• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٦ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٢٦ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی  

محەممەدنەزیف قادری: حیزبی ئێمه‌ پێداگری له‌سه‌ر پێوه‌ندییه‌ك ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ڕێزی به‌رانبه‌ر، به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبەش و نه‌ته‌وه‌یی و پرنسیپی سه‌ربه‌خۆیی بڕیاردانی سیاسیی تێدا ڕەچاو بکڕێن

زایینی: ٢٢-٠٩-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٧/٠١ - ١٠:٣٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
محەممەدنەزیف قادری: حیزبی ئێمه‌ پێداگری له‌سه‌ر پێوه‌ندییه‌ك ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ڕێزی به‌رانبه‌ر، به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبەش و نه‌ته‌وه‌یی و پرنسیپی سه‌ربه‌خۆیی بڕیاردانی سیاسیی تێدا ڕەچاو بکڕێن
دیمانە: سەلیم زەنجیری
ئامادەکردنی: لەیلی حەسەنپوور


بەردەوامی خەبات و تێکۆشانی حیزبی دێموکرات کە خۆی لە دەستپێکردنەوەی ئەو قۆناغە نوێیەی دا دەبینێتەوە، دەزگای پڕۆپاگەندەی ڕێژیم و هاوبیرانی و هەروەها نەیارانی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانی بە چڕی هێناوەتە دەنگ و ئەو خەباتەی بە پیلانی دەرەکی و گرێدراوی ولاتانی ناوچە وەکوو ئیسرائیل، عەرەبستان، قەتەر و ...هتد ناو دەبەن. به‌ مه‌به‌ستی باسكردن له‌سه‌ر ئه‌م مژاره‌ و پرنسیپ و بنەما‌ پێوه‌ندییەکانی ئەم حیزبە، وتۆوێژێکمان لە گەڵ كاك محه‌مه‌دنه‌زیف قادری، ئه‌ندامی ده‌فته‌ری سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران پێكهێناوه‌ كه‌ سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:

پ :ئەگەر بکرێت پێناسەیەک لە پێوەندییەکانی حیزبی دێموکراتمان بۆ بکەیت کە لە سەر چ ئەساس، پرنسیپ و بنەمایەک بونیات نراون؟

ئه‌وه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر پرنسیپ یا بنه‌مای پێوه‌ندییه‌كانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران له‌گه‌ڵ حیزب و لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان و وڵاتان، به‌گشتی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر كۆمه‌ڵێك بیرۆكه‌ یان بنه‌مای سیاسی كه‌ له‌ خه‌باتی حیزبی دێموكرات و بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازیدا ڕه‌نگی داوه‌ته‌وه‌.

یه‌كه‌م شت كه‌ بۆ ئێمه‌ لە دامه‌زراندنی پێوه‌ندی یا پرنسیپی پێوه‌ندی‌دا گرینگە، ده‌بێ له‌ دوو خاڵی بنه‌ڕه‌تیدا ڕه‌نگ بداته‌وه‌. بنه‌مای سه‌ره‌كی ده‌بێ له‌سه‌ر پرسی ڕێزی بەرانبەر و دوولایه‌نه‌ بێ و جه‌وهه‌ری ئه‌و پێوه‌ندییه‌ش له‌سه‌ر بڕوا به‌خۆبوونی سیاسی و سه‌ربه‌خۆیی سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌ گشتییه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازیی كورد له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان بێ.

هه‌ر له‌ سه‌رده‌می كۆماری كوردستانه‌وه‌ تا ئێستا، حیزبی ئێمه‌ به‌ سه‌روه‌ری و شانازییه‌كی ته‌واوه‌وه توانیویه‌تی‌ ئه‌و بنه‌ما سیاسی و فكرییانه‌ی كه‌ سه‌رچاوه‌گرتووه‌ له‌ پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورد، پرۆسه‌ی دێموكراسی له‌ ئێران و هه‌روه‌ها له‌به‌رچاوگرتنی یاسا و ڕێساكانی ستاندارد له‌ چوارچێوه‌ی پێوه‌ندییه‌كاندان به‌ڕێوه‌ی ببات. بۆیه‌ حیزبی ئێمه‌ پێداگری له‌سه‌ر پێوه‌ندییه‌ك ده‌كاته‌وه‌ كه‌ ڕێزی به‌رانبه‌ری له‌گه‌ڵ بێ، به‌رژه‌وه‌ندیی نه‌ته‌وه‌ی كوردی له‌پشت بێ و پرنسیپی سه‌ربه‌خۆیی بڕیاردانی سیاسیی به‌دواوه‌ بێ. له‌و پێوه‌ندییه‌دا به‌ مه‌سئولیه‌ته‌وه‌ ده‌توانم بڵێم كه‌ حیزبی دێموكرات توانیویەتی ئه‌و سیاسه‌ته‌ پەیڕه‌و بكات و مێژوویه‌كی دره‌وشاوه‌ی له‌و پێوه‌ندییه‌دا هه‌یه‌ و بۆ ئەمەش نموونه ی زۆرمان لەبەر دەستدایه‌.

پ: ئایا پێویست بە شاردنەوە یان هه‌ڵوێستێكی به‌رگریكارانه‌ له بەرانبەر ئه‌و پڕوپاگاندانه‌دا دەکات كه‌ پێوه‌ندییه‌كی له‌م چه‌شنه‌تان لە گەڵیان هه‌یه‌ یا نییه‌؟

هه‌مووكات ئه‌سڵ له‌سه‌ر ئه‌وه‌یه‌ كه‌ خه‌باتی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، خه‌باتێكی پشبه‌ستوو به‌ ئیراده‌ی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان و سه‌رچاوه‌گرتوو‌ له‌ ویست و داخوازییه‌كانی نه‌ته‌وه‌ی كورده‌.

بۆیه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ركه‌س، لایه‌نێك و وڵاتێكی دێموكراتیك كه‌ واقێعیه‌تی بزووتنه‌وه‌ی كورد قبووڵ بكا و دان به‌ چه‌وساوه‌یی و ماف پێشێلكراویی نه‌ته‌وه‌ی كورددا بنێ و یارمه‌تیده‌رمان بێ، به‌ بڕوای ئێمه،‌ یارمه‌تی به‌ داكۆكی له‌ ئازادی، دادپه‌روه‌ری و پرۆسه‌ی گه‌یشتن به‌ دێموكراسیی نه‌ته‌وه‌یه‌كی ماف پێشێلكراو دەکات‌ كه‌ بۆ مافه‌كانی تێدەکۆشێت. ‌ له‌ ڕوانگه‌ی ئێمه‌وه‌ ئه‌و جۆره‌ پێوه‌ندییانه‌ تاوان نییه‌. بەڵام به‌ستراوه‌یی یا گرێدراوی جیاوازیی هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ پێوه‌ندییه‌كدا كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و خاڵانه‌ی پێشتر ئیشارەم پێكرد بیچمی گرتبێ. پێوه‌ندییه‌ك كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێزی بەرانبەر، به‌رژه‌وه‌ندیی هاوبه‌ش و پاراستنی به‌رژه‌وه‌ندیی نه‌ته‌وه‌ی كورد و پێوه‌ندیی له‌سه‌ر بڕیاری سیاسی خودی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێرانه‌وه‌ بێ، به‌ بڕوای من ئه‌وانه‌ خاڵی گرنگ و ئه‌رێنین له‌ گه‌شه‌كردن و به‌ره‌وپێشبردنی ئه‌و پێوه‌ندییانه‌دا كه‌ ده‌بێ ڕه‌چاو بكرێن.

پ: به‌رده‌وامیی خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌ هه‌نووكه‌ خۆی له‌و قۆناغه‌دا ده‌بینێ‌ و به‌تایبه‌ت ئه‌و بزاوتنانه‌ی كه‌ له‌م دواییانه‌دا ده‌ستی پێكردووه‌، له‌ بەرانبەردا ده‌بینین كه‌ كۆماری ئیسلامی و هاوبیرانی به‌ قووڵی پڕوپاگاندای ژه‌هراوی دژی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران ده‌كه‌ن كه‌ گۆیا گرێدراوی هێندێ وڵاتی ناوچه‌كه‌یه. ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ی ڕێژیم و هاوبیرانی له‌ چییه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێ؟

به‌ ئه‌زموون ده‌ركه‌وتووه‌ ئەو لایه‌نه‌ سیاسییانەی ئێرانی كه‌ یارمه‌تیده‌ری ئه‌و بیرۆكه‌یه‌ن، نایانهه‌وێ پرۆسه‌ی دێموكراسی له‌ ئێراندا گه‌شه‌ بكات وگه‌لانی نیشته‌جێ له‌ ئێران به‌ مافه‌ سیاسی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانیان بگه‌ن و بزووتنه‌وه‌ی كوردیش ئامانجه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی بپێكێ، بۆیە له‌ هه‌ر قۆناغێكی مێژووییدا كۆمه‌ڵێك پڕوپاگاندە بۆ كه‌مڕه‌نگ نیشاندانی ئه‌و كاریگه‌رییه‌ ئه‌رێنییه‌ی‌ له‌و بزووتنه‌وه‌دا‌ هه‌یه،‌ بڵاو ده‌كه‌نه‌وه‌ کە ڕه‌نگدانه‌وه‌ی له‌سه‌ر گشتییه‌تی پروسه‌كه‌ هه‌یه‌. بۆیه‌ هێندێ لایه‌نی سیاسی و ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی كه‌ ئه‌م پڕوپاگاندانه‌ بڵاو ده‌كه‌نه‌وه‌، بۆ خۆیشیان به‌ وردی ده‌زانن كه‌ ئه‌م پرسه‌ ئاوا نییه‌، به‌ڵام ده‌یانهه‌وێ ڕای گشتی چه‌واشه‌ و لە كاریگه‌ریی ڕاسته‌وخۆ و ئه‌رێنیی ئه‌و خه‌بات و ‌‌بزووتنەوەیە له‌ نێو ئێران و گه‌لانی ئێران، له‌ كۆڕ و كۆمه‌ڵه‌ سیاسییه‌كان، ڕێكخراوه‌ مه‌ده‌نییه‌كان و چالاكانی سیاسیدا کەم بکەنەوە به‌ جۆرێك نیشان بده‌ن كه‌ ئێمه‌ له‌گه‌ڵ دونیای ده‌ره‌وه‌ و له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی سنووری ئێران پێوه‌ندیمان هه‌یه‌، بۆیه‌ ئه‌م سیاسه‌ت یان عه‌قڵیه‌ته‌، عه‌قڵیه‌تێكی نوێ نییه‌، به‌ڵكوو كۆن و سواوه‌.

ئه‌و خه‌نه‌ و پڕوپاگاندانه‌ی ڕێژیم، ڕه‌نگ و سه‌رده‌می نه‌ماوه‌. سه‌رده‌مانێك بزووتنه‌وه‌ی كوردیان تاوانبار ده‌كرد كه‌ ئه‌وه‌ له‌گه‌ڵ ئیمپریالیزمی ئه‌مریكا و ئیستكباری جیهانی پێوه‌ندیی هه‌یه‌، یان له‌گه‌ڵ فڵانه‌ وڵاتی دراوسێ، ئێستاش تاوانبارمان ده‌كه‌ن كه‌ له‌گه‌ڵ سعودییه‌، قه‌ته‌ر، ئه‌مریكا و لایه‌نه‌كانی دیكه‌ پێوه‌ندیمان هه‌یه‌. ئه‌و كارانه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن كه‌ ئامانجی تایبه‌تی خۆیان بپێكن کە مەبەست لێی ئاڵۆز كردن یان دردونگ كردنی كه‌شی سیاسیی ئێرانه‌ و بۆ ئه‌وه‌ی زیاتر بتوانن ئامانجه‌ دژی گه‌لییه‌كانی خۆیان لە سه‌ركوت و كه‌مبایه‌خ كردنی ڕۆڵی ئه‌و خه‌باته‌ وكاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگای كوردستان و ئێران بپێكن. هەروەها بۆ ئەوەیە کە هێزه‌ سه‌ركوتكه‌ره‌كانی خۆی بۆ هێرش كردنه‌ سه‌ر كوردستان، هێزی پێشمه‌رگه‌ و گرتن و كوشتنی خه‌باتگێڕانی ڕێگای ئازادی و نیشتمانپه‌روه‌رانی كورد زیاتر به‌سیج بكا.

دوای ٢٠ ساڵ له‌ ڕاگرتنی بەرخۆدانی چه‌كداری، ئایا لە جیاتی چاره‌سه‌ری پرسی كورد، پێویستی ده‌كرد كۆماری ئیسلامی ئاوا تووشی ته‌وه‌هوم بێ و ده‌ست بداته‌ پڕوپاگاندا و ئه‌و خه‌باته‌ی حیزبی دێموكرات به‌ وڵاتانی ده‌ره‌كییه‌وه‌ ببه‌ستێته‌وه‌؟

ئێمه‌ ئێستا لێكدانه‌وه‌ له‌سه‌ر دۆخی سیاسیی ئێران و كوردستان به‌ گشتی ده‌كه‌ین. ئه‌و ڕاستییه‌ ڕوونه‌ و هیچكه‌س گومانی نه‌ماوه‌ كه‌ ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی عه‌قڵییه‌تی دیالۆگ و چاره‌سه‌ری پرسی نه‌ته‌وه‌كان و پرسی سیاسیی نه‌ته‌وه‌ی كوردی نییه‌ و سیاسه‌تی كۆماری ئیسلامی به‌رده‌وام سیاسه‌تی گوشار و نكۆڵی كردن له‌ شوناسی نه‌ته‌وه‌یی كورد و سیاسه‌تی زه‌بروزه‌نگه‌ و به‌رده‌وامیشه‌ له‌سه‌ر ئه‌و سیاسه‌ته‌. بۆیه‌ گه‌لانی ئێران و به‌تایبه‌ت گه‌لی كورد و ڕۆڵه‌ خه‌باتگێڕه‌كانی، بێ دوودڵی و هیچ ته‌وه‌هومێك، ده‌بێ زیاتر له‌ پانتای سیاسیی ئێران و سه‌نگه‌ری به‌رخۆدان و خه‌بات له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستاندا به‌ گوڕوتینی زیاتره‌وه‌ ڕۆڵی سیاسی و نه‌ته‌وه‌یی خۆیان بگێڕن. هه‌روه‌ك تا ئێستا كوردستان سه‌نگه‌ری داكۆكی كردن له‌ ئازادی ‌ له‌ سه‌راسه‌ری ئێراندا بووه، دیسان كوردستان و ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان ده‌بێ ئه‌و سه‌نگه‌ره‌ له‌گیران نه‌هاتووه‌ بێ و له‌ داهاتوویشدا زیاتر بتوانێ ده‌نگی ئازادی، دێموكراسی و داكۆكی كردن له‌ پرنسیپه‌ سیاسی و نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی كورد و به‌ها مرۆییه‌كان بگه‌یه‌نێ.

بەردەوامی خەباتی حیزبی دێموکرات دوای ئەو قۆناغە نوێیە، ده‌نگدانه‌وه‌ی مه‌زن و به‌ربڵاوی له‌ ئاستی جیهانیدا هه‌بووه‌، ئێوە لایه‌نی پۆزەتیڤی ئه‌و بزاوته‌ له‌ چیدا ده‌بینن؟

ده‌توانین ئاماژه‌ به‌ زۆر خاڵ بكه‌ین. یه‌كه‌م، كۆماری ئیسلامی له‌ ڕاگه‌یاندن و پڕوپاگانده‌كانیدا باسی ئه‌وه‌ی ده‌كرد كه‌ بزووتنه‌وه‌ی كورد له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان نه‌ماوه‌. هه‌وڵی ده‌دا به‌ شێوه‌ی جۆراوجۆر فه‌زای كوردستان زیاتر به‌ دیارده‌گه‌لی ناحه‌زی كۆمه‌ڵایه‌تی ئالوودە بكات، لاوانی كورد تێكه‌ڵ به‌ مادده‌ هۆشبه‌ره‌كان و به‌ره‌و سه‌نگه‌ره‌كانی داعش ڕێنوێنی، یان له‌ ڕیزی لایه‌نه‌ توندئاژۆ و تیرۆریستییه‌كانی گرێدراوی خۆیدا به‌كوشت بدات.

هه‌وڵ ده‌دا بە ئه‌منییه‌تی کردنی زیاتری كوردستان، فه‌زای ترس و دڵه‌ڕاوكێ په‌ره‌ بدات. بەڵام ئه‌و حه‌ره‌كه‌تەی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران هه‌موو ئه‌و بیرۆكانه‌ی ڕه‌وانده‌وه‌ و له‌راستیدا په‌یامی حیزبی دێموكراتی كوردستان كه‌ له‌ په‌یامی نه‌ورۆزی ئه‌مساڵی به‌ڕێز مسته‌فا هیجری سكرتێری گشتیی حیزبدا ڕه‌نگی داوه‌ته‌وه‌، ئه‌و مزگێنییه‌ی به‌ كۆمه‌ڵانی خه‌ڵك دا كه‌ حیزبی دێموكرات هه‌ر ئه‌و هێزه‌ سیاسییه‌یه‌ كه‌ ده‌توانێ له‌ نێوخۆی كوردستان و له‌ بواری سیاسیدا ڕۆڵ بگێڕێ و هێز و وزه‌ی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران له‌جێی خۆیه‌تی و ده‌توانێ مزگێنیی زیاتر چالاك بوون و بوونی كادر و پێشمه‌رگه‌كانی له‌ نێو كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستان و پێوه‌ندییه‌كانی تێكۆشه‌رانی دێموكرات له‌گه‌ڵ چالاكوانانی سیاسی و مه‌ده‌نی، له‌ ئاستێكی به‌رینتردا ڕێكبخاته‌وه‌ و ده‌توانێ ناوه‌ند بوونی خۆی له‌ نێو بزووتنه‌وه‌ی نیشتمانی و نه‌ته‌وه‌یی كورددا هه‌ر به‌و شێوه‌یه‌ كه‌ تا ئێستا پیشانی داوه‌ به‌ كرده‌وه‌ ده‌ر بخا و له‌و پێوه‌ندییه‌دا ده‌توانم بڵێم پڕوپاگانده‌كانی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامی، نه‌یارانی كورد و ئه‌و ده‌سته‌ و تاقمانه‌ی له‌ ژێر سێبه‌ری كۆماری ئیسلامیدا ڕاسته‌وخۆ و ناڕاسته‌وخۆ بانگه‌شه‌ بۆ سیاسه‌ته‌كانی ڕێژیم ده‌كه‌ن، ناكاریگه‌ر و پووچه‌ڵیان بكاته‌وه‌.

لایه‌نی دووهه‌می، له‌ ئاستی نێونه‌ته‌وه‌ییدا كۆماری ئیسلامی وای پیشان ده‌دا كه‌ له‌ كوردستان و ئێراندا ئۆپۆزیسیۆنێك نییه‌، بەڵام چالاکییەکانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران سه‌رنجی ڕای گشتی و كۆڕ و كۆمه‌ڵه‌ نێونه‌ته‌وه‌ییه‌كانی بۆ ئه‌وه‌ ڕاكێشا كه‌ بزووتنه‌وه‌ی مافخوازی و ئازادیخوازیی كورد و هه‌روه‌ها حیزبی دێموكرات، خاوه‌نی ئه‌و توانا، لێهاتوویی و پوتانسیه‌له‌یه‌ كه‌ ده‌توانێ له‌ ئاستی نێونه‌ته‌وه‌یی و ناوچه‌ییدا حیسابی له‌سه‌ر بكرێ، بۆ ئه‌وه‌ی وه‌ك فاكته‌رێكی به‌هێز بۆ پشتیوانی كردن له‌ پرۆسه‌ی دێموكراسیی ئێران و گه‌شه‌كردن و په‌ره‌سه‌ندنی بزووتنه‌وه‌ی كورد ڕۆڵی مێژوویی بگێڕێ.

له‌ هه‌موو ئه‌مانه‌ش گرنگتر، خه‌ڵكی كوردستان به‌ حزووری حیزبی دێموكرات و چالاكیی كادر و پێشمه‌رگه‌كان و تێكۆشانی ئه‌ندامه‌كانی له‌ ئاستی جۆراوجۆردا له‌ نێوخۆ و ده‌ره‌وه‌دا گوڕوتینێكی وایان به‌ خه‌باتی كوردستان به‌خشی كه‌ ته‌نانه‌ت خودی ڕێژیمی كۆماری ئیسلامیشی تووشی ده‌سته‌پاچه‌یی كرد. هه‌رئه‌و لێدوانانه‌ی به‌رپرسانی ڕێژیمی ئیسلامی ئێران نیشانی دا کە چه‌نده‌ ده‌سته‌وه‌ستانه‌ بەرانبەر به‌و حزووره‌ چالاكه‌ و به‌ پشتیوانیی خه‌ڵك له‌ كادر و پێشمه‌رگه‌كانی حیزبی دێموكرات.

له‌ هه‌مووی گرنگتر ئه‌و پێگه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ی كه حیزبی دێموكرات‌ له‌نێو كۆمه‌ڵگای كورده‌واری و ئازادیخوازانی ئێراندا هه‌یه‌تی، ده‌توانم بڵێم ئه‌وه‌ بۆ خۆی كۆمه‌ڵێك خاڵی ئه‌رێنی بوون كه‌ له‌و حه‌ره‌كه‌تی ئێمه‌ بینرا و ده‌بینرێ.

بۆ ده‌ستپێكردنه‌وه‌ی ئه‌و قۆناغه‌ نوێیه‌، گه‌لۆ ئێوه‌ له‌گه‌ڵ حیزبه‌ كوردییه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن ڕاوێژ و گفتگۆتان كردبوو بۆ ئه‌وه‌ی له‌ بەرانبەر كۆماری ئیسلامیدا هاوكاری و هەماهەنگی زیاترتان هەبێت؟

زۆرجار باسی ئه‌وه‌ كراوه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ هێزه‌ سه‌رانسه‌رییه‌كانی ئێران و ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان دانیشتن و دیالۆگمان هه‌بووه‌ یان نا؟

به‌ مه‌سئوولیه‌ته‌وه‌ دەلێم ئێمه‌ به‌رده‌وام له‌گه‌ڵ هێزه‌ سیاسییه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌ وتوێژ و دیالۆگداین. هه‌موو هه‌وڵی ئێمه‌ ئه‌وه‌ بووه‌ بتوانین پێکەوە و به‌ یه‌ك گوتاره‌وه‌ ئه‌و حه‌ره‌كه‌ته‌ له‌ بەرانبەر كۆماری ئیسلامیدا چالاكتر بكه‌ین. بۆیه‌ سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌یکە له‌ باری بیروباوه‌ڕ و‌ شێوازی هه‌ڵسوكه‌وت له‌گه‌ڵ پرسه‌كاندا ڕەنگە‌ هه‌رلایه‌نێك تێڕوانین و تێبینیی تایبه‌تی هه‌بێ، به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئێمه‌ ده‌یبینین هه‌موو هێزه‌ سیاسییه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان به‌ چه‌پ و نه‌ته‌وه‌ییه‌وه،‌ ئێستا پشتیوانی له‌و خه‌باته‌ی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران ده‌كه‌ن، چوونكه‌ ئه‌و خه‌باته‌ی ئێمه‌، خه‌باتێكه‌ بۆ پاشه‌كشه‌كردن به‌ كۆماری ئیسلامی و مه‌جال نه‌دان پێی كه‌ سیاسه‌ته‌ دژه‌ مرۆییه‌كانی له‌ كوردستاندا به‌ڕێوه‌به‌رێ. بۆ ڕزگاریی گه‌لی كورد و گه‌یشتن به‌ مافه‌كانی، ئه‌و خه‌باته‌ی ئێمه‌ فاكته‌رێكی له‌بار و گونجاوه‌ بۆ چالاكتر كردنی پرۆسه‌ی دێموكراسی له‌ ئێران و هه‌روه‌ها زیاتر ده‌ره‌تان ڕه‌خساندن بۆ چالاكوانانی سیاسی و مه‌ده‌نی له‌ كوردستان و سه‌رانسه‌ری ئێران و گرێدانی ئه‌و خه‌باته‌ به‌ گه‌لانی مافخوازی ئێرانه‌وه‌یه‌. له‌و پێوه‌ندییه‌دا ئێمه‌ هه‌م له‌گه‌ڵ هێزه‌ سیاسییه‌كانی كورد دانیشتن و وتوێژمان بووه‌ و هه‌میش له‌گه‌ڵ حیزبه‌ سه‌راسه‌رییه‌كانی ئێران كه‌ ته‌وه‌هومێكیان به‌نیسبه‌ت خه‌بات دژی ئه‌و ڕێژیمه‌ و ڕووخانی كۆماری ئیسلامییه‌وه‌ نییه، پێوه‌ندیمان بووه‌.

هه‌ڵوێستی حیزبه‌ سه‌رانسه‌رییه‌كان له‌م پێوه‌ندییه‌دا و كێشه‌یان له‌گه‌ڵ حیزبی دێموكرات و گه‌لی كورددا چییه؟‌ بۆ نموونە چوونی ئه‌ندامێكی حیزب بۆ حه‌ج كه‌ وه‌ك میدیاكار ده‌عوه‌ت كراوه‌، ئێستا بووەتە وێردی سه‌ر زاریان و به‌رده‌وام پڕوپاگاندای بە دژی حیزبی دێموكرات ده‌كه‌ن؟

ئێمه‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو حیزبه‌ ئێرانییه‌كان كه‌ باوەڕیان به‌ دێموكراسی و چاره‌سه‌ری پرسی كورد و گه‌یشتنی به‌ مافه‌كانی ببێ، پێوه‌ندیمان بووه‌ و به‌رده‌وامیش ده‌بین له‌سه‌ر ئه‌و پێوه‌ندی و هاوكاریانه‌مان. ئه‌وەی كه‌ زۆرجار پرسی لاوه‌كی ده‌كه‌نه‌ پرسی ڕۆژیان و ڕاگه‌یاندنه‌كانیان و پڕۆپاگاندای پێوه‌ ده‌كه‌ن، له‌ ڕوانگه‌ی ئێمه‌وه‌ پرسێك نییه‌ كه‌ گرنگیی پێ بدرێ. ئەوەی كه‌ كه‌سێك بۆ زیاره‌ت بچێته‌ سعوودی و وه‌ك تاكێك له‌ ژیانی تایبه‌تیی خۆیدا چۆن هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كات، ئه‌وه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ مافی ئه‌و مرۆڤه‌. بەلام ئه‌وه‌ی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ سه‌ر حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، چ له‌ پێوه‌ندییه‌كانیدا و چ لە هه‌وڵدان بۆ دامه‌زراندنی پێوه‌ندی له‌گه‌ڵ هه‌ر لایه‌ن و ده‌وڵه‌تێكی تایبه‌تی، له‌ ڕێگای كاناڵی فه‌رمیی خۆی، وته‌بێژ و ناوه‌ندی بڕیاردانی سیاسیه‌وه‌یه‌تی.

سیاسه‌تی ئێمه‌ ڕوونه‌ و پێوه‌ندی گرتن له‌گه‌ڵ هیچ لایه‌نێك تاوان نییه‌، ئه‌وه‌ گرنگه‌ كه‌ ئه‌و پێوه‌ندییه‌ له‌سه‌ر چ بنه‌مایه‌ك بیچم ده‌گرێ. بۆ ئێمه‌ ئه‌و پرنسیپانه‌ی باسم كردن، پرنسیپی‌ سه‌ره‌كی و بنه‌مایین له‌ پێوه‌ندییه‌كانماندا. ڕێژیمی ئیسلامی ئێران ده‌مێ ساڵه‌ دژی ئه‌مریكا دروشم ده‌دا، بەڵام له‌ ده‌یان قۆناغی كاتیدا ده‌ركه‌وتووه‌ كه ئێران و ئه‌مریكا پێوه‌ندییان هه‌بووه‌. ئه‌و دروشمی "نه‌ شه‌رقی نه‌ غه‌ربی"یەی‌ كه‌ كۆماری ئیسلامی ده‌یدا و شۆرەشی هەناردە و پڕوپاگاندای له‌سه‌ر ده‌كرد، به‌ كرده‌وه‌ ده‌ركه‌وت کە هه‌مووی بێ بنه‌مایه‌ و بۆ پاراستنی خۆی و ده‌سه‌ڵاته‌كه‌ی، و ئەنجامدانی تاوانی زیاترهه‌وڵ ده‌دا له‌گه‌ڵ شه‌رق و غه‌رب پێوه‌ندی بگرێ و به‌ كرده‌وه‌ش ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ ڕێژیم بۆ مانه‌وه‌ی خۆی، له‌گه‌ڵ شه‌یتانی گه‌وره‌ش داده‌نیشێ و دیالۆگ ده‌كات. بەڵام ڕێژیم له‌و پێوه‌ندییانه‌ بۆ سه‌ركوت و خنكاندنی ده‌نگی ئازادیخوازان و خه‌باتگێڕانی ڕێگای ئازادییه‌ له‌ ئێراندا كه‌ڵک وه‌رده‌گرێ. ئه‌گه‌ر ئێمه‌ وه‌ك كورد یا گه‌لانی دیكه‌ی ئێران یا هەر هێزێكی سیاسیی ئێران بۆ پاراستنی بنه‌ما و بایه‌خه مرۆییه‌كان و بۆ خه‌بات له‌ پێناو ئازادی و دێموكراسی، دابینكردنی یه‌كسانی و گه‌یشتنی كورد به‌ مافه‌ ڕه‌واكانی، بتوانین پشتیوانی لایه‌نێك، ئێن جی ئۆ، ڕێكخراوێكی مرۆیی یا وڵاتێكی دێموكراتیك بۆ لای خۆمان ڕابکێشین، بۆچی تاوانه‌؟

ئێستا ئێوه‌ پێوه‌ندیتان به‌و لایه‌نانه‌وه‌ هه‌یه‌ كه‌ كۆماری ئێسلامی باسی ده‌كات؟

پێویست ناكا من بچمه‌ نێو ئه‌و بابه‌ته‌وه‌، من باسی سروشتی پێوه‌ندی ده‌كه‌م.

گه‌لۆ ئه‌و مافه‌ بە ئەحزابی تر دراوه‌ کە هێڵ و سنوور بۆ پێوەندی پارتێكی سیاسیی دیكه‌ دیاری بكه‌ن یا به‌ پێچه‌وانه‌، بۆ حیزبی دێموكرات ڕه‌وایه‌ سنوور بۆ لایەنیکی دیکە لە پێوەندییەکانیدا دیاری بکات؟

ئێمه‌ وه‌ك حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران، سروشتی سیاسه‌ت كردن و پێوه‌ندیمان ده‌ستێوه‌ردان له‌ كاروباری هیچ لایه‌ن و حیزبێكی سیاسی دا نییه‌ و ئیزن‌ به‌ هیچ كه‌س و لایه‌نێكیش ناده‌ین ڕێگا بۆ ئێمه‌ دیاری بكات یا به‌ پێی عه‌قڵییه‌تی ئه‌و سیاسه‌ت بكه‌ین. پێوه‌ندی ئێمه‌ له‌سه‌ر ده‌ستنیشان كردنی سیاسی و هه‌ڵسه‌نگاندنی خۆمانه‌ كه‌ كۆنگره‌ دیاریی و ڕێبه‌ریی حیزبیش پراكتیزه‌ی ده‌كات. له‌و پێوه‌ندییه‌شدا، هه‌ر پێوه‌ندییه‌ك و هه‌ر لایه‌نێكی سیاسی یارمه‌تیده‌ری ئێمه‌ بێ، به‌ شێوه‌ی سروشتی پێوه‌ندیی له‌گه‌ڵ ده‌گرین و پێوه‌ندییه‌كه‌ش له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێزی بەرانبەر ده‌بێ.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٦ لەم ژمارەیەدا:

ــ دەنگی راسانی گەلان نابیستن
ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
ــ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".
  • خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد خۆپێشاندانەکانی ئێران و پرسی کورد
    لەو قۆناغەدا کە هێزەکانی رێژیم باوەڕیان بە خۆیان نەماوە و ترسی رووخان هێزی سەرکووتکەری بێ هیوا کردووە، راسانی شارەکانی کوردستان دەتوانێ زۆرترین دەسکەوت و کاریگەریی هەبێ. ئەوە دەرفەتێکە کە گەلی کورد دەتوانێ بۆ پێشخستن و نزیک بوونەوە لە ئامانجەکانی، کەڵکی شیاوی لێ وەربگرێ؛ بە تایبەتی کە لە قۆناغی نوێی خەباتدا، هۆشیاری نەتەوەیی و بەرینایی خەبات لە جاران بەرزتر و بەربڵاوترە.
  • پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا پیلانەکانی بەسیج لە نێو زانکۆکانی کوردستاندا
    لەم نێوانەدا، بەسیج، وەکوو ئامرازی سیخوڕیی حکومەت بەکار براون. بەسیج لە هەموو فەرمانگەیەکی حکومەتی و ناحکومەتی و لە واتایەکی بەربڵاوتر: لە هەموو شوێنێکدا وەکوو ڤایرۆسێک بڵاوبووەتەوە. قوتابخانەکان و زانکۆکانیش لە فیلترینی ئەم شوێنانەن. بەسیجی کوردیش، یان خۆماڵیتر بڵێم: جاشە کوردەکان، وەک باقی بەسیجییەکانی ئێران، ئەرکی تایبەتیان پێ ڕادەسپێردرێت کە بەرچاوترینیان، فرۆشتنی نیشتمان و هاوزمانەکانیانە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    زلهێزەکان هاتن و بێ لەبەرچاوگرتنی مافی گەلان، نەخشەی ناوچەکەیان گۆڕی؛ لە ئاکامی ئەم داڕشتنە نوێیە یەکلایەنە و نادادپەروەرانەشدا، هەندێک لە نەتەوەکان لە مافی دامەزرانی دەوڵەتی خۆیان بێبەش کران کە بەرچاوترینیان نەتەوەی کورد بوو. کورد بوو بە یەکەم قوربانی ڕەوتی نوێی نادادپەروەرانەی مێژوو، تەنیا لەبەر ئەوەیکە دروست بوونی دەوڵەتێکی کوردی لەگەڵ بەرژەوەندی ئەم زلهێزانە یەکی نەدەگرتەوە.
  • دەنگی راسانی گەلان نابیستن دەنگی راسانی گەلان نابیستن
    لە رۆژی ٧ی بەفرانباری ١٣٩٦ی هەتاوی و لە دوایین رۆژەکانی ساڵی ٢٠١٧ی زانییندا، بزاڤی مافخوازیی نەتەوەکان و خەڵکانی ئێران دوای چەندین و چەند کۆبوونەوەی ناڕەزایی دەربڕین، وەکوو ڕووبارێکی بەلرفە، بەنداوی کۆت و بەندی هەمەڕەنگی ڕێژیمی رووخاند و لافاوێکی سەرتاسەریی لە ئێراندا وەڕی خست.
  • لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی لوقمان ئەحمەدی: هۆکاری سەرەکی ناسەقامگیری و شەڕ لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا گرێدراوە بە بوونی فرە جەمسەری و نەبوونی هاوسەنگی هێز لە لایەک و ڕەقابەتی نێوان وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناڤین و بەکارهێنانی ئەم شەڕ و ئاڵۆزیانە لە لایەن ئێلیتەکانی نێو وڵاتانی بەشدار بۆ پارستنی
    زلهێزەکانی جیهان، بە تایبەت ڕوسیە و ئامریکا دەیانهەوێ پارسەنگێکی هێز لە ڕۆژهەڵاتی ناوین پێکبهێنن کە سەقامگیر بێ و تێیدا بەرژەوەندی و نفوزی خۆیان پارێزراو بێ. رۆڵی ئامریکا و روسیە چارەنووسساز دەبێ بۆ بارودۆخی داهاتووی ناوچەکە، ئەگەر یەک یان هەردوو لەم وڵاتانە گەرەنتی سەقامگیری و پارسەنگی هێز بدەن بە هاوپەیمان و دۆستەکانی خۆیان لە ناوچەکە ئەو کات ئیمکانی هەیە شێوەیەک لە سەقامگیری دروست بێ.
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    بنەمای گەشەی ئێران لە ڕووی جوغرافییەوە، لەسەر دوو پاژی ناوەندی _فارس و قەراغی _نافارس داندراوە، چون دەوڵەتی مۆدێڕن پێی وابوو تەنیا رێگەی مانەوەی، خوڵقاندنی یەک نەتەوەیە و لە پێناو ئەو ئامانجەش جوغرافیای پاشکەوتوو و پێشکەوتووی خوڵقاند.
  • کرماشان له پەنای بێپەناییدا کرماشان له پەنای بێپەناییدا
    ئەم دۆخە نالەبارە لەپاش زیاتر لە یەک مانگ، هاوکاتە لەگەڵ دەسپێکی سەرما و سۆڵە و بارینی بەفر؛ لەمبارەوە "ئەکبەر سەنجابی" فەرمانداری سەرپێڵی زەهاو باسی لە دۆخی نەشیاوی ژیانی هاووڵاتییان لە نێو خێوەتەکاندا کردووە و وتوویەتی: بەرپرسان دەبێ درک بە بارودۆخی لێقەوماوان بکەن؛ خەڵک بە دژوارییەوە لە ژێر خێوەتی ١٠ میتریدا دەژین!
  • دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا دوکتور قاسملوو، بزاڤی راسیۆنالیزمی سیاسەت لە کوردستاندا
    ئەو تایبەتمەندییەی هزری سیاسی کە لە بۆڵەبۆڵ و تەنانەت خواستی سیاسیش جیای دەکاتەوە ئەوەیە کە سیستمێکی واتادارمان پێ دەبەخشێت کە کێشەی کورد لە پێوەندی لەگەڵ کێشەکانی دنیای مودێڕن و لە چوارچێوەی چەمک و دەستەواژەکانی تایبەت بەو دنیایە دووبارە پێناسە دەکاتەوە.
  • داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا داهاتوی ڕەشی ئێران لە دەلاقەی بوودجەی ساڵی داهاتوودا
    ئەگەر ئەرکی سپای قودس بە دەرکەوتنەکانی قاسم سلێمانی لە ناوچەدا هەژمار بکەین ڕوون و ئاشکرایە کە لە هەر کوێ شەڕ و نائارامی هەبێت، ناوبراویش لەوێیە؛ واتە سامانی وڵاتێکی وەک ئێران و کوردستان بۆ شەڕئەنگێزی و تیرۆر کەڵکی لێوەردەگیرێت و ئەوەش بەئاشکرا و بەیاسا دەیکەن.