• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٩ی نوامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٨ی خەزەڵوەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

ڕۆستەم جەهانگیری: بە مەسئوولیەتەوە دەڵێم ناکشێینەوە و ناچینە ژێر باری هیچ فشارێکیش

زایینی: ١٠-١٠-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٧/١٩ - ١٠:٣٣ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
ڕۆستەم جەهانگیری: بە مەسئوولیەتەوە دەڵێم ناکشێینەوە و ناچینە ژێر باری هیچ فشارێکیش
وتۆوێژ: سەلیم زەنجیری

لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا هەواڵێک لە هەندێ میدیای کوردی و تۆرە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو کراوەتەوە کە گۆیا حیزبی دێموکرات هێزەکانی خۆی لە ناوچە سنوورییەکانی نێوان باشوور و ڕۆژهەڵاتی کوردستان دەکشێنێتەوە. ئەم هەواڵە دەنگدانەوەی خێرا و ڕێئاکسیۆنی جۆراوجۆری بەدوادا هات. بۆ زانیاری زیاتر لە سەر ئەم مژارە، وتۆوێژێکی تایبەتیمان لە گەل کاک ڕۆستەم جەهانگیری، ئەندامی دەفتەری سیاسی و بەرپرسی شوورای نیزامیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران پێک هێناوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:

پ: سەرەتا ئەم هەواڵە چەندە ڕاستە یان لە ڕاستییەوە نزیکە؟

و: ئێمەش هەر وەکوو هەموو خەڵکی دیکە، ئەو هەواڵەمان لە ڕاگەیاندنەکانەوە بیست کە گۆیا حیزبی دێموکرات هێزی خۆی لە سەر سنوور دەکشێنێتەوە. ئەوە بۆ ئێمەش چاوەڕواننەکراو بوو، چوونکە بە شێوەیەکی فەرمی لە لایەن ڕێبەری حێزبی دێموکرات و تەنانەت ئەحزابی دیکەی ڕۆژهەڵاتیش شتێک لەم پێوەندییەدا نەگوتراوە یان بڕیاری لەم چەشنە نەدراوە. من وەکوو خۆم بە چاوی گومانەوە سەیری ئەمە دەکەم، چوونکە یەکەم میدیا کە ئەو هەواڵەی بڵاو کردەوە، ئامادە نیە سەرچاوەی هەواڵەکە باس بکات، بۆیە گومانەکان زیاتر دەبن.

بەڵام ئەوەیکە پێوەندی بە خەباتی ئێمەوە هەیە، خەبات بۆ ئازادی و گەیشتن بە مافەکانی نەتەوەیەکە، کە لێی بێبەش کراون و دەریایەک خوێنی بۆ دراوە، بۆ سەربەستی گەلێکە کە ڕۆژانە ڕۆڵەکانی لە سەر سنوورەکان و لەملاولەولا دەکوژرێن، دەگیرێن و بە توندترین شێوە لە لایەن ڕێژیمەوە سەرکوت دەکرێن. خەباتی ئێمە لە دژی ئەو ڕێژیمەیە و لە ڕاستی‌دا ئێمە لەگەڵ ڕێژیمێک بەرەوڕووین کە بێجگە لە زمانی خۆی کە شەڕە، لە هیچ زمانێک تێ ناگات. ئێمە ماوەی ٢٠ سال بوو کە خەبات و بەرخودانی چەکداریمان ڕاگرتبوو، و ڕێژیمیش بەردەوام پروپاگەندەی دەکرد کە حیزبی دێموکرات نەماوە، هەڵوەشاوەتەوە، پاسیڤ بووە و ...هتد، بەڵام چی ڕوویداوە هەر ئەو حیزبە کە ڕێژیم و نەیارانمان بەو شێوەیە باسیان لێوە دەکرد، بەم حەرەکەتەی ئەم دواییانە کە ئیعلام و عەمەلیی کردووە و هەوڵی گرێدانی خەباتی شار و شاخ دەدات، کە جارێ لە سەرەتاکانیشی‌دایە، ئێش و لەرز گەیشتووە بە پایەکانی نیزام و ڕێبەرانی ئاست بەرزی ڕێژیم. پێشتر بە هۆی کەمیی میدیا یان سانسۆری توند، هەواڵی چالاکی و ئۆپەراسیۆنی پێشمەرگە دەنگدانەوەی ئەوتۆی نەبوو، بەڵام ئێستا ڕەوشەکە گۆڕاوە و ڕێژیم دەترسێت کە حیزبێک کە ڕێبەریی ئەو شۆڕشە دەکات، حیزبێکی جەماوەری و خۆشەویستی خەڵکی کوردستانە و تەنیا بۆ شەڕ کردن ناچێتە نێوخۆ، بەڵکوو داخوازی و خواستێک دەهێنێتە ئارا کە لەنێو هەناوی کۆمەڵانی خەلکی کوردستان دێتە دەرەوە و بەربەرەکانێ وحەماسەی پێشمەرگەکانی ئێمە لە دڵی ڕۆژهەڵاتدا لە بەرانبەر هێزی زۆر و پڕچەکی ڕێژیم، لە دونیادا دەنگی داوەتەوە و ڕێژیم نەیتوانی بگات بە ئامانجەکانی. بۆیە ئەو جۆرە هەواڵانە وێڕای ئەوەی کە بە تەواوی ناڕاستن و ڕەتی دەکەمەوە، دووپاتی دەکەینەوە کە کاتێک بڕیارمان دا کە قۆناغێکی نوێ لە خەبات و تێکۆشانمان لە ڕۆژهەڵات دەست پێ‌بکەین، هەموو لایەنەکانی ئەو خەباتەمان لێک داوەتەوە و دەستمان بۆ هەموو دۆست و ڕۆڵەکانی نەتەوەی کوردیش درێژ کردووە کە هاوکار و یارمەتیدەرمان بن لەم خەباتە دا و چاوەڕوانیمان لە براکانمان لە باشوور هەبووە و هەیە کە لانیکەم ئەگەر هاوکاریمان ناکەن، با ئاستەنگیشمان بۆ دروست نەکەن، چوونکە ئەو خەباتەی ئەمڕۆ لە ڕۆژهەڵات دوژمنی وەلەرزە خستووە، دەبێتە پاڵپشتێکی باش بۆ هەرێمی کوردستان و حیزبەکانی، کە چی دیکە ئیزن بە ڕێژیم نەدەن کە گوشار بخاتە سەر هەرێم یان ناوچەکە بکاتە مەیدانی ڕمبازێنی خۆی.

پ: فەرمووتان کە گومانتان لە بڵاوکردنەوەی ئەو شێوە هەواڵانە هەیە، ئایا پێتان وایە کە ئەوە سیناریۆیەکە بۆ تاقیکردنەوەی ئیرادەی ئێوە لە مەڕ ئەو خەباتە یان شتێکی ترە؟

و: ڕاست وایە، مومکینە گوشار هەبێت و ڕەنگە لە دواڕۆژیشدا ئەو گوشارانە زیاتر بن، بەڵام ڕامانگەیاندووە کە ئەو فشارانە لە لایەن هەر لایەکەوە بێت بۆ ڕاگرتنی ئەو خەبات و بەرخودانەمان لە نێوخۆی ڕۆژهەڵاتدا، لە لایەن ئێمەوە بە تەواوی مەردوودە و قبووڵی ناکەین. ڕۆژی یەکەمیش کە ڕێبەریی حیزب بڕیاری لەسەر داوە، لە سەر ئەساسی لێکدانەوە و خوێندنەوەی واقیعی سیاسی ناوچەکە و ئێران بووە و چەندین ساڵە کە هەوڵمان بۆ ئەمە داوە و کۆسپ و ئاستەنگەکانی سەر ڕێی ئەو خەباتەش کە تەنیا لە لایەن باشوورەوە نەبووە، لێکمان داونەتەوە و هەروەها باج و هەزینەی ئەو خەباتەشمان لەبەرچاو گرتووە، بۆیە لە پێناو سەرخستنی ئەو خەباتەدا ئامادەی هەر چەشنە قوربانی‌دانێک بووین و دەبین. بەڵام گوشاری ئەم جارە، بە بوونی وشیاریی گەلی کورد و ڕای گشتی و ڕاگەیەنەکان، وەکوو جاری جاران کاریگەریی نابێت.

پ: گوشاری پێشتر چۆن بووە کە ئاوا باسی دەکەیت؟

و: پیشتر هەموو شتێک لە پشت دەرگا داخراوەکاندا و لە نێو ڕێبەراندا بڕیاری لە سەر دەدرا و میدیایەکی ئەوتۆ لە گۆڕێدا نەبوو، یان لاواز بوون. بەڵام ئێستا ڕاگەیەنە گشتییەکانی کورد لە ڕەوشێکی تردان و گەلی کورد لە هەر چوار پارچە لە مەیدان و تێکۆشاندایە و ئەو دۆخە نالەبارەی ئێستا کە کوردی تێدایە، ئەگەر هی ٢٠ سال لەوە پێش بوایە، بە دڵنیاییەوە شەڕی نێوخۆیی ڕووی دەدا، بەڵام گوشاری ڕای گشتی کورد پاشەکشەی بە زۆر لایەن کردووە کە نموونە زۆرن لەو پێوەندییەدا.

پ: ئایا هیچ دانیشتنێکتان لە گەل حکوومەتی هەرێمی کوردستان و لایەنەکانی باشوور لە سەر ئەو مژارە بووە، یان داوایەکی لەم چەشنە لە ئێوە کراوە؟

و: بەڵێ دانیشتن و گفتوگۆمان لەم پێوەندییەدا لە گەل لایەنە سەرەکییەکانی باشووری کوردستان هەبووە و بەردەوامیش دەبین، هەروەها داوای لەم چەشنەش لە ئێمە کراوە، بەڵام وەڵامی ڕێبەریی حیزب ئەوە بووە کە؛ بە هیچ شێوەیەک ئێمە ئامادە نین دەست لەو خەباتە هەڵگرین.

پ: کەواتە باسی کشانەوەی هێزی پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات لە سنوورەکان، شایعە و باسێکی بێ بنەمایە؟

و: کشانەوەمان ئەسل و ئەساسی نیە و لە هیچ کۆڕ و کۆبوونەوەیەکدا شتی ئاوامان باس نەکردووە و ناچینە ژێر باری هیچ فشارێکیش، و من بە مەسئوولیەتەوە ئەمە ڕەت دەکەمەوە، تەنانەت هیچکام لە لایەنەکانی تری ڕۆژهەڵاتیش بریارێکی وەهایان نەداوە.

پ: باشە بۆچی هەڵوێستێکی فەرمیتان نەبوو یان ڕاگەیەندراوێکتان لە سەر ئەم هەواڵە بێ‌بنەما بەڵام گرینگەتان دەرنەکرد؟

و: لە بەر ئەوەیکە سەرچاوەکەی ڕوون نەبوو، ئینجا بە هەر مەبەستێک بووبێت و تەنانەت ڕەنگە سەرچاوەکە خودی ڕێژیم بێت و بیەوێت پڕوپاگەندە بڵاو بکاتەوە و شەڕی ڕەوانی بکات، ئێمە لەگەڵ هەواڵنێرانی ئەو میدیایەش قسەمان کردووە و بۆخۆشیان نازانن سەرچاوەکەی کێیە یان نایانەوێت ئاشکرای بکەن، بەڵام بەرپرسایەتییەکەی لە ئەستۆی ئەواندایە. بۆیە بە پێویستمان نەزانی کە وەڵامی فەرمی بدەینەوە و بە لێدوان بۆ میدیاکان ئەو هەواڵەمان ڕەت کردەوە، بەڵام بۆ جارێکی دیکەش گەلی کورد دڵنیا دەکەینەوە کە خەباتمان بەردەوام دەبێت.

پ: هەندێ کەس و لایەن مانەوەی هێزەکانی پێشمەرگەی حیزبی دێموکرات لە سەر سنوورەکان وەکوو هەڕەشە و مەترسی بۆ سەر ئاسایشی هەرێمی کوردستانی باشوور دەزانن، ئەگەر هەندێ دوورتر بڕوانین، پێت وایە کە بوونی ئەو هێزانە دەبێتە عامیلی هەڕەشە یان فاکتەری سەقامگیری و ئاسایشی باشووری کوردستان؟

و: ئەگەر بزووتنەوەی کورد لە کوردستانی ڕۆژهەڵات بەهێز و سەقامگیر بێت، دەتوانێ ببێتە هاندەر بۆ ئۆپۆزیسیۆنی سەرانسەری و نەتەوەکانی دیکە و هەروەها دەتوانێ پێش بە هێژمونیی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران بگرێت و سەرقاڵی مەسائیلی نێوخۆی ئێرانی بکات و ئیزنی ڕمبازێن لە ناوچەکە و بەتایبەتی لە عێراق و باشووردا بە کۆماری ئیسلامی نادات، خەباتی ئێمە پشتیوانێکی گەورەیە بۆ باشوور و فاکتەرێکە بۆ دابین کردنی سەقامگیری و ئاسایشی باشوور. بۆیە حکوومەتی باشوور نابێ هەمان گوشار کە دەوڵەتانی زاڵ بە سەر کوردستاندا بۆ خەباتگێڕانی پارچەیەکی دەهێنن دووپات بکاتەوە، چوونکە ئێمە یەک نەتەوەین و قازانج و بەرژەوەندیمان بەیەکەوە گرێ دراون. بە کورتی فەلسەفەی خەباتمان ئەوەیە کە ئیتر ئیزن نەدەین کە ڕۆژهەڵات ئیزۆلە بکرێت و گەلەکەمان لەوە زیاتر بچەوسێندرێتەوە. پێشتر ڕۆژئاوای کوردستان لە جوغرافیای سیاسیی کوردستان دەرهاوێژرابوو، لەو دواییانەشدا ڕۆژهەڵات پەراوێز دەخرا کە هەمووی بە پلان و لە ژێر گوشاری کۆماری ئیسلامیدا بوو. بۆیە ئەرکی ڕووناکبیران و شۆڕشگێران و هەموو چین و توێژەکانە بە هەماهەنگی لە گەل ئەحزابی کوردستان و بەتایبەتی حیزبی دێموکرات، بە یەکدەنگی لە بەرانبەر ڕێژیمدا ڕاوەستن، ڕاوەستانێک کە بێگومان بە بێ قوربانی‌دانیش نابێت، هەر ئەو نرخەی کە ئەمساڵ بە خوێنی باشترین ڕۆڵەکانمان درا، سەلمێنەری ئەو ڕاستییەیە کە ئامادەین بۆ هەموو نرخ‌دانێک.

پ: لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا دیتمان کە سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان لە گەل شاندێک سەرەدانی بەغدای کرد و بە هەمان شێوە قرارە لە چەند ڕۆژی داهاتووشدا سەردانی ئێران بکات. بلاوکردنەوەی ئەو جۆرە هەواڵانە چەندە پێوەندی بەو سەردانەوە هەیە؟

و: پێوەندی هەرێمی کوردستان لەگەڵ هەر وڵات و لایەنێک لە بواری جۆراوجۆردا مافی ڕەوا و مەشروعی خۆیەتی و ئێمە وەکوو حیزبی دێموکرات پشتیوانییان لێ دەکەین، بەڵام ئەوەیکە پێوەندییەکان لە سەر حیسابی پارچەیەکی دیکە دابمەزرێنن، بە شتێکی ناڕەوای دەزانین. بۆیە چاوەڕوانیمان لە سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان و حکوومەت و شاندەکانی دیکە لە سەرەدانیان بۆ ئێران ئەوەیە کە؛ نوێنەرایەتیی گەلی کورد لەو پارچەیەشدا بکەن کاتێ لە گەل حاکمانی خۆسەپێنی ئێراندا دادەنیشن، هەر ئەوەی کە زۆرجار لە باکووردا دەبینین لە ئاگربەست و وتووێژەکان بۆ ئاشتی‌دا هەرێمی کوردستان ڕۆڵێکی ئەرێنییان هەبووە، دەتوانن ئەمە لە پارچەکانی دیکەشدا تاقی بکەنەوە. چاوەڕوانیمان هەیە کە ببنە دەنگی حەقبێژی ڕۆژهەڵات و ئێش و ئازاری ڕۆژهەڵات بە حاکمانی ئێران بگەیەنن و ڕۆڵی خۆیان بگێڕن.

پ: مەسەلەی هەرە ڕۆژەڤ و گەرموگوڕ لە باشووری کوردستاندا، باسی سەربەخۆیی باشووری کوردستانە، ئەگەر هات و لەو دیدارەی هەرێم و ئێراندا، بوونی هێزەکانی حیزبی دێموکرات لە سەر سنوور و ڕاگرتنی چالاکییەکانی حیزب لە نێوخۆدا وەکوو تاکە مەرج بۆ بەفەرمی ناسینی سەربەخۆیی باشووری کوردستان دابندرێت. ئایا ئێوە ئامادەن ئەو کارە بکەن؟

و: ئەوە نەزەری شەخسیی منە و بەو شێوەیە کە حیزبی دێموکراتیش دەناسم، لە سەر بەرژەوەندیی نەتەوەیی ئامادەی هەر چەشنە قوربانیدانێکە، ئەگەر ڕێژیمی کۆماری ئیسلامیی ئێران ئامادەبێ سەربەخۆیی باشووری کوردستان بەفەرمی بناسێ و ڕایبگەیەنێ، حیزبی دێموکرات خۆی دەکاتە قوربانی و هێزەکانی لە سەر سنوور دەکشێنێتەوە، بەڵام لە سیستمی کۆماری ئیسلامیدا، دیالۆگ لە سەر مافی گەلی کورد و ئازادی شتێکی بێ‌مانایە و ئیزن نادرێت کە بچووکترین ناڕەزایەتیش بۆ ئەمە دەرببڕدرێت و شتی لەو چەشنە بە دژایەتی لەگەڵ ویلایەتی فەقیهـ کە بە قەولی خۆی نوێنەرایەتیی خودا لە سەر زەوی دەکات، دەژمێردرێت هەموو شتێک لەو پێوەندییەداهێڵی سوورە.

پ: دوایین وتەتان؟

و: جارێکی دیکە ڕادەگەیەنم کە وەکوو ڕێبەریی حیزب، هەموو ڕەهەندێکی ئەو خەباتەمان لێک داوەتەوە و ڕاوێژمان لەگەڵ حیزبەکانی دیکەشدا کردووە و داوامان کردووە، هەر لایەنێک بەپێی توانای خۆی بەشدار بێ لەو خەباتەدا و ئێمەش ئامادەین هەر چەشنە هاوکارییەکیان بکەین. ئەو خەباتە سەرەڕای ئەوەی کە نرخ و شەهیدی زۆری بووە، بەڵام بەردەوام دەبین، چوونکە پشت ئەستوورین بە پشتیوانی ڕۆڵەکانی گەلی کورد، بە پێشمەرگە ئازاکان و لە مەیداندا دەبین و هیوادارم بە پشتیوانی و هاوکاریی یەکتر هەنگاو بە هەنگاو پاشەکشە بە ڕێژیم بکەین، بۆ ئەوەیکە بیهێنینە سەر ئەو باوەڕە کە ئاڵوگۆڕ بەسەر خۆیدا بێنێت و مافی نەتەوەکانی ئێران و یەک لەوانیش نەتەوەی کورد قبووڵ بکات، یان دەبێت بروات.
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٢ لەم ژمارەیەدا:

ــ شکستی کەرکووک کۆتایی ڕێگا نییە!
ــ ڕەوایی چەک و ڕەوایی خەڵکی
ــ ئیمپراتوریی نافەرمی ئێرانی
ــ دەسەڵات و کۆمەڵگا