• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
١٦ی دێسامبری ٢٠١٧ی زایینی - ٢٥ی سەرماوەزی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی یەکەم

زایینی: ٠٧-١١-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٨/١٧ - ١٦:٥٩ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی یەکەم
محمد سلێمانی

کۆنگرەی ١٦ی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران دەبێت وەك پرۆسەیەکی گەورەی نەوژنکردنەوە و سەرلەنوێ بیناکردنەوەی جەوهەریانەی پێك هاتەی خۆی چ لە ئاستی رێبەری یان ئۆرگانەکانیخواروتردا سەریر بکرێ و کەش و هەوایەکی نوێی سیاسی و تەشکیلاتی لە نێو ڕێزەکانی حدکادا بخولقێندرێت. کۆنگرە وێرای هەڵسەنگاندنی مەوزوعیانەی شێوەکانی خەبات لە قۆناخی ئیستادا، ئەو هەنگاوانە توندوتۆڵبکرێن کە بەدژی ڕێژیمی ئاخوندی ئیران کاریگەریان هەیە و دەتوانێت دەوری شوێندانەری لەسەر هەلومەرجی سیاسی و کۆمەڵایەتی خەڵکی کوردستان هەبێ لە مێژووی نوێی سەرهەڵدانەوەی خەباتی سیاسی و چەکداری حیزبیدا. هێزێکی سیاسی ومۆدێرێنی وەك حدکا، بەهۆی سروشتی جوان و دێمۆکراتیکی کە هەیەتی، بەردەوام ئاوڕی لە ڕابردووی سیاسی خۆیداوەتەوە و ئەگەر لە شوێنێكدا هەڵەیەك یان کەمترخەمیەك روویدابێ و زیانی بەحیزب و جولانەوەی سیاسی گەیاندبێ، لە خۆی قبوڵنەکردوە و لە رەوتی تێکۆشانی سیاسیدا، بەرپرسانە بەخۆیدا چۆتەوە و ژینگەی خۆی ڕێکخستۆتەوە. بەدڵنیایەوە کۆمەڵانی هەرواوی خەڵکی کوردستان بە هەموو پێك هاتە وچین و توویژە کۆمەڵایەتیەکانییەوە چاوەڕوانی هەنگاوی تازە لە پێناو وەسەریەك خستنەوەی بنەماڵەی گەروەی دێمۆکرات لە حدکا دەکەن و بۆ ئەو مەبەستەش کۆنگرەی ١٦ی حیزب ئەرکێکی گرینگ و مێژووی دەکەوێتەسەرشان کە بتوانێت لەسایەی بڕیاری سیاسی و وردبینی لە سەر بنەمای بەرژەوەندی گشتی نەتەوەیدا، هەڵوێستی نوێ وەربگرێ.

جەوهەری کێشەو ناکۆکیەکان بە ئاڕاستەی تەبای و پێکەوە کارکردن لە نێو حدکایەکی گەورەو یەكگرتوو بگۆڕێت. چوونکی خەڵکی کوردستان هەر ئەوەیان لە حیزبی خۆیان چاوەڕواندەکەن و هیوای ئەو دەخوازن کە حدکا بۆ جارێکی دیکە و بە هەستی بەرپرسیارانەی چاو بە رەوتی یەکگرتنەوەی بنەماڵەی گەروەی دێمۆکڕاتدا بەگێڕێ و کاربۆلابردنی لەمپەر و کەندوکۆسپەکانی سەر ئەو رێگایە بکا کە خواستی زۆربەی خەڵك و تێکۆشەرانی دێمۆکراتە. داڕشتنەوەیی سەر لە نویێ سیاسەت وستڕاتیژی حیزب و هەرلەوکاتەشدا هەڵبژاردن و بڕیاردان سەبارەت بەجۆری سیاسەتی لێك تێگەیشتن و دانیشتن و دیالۆگ لە گەڵ موخالیفان لە سەر بنەمای بیرکردنەوەیەکی تازە و قوڵ بە مەبەستی پێک هێنانی بەرەیەکی کوردستانی بە بێ هەڵاواردنی ڕێکخراوەیی لە سەر ئەساسی پێگەیان لە نێو خەڵکی کوردستاندا، دەتوانێت کلیلی چارە سەری زۆر بەیی ئەو گرفتانە بێت کە بەردەوام لە سەر ڕێگایی یەکڕیزی خەباتی هاوبەشی کورد بووە، بۆ گەئیشتن بە ئامانجی سیاسی و نەتەوەییەکانی لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان. حدکا لە مێژووی تێکۆشانی سیاسیدا هەرگیز لە هەڵوێست وەرگرتن و بڕیارداندا، دوو رووینەکردوە و وەك هێندێك هێزی سیاسی شوێن رووداوەکانی هەڵنەگرتووە،یان ڕێبەرەکانی خۆیان بە سەرچۆپیکێشی مەسەلە پڕلە کێشەو قەیرانە نێوخۆیەکانی هێزە سیاسیەکانی ڕۆژهەڵات نەزانیوە و بە فرسەت و هەستی نابەرپرسانە و لێكدانەوەی هەلومەرجی سیاسی و پەیوەندییەکان بڕیاری نەداوە. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران وەك هێزێکی میللی دێمۆکراتێك و سەربەرزی سیاسی و تەشکیلاتی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، روڵی دیارو گاریگەری لەسەر هەلومەرجی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردستان هەبووە و هەیە و، پێویستە لە ئێستادا وێڕای پێداچوونەوە و ڕەخنە لە لایەنە لاوازەکانی کار و خەباتی خۆی، هەوڵبدات بە بەرنامە و ستڕاتیژی نوێی خەبات و تێکۆشان، بەرەو پیری کۆنگرەی ١٦ خۆی هەنگاو بهاوێژی. پەیامی کۆمیتەی ئامادەکاری بۆ کۆنگرەی ١٦ی حیزب لە ڕاستیدا گرینگی و تایبەت مەندی سیاسی و تەشکیلاتی خۆی هەیە و حیزبی دێمۆکڕات کە خۆی بە هێزێکی خەڵکی و نەتەوەی ئەژماردەکات، بەڕەوای دەزانێت پرسە گرینگ و هەستیارەکانی بە پاڵپشتی و کۆدەنگی نەتەوەی دابنێ و هەموو چین و توێژێکی کۆمەڵایەتی نێو کۆمەڵگای کوردستان بە ڕێگای ناردنی سەرنج و پێشنیار، هەوڵبدەن سەرڕاستی ڕێچکەیەکی تازە و بەرهەمدار بۆ حیزب بەخولقێنن و ، لە داهاتووی خەباتی سیاسیدا کەڵک لە کۆی گشتی پێشنیاز و بیروڕاکان وەربگیڕی و کۆبەندی خاڵ و مەسەلەکان بکرێتە هەوێنی ئەو قۆناخە تازەیەی تێکۆشان کە حیزب وەك نوێ ترین هەنگاوی سیاسی بڕیاری لە سەر داوە و چاوەڕواندەکرێت لەسەریشی بەردەوام بێت.

ئەگەر بێت و هەلومەرجی سیاسی و نێوخۆی باشوری کوردستان بۆ ئەو مەبەستە لەبارو گونجاوبێ، کە خۆی لە چالاکیەکانی هێزی پێشمەرگەی حیزبدا دەبینێتەوە! دەست پێکردنەوەی خەباتی سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری لە ڕاستیدا وەك سەرەتا شۆڕشێکی بەربڵاوی سیاسی و نەتەوەی سەیردەکرێ و حکوومەتی ئاخوندی ئێران ئەگەر لە ژێر فشاری نێوخۆیدا نەبێت، هەرگیز بە ڕێگای ئاشتی و لێك تێگەیشتندا مافی سیاسی و نەتەوەی گەلی کورد و گەلانیتری وڵات ناسەلمێنێت.

حیزبی دێمۆکڕات وێرای پشتیوانیکردن و ڕێکخستنی ڕێکخراوە مەدەنیەکان، تێ بکۆشێت لە هێز و ئەنەرژیان لە کات و شوێن گونجاودا کەڵكی شیاو وەربگرێ و هەرلەوکاتەیشدا وەك سەرمایەکی مرۆڤی و مەعنەوەی بیان پارێزێت. ئەوەش بەڕێگای دیاریکردنی بەرنامە و ستڕاتیژی کرداری شیاو دەسکەوتی دەبێت. حدکا لە هەنگاوەکانیدا کە دەیهاوێژێت بەدڵنیایەوە بەرپرسیارەتی نەتەوەی لەسەرشانە و کۆمەڵانی هەراوی خەڵکی کوردستان ئومێدیان لەسەر بەهێزبوون و شێوەی بەرخۆدانی حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران هەڵچنیوە و لە هەموو کات و شەرایەتێكدا ئامادەن پشتیوانی لێبکەن. بەڵام زۆر گرینگە کە حیزب لە داهاتوودا بتوانێت میتۆد و میکانیزمی سیاسی و تەشکیلاتی خۆی لە ئاستی نێوخۆ و دەرەوەدا بەجۆرێك سازوئامادە بکاتەوە، کە توانای ئەوەی هەبێت روبەرووی ئەگەری رووداوی لەناکاوی سیاسی وڵات بێتەوە. لە رەوتی تێکۆشانی سیاسیدا دەکرێت تاکتیکی خەبات فیدای دروشمی ستڕاتیژی بکرێ و هەرگیز ناکرێت پێچەوانەکەی ئەنجامبدرێ. پاشان قۆناخی ئێستای خەبات نیازی بە هێزێکی تێکۆشەری سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری هەیە و بۆ ئەو مەبەستەش کۆنگرە دەبێت کەسانێك بە شیاوی ڕێبەری حدکا بزانێت و هەڵیانبژێرێ کە توانا و ئامادەی خەباتی بەکردەوەیان تێدا بەدی بکرێ. بەواتایەکی تر ئەو ڕێبەرییە دووربێت لە مانۆڕدان و خۆدوورگرتن لە گەڕانەوە بۆ نێوخۆی وڵات و، ئەو کەسانەی بۆ ئەو پۆستە خۆیان بەربژێر دەکەن، ئەو ئامادەیەن تێدا هەبێ و خۆشیان دڵخوازی خەباتی ڕاستە و خۆ و گەڕانەوەیان هەبێت بۆ ڕۆژهەڵاتی کوردستان. دیارە لە ڕابردووشدا ئەو بابەتە خاڵێكی جەوهەریانەی نێو کۆنگرەکانی حیزب بووە و لە سەر ئەساسی هەڵسوڕان و چالاکییەکان دەنگ بەبەربژێرەکاندەدرا. لە ڕاستیدا پێویستە ئەو نەریتە شایستە و مێژوویە زیندوو بکرێتەوە، چوونکی بزووتنەوەی سیاسی و شۆڕشگێڕی لە رۆژهەڵاتی کوردستاندا، نیازی بە رێبەر و پێشڕەوی ئەو تۆ هەیە کە توانای بڕیاردان و لێكدانەوەی مەسەلە گرینگ و خەباتگێڕیەکانی بەدژی حکوومەتی ئاخوندی ئێران هەبێ و ڕاستەوخۆ پەیوەندی حیزب لەگەڵ خەڵکدا پەرەپێبداتەوە و لە رەوتی تێکۆشانی نوێدا بەرچاو روونی زیاتر بخرێتە پێش چاوی خەڵك.

درێژەی هەیە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٤ لەم ژمارەیەدا:

ــ قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
ــ ڕاسان و پێشمەرگە
ــ ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
ــ بورجی بابل
  • مەرگی نووسەر مەرگی نووسەر
    ئه‌وه‌ ده‌زانین ده‌ق، بە تەنیا بە دێڕێک ناڵێن کە لە لێزگەیەک وشە پێکهاتبێ که‌ واتایه‌کی ئاسمانی ("په‌یام"ی نووسەر-خودا)ی لێوه‌ده‌رچێ؛ به‌ڵکوو که‌شایه‌کی فره‌رەهەندە،‌ له‌ کۆمه‌ڵه‌ نووسینێکی جۆراوجۆردا، که‌ هیچ کامیان خاوەن رەسەنایەتی نین، له‌وێدا تێکه‌ڵ به‌ یه‌ک ده‌بن و له‌یه‌ک ده‌نگوێن.
  • سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان سامانی وڵات بۆ تیرۆریستان، وێرانی و دواکەوتوویی بۆ کوردستان
    ئێستا دوای تێپەڕبوونی ماوەیەکی زۆر لە ڕووداوەکە، خەڵکی ناوچەکە لە زۆر ڕووەوە لە ژێر گوشاردان و سەرمای زستان و باران لەلایەک، نەبوونی خانوو یان تەنانەت لە هەندێک شوێن خێوەتیش لەلایەکی‌تر خەڵکی نیگەران کردووە.
  • راسان و پێشمەرگە راسان و پێشمەرگە
    لە راساندا گۆڕەپانی خەبات ئەوەندە بەرفراوان بووە كە دەرفەتی بۆ یەك بە یەكی ئەندامانی كۆمەڵگا رەخساندووە تاکوو بەپێی شوێن و رێگەی خۆی هەنگاو بنێت و هیچ جیاوازییەك لە بواری ئەرك و جێبەجێ كردنەوە بوونی نییە، تەنیا ئەوە پێویستە ئەو كردارە لە خزمەتی رزگاركردنی نەتەوەدا بێت.
  • بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا بوومەلەرزەی ڕۆژهەڵات و پێکدادان لە نێوان ناسیۆنالیزمی ئێرانی و کوردیدا
    هەموو لایەک دەبێ باش بزانن کە شارستانیەت و کولتوور شتی دینامیکن و لە رەوتی مێژوودا دەتوانن تووشی ئاڵوگۆڕ بن، بەرز بن یان لەنێوبچن.
  • زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن زەمەن تێدەپەڕێ و لێقەوماوانی کرماشان هێشتا بێ‌ماڵ و حاڵن
    دوایین ڕاپۆرتە پێوەندیدارکان بە بارودۆخی ژیان پاش بوومەلەرزەی ٢١ی خەزەڵوەر لە پارێزگای کرماشان کە زۆرتر له ١٠هزار کوژرا و بریندا لێکەوتەوە، دەری دەخات کە سەرباری تێپەڕینی زۆرتر له سێ هەفته بەسەر ئەم تراژێدیا، هێشتا هیچ هەنگاوێکی شوێندانەر بۆ ساڕێژکردنەوەی برینی زامداران هەڵنەگیراوە.
  • کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم کارەساتی بومەلەرزه لە کرماشان و بێخەمیی ڕێژیم
    ئەمە لە حاڵێکدایە کە بەشێکی کەم لە ماڵە ڕووخاوەکان پشکێندراون و ئاماری بی سەروشوێنەکان هێشتا دیار نییە و مەزەندە دەکرێ کە ئاماری کوژراو و بریندارەکان زۆرتر بێت.
  • قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان قاسملوو، پرسی ژن و ڕاسان
    لە ئاخاوتنێکدا لە ٨ی مارسی ١٩٨٩ی زایینیدا، دوکتور قاسملوو پێداگری لەسەر ئەوە دەکا کە "خەبات بۆ ئەوەی ژن مافی خۆی وەربگرێ، بە هیچ شێوەیەک جودا نییە لە خەباتی میلەتەکەمان بۆ دێموکراسی و خودموختاری."
  • یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن یاسا هەڵاواردەکان ساڵانە میلیاردها دۆلار زیان بە رۆژهەڵاتی ناوەراست دەگەیەنن
    چونکە تا کاتێک ژنانی عەرەبستان بتوانن بە بێ مۆڵەتی پیاوی بنەماڵە – باوک، هاوسەر، جاری وایە تەنانەت کوڕەکەی خۆی – کار بکەن، بڕۆنە سەفەر، کاروباری یاسایی ئەنجام بدەن و بەشێوەیەکی دیکە بەشداری لە ژیانی کۆمەڵایەتی بکەن، وڵات ناتوانێ هەست بە هێزی ئابووری نیوەی دیکەی کۆمەڵگا بکات.
  • ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان ئێرە ڕۆژهەڵاتە بە کاتی کرماشان
    لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا بەردەوام باس له نەبوونی خزمەتگوزاری و گوێنەدانی بەرپرسانی ڕێژیم لەو بارەیەوە کراوە بەچەشنێک کە نەتەنیا یارمەتی بە خەڵک نادەن بەڵکوو تەنیا بۆ سەیر و سیاحەت دەچنە شوێنی بوومەلەرزەکە؛ ئەو باسەش لە ڕاگەیەندنەکانی ڕێژیم لەوانەش "ایرنا" و "ایسنا" بڵاو بووەتەوە هەروەها هەندێک لە ڕۆژنامەکانی ڕێژیم وەک "ابتکار" بە تیتری گەورە نووسیان "تور زلزلە گردی!" .
  • ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان ئاو، کۆڵەکەی ستراتیژی داهاتووی کوردستان
    واتای دووهەم: ئەو ڕێژە ئاوە، بۆ وەدیهێنانی خواست و ویستی کۆماری ئیسلامی زۆر کەمە، واتە ژینگە گەورەترین بەربەستی سەر ڕێی کۆماری ئیسلامییە بۆ وەدیهێنانی خەونەکانی.
  • ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن ڕێبەڕیی لێبڕاو و هێزی پێشمەرگەی کاریگەر زامنی سەرکەوتنن
    شەڕی داگیرکەرانی کوردستان بەرامبەر بە نەتەوەی کورد بە گشتی و هێزی پێشمەرگەی کوردستان بەتایبەتی، تەنیا بە ڕوبەڕووبوونەوەی نیزامی نەبەستراوەتەوە بەڵکوو دوژمن لە ڕێگای جیاجیا و یەک لەوان پڕوپاگەندەی بێبنەما بەردەوام هەوڵ دەدات پرش و بڵاوی لە نێو ماڵی کوردان دروست بکات تاکوو بەمشێوەیە زیاتر بتوانێت بە ئامانجە گڵاوەکانی بگات.
  • بورجی بابل بورجی بابل
    رووداوە کۆنە مێژووییەکان و تەنانەت ئوستوورەکانیش دەڵێن بۆ ئەوەیکە کۆمەڵگایەک لاواز بکەی تاکوو خۆی بەرەو پووکانەوە بڕوا، باشتر وایە کە ئاژاوەی تێ بخەی و خۆیان بە خۆیانەوە سەرقاڵ بکەی تاکوو هەم گرفتە سەرەکییەکە لەیاد بکەن و هەم تەنیا بە نێوخۆیانەوە خەریک بن و خۆیان ببنە هۆکاری داڕزاندنی خۆیان.
  • عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ عەلی ئەشرەف مورادی: ئەو ڕێژیمە، کارەساتەکانیش بە دەرفەتێک بۆ سەرکوت، چەوساندنەوە و تۆڵەئەستاندنەوە لەو گەلە مافخوازە دەزانێ
    لە پێوەندی لەگەڵ زەویلەرزەی پارێزگای کرماشاندا، بەرێزعەلی ئەشرەف مەجیدی، ئەندامی جێگری کۆمیتەی ناوەندیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران وڵامی چەند پرسیارێکی ڕۆژنامەی کوردستانی داوەتەوە کە سەرنجتانی بۆ ڕادەکێشین:
  • دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک دانیشتن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و چەند سەرنجێک
    بەڵام وتووێژ و کارکردن لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی لە هەندێک بابەت دا زۆر جیاوازییەکی لەگەڵ قسەکردن لەگەڵ ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی دا نییە بەڵکوو لەوانەشە خەساری زۆرتر بێت؛ بۆیە لە پێوەندی لەگەڵ ئەو نزیک‌بوونەوە پێویستە چەند خاڵ بەم شێوەی خوارەوە لە بیر نەکرێن.