• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٨ی ئوکتۆبەری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٦ی رەزبەری ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی یەکەم

زایینی: ٠٧-١١-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٨/١٧ - ١٦:٥٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی یەکەم
محمد سلێمانی

کۆنگرەی ١٦ی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران دەبێت وەك پرۆسەیەکی گەورەی نەوژنکردنەوە و سەرلەنوێ بیناکردنەوەی جەوهەریانەی پێك هاتەی خۆی چ لە ئاستی رێبەری یان ئۆرگانەکانیخواروتردا سەریر بکرێ و کەش و هەوایەکی نوێی سیاسی و تەشکیلاتی لە نێو ڕێزەکانی حدکادا بخولقێندرێت. کۆنگرە وێرای هەڵسەنگاندنی مەوزوعیانەی شێوەکانی خەبات لە قۆناخی ئیستادا، ئەو هەنگاوانە توندوتۆڵبکرێن کە بەدژی ڕێژیمی ئاخوندی ئیران کاریگەریان هەیە و دەتوانێت دەوری شوێندانەری لەسەر هەلومەرجی سیاسی و کۆمەڵایەتی خەڵکی کوردستان هەبێ لە مێژووی نوێی سەرهەڵدانەوەی خەباتی سیاسی و چەکداری حیزبیدا. هێزێکی سیاسی ومۆدێرێنی وەك حدکا، بەهۆی سروشتی جوان و دێمۆکراتیکی کە هەیەتی، بەردەوام ئاوڕی لە ڕابردووی سیاسی خۆیداوەتەوە و ئەگەر لە شوێنێكدا هەڵەیەك یان کەمترخەمیەك روویدابێ و زیانی بەحیزب و جولانەوەی سیاسی گەیاندبێ، لە خۆی قبوڵنەکردوە و لە رەوتی تێکۆشانی سیاسیدا، بەرپرسانە بەخۆیدا چۆتەوە و ژینگەی خۆی ڕێکخستۆتەوە. بەدڵنیایەوە کۆمەڵانی هەرواوی خەڵکی کوردستان بە هەموو پێك هاتە وچین و توویژە کۆمەڵایەتیەکانییەوە چاوەڕوانی هەنگاوی تازە لە پێناو وەسەریەك خستنەوەی بنەماڵەی گەروەی دێمۆکرات لە حدکا دەکەن و بۆ ئەو مەبەستەش کۆنگرەی ١٦ی حیزب ئەرکێکی گرینگ و مێژووی دەکەوێتەسەرشان کە بتوانێت لەسایەی بڕیاری سیاسی و وردبینی لە سەر بنەمای بەرژەوەندی گشتی نەتەوەیدا، هەڵوێستی نوێ وەربگرێ.

جەوهەری کێشەو ناکۆکیەکان بە ئاڕاستەی تەبای و پێکەوە کارکردن لە نێو حدکایەکی گەورەو یەكگرتوو بگۆڕێت. چوونکی خەڵکی کوردستان هەر ئەوەیان لە حیزبی خۆیان چاوەڕواندەکەن و هیوای ئەو دەخوازن کە حدکا بۆ جارێکی دیکە و بە هەستی بەرپرسیارانەی چاو بە رەوتی یەکگرتنەوەی بنەماڵەی گەروەی دێمۆکڕاتدا بەگێڕێ و کاربۆلابردنی لەمپەر و کەندوکۆسپەکانی سەر ئەو رێگایە بکا کە خواستی زۆربەی خەڵك و تێکۆشەرانی دێمۆکراتە. داڕشتنەوەیی سەر لە نویێ سیاسەت وستڕاتیژی حیزب و هەرلەوکاتەشدا هەڵبژاردن و بڕیاردان سەبارەت بەجۆری سیاسەتی لێك تێگەیشتن و دانیشتن و دیالۆگ لە گەڵ موخالیفان لە سەر بنەمای بیرکردنەوەیەکی تازە و قوڵ بە مەبەستی پێک هێنانی بەرەیەکی کوردستانی بە بێ هەڵاواردنی ڕێکخراوەیی لە سەر ئەساسی پێگەیان لە نێو خەڵکی کوردستاندا، دەتوانێت کلیلی چارە سەری زۆر بەیی ئەو گرفتانە بێت کە بەردەوام لە سەر ڕێگایی یەکڕیزی خەباتی هاوبەشی کورد بووە، بۆ گەئیشتن بە ئامانجی سیاسی و نەتەوەییەکانی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. حدکا لە مێژووی تێکۆشانی سیاسیدا هەرگیز لە هەڵوێست وەرگرتن و بڕیارداندا، دوو رووینەکردوە و وەك هێندێك هێزی سیاسی شوێن رووداوەکانی هەڵنەگرتووە،یان ڕێبەرەکانی خۆیان بە سەرچۆپیکێشی مەسەلە پڕلە کێشەو قەیرانە نێوخۆیەکانی هێزە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات نەزانیوە و بە فرسەت و هەستی نابەرپرسانە و لێكدانەوەی هەلومەرجی سیاسی و پەیوەندییەکان بڕیاری نەداوە. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران وەك هێزێکی میللی دێمۆکراتێك و سەربەرزی سیاسی و تەشکیلاتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، روڵی دیارو گاریگەری لەسەر هەلومەرجی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردستان هەبووە و هەیە و، پێویستە لە ئێستادا وێڕای پێداچوونەوە و ڕەخنە لە لایەنە لاوازەکانی کار و خەباتی خۆی، هەوڵبدات بە بەرنامە و ستڕاتیژی نوێی خەبات و تێکۆشان، بەرەو پیری کۆنگرەی ١٦ خۆی هەنگاو بهاوێژی. پەیامی کۆمیتەی ئامادەکاری بۆ کۆنگرەی ١٦ی حیزب لە ڕاستیدا گرینگی و تایبەت مەندی سیاسی و تەشکیلاتی خۆی هەیە و حیزبی دێمۆکڕات کە خۆی بە هێزێکی خەڵکی و نەتەوەی ئەژماردەکات، بەڕەوای دەزانێت پرسە گرینگ و هەستیارەکانی بە پاڵپشتی و کۆدەنگی نەتەوەی دابنێ و هەموو چین و توێژێکی کۆمەڵایەتی نێو کۆمەڵگای کوردستان بە ڕێگای ناردنی سەرنج و پێشنیار، هەوڵبدەن سەرڕاستی ڕێچکەیەکی تازە و بەرهەمدار بۆ حیزب بەخولقێنن و ، لە داهاتووی خەباتی سیاسیدا کەڵک لە کۆی گشتی پێشنیاز و بیروڕاکان وەربگیڕی و کۆبەندی خاڵ و مەسەلەکان بکرێتە هەوێنی ئەو قۆناخە تازەیەی تێکۆشان کە حیزب وەك نوێ ترین هەنگاوی سیاسی بڕیاری لە سەر داوە و چاوەڕواندەکرێت لەسەریشی بەردەوام بێت.

ئەگەر بێت و هەلومەرجی سیاسی و نێوخۆی باشوری کوردستان بۆ ئەو مەبەستە لەبارو گونجاوبێ، کە خۆی لە چالاکیەکانی هێزی پێشمەرگەی حیزبدا دەبینێتەوە! دەست پێکردنەوەی خەباتی سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری لە ڕاستیدا وەك سەرەتا شۆڕشێکی بەربڵاوی سیاسی و نەتەوەی سەیردەکرێ و حکوومەتی ئاخوندی ئێران ئەگەر لە ژێر فشاری نێوخۆیدا نەبێت، هەرگیز بە ڕێگای ئاشتی و لێك تێگەیشتندا مافی سیاسی و نەتەوەی گەلی کورد و گەلانیتری وڵات ناسەلمێنێت.

حیزبی دێمۆکڕات وێرای پشتیوانیکردن و ڕێکخستنی ڕێکخراوە مەدەنیەکان، تێ بکۆشێت لە هێز و ئەنەرژیان لە کات و شوێن گونجاودا کەڵكی شیاو وەربگرێ و هەرلەوکاتەیشدا وەك سەرمایەکی مرۆڤی و مەعنەوەی بیان پارێزێت. ئەوەش بەڕێگای دیاریکردنی بەرنامە و ستڕاتیژی کرداری شیاو دەسکەوتی دەبێت. حدکا لە هەنگاوەکانیدا کە دەیهاوێژێت بەدڵنیایەوە بەرپرسیارەتی نەتەوەی لەسەرشانە و کۆمەڵانی هەراوی خەڵکی کوردستان ئومێدیان لەسەر بەهێزبوون و شێوەی بەرخۆدانی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران هەڵچنیوە و لە هەموو کات و شەرایەتێكدا ئامادەن پشتیوانی لێبکەن. بەڵام زۆر گرینگە کە حیزب لە داهاتوودا بتوانێت میتۆد و میکانیزمی سیاسی و تەشکیلاتی خۆی لە ئاستی نێوخۆ و دەرەوەدا بەجۆرێك سازوئامادە بکاتەوە، کە توانای ئەوەی هەبێت روبەرووی ئەگەری رووداوی لەناکاوی سیاسی وڵات بێتەوە. لە رەوتی تێکۆشانی سیاسیدا دەکرێت تاکتیکی خەبات فیدای دروشمی ستڕاتیژی بکرێ و هەرگیز ناکرێت پێچەوانەکەی ئەنجامبدرێ. پاشان قۆناخی ئێستای خەبات نیازی بە هێزێکی تێکۆشەری سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری هەیە و بۆ ئەو مەبەستەش کۆنگرە دەبێت کەسانێك بە شیاوی ڕێبەری حدکا بزانێت و هەڵیانبژێرێ کە توانا و ئامادەی خەباتی بەکردەوەیان تێدا بەدی بکرێ. بەواتایەکی تر ئەو ڕێبەرییە دووربێت لە مانۆڕدان و خۆدوورگرتن لە گەڕانەوە بۆ نێوخۆی وڵات و، ئەو کەسانەی بۆ ئەو پۆستە خۆیان بەربژێر دەکەن، ئەو ئامادەیەن تێدا هەبێ و خۆشیان دڵخوازی خەباتی ڕاستە و خۆ و گەڕانەوەیان هەبێت بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. دیارە لە ڕابردووشدا ئەو بابەتە خاڵێكی جەوهەریانەی نێو کۆنگرەکانی حیزب بووە و لە سەر ئەساسی هەڵسوڕان و چالاکییەکان دەنگ بەبەربژێرەکاندەدرا. لە ڕاستیدا پێویستە ئەو نەریتە شایستە و مێژوویە زیندوو بکرێتەوە، چوونکی بزووتنەوەی سیاسی و شۆڕشگێڕی لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا، نیازی بە رێبەر و پێشڕەوی ئەو تۆ هەیە کە توانای بڕیاردان و لێكدانەوەی مەسەلە گرینگ و خەباتگێڕیەکانی بەدژی حکوومەتی ئاخوندی ئێران هەبێ و ڕاستەوخۆ پەیوەندی حیزب لەگەڵ خەڵکدا پەرەپێبداتەوە و لە رەوتی تێکۆشانی نوێدا بەرچاو روونی زیاتر بخرێتە پێش چاوی خەڵك.

درێژەی هەیە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٠ لەم ژمارەیەدا:

ــ هەموو ڕێگاکان دەچنەوە کوردستان
ــ سەهۆڵبەردان لە ڕۆژهەڵاتی ناویندا
ــ دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
ــ زیندانیی سیاسی بوونی نییە
  • ڕەساڵەتی تەنز له شێعری \ ڕەساڵەتی تەنز له شێعری "مەلا مارف کۆکەیی"دا
    کۆمەڵیک ڕووداوی ناخۆش و تاڵ وەک شەڕە جیهانییه‌کان، شەڕی ناوخۆی ئێران، سیڵاوی مەهاباد، کوشتاری خەڵکی ئه‌م شاره و قات و قڕی له ماوەی ژیانی مەلا مارفدا که له سەر هەژاری و نەداری خەڵک شوێندانەر بوو له شێعرکانی ڕەنگدانه‌وەی جیددیان هه‌یه، شاعیری نوکته باز له سەردەمی دیکتاتۆرییه‌تدا زۆر جار به زمانی ته‌نز لۆمه له‌م بارودۆخه دەگرێ.
  • کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن کەریم پەرویزی: خەڵک بە هاتنیان بۆ سەرشەقام، ترسیان لە داپڵۆسینی ڕێژیم ڕەویوەتەوە و لە مەرحەلەیەکی دیکەدا، دەبێت ترسی خەڵک لە زیندان بشکێت و بڕۆنە بەر زیندانەکان و داوای ئازادکردنی گیراوەکان بکەن
    خرۆشانی جەماوەریی ڕۆژهەڵات و پەیامەکانی لە دوای ئەنجامە ئەرێنییەکەی ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستانی باشوور، مژاری چاوپێکەوتنێکی تەلەفزیۆنی تیشکە لەگەڵ کەریم پەرویزی، ئەندامی دەفتەری سیاسی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران کە سەرنجتانی بۆ خوێندنەوەی ڕادەکێشین.
  • بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور بەرەو درووستکردنی حکوومەتێکی سەربەخۆ و دێموکرات لە باشوور
    چوار فاکتۆری سەرچاوە گرتنی ئەم سەربەخۆییە لە ئیرادەی گشتی، دادپەروەری وەک بناغەی ئەو حکوومەتە، دێموکراسی و هەبوونی هێزی پێشمەرگە بۆ دابین کردنی ئاسایش و ئاسوودەیی هاووڵاتیان لەو فاکتۆرانەن کە لە بەرژەوەندیی حکوومەتی سەربەخۆی باشووری کوردستان دا دەبن.
  • باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد باشووری کوردستان و بنچینەی خەباتی گەلی کورد
    ئێمە دەبێ سەرەتا لە هەناوی کۆمەڵگەی خۆماندا حزوورمان هەبێت و ئاگاداری هەموو گرفت و خەسڵەتەکانۆ کۆمەڵگەی خۆمان بین و بتوانین جیاوازییە هەرێمی و ناوچەییەکان بناسین، هەتا بتوانین بەرنامە و پرۆژەکانمان لەسەر بنەمای واقیعی کۆمەڵگەکەمان بێت.
  • چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران چیرۆکی منداڵانی بێ‌‌سەرپەرەست لە ئێران
    سەرئەنجام دوای پڕۆسەی قانوونی، ماری و مێردەکەی پێکەوە لە ئافریقاڕا کچێک و کۆڕێکیان وەک منداڵی خۆیان وەرگرت. ئێستا ئەوان ١٤ ساڵ و ١٢ ساڵ تەمەنیانە و وەک هەر منداڵێکی دیکە دەچنە قوتابخانە و ژیانێکی باشیان هەیە.
  • خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك خۆكوژی كۆتاییەكی تراژێدیك
    دیاردەگەلێك كە بەربەستن لە بەردەم بەرزەفڕی مرۆڤ و وەك نەخۆشییەك خەون و ئارەزووەكانی مرۆڤ تووشی بەلاڕێداچوویی دەكەن و لە ئاكامدا ئەوە ئەو دیاردانەن كە زۆرجار زاڵ دەبن بەسەر مرۆڤدا. خۆكوژی یەكێك لەو دیاردانەیە كە ئەمڕۆ بەربینگی مرۆڤی گرتووە و بووەتە دیاردە لە نێو هەموو كۆمەڵگا مرۆییەكانی جیهاندا.
  • ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا ڕاسان پرۆژەیەکی سیاسی نوێ لە خەباتی ڕۆژهەڵاتدا
    زۆربەی بزاڤە ڕزگاریخوازەکانی دنیا لە حاڵەتێکدا سەریان هەڵداوە، کە دیکتاتۆرەکان ویستوویانە لە ڕێگای ئامرازەکانی هێز و دەسەڵاتەوە ڕێککەوتنێکی مڵکەجبوون لە نێوان خۆیان و کۆمەڵگادا ساز بکەن و کۆمەڵگا ملکەجی بەرژەوەندییەکانی خۆیان بکەن و ئەدەبیاتێک لە سەر کۆمەڵگا زاڵ بکەن کە لە ڕاستای دەسەڵاتی ئەواندا بێت و سەروەری ئەوانی تێدا گارانتی کرابێت.
  • دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی دیپلۆماسیی درۆزنەی نێوخۆیی
    کەوایە بەپێی وتەی بەرپرسانی ڕێژیم، خامنەیی ڕاستەوخۆ لە هەڵبژاردنی هەموو وەزیرەکانی رووحانیدا دەستی هەیە، ڕەنگە لێرەدا بگوترێ: "بۆخۆت بەخێر بێیتەوە، ئاگات لە کوێیە؟"
  • هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان هەموو رێگاکان دەچنەوە کوردستان
    لە دوای ٥٧ و خۆسەپاندنی رێژیمی ئیسلامی بەسەر گشتایەتیی جوغرافیای ئێراندا، کوردستان بوو بە مەکۆی گشت لایەنە پەراوێزخراوەکان، ئەو رۆژانە زۆر لایەن بوون کە لە نیشتمانی کوردەکاندا داڵدە درابوون، حیزبە کوردییەکان بە سینگ ئاوەڵاییەوە وەریانگرتن.
  • سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا سەهۆڵبەردان لە رۆژهەڵاتی ناویندا
    پەرەئەستاندنی دێموکراسی و پتەوبوونی پەیوەندیی لە نێوان ئەمریکا، وڵاتانی ئەورووپی، ژاپۆن، کورەی باشوور و ئوسترالیا "بەراییەکی ئاشتی" (zone of peace) لێ کەوتووەتەوە. دێموکراسی هەروەها ڕای گشتی کردووەتە فاکتەری سنووردارکەر، هەڵبەت نەک ڕێگر، لە پەیوەندی لەگەڵ شەڕکردنی وڵاتانی دێموکراتیکدا.
  • زیندانیی سیاسی بوونی نییە زیندانیی سیاسی بوونی نییە
    لە وڵاتێکی ژێر دەسەڵاتێکی دیکتاتۆری و فاشیستیدا، شتێک بە ناوی زیندانیی سیاسی ناتوانێ مانایەکی هەبێ و ئاماژەیەک بۆ شتێکی راستەقینە نابێ. لە راستیدا چەمکی زیندانیی سیاسی دەتوانێ چەمکێکی چەواشەکارانە و بەلاڕێدابەرانە بێ.
  • ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ ئەحمەد شێربەگی: دوكتور سه‌عید پێی وابوو كه‌ هه‌ر به‌شێكی كوردستان ڕزگاری بێ، كارتێكه‌ری خۆی له‌سه‌ر به‌شه‌كانی دیكه‌ی كوردستان ده‌بێ
    بە بۆنەی ٢٥ـەمین ساڵڕۆژی شەهیدانی بێرلین لە لایەن دیپلۆمات تێرۆریستانی نێردراوی ڕێژیمی ئیسلامیی ئێران ڕۆژنامەی کوردستان ئۆرگانی کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وتووێژێکی لەگەڵ "ئەحمەد شێربەگی" بێژەری بەناوبانگی ڕادیۆ دەنگی کوردستانی ئیران پێک هێناوە کە دەقی ئەم وتووێژە بەم چەشنەیە:
  • شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟ شەرەفکەندی، قارەمان یا پاڵەوان؟
    لە ڕاستیدا خودی وشەی "شۆڕش" (انقلاب) واتە گۆڕانێکی بنەڕەتی لە ناوەڕۆکدا؛ ئەوەش پێویستی بە هەندێک هۆکاری تایبەتی و گشتی هەیە کە هۆکارە تایبەتییەکە ئەوەیە سەرتاسەری شۆڕشەکانی مێژوو بە دەست کەسانی نوخبه و زانای کۆمەڵگای نێوخۆی خۆیان کراوە جا ئەم کەسانە لە هەر چین و توێژێکی کۆمەڵگا بن و بە هەر جۆرە بیرۆکەیەک.
  • کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان کرماشان، لانکەی کولتوور و ژیاری مرۆیی لە کوردستان
    لە ساڵانی ١٣٣٠ی (١٩٥٢ی زایینی) هەتاوی بەئەملا لەسەر دەستی كەسانێكی تر و نەوەیەكی تر شەپۆل و رەهەندێكی دیكە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شیعر لە كرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی كۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.