• ڕۆژنامەی کوردستان
  • گۆڤاری ئاگری
  • گۆڤاری بیری خوێندکار
  • گۆڤاری لاوان
  • گۆڤاری ژنان
  • کەناڵی تەلەفزیۆنی تیشک
  • گۆڤاری نەرگز
٢٦ی ژوئەنی ٢٠١٧ی زایینی - ٠٥ی پوشپەڕی ١٣٩٦ی هەتاوی  

لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا باسی نەتەوەکانی ئێران کرا

زایینی: ٢٥-١١-٢٠١٦ - هەتاوی: ١٣٩٥/٠٩/٠٥ - ١٣:١٥ تاران قه‌باره‌ی فۆنت: قه‌باره‌ی نووسراوه‌ گه‌وره‌ بكه‌قه‌باره‌ی نووسراوه‌ بچووكتر بكه‌‌
لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا باسی نەتەوەکانی ئێران کرا
کوردستان میدیا: كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی كوردستانی ئێران ژنێڤ له‌ نۆهه‌مین كونگره‌ی نه‌ته‌وه‌ یه‌كگرتووه‌كان له‌ سه‌ر پرسی نه‌ته‌وه‌ و كه‌مایه‌تیه‌ نه‌ته‌وه‌یی و ئاینیه‌كان له‌م ڕێکخراوەدا وتارێکی پێشکەش کرد.

بەپیی هەواڵی گەیشتوو بە ماڵپەڕی کوردستان میدیا؛ ڕۆژی پێنج شەممە رێکەوتی ٤ی سەرماوەزی ١٣٩٥ی هەتاوی بەرانبەر لەگەڵ ٢٤ی نۆڤامبری ٢٠١٦ی زایینی تەیموور ئەلیاسی وەک نوێنەری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران ژێنێڤ لە ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکاندا وتارێکی لەسەر بارودۆخی نەتەوەکانی ئێران و کەمایەتییە ئایینییەکان پیشکەش کرد.

دەقی وتاری نوێنەری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستانی ئێران ژێنێڤ بەم چەشنەیە:

به‌رێز سه‌رۆك،


كۆمه‌ڵه‌ی مافی مرۆڤی كوردستانی ئێران ژنێڤ سرنجتان ڕاده‌كێشێ بۆ لای پرسی گه‌لی كورد كه‌ ڕووبه‌ڕووی قه‌یرانێكی مرۆڤایه‌تییه له‌ ژێر سایه‌ی كۆماری ئیسلامی ئێران بووەتەوە‌.

كۆماری ئیسلامی ئێران به‌شێكه‌ له‌ پێنج په‌یماننامه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی مافه‌كانی مرۆڤ به‌ تایبه‌ت مافه‌كانی كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی و هه‌روه‌ها كۆنڤانسیۆنی ژنێڤی ١٩٤٩. سه‌ره‌ڕای فره‌نه‌تەوه‌یی بوونی ئێران و ئه‌ندام بوونی كۆماری ئیسلامی له‌و كۆنڤانسیۆنه‌ نێونه‌ته‌وه‌ییانه، مادده‌كانی ١، ٤، ١٢ و ١٥ ی یاسای بنه‌ڕه‌تی ئێران به‌ ڕوونی نه‌ته‌وه‌كانی ئێران و كه‌مایه‌تیه‌كان بێبه‌شده‌كات له‌ هه‌ر چه‌شنه‌ به‌شدارییه‌كی گرینگ له‌ به‌ڕێوه‌بردنی كاروباری سیاسی وڵات. سیاسه‌تی بێبه‌شكردنی گه‌لانی ئێران له‌ ده‌سەڵات سه‌رچاوه‌ی قه‌یران و پێشێلكاری مافه‌كانی نه‌ته‌وه‌كانی ئێرانه‌. سیاسه‌تی سته‌م و سه‌ركوتی ئامانجداری كۆماری ئیسلامی نه‌ته‌نیا مه‌ترسییه‌ بۆ سه‌ر نه‌ته‌وه‌كانی ئێران به‌ڵكوو سه‌رچاوه‌ی نائه‌منی و هه‌ڕه‌شه‌یه‌ بۆ ته‌واوی ناوچه‌كه‌.

سیاسه‌تی دژایه‌تی و جیاوازی دانانی كۆماری ئیسلامی ئاكامی مه‌ترسی هێنه‌ری هه‌یه‌ له‌ سه‌ر گه‌لی كورد و گه‌لانی ئێران. بۆ وێنه‌، له‌ ماوه‌ی شه‌ڕی هه‌شت ساڵه‌ی ئێران و عێراق، كۆماری ئیسلامی ٢٠ میلیۆن مینی دژه‌ نه‌فه‌ری له‌ كوردستان چاندووه‌ به‌ڵام ٢٧ ساڵ دواتر، به‌ هۆی په‌سه‌ند نه‌كردنی كۆنڤانسیۆنی دژه‌ مینی ئۆتاوا و پاك نه‌كردنه‌وه‌ی كوردستان له‌ مین، ئێمه‌ ڕۆژانه‌ شاهیدی قوربانی مینین.

دامه‌زراندنی دادگای شۆڕش به‌ شێوه‌ی (ماندۆتۆری) و سه‌پاندنی سزای له‌ سێداره‌ بۆ به‌ ناو تاوانی موحارهبه‌ (دژایه‌تی كردنی خودا) بۆ تێكۆشه‌رانی سیاسی و هه‌روه‌ها بۆ تاوانی ماده‌ هۆشبه‌ره‌كان له‌ ژێر ناوی خه‌بات دژی مادده‌ بێهۆشكه‌ره‌كان، پێشێلكردنی قانوونه‌ نێونه‌تەوه‌ییه‌كان به‌ تایبه‌ت مادی ٦ی كۆنڤانسیۆنی مافه‌كانی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تییه‌. له‌ كاتی هاتنه‌ سه‌ركاریه‌وه‌ تاكوو ئێستا، كۆماری ئیسلامی زیاتر له‌ پانزه‌ هه‌زار كه‌سی به‌ تاوان و له‌ ژێر ناوی تاوانی مادده‌ بێهۆشكه‌ره‌كان له‌ سێداره ‌داوە كه‌ زۆربه‌یان خه‌ڵكی كوردستان و په‌نابه‌رانی ئه‌فغانستانن‌.

له‌ سێداره‌دانی ده‌سته‌جه‌معی زیندانیانی كورد له‌ مانگی ئووتی ٢٠١٦ سه‌ره‌ڕای بانگه‌وازی ڕاگرتنی له‌ سێداره‌یان له‌ لایه‌ن كۆمیسا‌ریای به‌رزی مافه‌كانی مرۆڤ و هه‌روه‌ها كوشتنی كوێرانه‌ی كۆڵبه‌رانی كورد ده‌كه‌وێته‌ خانه‌ی جینایه‌تی سه‌ره‌كی و ده‌بێته‌ سه‌رچاوه‌ی هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی ئیتنیكی له‌ ناوچه‌كه‌دا. نابێت له‌ بیری بكه‌ین كه‌ گه‌وره‌ترین ژینۆسایده‌كانی ئه‌م دواییانه‌ وه‌ك ئه‌وانه‌ی ڕواندا و سێربرینیكای یوگسلاڤیا، سه‌رچاوه‌كه‌یان قه‌یرانی ئیتنیكی بوون.

له‌ پێوه‌ندی له‌ گه‌ڵ ژینگه‌ی كوردستان، سه‌ره‌ڕای ئاگاداركردنه‌وه‌ی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان، كۆماری ئیسلامی درێژه‌ به‌ گۆڕین و ووشك كردنی ڕووباره‌كانی كوردستان ده‌دات. به‌ ئیهمالكردنی قه‌یرانی وشكبوونی ده‌ریاچه‌ی ورمێ، ‌سه‌دان هه‌زار هاووڵاتی ناوچه‌كه‌یان به‌ جێ هێشتووه‌ و مه‌ترسی قه‌یرانێكی مرۆیی و ژینگه‌یی‌ له‌ كوردستان به‌ڕێوه‌یه‌.

له‌ كۆتاییدا، ئێمه‌ خوازیارین له‌ كۆمه‌ڵه‌ی نێونه‌ته‌وه‌یی به‌ تایبه‌ت یه‌كیه‌تی ئورووپا كه‌ له‌ پێوه‌ندییه‌ دوو لایه‌نه‌كانیان له‌ گه‌ڵ كۆماری ئیسلامی، پرسی كورد و نه‌ته‌وه‌كانی ئێران و مافه‌كانی مرۆڤ له‌ به‌رچاو بگرن. هه‌روه‌ها داواكارین له‌ خاتوو ڕیتا ئیتساك، ڕێپۆرتێری تایبه‌تی نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان بۆ پرسی كه‌مایه‌تییه‌كان، ڕاپۆرتێك بۆ نه‌ته‌وه‌یه‌كگرتووه‌كان له‌ سه‌ر پرسی گه‌لی كورد ئاماده‌ بكه‌ن.

بالاترین چاپکردنی ئەم بابەتە

رۆژنامەی کوردستان
رۆژنامەی کوردستان ژ. ٧٠٣ لەم ژمارەیەدا:

ــ ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان
ــ سیاسەتی شەرخوازیی ڕێژیمی ئێران
ــ هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
ــ ترس لە تەرەقە
  • \ "ئاسمیلاسیون فەرهەنگی" پڕۆسەیەک بۆ له نێوبردنی کورد
    رستەکانی ئەو پێش‌نووسه پیشان دەدەن که لە ڕوانگەی داڕێژەرانی ئەو پێش نووسەوە، " ئاسمیلاسیۆنی فەرهەنگی" وەکوو بەشێک لە "ژینۆسایدی فەرهەنگی" پێناسە کراوه و لەو پێشنووسەدا جێی گرتووە.
  • د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی د. مەحموود عوسمان: ئێران خۆی دژی کوردە و هەر شتێ کورد بیکا دژیەتی
    بەرپرسانی هەرێمی کوردستان یەکەم مانگی وەرزی پاییزی ئەمساڵ ڕێفراندۆمی سەربەخۆیی کوردستان ئەنجام دەدەن و ئەوەش وەک هەمیشە کاردانەوەی دوو دەوڵەتی ئێران و تورکیەی لێکەوتەوە و بەتایبەتی ڕێژیمی ئێران بە توندی دژایەتی خۆی لەگەڵ ئەو پرسە دەربڕیوە.
  • بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ بە دیوارکێشان، هەستی نەتەوەیی خاشەبڕ ناکرێ
    جیرانەکانی تورکیەش لە هێندێک شوێن سنووری وڵاتەکانیان لەگەڵ تورکیە بە نەردە و تێلدوور بەستووە. سنووری تورکیە- یوونان لەلایەن یوونانەوە لە ساڵی ٢٠١٢ ڕا بە حەسارێک لە تۆپەکانی سیمی خاردار قاییم کراوە. حکوومەتی بولغارستانیش بە دروستکردنی دیوارێک لە سیمی خاردار بە درێژایی ٣٠ کیلۆمێتر سنووری خۆیان لە گەڵ تورکیە قایمم کردووە.
  • شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک شووناسی بکەرانی هێرشە تێرۆریستیەکەی تاران و پرسێک
    لەم پرسەی ئەمڕۆی ئێمەشدا تۆڕێک لە دەسەڵات بوونی هەیە کە زیاتر لە یەک سەدەیە کە پێوەندی کوردەکان و فارسەکان لە ئێران یان باشتر وایە بڵیێن (نواندنەوەکانی دیکەیان) لە رۆژهەلاتی ناڤیندا رێک و چوارچێوەیان بۆ دیاری کردووە.
  • هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە هەڵاواردن، دەمارگرژی و سڕینەوەی مەسئەلە
    ڕووداوی تاران پێچەوانەی زۆرینەی لێکدانەوەکان نەک لەجێ ڕوویدا و نە نەخوازراو بوو، نە بەو واتایە یەکلاکەرەوە کە بڵێین سێناریۆی پەتی بوو، بەڵکوو لەو ڕووەوە کە حاکمییەت ساڵانێکی زۆرە بەشێوازی داڕشتنی سیاسەتی سیستماتیک بەستێنی بۆ ڕووداوی ئەوتۆ خۆش کردووە.
  • منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران منداڵ فرۆشی، دیاردەیەک لە وڵاتی چەوسێنەری ئێران
    ئێران وڵاتێکی چەوسێنەر و گیرۆدە بە نەخۆشییە، برین لەسەر برین لە جەستەی کز و لاوازیی وەک دیکتاتۆری، شەڕ، کوشتار، هەژاری، منداڵفرۆشی و ... سەرهەڵ ئەداو هەموویان لە وڵاتێکی ژێر حوکمی کۆماری ئیسلامی ئێراندا پێکەوە دەژین.
  • ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش) ڕاسان، قووڵایی ستراتێژیکی کوردستان (خوێندنەوەیەکی ڕاسان لە قۆناغی پاش داعش)
    کەوایە لە ئێستادا ئەوەی لە هەنگاوی یەکەمدا ستراتێژی دوو داگیرکەری کوردستان واتە کۆماری ئیسلامی و تورکیا دیاری دەکات، لاواز کردنی دەسەڵاتی سیاسی کورد لە ناوچەکەدایە ، نەک سڕینەوەی شوناسی کوردستان.
  • ترس لە تەرەقە ترس لە تەرەقە
    خامنەیی کە هەیمەنەی درۆیینەی وەمەترسی کەوت، دەستی بە فڕوفیشاڵی زۆرتر کرد و گوایە دەیانەوێ لەگەڵ تیرۆریزمدا شەڕی کۆتایی بکەن، ئەمە لە کاتێکدایە کە تیرۆریزمی چ شیعی و چ سوننیەکەی لە لایەن کۆماری ئیسلامیەوە پەرەی پێ دراوە.
  • خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له \ خوێندنه‌وه‌یه‌کی ناته‌واو له "باڵنده‌کانی ده‌م با"
    باڵنده‌کانی ده‌م با به زمانێکی زۆر شاعیرانه و ته‌كنیکێکی تێکه‌ڵاوی گێرانه‌وه، باسی وشکبوونی ئاره‌زەووه‌کانی پیاو له شۆره‌کاتی زیندان و مه‌نفا و ئاواره‌ییدا ده‌کا. باسی خه‌مێک که له ناخی پیاودا سه‌رهه‌ڵده‌دا و به‌دوای وەڵامی پرسیارێکدا د‌‌ه‌گه‌ڕێ، ئه‌وه‌ که: "له‌پێناوی کام تاواندا سزا دراوه ئه‌م پیاوه؟ له‌پێناوی کام تاواندا سزا ده‌درێین؟ له ئاگری کام تۆڵه‌دا ده‌سووتێن؟" (ل. ٢٩)
  • د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە د. عەبدولحەکیم خوسرەو: ئێران بە نیسبەت هەرێمی کوردستان و پرسی سەربەخۆییەکەی بە شێوازێکی سلبی مامەڵەی کردووە
    وتووێژی ڕۆژنامەی کوردستان لەگەڵ د.عەبدولحەکیم خوسرەو، مامۆستای زانستە سیاسییەکانی زانکۆی سەلاحەدین لە پێوەندی لەگەڵ پرسی ڕێفراندۆم بۆ سەربەخۆیی هەرێمی کورستان و مەترسی و هەڕەشەکانی حەشدی شەعبی بۆ سەر شنگال و ناوچەکانی دیکەی هەرێمی کوردستان.
  • هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس هەنگاو بەرەو لووتکەی مافی دیاریکردنی چارەنووس
    زانایان و تئۆریسییەنەکان باس لە دوو هۆی سەرەکی دەکەن کە مافی جیابوونەوە بە گرووپێک دەدات تاکوو لە وڵاتی سەرەکیی خۆیان جیا ببنەوە و وڵاتێکی دیکەی سەربەخۆ بونیاد بنێن. ئەو دوو هۆیە ئەوەندە بەهێزن کە خواستی "تەواویەتی خاکیی" وڵاتان دەتوانرێ بە خاتریان وەلابنرێت. هۆی یەکم ئەوەیە کە ئەگەر وڵاتێک ڕێگری بکا لە گرووپێکی دیاریکراو کە لە بواری نێوخۆییدا کە مافی چارەی‌خۆنووسینی هەبێ و خۆی بەڕێوە ببات.
  • شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە شەریف فەلاح: شیعر و هونەری بەرگری شادەماری ڕاسان و ڕابوونی شۆڕشە
    شەریف فەلاح، شاعیر، وەرگێڕ و چالاکوانی فەرهەنگی، ساڵی ١٣٥٣ی هەتاوی لە گوندی (گەزنە)ی سەر بە چەمشاری سنە لەدایک بووە.
  • تاوتوێ کردنی پرسی \ تاوتوێ کردنی پرسی "بەشداریی خەڵکی کوردستان لە هەڵبژاردن"دا
    ئێمە لە هەڵبژاردنی ئێراندا لەگەڵ دیاردەیەک بەرەوڕووین بەناوی "هەڵسووڕی قەدەغەکراو"، چالاکێک یان بکەرێک کە دەتوانێ کارتێکەریی لەسەر ئاراستەی هەڵبژاردنەکان بێ، بەڵام چالاکییەکانی لە ڕێگای جۆراوجۆری یاسایی و نایاسایی قەدەغە و سنووردار کراوە.
  • ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک ئەزموونی دامەزرانی ئیسرائیل و چەند وانەیەک
    باوکی سەهیونیزم و دەوڵەتی یەهوود، تێئۆدۆر هێرتسێل بوو کە دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی ڤییەن بووە و وەکو ڕۆژنامەوان کاری دەکرد. سەرچاوەی دروستبوونی ئەو بیرۆکەیە کە دەبێ دەوڵەتی یەهوود بۆ یەهوودییەکانی دونیا دروست بکات، لە نێوئاخنی بەڕێوەچوونی دادگای ئەفسەرێکی یەهوودی-فەڕانسەیی لە ساڵى ١٩٨٤کە بە تۆمەتی سیخوڕی بۆ ئەڵمانەکان دادگایی دەکرا دروست بوو.