ ناردنەوەی تیمەكانی هێزی پێشمەرگەی حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران، هەماهەنگی دەكەن لەگەڵ حكومەتی هەرێمی كوردستان ‌و دەزگاكانی ئاسایش؟

مستەفا هیجری: نەخێر، ئێمە لەگەڵ هیچ كەسێک هەماهەنگیمان نییە، بەو شوێنانەدا پێشمەرگە دەنێرینەوە، كە خەڵک بەشێوەیەكی ناڕەسمی هاتوچۆی پێدا دەكات ‌و سنوورەكان تێدەپەڕێنێت.

ئاوێنه‌: گوایە مەبەستتان بووە لەو ڕێگایەوە سەرنجی ئامریكییەكان ڕابكێشن، بەو شێوەیەی كە ئێستا گوتت: كە ئێران ئەو مەملەكەتە نییە كە سەرمایەگوزاری تیدا بكرێت، شوێنێكی ئەمنی نییە، ڕێككەوتنی ٥+١ ناتوانێت بە قازانجی ئێران بچێتە پێش، كەواتە كاتێک دانیشتنتان هەبووە لەگەڵ ئامریكییەكان چیان پێ گوتون، یان لە سەر چی ڕێككەوتن؟

مستەفا هیجری: ئێمە لەمێژ ساڵەوە دانیشتنمان لەگەڵ ئامریكییەكان هەیە، هەتا لەگەڵ لایەنیتریش دانیشتنمان بووە، هیچ لایەنێک مخالەفەتی نەكردووە لەگەڵ ئەو مەسەلەیە.

ئاوێنه‌: ئامریکاییەکان دەست خۆشیان لێكردن؟

مستەفا هیجری: ئێمە چاوەڕوانی دەست خۆشی نین، بەڵام ئەوەی كە موخالەفەت ناكەن بۆ ئێمە گرینگە، زۆر شت بەستراوەتەوە بەدرێژەدانی ئەو حەرەكەتە.

ئاوێنه‌: چۆن هەست تكرد، كە موخالەفەت ناكەن؟

مستەفا هیجری: من لە نییەتی ئەوان ئاگادار نیم، بەڵام پێم وایە نە ئامریکا، نە ئورووپا دۆستی ئێران نین، ڕەنگە لە هەندێک شوێندا، بۆ نمونە لە مەسەلەی پیتاندنی ئۆرانیۆمدا بڕیارێكیان ئیمزا كردووە، بۆ ئەوەی بەرگری بكەن لە كۆماری ئیسلامی، كە نەتوانێت هێندە ئۆرانیۆمەكەی دەوڵەمەند بكات، كە بتوانێت چەكی ئەتۆمی بەدەست بهێنێت، بەڵام ئەمە مانای ئەوە نییە، كە لەگەڵ ئێران هاوڕان، ئێستاش ئێران چەندین گەمارۆی لەسەرە لە لایەن ئامریکاوە، لەپەیوەند بەمەسەلەی یارمەتی تێرۆر و دەستێوەردان لە وڵاتانی ناوچەكە، بۆیە دەڵێم “ئامریکا و ئوورووپا دۆستی ئێران نین.

ئاوێنه‌: بۆ پێتوایە دۆستی حیزبی دێموکرات ‌و كورد بن؟

مستەفا هیجری: مەسەلەكە دۆستایەتی نییە، مەسەلە ئەوەیە، حیزبی دێموکرات لەگەڵ هێزێک ڕووبەڕوو خەباتێک دەكات كە دژی دیكتاتۆرییە، پەرە بە شەڕ و ئاژاوە دەدات لە ناوچەكەدا، كە ئەمە جگە لەوەی بە زەرەری خەڵكی ئێران ‌و كوردی ئێرانە بەتایبەتی، بەزەرەری ئورووپا و ڕۆژئاواشە بەگشتی، حەرەكەتی ئێرە، حەرەكەتێكە كە لە بەرژەوەندی ‌و قازانجی هەموو لایەنێک دایە، مەرج نییە پێكەوە دۆست بین، بەڵام دەتوانین لە سەر خاڵی هاوبەش كار بكەین، هەتا ئەگەر بۆ ماوەیەكی كاتیش بێت، وەكو زۆرێک لە ئیتلاف‌ و هاوپەیمان‌ و بڕیاردەرەكانی تر.

ئاوێنه‌: ڕێككەوتنێک لە نێوان ئێوە و ئامریکادا هەیە؟

مستەفا هیجری: نەخێر، هەتا ئێستا ڕێككەوتنێكمان نەبەستووە.

ئاوێنه‌: بڕیارە بیبەستن؟

مستەفا هیجری: ماوەتەوە بۆ داهاتوو، من پێم وابێت درێژەدانی ئەو حەرەكەتە، دەتوانێت زۆر شتی تازە بێنێتە ئاراوە، كە ئێستا پێشبینی ناكرێت، بەڵام لە قازانجی خەباتی كوردە لە كوردستانی ئێراندا.

ئاوێنه‌: بەپێی ئەو قسانەی تۆ بێت، ئامریکاییەکان بەڵێنیان بە حیزبی دێموکراتی كوردستانی ئێران داوە، كە جگە لەوەی موخالەفەتی ئەو كارانە ناكەن، بەڵكو پشتیوانی دەكەن، ئاشكراشە پشتیوانی وڵاتە یەكگرتووەكانی ئامریکا، زیاتر پشتیوانی عەسكەری‌ و چەک ‌‌و كەلوپەلی سەربازی و ئیمكاناتی ماددییە؟

مستەقا هیجری: ئەوەی كە ئێستا ئامریکاییەکان قوڵبوونەوە‌ و چڕبوونەوەی لە سەر دەكەن، مەسەلەی شەڕ دژی داعشە، بەڵام من لەو باوەڕە دام، دوای تەواوبون‌ و لاوازبوونی داعش، تا ئەو ئاستەی كاریگەری نەمێنێت، ئاڵوگۆڕێكی بەرچاو لە سیاسەتی دەوڵەتەكان، چ ڕۆژئاوا، چ ناوچەكانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست دێتەپێش، كە بە قازانجی كۆماری ئیسلامیی ئێران نابێت.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.