• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٣ی ژانویەی ٢٠١٨ی زایینی - ٠٣ی رێبەندانی ١٣٩٦ی هەتاوی  

بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی دووهەم

زایینی: ١٦-١١-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٨/٢٦ - ١٧:٢٢ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
بۆ کۆنگرەی ١٦ی حدکا! - بەشی دووهەم
محمد سلێمانی

حیزبی دیمۆکڕاتی کوردستانی ئێران بەگوێرەی چاوەڕوانی ئەندامانی ئاشکرا و نهێنی خۆی، بایخی بەسەرنج و بیروڕای سیاسی و تەشکیلاتی پێك هاتەی ڕێکخراوەی خۆی سەبارەت بە مەسەلە هەنوکەیەکانی تێکۆشانی سیاسی و خەباتی بەرفراوانی جەماوەری نەداوە و زۆر جار ئەو خاڵە وەك باسێکی سەرنج ڕاکێشی نێو کۆنفڕانس و سیمینارەکان دەرکەوتووە و کراوە بە خاڵێك لە کۆی بڕیارە و ڕاسپاردەکانی کۆبوونەوە تەشکیلاتیەکان. تەشکیلاتی حیزب لە رووی جەوهەری و وشیاری سیاسی و تەشکیلاتیەوە لە ئاستێکی ئەوتۆدایە کە ڕێبەری لەسەرمەسەلە ئەساسی و بنەڕەتیەکان پاش ڕاوێژپێکردنی، سەرنج و بیروڕای لەسەر بابەتە سیاسی و نێوخۆیەکان بە هێند وەربگرێ و هەرلەوکاتەشدا بیانکات بەهاوبەش لە بڕیاردنی سیاسیدا.

حیزب وەك پێویست بەرنامەی کەڵك لێوەرگرتن و هێنانە مەیدانی تەشکیلاتی ئاشکرای خۆینیە، مەبەستەکەمان لێرەدا زۆرتر ئەو تەشکیلاتە دەگرێتەوە کە وەك پێشمەرگە لە خزمەت حیزبدانین.

لە دەرەوەی وڵاتیش هێزێکی هەتابڵێی بەئەزموون و پێگەیشتووی هەیە و بەشێکیشیان لە سیمادیار و کادر و فەرمەندە و پێشمەرگەی خۆشناو ناسراوی شارو ناوچە جۆربەجۆرەکانی کوردستانن کە ، ئەندامی حیزبین و هەموویان دارای ڕابردووی چەندین ساڵەی خەبات و تێکۆشانیان لە نێو حیزبدا هەبووە و، لە کاتی چالاکیە سیاسی و تەشکیلاتی و نیزامیەکانی حدکا دا رۆڵی زۆر گەورەیان بینیوە. دیارە چالاكکردنەوەی ئەو هێزە بەرین و کاریگەرە، بەدڵنیایەوە شوێنی زۆر گەورەی لە سەر جمووجۆڵە سیاسی و تەشکیلاتیەکانی حیزب دەبێت و خەڵکی کوردستانیش چاوەڕوانی ئەو هەنگاون لە حیزبەکەیان. حیزب دەبێت بەرنامەی پەروەردەکردنی کادری سیاسی هەبێ و بەگوێرەی ئیمکانی خۆی کارلە سەر ئاستی وشیاری و پێگەیاندنی کادرەکانی بکا. کاتێك کادر و فەرمەندەیەکی سیاسی و بەرچاو روون لە نێوخەڵكدا حزوری هەیە، بێگومان شوێنی بەرچاوی لەسەر وشیارکردنەوە و ڕێکخستنی خەڵكدا دەبێ . گەشەکردنی نفوزی سیاسی وتەشکیلاتی حیزب بەندە بە ئاستی وشیاری ئەو پێك هاتەی کە وەك ئاڵقەی پەیوەندی ڕەوانەی نێو خەڵکی کوردستان دەکرێتەوە. چوونکی ئەگەر بەراوردێك سەبارەت بە ڕابردوو و ئێستای خەڵكی کوردستان لە رووی پێگەیشتووی بکەین، ئەو کات باشتر ئاستی وشیاری سیاسی و نەتەوەی کۆمەڵانی هەروای خەڵکی کوردستانمان بۆ دەردەکەوێت و لە گرینگی ئەو مەبەستە باشتر تێدەگەین. کەوابوو کۆنگرە دەبێت ئەو خاڵەیش زۆر بە سەرنجەوە لێکبداتەوە و بەرنامەی بۆ دابنێ.

لەسەر ئاستی پەیوەندییە سیاسی و دیپڵۆماسیەکانی حیزبیدا، دەکرێت ئەو بەشەی حیزب کارو چالاك تر بکرێ. حیزبی دێمۆکراتی کوردستانی ئێران لە ڕابردوودا سەرچاوەیەکی پتەو بەهێزی دامەزراندنی پەیوەندی سیاسی و دیپڵۆماسی لە گەڵ وڵاتان و دۆستە خاریجیەکانی داهەبووە و، زۆر کەسایەتی بەرزو نێونەتەوەی بە ڕێگای تێکۆشانی دیپڵۆماسی سیاسی حیزبیدا، بوونەتە دۆست و پشتیوانی خەباتی رزگاریخوازی کورد.

بەڵام ئێستا لەو بارەوە ئەو بەشە حیزب زۆری لە کزیداوە و پێویستە بە هەموولایەك چالاك تر بکرێتەوە و کۆنگرە بەبایخەوە ئەو بابەتە تاوتوێ بکاتەوە.

حیزبی دێمۆکڕاتی کوردستانی ئێران دەبێت هی هەموو لایەك بێت و هەرهەمووشمان لە نێویدا هەست بەنوونیخۆمان بکەین و، خۆمان بەغەریبەی تەشکیلاتی ئەژمارنەکەین، بەداخەوە ئەو مەسەلەیە تاڕادەیەك خەریکە وەك کولتورێکی ناشیاو لە نێو ڕیزەکانی حیزبدا سەرهەڵدەدات. پەراوێزخستن و لادانی سیما دیارەکان لە ڕیزەکانی حیزبیدا،زیانی زۆر بەخەباتی حیزب و بزووتنەوەی سیاسی کورد دەگەیەنێت وناوچە گەرایی و خزمخزمێنی کردن لە نێو حدکادا بەشتێکی ناڕاست و و پاشکەوتوو سەیردەکرێ و پێوەر بۆ پێدان و وەرگرتنی بەرپرسایەتی لە مێژووی حیزبدا، لێهاتووی سیاسی و تەشکیلاتیبووە.

دیارە بەهۆی بارودۆخی خەباتی حیزب ئەو ئەسڵەش لەبەرچاو دەگیرا کە کێ توانای تێکۆشانی ڕاستەوخۆی لە قوڵایی خاکی کوردستاندا هەیە.

کەس ناڵێت باڕێبەری هەمووی بگەڕێتەوە بۆ نێوخۆی کوردستان، بەڵام لە ڕابردوودا ئەوە نەرێتی سیاسی و خەباتگێڕی پێك هاتەی ڕێبەری حیزب بووە، کە پێیەکیان لە سەرسنوور بوو ئەوەی دیکەیان لە نێوخۆی رۆژهەڵاتی کوردستاندابووە. بەشەخسەنەکردنی حیزب دوورە لە بنەمای سیاسی و تەشکیلاتیەکانی حدکا و لە ئێستادا پێکەوەکارکردن و بەهێزکردنەوەی کاروچالاکیەکانی ئەو حیزبە، ئەرکی هەموو لایەکە و ناکرێت بۆ مەبەست و مەڕامی تایبەتی پێوەری پێچەوانەی ئەو کردارانە لە نێو تەشکیلاتی دێمۆکراتدا پەیڕەوبکرێ. ئورگانە حیزبیەکان بەگوێرەی پێك هاتەکەیان دەسەڵاتیان پێبدرێ و لانیکەم بۆ ڕێکخراوەیەکی پێشکەوتوو و دێمۆکڕاتی وەك حدکا شیاونیە و بەدەرە لە کولتوری حیزب کە بێت و دەسەڵات و سەڵاحییەتەکان لە چەند شوێنێكدا کۆبکرێنەوە و بڕیارەسیاسی و تەشکیلاتیەکان لە لایەن چەند کەسی تایبەتیەوە دەربکرێن. درێژەدان بەو جۆرە لە میکانیزمەکانی کارکردن زیانی زۆر بەحیزب و جووڵانەوەی سیاسی دەگەیەنێت، ئەگەر بێت و ئۆرگانێك یان ژمارەیەكی زۆر لە ئۆرگانە حیزبیەکان دەسەڵات و سەڵاحییەتی زۆر بەرتەسك بکرێتەوە لە بەڕێوەبردنی کاری حیزبیدا.

بەومانایە کە داهێنان و خەلاقیەت و مودیریەت زیانی گەورەی لە ئیدارەکانی حدکادا پێدەگات. بۆ بەڕێوەبردن و ئیدارەکانی حیزب هەرگیز ناکرێت لە بنەما و هزری دکتۆر قاسملوو دەربکەوینەوە.

بەستنی کۆنگرە لەڕاستیدا بۆ مەبەستی هەڵسەنگاندن و پێداچوونەوەیە بە کۆی بابەت و پرسە گەرم و هەستیارەکانی رەوتی تێکۆسانی سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری حیزب. ئەو مەسەلانیش کە لە کاراترکردنەوەی جمووجۆڵی خەباتی نوێی حیزبیدا گرینگیان هەیە، پێویستە کۆنگرە بە دەرون و روحێکی نوێ ترەوە سەرنجیان بخاتەسەر.

بڕیاردان لەسەر دەستپێکردنەوەی خەباتی سیاسی و تەشکیلاتی و چەکداری لەلایەن ڕێبەری حیزبیەوە، بەو مانایە لێکدانەوەی بۆ دەکرێت کە ڕێبەری نوێ بتوانێت بەشداری کاراو چالاکتر لە پرۆسەی درێژەدان بەخەباتی سیاسی و نەتەوەیدا بکا.

درێژەی هەیە
بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧١٧ لەم ژمارەیەدا:

ــ خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
ــ ڕاسان و گۆڕان
ــ ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسەدا
ــ ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی
  • فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە! فەرەیدوون ئەرشەدی: شێعر و هونەری کوردی له ڕۆژهەڵات، بە هەر ڕێباز و شێوە و دەربڕینێکەوە کە بێتە بەرهەم، هونەر و شێعر و ئەدبیاتی مقاومەت و بەرگرییە!
    هەر تەوژم و تەکانێکی ئەدەبیی، هونەری و هزریی،کاردانەوەیەکی عەقڵانی، ئەخلاقی و جوانیناسانەیە بەرانبەر بە تەکان و تەوژمی کۆمەڵگە، یان لانیکەم ئەو تەوژمە نادیار و شاراوە کە لە ژێر پێستی هەست و نەستی کۆمەڵگە، یا بەشێکی زۆر حەساس و کارای دا، دەژیت و درز دەخاتە پێستی قەتماغەبەستووی ژیانی رۆژانە.
  • مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە مستەفا هیجری: خۆپیشاندانەکانی ئێران، ئاکامی بێزاری و ناڕەزایەتیی خەڵک لە ٤٠ ساڵ دەسەڵاتداریی ئەو ڕێژیمەیە
    دەقی وتووێژی رۆژنامەڤان (ئەکرەم ئاڵتوون) لەگەڵ مستەفا هیجری، سکرتێری گشتیی حیزبی دێموکرات بۆ ئاژانسی "سپوتنیک کوردستان"
  • شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە شەڕی هەمەلایەنەی رێژیم بە دژی ئێمە، پێویستی بە بەرپەرچدانەوەیەکی هەمەلایەنە هەیە
    لەو ساڵانەی دواییدا رێژیم هەم لەکوردستان و هەم لە دەرەوەی وڵات لە رێگەی چالاکییە سیخورییەکانییەوە خەریکی کۆکردنەوەی زانیاری بووە لە سەر ئوپۆزسیۆن بە گشتی و لە سەر حیزبی دێموکرات بە تایبەتی؛ یەکێک لە سەرەکیترین ئامانجەکانی رێژیم لەو چالاکییانە دەسنیشانکردنی کەسایەتییە چالاکەکانە بۆ ئەوەیکە بە پیلان هەوڵی تێکدانی باڵانسی ئەوان بدات لە بواری سایکۆلۆژییەوە تاکوو نەتوانن هاوسەنگی فیکریی خۆیان ڕابگرن و فوکووسی خۆیان بخەنە سەر بەربەرەکانی لەگەڵ رێژیم.
  • ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟ ئەرکەواز لە کوێیە و ئەرکەوازی کێن؟
    ئەرکەواز لە باکوور و باکووری ڕۆژهەڵات و ڕۆژهەڵاتەوە پاڵی داوەتە داوێنی (پشتکێو)ەوە و لە باشوور و باشووری ڕۆژهەڵاتیشەوە دەبەسترێتەوە بە شاخی (بیورەواز) و لە باشوووری ڕۆژئاواشەوە پاڵی داوەتە شاخی (کەڵەک) کە بەرجەوەندی شار چەشنی دۆڵێکی بەرینی سەرسەوز بە بەرزی و نەوییەوە دەردەکەون و بینا و گەڕەک و کۆڵانەکانی لە نێوان دیمەنی سەرسەوز و داوێنی کێو و کەنار جۆگە و ئەو چەند کێوەدا بە جوانییەکی سەرنجڕاکێشەوە دەردەکەون.
  • سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟ سیستمی پەروەردە و بارهێنان لە ئێراندا بەرەو کوێ؟
    هیچ گیانلەبەرێک نییە کە بتوانێت بێبەش و دوورخراوە لە "پەروەردە و ڕاهێنان" بژیت و پێویستی بەو مەسەلەیە نەبێت، تەنانەت ئەگەر گیانلەبەرێک بە تەنیا لە هەر شوێنێک بژیت، بە تەنیا خۆی پەروەردە دەکات و "چۆنیەتی" ڕێڕەوی ژیانی خۆی دیاری دەکات بۆ ئەوەیکە بتوانێت لە بەردەم ئاستەنگ، کێشە و گرفتەکانی ژیاندا سەرکەوێ و ئەمنییەتی هەمەلایەنەی ژیانی دابین بکات.
  • ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا ڕاسان و ڕۆڵی ژنان لەم دیسکۆرسە‌دا
    ڕاسان لە واتای وشەییدا بە مانای هەڕەشە بۆ لێدان و هەستانەوە و ڕاسبوونەوە بەرامبەر بە هێرشبەرێک بۆ تۆقاندن و دابەزاندنی ورەی دێت.
  • \ "ئازادی، سەربەخۆیی و میریی و گەورەیی"
    ئەگەر تەنیا ئەو دوو ڕستەیەی ئەو رۆژنامەیە و سیاسەتی گشتی بەڕێوەبەرانی رۆژنامەکە و بە روونی سیاسەتی دەسەڵاتدارانی شۆڕشی سمکۆ سەیر بکەین و بیدەینە بەر سەرنج، بە روونی بۆمان دەردەکەوێت، کە خەڵکی کوردستان زۆر پێش ئەوەی ئەرتەشی سوور بۆ مەبەستی بەرگریکردن لە ئەگەری هێرشی ئاڵمان لە خاکی ئێرانەوە، رووبکاتە ئێران خۆی وەک نەتەوەیەک داناوە و باوەڕی بە بەرژەوەندی باڵای نەتەوەکەی هەبووە.
  • خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە خەباتی ڕۆژهەڵات بەردەوامە
    به‌ دوای رووخانی كۆماری كوردستان و له‌ سێداره‌درانی پێشه‌وا قازی مه‌حه‌ممه‌د له ١٠ی خاکەلێوەی ١٣٢٦ی هەتاوی‌(٣٠ی مارسی ١٩٤٧) خه‌باتی حیزبی دێموكرات كه‌وته‌ قۆناغێكی ئه‌سته‌مه‌وه‌، به‌ڵام حیزبی دێموكرات وه‌ك حیزبێكی ڕێنوێن، درێژه‌پێده‌ر و وه‌دیهێنه‌ره‌وه‌ی ئامانجه‌ به‌رزه‌كانی كۆماری كوردستان، ئه‌ركی رێكخستنی بزاڤی میللی- دێموكراتیكی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی كوردستانی درێژه‌ پێدا.
  • ڕاسان و گۆڕان ڕاسان و گۆڕان
    حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێرانیش وەک هەر حیزبێکی دیکە، لە قۆناخی نوێدا پێویستی بە هزری نوێ و هێزی نوێ و رۆئیای دووبارە پێناسەکراو و سیستمی کاری نوێ هەیە.
  • شەپۆلەکانی شار شەپۆلەکانی شار
    شەپۆلەکانی شار پڕە لە هەست و سۆزی نیشتمانپەروەری و نەخشێنەری ئەو جووڵە و راچەنینانەیە کە لە نێو کۆمەڵی کوردەواریدا بە نهێنی و دوور لە چاوی داگیرکەر، بەردەوام لە گەشە و هەڵچووندان.
  • تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە تەیموور مستەفایی: هێزە نیزامییەکانی ئێران نەتەنیا نابێت لە سەرکوتی خۆپێشاندەراندا بەشداری بکەن، بەڵکوو دەبێت هاوکاری بەئەنجام گەیاندنی ئەو حەرەکەتە بن کە بە قازانجی هەموو لایەکە
    دەقی وتووێژی کاک تەیموور مستەفایی، ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و بەرپرسی کۆمیسیۆنی تەشکیلاتی حیزب لەسەر خۆپێشاندانە سەرانسەرییەکانی ئێران و بڵاوکردنەوەی ڕاگەیەندراوی ئەم کۆمیسیۆنە لەم پێوەندییەدا، لەگەڵ تەلەفزیۆنی تیشک.
  • کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ کاوە ئاهەنگەری: ئیرادەی گشتی کوردەکان لە ئێران، بە هەبوونی ڕێبەرییەکی شیاو و لێوەشاو بۆ ئەم قۆناغە دەتوانێ بەشێک لە هاوکێشەکان بە قازانجی کوردستان بگۆڕێ
    خوێنەرانی بەڕێزی "کوردستان"، سەبارەت بە دوایین بارودۆخی ئێران و کوردستان و هەروەها نەخش و دەوری کورد و حیزبی دێموکرات لە هاوکێشەکاندا، ماڵپەڕی "کوردستان میدیا" وتووێژێکی لەگەڵ بەڕێز "کاوە ئاهەنگەری" چاودێری سیاسی و ئەندامی حیزبی دێموکرات ئەنجام داوە کە لێرەدا دەخرێتە بەر دیدی ئێوەی خۆشەویست.
  • ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی ئێمە و وێژمانەکانی داگیرکراوی و هەڵاوێردراوی
    ئەم گوتارە ئەگەرچی لای گرووپ، ڕێکخراو و حیزبی سیاسیشەوە هەڵگیراوە، بەڵام بەوپێیەی کە ئەم دامەزراوەگەلە لە عەرزی واقیعدا کار دەکەن و پێویستیان بە دانوستان و دانیشتن و وەرگرتنی پووانی جیاواز هەیە، ئەم ڕێکارەیان هەتا ئیستە تا رادەیەک پاساو هەڵگرە؛ وەکوو تر لە ئاستی یەکانگیریی نەتەوایەتی و دینامیزمی کۆمەڵایەتییەوە هەندێک خەساریشی هەبووە کە لێرە ناگونجێ بەسەریاندا بێینەوە.
  • کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا کۆمەڵگەی ئازاد لە سێبەری دێموکراسیدا
    "ژان ژاک ڕۆسۆ"یش لە وتارێکیدا بە ناوی "ڕێککەوتنی کۆمەڵایەتی" دەقەکەی بەم ڕستەوە دەست پێ دەکات: "مرۆڤ سەرەڕای ئەوەیکە بە سەربەستی لە دایک دەبێت، بەڵام لە هەموو شوێنێکی ئەم دنیادا بندەست و دیلە".